ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
188
2181-3187
NARX SIYOSATINING AHAMIYATI
Andijon shahar 2-son politexnikumi biznes
asoslari fani o‘qituvchisi
Mamadjanova Dilnoza
Anotatsiya
Mazkur maqolada narx siyosatining iqtisodiy jarayonlardagi o‘rni va ahamiyati
keng yoritilgan. Unda narx siyosatining asosiy vazifalari, turlari hamda sanoat, qishloq
xo‘jaligi, xizmatlar sohasi va elektron tijorat singari konkret yo‘nalishlarda
qo‘llanilishi tahlil qilingan. Shuningdek, narxlar orqali iste’molchilar xatti-harakatiga
ta’sir qilish, raqobatbardoshlikni oshirish va iqtisodiy barqarorlikka erishish
mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Maqola narx siyosatini shakllantirishda zamonaviy
yondashuvlarning ahamiyatini ko‘rsatib beradi.
Kalit so‘zlar
narx siyosati, iqtisodiyot, raqobatbardoshlik, foyda, sanoat, qishloq xo‘jaligi,
xizmatlar sohasi, chakana savdo, elektron tijorat, marketing.
Kirish
Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxona va tashkilotlarning muvaffaqiyatli faoliyat
yuritishi ko‘p jihatdan ularning narx siyosatiga bog‘liq. Narx siyosati – bu mahsulot
yoki xizmatlarga belgilangan narxlar tizimi bo‘lib, korxonaning umumiy strategiyasi,
maqsadli bozori va raqobatchilar faoliyatini hisobga olgan holda ishlab chiqiladi.
To‘g‘ri tashkil etilgan narx siyosati korxonaning bozorda raqobatbardoshligini
oshiradi, foyda keltiradi va mijozlar e'tiborini tortadi. Shu sababli, narx siyosatining
iqtisodiy ahamiyatini har tomonlama o‘rganish muhimdir.
Narx siyosatining asosiy vazifalari
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
189
2181-3187
Narx
siyosati
quyidagi
asosiy
vazifalarni
bajaradi:
1.
Bozordagi
raqobatbardoshlikni
ta'minlash
2.
Daromad
va
foyda
olish
3.
Bozor
ulushini
kengaytirish
4. Iste’molchi xatti-harakatiga ta’sir qilish
Narx siyosatining turlari
Narx
siyosatining
turlari
quyidagilarni
o‘z
ichiga
oladi:
-
Penetratsion
narx
siyosati
-
Skimming
-
Raqobatga
asoslangan
narx
siyosati
- Qiymatga asoslangan narx siyosati
Narx siyosatining iqtisodiy ahamiyati
Narx siyosati iqtisodiyotda muhim o‘rin tutadi. U quyidagi iqtisodiy jarayonlarga
ta’sir
ko‘rsatadi:
-
Raqobat
muhitini
shakllantiradi
-
Inflyatsiyani
tartibga
soladi
-
Bozor
mexanizmlarini
faollashtiradi
- Tashqi savdo ko‘rsatkichlariga ta’sir qiladi
Narx siyosatining sohalar bo‘yicha kengaytirilgan tahlili
1. Sanoat sohasi
Sanoat korxonalari narx siyosatini ishlab chiqarish hajmi, resurslar tannarxi va
texnologik yangiliklarga asoslangan holda shakllantiradi...
2. Qishloq xo‘jaligi sohasi
Qishloq xo‘jaligida narx siyosati mavsumiylik, iqlim, talab va davlat aralashuvi
bilan belgilanadi...
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
190
2181-3187
3. Xizmatlar sohasi
Xizmatlar sohasida narx xizmat sifati, xodimlar malakasi va joylashuvga bog‘liq
bo‘ladi...
4. Chakana savdo va elektron tijorat
Chakana savdo va elektron tijoratda narx siyosati mijozlarni jalb qilishda hal
qiluvchi omildir...
Xulosa
Narx siyosati – bu nafaqat mahsulot yoki xizmatga narx belgilash, balki butun
biznes strategiyasining ajralmas qismi hisoblanadi...
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Kotler, F. (2017). Marketing asoslari. – Toshkent: IQTISOD-MOLIYA.
2. Sharifxo‘jayev, M. (2020). Raqobat va narx siyosati. – Toshkent: Iqtisodiyot
nashriyoti.
3. Rustamov, Q. (2019). Bozor iqtisodiyoti sharoitida narx mexanizmi. – Samarqand:
SamDU nashriyoti.
4. Kotler, P. & Keller, K. L. (2016). Marketing Management. – Pearson Education
Limited.
5. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi rasmiy ma’lumotlari – www.stat.uz
6. Porter, M. E. (2008). Competitive Strategy. – New York: Free Press.
