ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–4_ Мая –2025
387
2181-
3187
O’ZBEKISTONDA AYOLLAR TADBIRKORLIGINI QO’LLAB-
QUVVATLASHNING IJTIMOIY-IQTISODIY AHAMIYATI
Xusanova Nargiza Farxod qizi
Buxoro davlat pedagogika instituti, 3-bosqich talabasi
E-mail: nargizahusanova47@gmail.com
Annotatsiya: Ushbu maqolada O’zbekistonda ayollar tadbirkorligini qo’llab-
quvvatlashning ijtimoiy va iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Mamlakatda ayollarni
iqtisodiy faoliyatga jalb etish, ularning tadbirkorlik salohiyatini rivojlantirish va
bandligini oshirish bo’yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar ko’rib chiqiladi.
Shuningdek, ayollar tadbirkorligining jamiyatdagi o’rni, ularning iqtisodiy mustaqilligi
va ijtimoiy faolligini oshirishdagi roli yoritiladi. Maqolada mavjud muammolar va
ularni bartaraf etish bo’yicha tavsiyalar ham beriladi.
Kalit so’zlar: Ayollar tadbirkorligi, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish, bandlik, gender
tengligi, iqtisodiy mustaqillik, O’zbekiston, qo’llab-quvvatlash dasturlari.
Kirish
O’zbekistonda ayollar tadbirkorligini rivojlantirish davlat siyosatining muhim
yo’nalishlaridan biriga aylangan. Ayollarni iqtisodiy faoliyatga jalb etish, ularning
tadbirkorlik salohiyatini oshirish va bandligini ta’minlash orqali jamiyatning ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanishiga erishish maqsad qilingan. Bu borada qabul qilingan qonunlar,
dasturlar va tashkil etilgan institutlar ayollar tadbirkorligini qo’llab-quvvatlashga
xizmat qilmoqda.
Ayollar tadbirkorligining ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati
Ayollar tadbirkorligi nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy jihatdan ham muhim
ahamiyatga ega. Ayollarni tadbirkorlikka jalb etish orqali:
•
Bandlik darajasi oshadi: Ayollar o’z bizneslarini tashkil etish orqali
nafaqat o’zlarini, balki boshqa ayollarni ham ish bilan ta’minlaydi.
•
Iqtisodiy mustaqillik ta’minlanadi: Ayollar o’z daromad manbaiga ega
bo’lish orqali oilaviy va jamiyatdagi mavqeini mustahkamlaydi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–4_ Мая –2025
388
2181-
3187
•
Ijtimoiy faollik oshadi: Tadbirkor ayollar jamiyatdagi muammolarni hal
etishda faol ishtirok etadi, ijtimoiy loyihalarni amalga oshiradi.
•
Gender tengligi rivojlanadi: Ayollarni iqtisodiy faoliyatga jalb etish orqali
erkaklar va ayollar o’rtasidagi tenglikka erishish mumkin.
O’zbekistonda ayollar tadbirkorligini qo’llab-quvvatlash bo’yicha amalga
oshirilayotgan chora-tadbirlar
O’zbekistonda ayollar tadbirkorligini rivojlantirish bo’yicha quyidagi chora-
tadbirlar amalga oshirilmoqda:
•
“Tadbirkor ayol” assotsiatsiyasi faoliyati: 1991 yilda tashkil etilgan ushbu
assotsiatsiya ayollarni tadbirkorlikka jalb etish, ularni o’qitish va qo’llab-quvvatlash
bo’yicha faoliyat yuritmoqda. Bugungi kunda assotsiatsiya 17 mingdan ortiq tadbirkor
ayolni birlashtirgan.
•
Davlat dasturlari: “O’zbekiston-2030” strategiyasi doirasida 2025 yilda
635 ming xotin-qizlarni kasb-hunarga o’qitish va ularning bandligini ta’minlash
vazifasi belgilangan.
•
Moliyaviy qo’llab-quvvatlash: Ayollar tadbirkorligini rivojlantirish uchun
imtiyozli kreditlar, subsidiya va grantlar ajratilmoqda. 2025 yil yanvar oyida 11 ming
43 nafar xotin-qizga 708,9 milliard so’m kredit ajratilgan.
•
Xalqaro hamkorlik: BMT Taraqqiyot dasturi, YeXHT, USAID kabi
xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda ayollar tadbirkorligini rivojlantirish bo’yicha
loyihalar amalga oshirilmoqda.
Ayollar tadbirkorligining rivojlanishiga to’sqinlik qiluvchi omillar
Ayollar tadbirkorligining rivojlanishiga quyidagi omillar to’sqinlik qilmoqda:
•
Moliyaviy resurslarga cheklangan kirish: Ayollar ko’pincha kredit olishda
qiyinchiliklarga duch keladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–4_ Мая –2025
389
2181-
3187
•
Tadbirkorlik bo’yicha bilim va ko’nikmalarning yetishmasligi: Ayollar
orasida biznes yuritish bo’yicha yetarli bilimga ega bo’lmaganlar ko’p.
•
Ijtimoiy stereotiplar: Jamiyatda ayollarning faqatgina uy ishlariga mas’ul
deb qaralishi ularning tadbirkorlik faoliyatini cheklaydi.
•
Huquqiy va institutsional to’siqlar: Ba’zi hollarda ayollar tadbirkorligini
qo’llab-quvvatlovchi huquqiy asoslar yetarli emas.
Tavsiyalar
Ayollar tadbirkorligini rivojlantirish uchun quyidagi tavsiyalarni amalga oshirish
zarur:
•
Moliyaviy qo’llab-quvvatlashni kengaytirish: Ayollar uchun imtiyozli
kreditlar, grantlar va subsidiya dasturlarini kengaytirish.
•
Ta’lim va malaka oshirish: Ayollarni tadbirkorlik bo’yicha o’qitish,
treninglar va seminarlar tashkil etish.
•
Huquqiy asoslarni mustahkamlash: Ayollar tadbirkorligini qo’llab-
quvvatlovchi qonun va me’yoriy hujjatlarni takomillashtirish.
•
Ijtimoiy ongni o’zgartirish: Ayollarning iqtisodiy faoliyatdagi o’rnini
targ’ib qilish, stereotiplarni bartaraf etish.
Xulosa
O’zbekistonda
ayollar
tadbirkorligini
rivojlantirish
ijtimoiy-iqtisodiy
taraqqiyotning muhim omillaridan biridir. Ayollarni tadbirkorlikka jalb etish orqali
bandlik darajasi oshadi, iqtisodiy mustaqillik ta’minlanadi va jamiyatdagi ijtimoiy
faollik kuchayadi. Mavjud muammolarni bartaraf etish va ayollar tadbirkorligini
qo’llab-quvvatlash bo’yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish orqali O’zbekistonda
barqaror rivojlanishga erishish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Ismoilova, S. (2023). Ayollar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlashning
huquqiy-ijtimoiy asoslari. University Research Base.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–4_ Мая –2025
390
2181-
3187
2.
Botirova, H.O. (2023). O‘zbekistonda ayollar tadbirkorligi: iqtisodiy
imkoniyatlarni kengaytirish muammolari va imkoniyatlari. Mehnat iqtisodiyoti va
inson kapitali ilmiy jurnali.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi
akademiyasi. (2025). O‘zbekistonda ayollar bandligi va tadbirkorligini qo‘llab-
quvvatlashning yangi imkoniyatlari. O‘zA.
4.
BMT Taraqqiyot dasturi. (2021). Xotin-qizlar tadbirkorligi mamlakatimiz
iqtisodiy farovonligi va ijtimoiy taraqqiyotining yuksalishi omilidir. UNDP
Uzbekistan.
5.
Tadbirkor ayollarni qo’llayotgan tashkilot endi xalqaro maqomda. (2023).
Yuz.uz.
