ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
203
2181-
3187
INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINI
O’QITISHDA ZAMONAVIY MODULLI TEXNALOGIYALARDAN
FOYDALANIB TASHKIL ETISH
Termiz Davlat pedagogika instituti talabasi
Shahnoza Jo’rayeva Kamoliddin qizi
e-mail: shahnozajurayeva0112@gmail.com
ANNOTATSIYA:
Ushbu maqolada informatika va axborot texnologiyalari
fanlarini o‘qitishda
zamonaviy modulli texnologiyalar
ni qo‘llashning pedagogik va
amaliy asoslari tahlil qilinadi. Ishda modulli yondashuvning nazariy poydevori,
shuningdek, Moodle kabi elektron platformalarga integratsiyasi o‘rganilgan.
Eksperimental tadqiqotlar asosida modulli metodik tarzda darslarni tashkil etish
natijalari tahlil qilinib, o‘quvchilarning bilim darajasi, mustaqilligi va
motivatsiyasining oshgani aniqlangan. Tadqiqot metodologiyasi sifatida interfaol dars
ishlanmalar tayyorlandi va baholash tizimlari ishlab chiqildi. Natijalar modulli
texnologiyalarni amaliy qo‘llash dars samaradorligini sezilarli darajada oshirishini
ko‘rsatadi. Xulosa va tavsiyalarda zamonaviy ta’lim muassasalari uchun modullar
asosida dars tizimi yaratish, o‘qituvchilarni malaka oshirish va adaptiv ta’lim
resurslarini joriy etish bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar berilgan.
Kalit so‘zlar:
modulli texnologiyalar; Moodle; informatika ta’limi; interfaol
metodlar; baholash tizimi; o‘quv samaradorligi.
АННОТАЦИЯ:
В статье анализируются педагогические и практические
основы внедрения
модульных технологий
в обучении информатике и
информационным технологиям. Исследуется их теоретическая база, а также
интеграция с электронными платформами, такими как Moodle. Были проведены
экспериментальные исследования, показавшие, что организационная модель
обучения по модулям улучшает уровень знаний, самостоятельность и
мотивацию учащихся. Использовались методики разработки интерактивных
учебных модулей и система оценивания. Результаты свидетельствуют о
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
204
2181-
3187
значительном повышении эффективности обучения при использовании
модульного подхода. В заключении представлены рекомендации создание
модульной системы обучения, повышение квалификации преподавателей,
внедрение
адаптивных
образовательных
ресурсов.
Ключевые
слова:
модульные
технологии;
Moodle;
обучение
информатике; интерактивные методы; система оценки; учебная эффективность
ABSTRACT:
This article examines the pedagogical and practical foundations
for implementing
modular technologies
in teaching informatics and information
technology. It explores the theoretical framework and integration with electronic
platforms like Moodle. Experimental studies reveal that modular course design
significantly enhances students' knowledge levels, independence, and motivation. The
methodology included developing interactive modules and structured assessment
systems. Findings indicate notable improvements in teaching effectiveness through the
modular approach. Conclusions offer clear recommendations: establishing modular
learning structures, enhancing teacher training, and incorporating adaptive educational
resources
in
modern
institutions.
Keywords:
modular technologies; Moodle; informatics education; interactive
methods; assessment system; learning effectiveness
Kirish
XXI asr ta’limining eng muhim xususiyatlaridan biri - raqamli davrga
moslashuvdir. Zamonaviy jamiyat talablariga javob berish uchun informatika va
axborot texnologiyalari fani ta’lim tizimida yetakchi o‘rin egallaydi. Shu bilan birga,
ta’lim jarayonini jonli, interaktiv va individuallashtirilgan qilish uchun modulli ta’lim
texnologiyalari samarali vosita hisoblanadi. Modulli ta’lim - bu dars mazmunini
mustaqil o‘rganish uchun mantiqiy bog‘langan, xuddi bloklardan iborat modullarga
bo‘lish usulidir . Har bir modul o‘zaro mustaqil bo‘lishiga qaramay, umumiy maqsad
sari yo‘naltirilgan bo‘lib, ichida nazariy barcha modul komponentlari: maqsadlar,
nazariy material, metodik tavsiyalar, amaliy topshiriqlar va nazorat vositalari mavjud .
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
205
2181-
3187
Modulli yondashuvning asosiy afzalliklaridan biri — o‘quvchilarning individual
rivojlanishi. Ular modullarni o‘z sur’atida, o‘z qiziqishlariga mos tarzda o‘rganishadi .
Shu bilan birga, o‘qituvchining roli shaxsiy mentorlik, maslahat beruvchi va kursni
boshqaruvchi vazifasiga o‘tadi. Informatika fani uchun modulli yondashuv ayniqsa
muhimdir. Chunki bu fan nafaqat nazariy bilim, balki praktik ko‘nikmalarni ham
shakllantiradi — dasturlash, tizim tahlili, tarmoq texnologiyalari, ma’lumotlar bazasi
va kiberxavfsizlik kabi asosiy bloklar bo‘yicha. Har bir modul o‘quvchilarga
moslashtirilgan yuk, mustaqil ishlash koordinatasi va yakuniy baholash bilan
ta’minlanadi.
Bu maqolada quyidagilar ko‘zda tutiladi:
1.Modulli ta’lim nazariyati va uning informatika ta’limiga mosligi;
2.Moodle kabi zamonaviy LMS platformalar yordamida modullarning tarkibiy
jihatlari va texnik tashkilotchiligi;
3.Eksperimental tadqiqotlar orqali modulli yondashuvning samaradorligi;
4.Tahliliy va amaliy asosda yechimlar va tavsiyalar ishlab chiqish.
Ushbu yondashuv ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini
rivojlantirish va informatika fanlarini zamonaviy axborot-talablar bilan moslashuvchan
o‘qitishni ta’minlashni ko‘zlaydi.
Muhokama va natijalar
Modul yakuni test hamda amaliy topshiriqlar bilan amalga oshirilgani tufayli
talabalar doimiy baholash natijasida o‘z yetishmovchiliklarini aniqlay olgan, bu esa
umumiy o‘quv natijalarini yaxshilab berdi video, visual yordam, mashqlar orqali
tushunchalar jonlandi. Bu o‘quvchilarni faollashtirib, informatikadagi murakkab
konsepsiyalarni oddiy tushunishga yordam beradi. Modul yondashuvida pedagog
mentor bo‘lib qoladi — talabalarga maslahat beradi, reja tuzishda yordam beradi va
natijalarni nazorat qiladi. Bu yondashuv ta’lim sifatini oshiradi va o‘quvchilarning
qoniqishini kuchaytiradi Modullar dars mazmunini bloklarga ajratib, nazariy, amaliy
va tekshiruv bosqichlarini qat’iy belgilaydi. Doimiylik va ongli tartib ta’limni
chuqurroq va mantiqiy o‘rganish imkonini berad.
Tizim murakkablikni boshqarish
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
206
2181-
3187
uchun o‘qituvchi malakasini talab qiladi va yangi resurslar zarur. Modul metodikaning
samaradorligini ta’minlash uchun pedagogik tayyorgarlik va strategik jamiyatni
kuzatish muhim
Natijalar:
1.Yutuqlar ko‘rsatkichlari kattalashdi
To‘rt yillik tajribada modul metodologiyasidan foydalangan CS1 kursida —
talabalarning birinchi urinishda kursni muvaffaqiyatli tamomlash kulib 19.3 % dan
77.1 % ga ko‘tarildi. Kursni tashlab ketish ko‘rsatkichi esa 25 % dan 3.8 % gacha
kamaydi; bu esa modulli yondashuvning samaradorligini aniq ko‘rsatadi
.
2.Tushunish va yodda saqlash yaxshilandi
Interaktiv modullar yodga tushish va akademik ko‘nikmalarni kuchaytirdi. Bu esa
fanlarni chuqur tushunish, ayniqsa algoritml** va dasturlashda, talabalar
muvaffaqiyatli ishlashiga yordam berdi
.
3.
Mustaqil o‘rganishga o‘tish
Modul metodologiyasi talabalar o‘quv jarayonini boshqarish, o‘z yukini belgilash
va o‘ziga mentorlik qilish imkonini berdi. Bu esa o‘quvchilarning mustaqil fikrlash
ko‘nikmalarini rivojlantirdi.
4.
Moslashuvchan va strukturaviy tizim
Har bir modul alohida o‘rganiladigan birliklardan iborat bo‘lib, bu o‘quv
jarayonini tizimli va moslashuvchan qiladi. Har modulda nazariy, amaliy hamda
baholash bosqichlari joylashganligi ta’limni kompleks va tashkilotchilik bilan
yondashishga yordam beradi.
Xulosa
Ushbu tadqiqotdan aniq ko‘rinib turibdiki, modulli ta’lim yondashuvini
informatika va axborot texnologiyalari fanlarida tatbiq etish ta’lim jarayonini tubdan
yaxshilaydi. Darslarni modul bloklariga ajratish nafaqat o‘quv materialini mantiqiy
tarzda tuzadi, balki o‘quvchilarning mustaqil fikr yuritish va mas'uliyatni o‘z
zimmasiga olish qobiliyatlarini ham oshiradi. Interaktiv modullar esa dasturlash,
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
207
2181-
3187
algoritmlar va ma’lumotlar bazasi kabi murakkab mavzularni yanada oson, tushunarli
qilishga xizmat qiladi .
Shuningdek, modulli yondashuv o‘qituvchi rolini murakkab nazoratchidan,
hamroh va mentor sifatida qayta shakllantiradi — bunday metodika shaxsiy rivojlanish
va o‘z-o‘zini boshqarishga tayyorlaydi . Biroq buni amalga oshirish uchun
o‘qituvchining masofaviy darslarni samarali tashkil etish bo‘yicha maxsus
tayyorlanishi zarur, chunki modul tizimining muvaffaqiyati o‘qituvchi tayyorgarligiga
bog‘liq.
Uzoq muddatli istiqbolda, modulli yondashuvdan foydalanish informatika
ta’limida kreativ, mas'uliyatli, boshqariluvchi o‘quvchilarni tayyorlaydi. Bu
metodologiya yozilishning aniq, interaktiv va baholash asosida bo‘lishiga g‘amxo’rlik
qiladi. Shu bilan birga, modul tizimini yanada takomillashtirish uchun:
1.O‘qituvchilarga maxsus treninglar tashkil etilishi,
2.Interaktiv modullarni boy materiallar bilan boyitish,
3.Har moduldan keyingi nazorat tizimini avtomatlashtirish, kabi choralar zarur
bo‘ladi.
Modulli texnologiyalarni integratsiya qilish — bu raqamli ta’limda innovatsion
pedagogik yondashuv, lekin uni to‘liq samarali qilish uchun bilimli o‘qituvchilar,
zamonaviy resurslar va rejalashtirilgan baholash mexanizmlari kerak. Ushbu
metodologiya shunday sharoitda informatika darslarini nafaqat samarali, balki
zamonaviy, talabchan va talabalarning ehtiyojlariga mos tarzda olib borish imkonini
beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.**Mesutoglu, C., Stollman, S. & Lopez Arteaga, I. (2024).**
Principles and
practices of modular course design in higher engineering education.
Ushbu maqola muhandislik ta’limida modul asosida kurs dizaynini tuzishda amaliy va
empirik prinsiplarga asoslanadi
2.
**Muangbangyung, S. & Srisawasdi, N. (2023).**
Design and Development of
Interactive Moodle-Based E-Learning Platform for Competency Training.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
208
2181-
3187
COVID-19 davrida Moodle va H5P vositalaridan foydalangan holda interaktiv, modul
asosli e-ta’lim platformasini yaratish tajribasi tahlil qilingan
