ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
106
2181-3187
ICHKI ISHLAR ORGANLARINING JAMOAT TARTIBINI SAQLASH VA
XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH
FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISHNI
AYRIM JIHATLARI
Abduhakimov.Ch.V
Ichki Ishlar Akademiyasi 3-bosqich kursanti
ANNOTATSIYA Ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va
xavfsizligini ta’minlash, jinoyatchilikka qarshi kurashishda amalga oshirilayotgan
islohotlar va ularning natijalari hamda bu boradagi istiqbollar. “Jamoat tartibi”,
“Jamoat xavfsizligi” tushunchalariga berilgan ta’riflarning ilmiy tahlili, jamoat
tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlashda fuqarolar ishtirokining huquqiy
asoslarini takomillashtirish, faol fuqarolik pozisiyasini shakllantirish. Maqolada
jamoat tartibini saqlashda fuqarolar ishtirokining xorij tajribasi, bu boradagi
zamonaviy
ish
usullari
bo‘yicha
taklif
va
tavsiyalar
keltirilgan.
Kalit so’lar; ichki ishlar organlari, jamoat tartibi, jamoat xavfsizligini, fuqarolar
ishtiroki, jamoat tartibini saqlash, jamoat xavfsizligini ta’minlash.
ABSTRACT Ensuring public order and security of law enforcement agencies,
ongoing reforms in the field of combating crime and their results, as well as prospects
in this area. Scientific analysis of the definitions of "public order", "public security",
improvement of the legal framework for the participation of citizens in ensuringpublic
order and security, the formation of an active citizenship. The article presents the
foreign experience of citizens' participation in the protection of public order, proposals
and
recommendations
on
modern
methods
of
work
in
this
area.
Keywords: law enforcement, public order, public safety,
citizen participation, maintenance of public order, ensuring public safety.
KIRISH. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar
doirasida aholining tinch va osoyishta hayotini ta’minlash hamda jamiyatimizda
qonunga itoatkorlik va jamoat xavfsizligi madaniyatini shakllantirishga alohida e’tibor
qaratilmoqda. Jumladan, jamoat xavfsizligini ta’minlash yo‘nalishidagi ishlarni “Xalq
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
107
2181-3187
manfaatlariga xizmat qilish” tamoyili asosida tashkil etishning mutlaqo yangi
mexanizm va tartiblari joriy etilib, davlat organlarining jamoatchilik tuzilmalari bilan
o‘zaro maqsadli hamkorligi yo‘lga qo‘yildi. Shu bilan birga, jahonda kuchayib
borayotgan turli xavf-xatar va ziddiyatlar, el-yurt tinchligi va osoyishtaligiga tahdidlar,
pandemiya, tabiiy va texnogen ofatlar mas’ul davlat tuzilmalariga o‘z faoliyatini
“Barcha sa’y-harakatlar inson qadri uchun” degan ustuvor g‘oya asosida yanada
takomillashtirish
vazifasini
yuklamoqda.
Ma’lumki, so‘nggi yillarda ichki ishlar organlarining faoliyatini kompleks
takomillashtirishga qaratilgan bir qator tizimli ishlar amalga oshirildi. Jumladan, ichki
ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlash faoliyatining
tashkiliy asoslarini takomillashtirish bu boradagi tizimli ishlarning muhim
yo‘nalishlaridan biri bo‘ldi.
Muhokama; Xususan, jamoat xavfsizligini ta’minlash, jinoyatchilikka
qarshi kurashish va huquqbuzarliklar profilaktikasining yaxlit tizimini shakllantirish,
ichki ishlar organlarining eng quyi bo‘g‘inidan respublika darajasigacha samarali
faoliyatini yo‘lga qo‘yish va zamonaviy ish uslublarini joriy etish orqali
mamlakatimizda huquq-tartibot va qonuniylikni mustahkamlash, aholining tinchligi va
osoyishtaligini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Jamoat xavfsizligini ta’minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki
ishlar organlari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi PF6196-son (2021 yil 26 mart) farmoni qabul qilindi.
Farmonga binoan ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va
xavfsizligini ta’minlash faoliyatini tashkil etishning mutlaqo yangi mexanizmlari
sifatida quyidagilar belgilandi:
birinchidan, ichki ishlar organlarining tayanch punktlari negizida mahalla
huquq-tartibot maskanlari bosqichma-bosqich tashkil etilishi belgilandi. Unga
muvofiq, mahalla huquq-tartibot maskani hududdagi jamoat xavfsizligini
ta’minlash, huquqbuzarliklarning oldini olish va jinoyatchilikka qarshi
kurashishning asosiy quyi bo‘g‘ini hisoblanib, uning negizida ichki ishlar
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
108
2181-3187
organlarining tegishli sohaviy xizmatlari, Milliy gvardiya va boshqa davlat
organlarining muvofiqlashtirilgan faoliyatini hamda jamoat xavfsizligini ta’minlash
ishlarini tizimli tashkil etish va muvofiqlashtirish vazifasi profilaktika inspektoriga
yuklatildi;
ikkinchidan,
Ichki
ishlar vazirligi tuzilmasini takomillashtirish orqali ichki ishlar organlarining jamoat
tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlash sohaviy xizmatlari faoliyatini boshqarish
va muvofiqlashtirishning yagona tizimini joriy etish maqsadida, Patrul-post xizmati va
jamoat tartibini saqlash bosh boshqarmasi, Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh
boshqarmasi, Yo‘l harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi, Probatsiya xizmatini o‘z
ichiga oladigan Jamoat xavfsizligi departamenti tashkil etildi;
uchinchidan, hududiy ichki ishlar organlarining
jamoat tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlash faoliyati tuzilmalari va rahbar
lavozimlarini maqbullashtirish orqali mavjud kuch va vositalardan samarali
foydalanishni ta’minlash maqsadida, ayrim rahbarlik lavozimlarining tugatilishi
hisobidan Qoraqalpog‘iston Respublikasi ichki ishlar vazirining, viloyatlar, tuman va
shaharlar ichki ishlar organlari boshliqlarining o‘rinbosari – Jamoat xavfsizligi xizmati
boshlig‘i lavozimi joriy etildi va patrul-post hamda yo‘l-patrul xizmati bo‘linmalari
faoliyatini, shuningdek, mahallalar va jamoat joylarida manzilli profilaktik tadbirlar
o‘tkazilishini muvofiqlashtirish, muqaddam sudlangan va probatsiya hisobiga olingan
shaxslar bilan ishlash hamda ichki ishlar organlarining tungi xizmatini tashkil etish
uning asosiy vazifalari etib belgilandi.
Shuningdek Jamoat xavfsizligini ta’minlash
bo‘yicha o‘rnatilayotgan yangi mexanizmlarning samarali amalga oshirilishini
ta’minlashda ichki ishlar organlarining roli va mas’uliyatini yanada oshirish maqsadida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ichki ishlar organlarining jamoat
xavfsizligini ta’minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasidagi faoliyatini
yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy choratadbirlar to‘g‘risida”gi
PQ-5050-son (2021 yil 2 aprel) qarori qabul qilindi.
Qarorga muvofiq yagona “poytaxt mintaqasi”
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
109
2181-3187
tamoyili asosida ishlarni samarali tashkil etish maqsadida Toshkent shahar va Toshkent
viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari boshliqlarining hamraisligida Jamoat
xavfsizligini ta’minlash masalalari bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi kengash tashkil
etildi. Toshkent shahar va Toshkent viloyati Milliy gvardiya boshqarmalarining
boshliqlari mazkur Kengash raisining o‘rinbosarlari hisoblandi. Kengash yig‘ilishlari
har oyda kamida bir marotaba o‘tkazilishi hamda unda poytaxt mintaqasida kriminogen
va ijtimoiy vaziyatni tahlil qilish natijasida aniqlangan muammolarni o‘zaro
hamkorlikda hal etish bo‘yicha manzilli choralar aniqlanishi belgilandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 29 noyabrdagi “O‘zbekiston
Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-27-sonli farmoni bilan tasdiqlangan “2022 – 2025
yillarda O‘zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini ta’minlash tizimini
rivojlantirish
strategiyasi”da:
jamoat
xavfsizligini
ta’minlash
sohasidagi
munosabatlarni tartibga solish, tizimlashtirish hamda mavjud huquqiy bo‘shliq va
ziddiyatlarni bartaraf etish; jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi,
yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash va probatsiya faoliyatini uyg‘unlashtirish; jamoat
tartibini saqlash, shu jumladan ommaviy tadbirlarni o‘tkazishga jalb qilinadigan
vazirlik va idoralar kuch va vositalarining birgalikdagi harakatlanish algoritmini ishlab
chiqish va uni doimiy takomillashtirib borish; jamoat xavfsizligini ta’minlash
faoliyatiga zamonaviy shakl va ish usullarini hamda ilg‘or axborot texnologiyalarini
keng joriy etish; jamoat xavfsizligi tizimini raqamlashtirishni 90 foizga yetkazish
orqali xizmat faoliyatida inson omilini minimallashtirish; profilaktik hisob, ma’muriy
nazorat va probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan qayta jinoyat sodir etilishini
keskin kamaytirish kabilar muhim vazifalar sifatida keltirilda.
Ichki
ishlar
organlarining jamoat tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlash faoliyatini o‘rganar
ekanmiz avvalo, “Jamoat tartibi” va “Jamoat xavfsizligi” tushunchalarning mazmun-
mohiyatini tushunishni talab qiladi.
Tadqiqotlardan ko‘rish mumkinki “Jamoat tartibi” tushunchasiga biron bir normativ-
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
110
2181-3187
huquqiy hujjatlarda ta’rif keltirilmagan, bu esa o‘z-o‘zidan ushbu tushunchani turlicha
talqin qilish va yondashishlarga olib keladi. Bu borada olib borilgan tadqiqot ishlarini
tahlil qiladigan bo‘lsak, mazkur tushunchani ta’riflash turlicha ko‘rinishda bo‘lsada,
biroq ko‘pchilik olimlar “jamoat tartibi – jamiyatda huquq-normalari va axloq qoidalari
asosida o‘rnatilgan tartib bo‘lib, asosan jamoat joylarida yuzaga keladi va rivojlanib
boradigan ijtimoiy munosabatlar” degan ta’rifga qo‘shilgan. Jamoat xavfsizligi jamoat
tartibidan farqli ravishda amaldagi qonunchilikda ta’rif keltirilgan ya’ni, jamoat
xavfsizligi – jamiyatning qonunga xilof tajovuzlar, ijtimoiy va millatlararo nizolar,
favqulodda vaziyatlar va boshqa tahdidlardan himoyalanganlik holati bo‘lib, u
jamiyatning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi hamda insonning huquqlari,
erkinliklari va qonuniy manfaatlari ro‘yobga chiqarilishini ta’minlaydi.
Nazarimizda fuqarolarning jamoat
tartibini saqlashda ishtirok etishi davlat boshqaruvida ishtirok etishni amalga
ta’minlash, huquqbuzarliklarning oldini olish va jinoyatchilikka qarshi kurashishning
asosiy quyi bo‘g‘ini hisoblanib, uning negizida ichki ishlar organlarining tegishli
sohaviy xizmatlari, Milliy gvardiya va boshqa davlat organlarining muvofiqlashtirilgan
faoliyatini hamda jamoat xavfsizligini ta’minlash ishlarini tizimli tashkil etish va
muvofiqlashtirish vazifasi profilaktika inspektoriga yuklatildi;
ikkinchidan,
Ichki
ishlar
vazirligi
tuzilmasini
takomillashtirish orqali ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va
xavfsizligini
ta’minlash
sohaviy
xizmatlari
faoliyatini
boshqarish
va
muvofiqlashtirishning yagona tizimini joriy etish maqsadida, Patrul-post xizmati va
jamoat tartibini saqlash bosh boshqarmasi, Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh
boshqarmasi, Yo‘l harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi, Probatsiya xizmatini o‘z
ichiga oladigan Jamoat xavfsizligi departamenti tashkil etildi;
uchinchidan, hududiy ichki ishlar organlarining
jamoat tartibini saqlash va xavfsizligini ta’minlash faoliyati tuzilmalari va rahbar
lavozimlarini maqbullashtirish orqali mavjud kuch va vositalardan samarali
foydalanishni ta’minlash maqsadida, ayrim rahbarlik lavozimlarining tugatilishi
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
111
2181-3187
hisobidan Qoraqalpog‘iston Respublikasi ichki ishlar vazirining, viloyatlar, tuman va
shaharlar ichki ishlar organlari boshliqlarining o‘rinbosari – Jamoat xavfsizligi xizmati
boshlig‘i lavozimi joriy etildi va patrul-post hamda yo‘l-patrul xizmati bo‘linmalari
faoliyatini, shuningdek, mahallalar va jamoat joylarida manzilli profilaktik tadbirlar
o‘tkazilishini muvofiqlashtirish, muqaddam sudlangan va probatsiya hisobiga olingan
shaxslar bilan ishlash hamda ichki ishlar organlarining tungi xizmatini tashkil etish
uning asosiy vazifalari etib belgilandi.
Shuningdek Jamoat xavfsizligini ta’minlash
bo‘yicha o‘rnatilayotgan yangi mexanizmlarning samarali amalga oshirilishini
ta’minlashda ichki ishlar organlarining roli va mas’uliyatini yanada oshirish maqsadida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ichki ishlar organlarining jamoat
xavfsizligini ta’minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasidagi faoliyatini
yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy choratadbirlar to‘g‘risida”gi
PQ-5050-son (2021 yil 2 aprel) qarori qabul qilindi.
Qarorga muvofiq yagona “poytaxt mintaqasi”
tamoyili asosida ishlarni samarali tashkil etish maqsadida Toshkent shahar va Toshkent
viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari boshliqlarining hamraisligida Jamoat
xavfsizligini ta’minlash masalalari bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi kengash tashkil
etildi. Toshkent shahar va Toshkent viloyati Milliy gvardiya boshqarmalarining
boshliqlari mazkur Kengash raisining o‘rinbosarlari hisoblandi. Kengash yig‘ilishlari
har oyda kamida bir marotaba o‘tkazilishi hamda unda poytaxt mintaqasida kriminogen
va ijtimoiy vaziyatni tahlil qilish natijasida aniqlangan muammolarni o‘zaro
hamkorlikda hal etish bo‘yicha manzilli choralar aniqlanishi belgilandi.
O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2021 yil 29 noyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi jamoat
xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi PF-27-sonli farmoni bilan tasdiqlangan “2022 – 2025 yillarda
O‘zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini ta’minlash tizimini rivojlantirish
strategiyasi”da: jamoat xavfsizligini ta’minlash sohasidagi munosabatlarni tartibga
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
112
2181-3187
solish, tizimlashtirish hamda mavjud huquqiy bo‘shliq va ziddiyatlarni bartaraf etish;
jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi, yo‘l harakati xavfsizligini
ta’minlash va probatsiya faoliyatini uyg‘unlashtirish; jamoat tartibini saqlash, shu
jumladan ommaviy tadbirlarni o‘tkazishga jalb qilinadigan vazirlik va idoralar kuch va
vositalarining birgalikdagi harakatlanish algoritmini ishlab chiqish va uni doimiy
takomillashtirib borish; jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatiga zamonaviy shakl va
ish usullarini hamda ilg‘or axborot texnologiyalarini keng joriy etish; jamoat
xavfsizligi tizimini raqamlashtirishni 90 foizga yetkazish orqali xizmat faoliyatida
inson omilini minimallashtirish; profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probatsiya
nazoratidagi shaxslar tomonidan qayta jinoyat sodir etilishini keskin kamaytirish
kabilar muhim vazifalar sifatida keltirilda.
Ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash va
xavfsizligini ta’minlash faoliyatini o‘rganar ekanmiz avvalo, “Jamoat tartibi” va
“Jamoat xavfsizligi” tushunchalarning mazmun-mohiyatini tushunishni talab qiladi.
Tadqiqotlardan ko‘rish mumkinki “Jamoat tartibi” tushunchasiga biron bir
normativ-huquqiy hujjatlarda ta’rif keltirilmagan, bu esa o‘z-o‘zidan ushbu
tushunchani turlicha talqin qilish va yondashishlarga olib keladi. Bu borada olib
borilgan tadqiqot ishlarini tahlil qiladigan bo‘lsak, mazkur tushunchani ta’riflash
turlicha ko‘rinishda bo‘lsada, biroq ko‘pchilik olimlar “jamoat tartibi – jamiyatda
huquq-normalari va axloq qoidalari asosida o‘rnatilgan tartib bo‘lib, asosan jamoat
joylarida yuzaga keladi va rivojlanib boradigan ijtimoiy munosabatlar” degan ta’rifga
qo‘shilgan. Jamoat xavfsizligi jamoat tartibidan farqli ravishda amaldagi
qonunchilikda ta’rif keltirilgan ya’ni, jamoat xavfsizligi – jamiyatning qonunga xilof
tajovuzlar, ijtimoiy va millatlararo nizolar, favqulodda vaziyatlar va boshqa
tahdidlardan himoyalanganlik holati bo‘lib, u jamiyatning barqaror rivojlanishiga
xizmat qiladi hamda insonning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ro‘yobga
chiqarilishini ta’minlaydi.
XULOSA. Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki, jamoat tartibini saqlash va
xavfsizligini ta’minlash faoliyatini takomillashtirish doirasida jamoat tartibini
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
113
2181-3187
saqlashda fuqarolarning ishtiroki mexanizmini joriy etilishi, ko‘ngilochar ob’ektlarda
sodir etilishi mumkin bo‘lgan jinoyatlarni barvaqt oldini olish, jabrlanganlarga tezda
yordam ko‘rsatish, fuqarolarning qonuni huquq va manfaatlarini samarali himoya
qilish imkonini beradi.
REFERENCES
1.
O‘zbekiston
Respublikasining Prezidenti Shavkat Mirziyoevning O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi
ma’ruzasi (Speech by President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev at
the Solemn Ceremony Dedicated to the 24th Anniversary of the Adoption of the
Constitution of the Republic of Uzbekistan) // Xalq so‘zi.– 2016. – 8 dek.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi jamoat
xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi (2021 yil 29 noyabr) farmoni (Decree of the President of the Republic of
Uzbekistan "On approval of the Concept of Public Security of the Republic of
Uzbekistan and measures for its implementation" (November 29, 2021)) // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi, 01.12.2021 y., 06/21/27/1116-son. 3. O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2021 yil 29 noyabrdagi Farmoni bilan tasdiqlangan “2022
– 2025 yillarda O‘zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini ta’minlash tizimini
rivojlantirish strategiyasi” (Approved by the Decree of the President of the Republic
of Uzbekistan dated November 29, 2021 "Strategy for the development of public safety
in the Republic of Uzbekistan in 2022-2025") // https://www.lex.uz/docs/5749291.
4. Степанов А.В. Общественная безопасность: теоретико-правовой анализ //
Вестник АНО ВПО «Прикамский социальный 30 институт» – №1(69) – 2015. С.
(29-37) (Stepanov A.V. Public safety: theoretical and legal analysis // Bulletin of the
ANO VPO "Prikamsk Social Institute" - No. 1 (69) - 2015. P. (29-37).).
5. Sharipov Sanjar Sobirovich. SCIENTIFIC ANALYSIS OF FOREIGN
EXPERIENCE IN THE MANAGEMENT OF PATROL-POST SERVICES
INPUBLIC ORDER AND SECURITY SYSTEMS. Journal of Law Research. 2021, 6
vol., issue 5, pp. 81-88
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
114
2181-3187
6. Кайль Я.Я. Партисипация как важный фактор повышения эффективности и
результативности публичного управления субъектом Российской Федерации /
Я.Я. Кайль, В.С. Епинина // Региональная экономика: теория и практика. 2013.
№ 16. С. 30-38 (Kyle Y.Y. Participation as an important factor in improving the
efficiency and effectiveness of public administration in a constituent entity of the
Russian Federation / Y.Y. Keil, V.S. Yepinina // Regional Economics: Theory and
Practice.
2013.
No.
16.
S.
30-38.).
7. Воронина Л.И., Патюков А.В. Участие граждан в охране общественного
порядка: сравнительный анализ российского и зарубежного опыта (Voronina L.I.,
Patyukov A.V. Participation of citizens in the protection of public order: a comparative
analysis of Russian and foreign experience) // https://elar.urfu.ru/bitstream/
10995/77051/1/978-5-7996-2729-4_1_14.pdf.
