ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
367
2181-3187
YURAK ISHEMIK KASALLIKLAI
Beshariq Abu Ali Ibn Sino Nomidagi Jamoat
Salomatligi Texnikumi o’qituvchisi
G`ulomova Shahnoza Odiljon qizi
Annotatsiya:
Miokard infarkti — yurak mushaklarining bir qismi qon bilan
ta'minlanishining to'satdan to'xtashi natijasida ushbu to'qimalarning o'lishi (nekrozi)
holatidi.
Kalit so’zlar:
Ishemiya, nekroz, akrasianoz.
Aннотатсия:
Инфаркт миокарда — это состояние, при котором внезапная
остановка кровоснабжения части сердечной мышцы приводит к отмиранию
(некрозу) этой ткани.
Annotation:
Myocardial infarction is a condition in which a sudden interruption
of blood supply to a part of the heart muscle leads to the death (necrosis) of that tissue.
Key words:
Ischemia, necrosis, acrosianosis.
Dolzarbligi.
Yurakning ishemik kasalligi
— dolzarbligi bo`yicha o`lim
ko`rsatkichi birinchi o`rinda turadigan kasallik hisoblanadi.Yurak-tomir sistemasining
keng tarqalgan kasalligi; miokard ishemiyasi va koronar qon aylanishining buzilishi
bilan kechadi. Yurakning ishemik kasalligik.ga, asosan, koronar (toj) tomir arteriyalari
aterosklerozi natijasida yurak muskullarida qon aylanishining yetishmay qolishi va shu
tufayli yurakning qonga yolchimasligi sabab boʻladi. Yurakning ishemik kasalligik.ga
stenogkardiya (dastlabki, muqim, nomuqim), miokard infarkti, infarktdan keyingi
kardioskleroz, aritmik tur va yurak yetishmovchiligi kiradi.
YU.i.k. klinik jihatdan bir xilda kechmay, dam zoʻrayib, dam bosilib turadi.
Koʻpincha Yurakning ishemik kasalligik. zimdan kechib, bemor oʻzining shunday
xavfli kasallikka chalinganini bilmay, shifokorga murojaat qilmay yuradi. Odatda,
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
368
2181-3187
Yurakning ishemik kasalligik.ning dastlabki klinik belgilaridan biri — zoʻriqish
stenokardiyasi xuruji boʻlib, jismoniy ish bajarilganda roʻy beradi
YU.i.k.ning kelib chiqishi va rivojlanishiga kishilarning yoshi, kasallikka irsiy
moyillik, gipertoniya kasalligi, qandli diabet, semirib ketish, ichkilikka ruju qilish,
kashandalik, kam harakat (gipodinamiya), jismoniy hamda ruhiy zoʻriqish va
boshqalar sabab boʻladi. Kashandalar oʻrtasida Yurakning ishemik kasalligik.ning
nisbatan koʻp uchrashi kuzatilgan.
Sabablari:
-
Ateroskleroz
-
Gipertoniya
-
Qandli
diabet
-
Chekish
- Kam harakatlilik
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
369
2181-3187
Belgilar:
-
Ko'krak
sohasida
og'riq
(angina
pektoris)
-
Nafas
qisishi
-
Yurak
urishining
notekisligi
(aritmiya)
-
Charchoq
va
holsizlik
- Ba'zida belgilarsiz kechishi mumkin
Yurakning ishemik kasalligik. ga gumon qilinganda darhol bemorni kasalxonaga
yotqizish zarur. Kasallikning klinik belgilari (kasallik tarixi, bemor shikoyatlari,
perkussiya, auskultatsiya, umumiy koʻruv), elektrokardiografiya, yurak muskullariga
xos fermentlar va struktura elementlari (kreatinin fosfokinaza izofermentlari,
mioglobin va boshqalar) hamda qon tahlili, exokardiografiya va boshqalar tekshiruv
natijalariga qarab diagnoz qoʻyiladi
Oldini olish:
-
Sog'lom
turmush
tarzini
yuritish
-
Doimiy
jismoniy
faollik
-
Sog'lom
ovqatlanish
-
Chekishdan
voz
kechish
- Qon bosimi va qand miqdorini nazorat qilish
Miokard Infarkti
Ta'rifi:
Miokard infarkti — yurak mushaklarining bir qismi qon bilan ta'minlanishining
to'satdan to'xtashi natijasida ushbu to'qimalarning o'lishi (nekrozi) holatidir.
Sabablari:
-
Koronar
arteriyaning
tromb
bilan
to'silishi
-
Aterosklerotik
blyashkaning
yorilishi
- Koronar arteriyaning spazmi
Belgilar:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
370
2181-3187
- Ko'krak sohasida kuchli og'riq (bo'yin, yelka, orqa yoki jag'ga tarqalishi
mumkin)
-
Nafas
qisishi
-
Ko'ngil
aynishi
yoki
qusish
-
Sovuq
terlash
- Holsizlik va bosh aylanishi
Davolash:
- Tibbiy yordam (dorilar yordamida og'riqni kamaytirish, yurak faoliyatini
yaxshilash)
- Trombolitik terapiya (qonni suyultiruvchi dorilar orqali trombni eritish)
-
Angioplastika
va
stent
o'rnatish
- Koronar arteriya bypass operatsiyasi
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. M.F.Ziyayeva. «Terapiya ». Toshkent. “Ilm Ziyo”2007
2.A.G.Gadayev,M.Sh.Karimov, X.S.Ahmedov «Ichki kasalliklar prepadevtikasi ».
Toshkent “Turon zamin ziyo”, 2004yil.
2.Internet ma’lumotlari.
