ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
24
2181-3187
M-LEARNING TENDENSIYASI ASOSIDA TA’LIMDA ELEKTRON
RESURSLARNI YARATISH VA TATBIQ QILISHNING QIYOSIY TAHLILI
(INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI MISOLIDA)
Zaripova Dilnoza Anvarovna
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
TATU dosenti, p.f.f.d.
E-
Toshkent axborot texnologiyalari
universiteti 1-kurs magistranti
603-24 guruh TATo'
(Ta'limda axborot texnologiyalari) talabasi
Komilova Zulxumorxon G'iyosiddin qizi.
Annotatsiya:
Zamonaviy ta’lim tizimida M-learning (mobil o‘qish) tendensiyasi ta’lim sifatini
oshirish va ta’lim jarayonini interaktivlashtirish uchun muhim vosita sifatida keng
qo‘llanilmoqda. Ushbu maqolada M-learning asosida elektron resurslarni yaratish va
tatbiq qilish jarayoni, ayniqsa Informatika va Axborot texnologiyalari fanlari misolida
tahlil qilinadi. Elektron resurslarning talabalarga bilim olishda qulaylik yaratishi,
ta’limning shaxsiylashtirilishi va masofaviy o‘qishni rag‘batlantirishi ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek, an’anaviy ta’lim va M-learning usullari o‘rtasidagi samaradorlik qiyosiy
tahlil qilinib, bu yondashuvlarning afzalliklari va muammolari aniqlanadi. Maqola M-
learningni ta’lim jarayoniga muvaffaqiyatli integratsiya qilish uchun tavsiyalarni ham
o‘z ichiga oladi.
Kalit so‘zlar:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
25
2181-3187
M-learning, mobil o‘qish, elektron resurslar, ta’lim, interaktiv o‘qish,
Informatika, Axborot texnologiyalari, masofaviy ta’lim, ta’lim sifati
Abstract:
In modern education systems, the trend of M-learning (mobile learning) is
increasingly recognized as a key tool for enhancing education quality and making
learning processes more interactive. This article analyzes the process of creating and
implementing electronic resources based on M-learning, particularly in the context of
Informatics and Information Technology subjects. It discusses how electronic
resources facilitate learning by providing convenience, personalization, and
encouraging remote study. Additionally, a comparative analysis of traditional
education and M-learning methods is presented, highlighting their advantages and
challenges. The article also offers recommendations for successfully integrating M-
learning into the educational process.
Keywords:
M-learning, mobile learning, electronic resources, education, interactive learning,
Informatics, Information Technology, distance education, education quality
Аннотация:
В современной системе образования тенденция M-learning (мобильное
обучение) все больше признается ключевым инструментом для повышения
качества образования и повышения интерактивности учебного процесса. В
данной статье анализируется процесс создания и внедрения электронных
ресурсов на основе M-learning, особенно в контексте предметов информатики и
информационных технологий. Рассматривается, как электронные ресурсы
облегчают обучение, предоставляя удобство, персонализацию и стимулируя
дистанционное обучение. Также приводится сравнительный анализ
традиционного образования и методов M-learning с выявлением их преимуществ
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
26
2181-3187
и проблем. В статье представлены рекомендации по успешной интеграции M-
learning в образовательный процесс.
Ключевые слова:
M-learning, мобильное обучение, электронные ресурсы, образование,
интерактивное обучение, информатика, информационные технологии,
дистанционное обучение, качество образования
Kirish
Zamonaviy dunyoda ta’lim tizimi tezkor o‘zgarishlarga duch kelmoqda. Axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari va ayniqsa mobil qurilmalar ta’lim jarayonini tubdan
o‘zgartirishga imkon berdi. Mobil o‘qish (M-learning) kontseptsiyasi hozirgi kunda
ta’limda innovatsiyalarni joriy etishda eng muhim tendensiyalardan biri hisoblanadi. U
o‘quvchilarga istalgan joyda va istalgan vaqtda ta’lim olish imkoniyatini taqdim etadi,
bu esa an’anaviy ta’lim formatiga nisbatan katta erkinlik va qulayliklar yaratadi. M-
learningning ta’lim jarayonidagi o‘rni ayniqsa elektron resurslar yordamida sezilarli
darajada ortmoqda. Elektron ta’lim resurslari ta’limni yanada interaktiv, individual va
samarali qilishga yordam beradi. Bugungi kunda ko‘plab sohalarda, xususan,
Informatika va Axborot texnologiyalari (AT) fanlarida M-learning yondashuvi keng
qo‘llanilmoqda. Bu fanlar texnologik rivojlanishning yetakchi yo‘nalishlari bo‘lib,
ularni o‘rganishda amaliy ko‘nikmalar va nazariy bilimlarning uyg‘unlashuvi talab
qilinadi. Shu sababli, Informatika va AT fanlarida elektron resurslar yaratish va ularni
tatbiq etish jarayoni o‘quvchilarning bilim olish samaradorligini oshirish uchun
muhimdir. Ushbu maqolada M-learning asosida yaratilgan elektron ta’lim
resurslarining ta’lim jarayoniga ta’siri, ularning an’anaviy ta’lim metodlari bilan
solishtirilishi va amaliy qo‘llanilishining samaradorligi qiyosiy tahlil qilinadi.
Maqola davomida quyidagi masalalar ko‘rib chiqiladi:
•
M-learning tushunchasi va uning ta’limdagi roli;
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
27
2181-3187
•
Elektron resurslar va ularning turlari;
•
Informatika va AT fanlarida M-learning asosida resurslarni yaratish va
tatbiq etish;
•
M-learning va an’anaviy ta’lim yondashuvlarining taqqoslanishi;
•
Tatbiq etishda yuzaga keladigan muammolar va ularni hal qilish usullari.
Shu tariqa, maqola ta’lim sohasida M-learning tendensiyasini chuqurroq
anglashga va amaliy qo‘llanilishini rivojlantirishga xizmat qiladi
M-learning tushunchasi va afzalliklari
M-learning — bu ta’limni mobil qurilmalar yordamida amalga oshirish
yondashuvidir. Mobil telefonlar, planshetlar, noutbuklar kabi qurilmalar yordamida
istalgan joyda va istalgan vaqtda o‘qish imkoniyati yaratiladi. M-learningning asosiy
xususiyati — o‘quv jarayonining joy va vaqtga bog‘liqligini yo‘qotishidir.
M-learning ta’lim jarayonida quyidagi asosiy afzalliklarni taqdim etadi:
1.
Moslashuvchanlik va erkinlik:
O‘quvchilar o‘z vaqtlarini
mustaqil belgilashlari, o‘qish rejasini o‘zlariga moslashtirishlari mumkin. Bu
ayniqsa ish bilan band bo‘lgan yoki an’anaviy maktabda o‘qiy olmagan shaxslar
uchun muhimdir.
2.
Shaxsiylashtirilgan
ta’lim:
M-learning
platformalari
o‘quvchilarning qobiliyatlari, bilim darajasi va qiziqishlariga moslangan dars
materiallarini taqdim etishi mumkin. Bu esa ta’lim samaradorligini oshiradi.
3.
Interaktivlik:
Mobil ilovalar va elektron resurslar interaktiv
mashg‘ulotlar, testlar, video darslar orqali o‘quvchilarni faollashtiradi.
4.
Tezkor yangilanishlar:
Elektron resurslar osonlik bilan
yangilanib, zamonaviy bilimlar bilan doimiy ta’minlanadi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
28
2181-3187
5.
Qulaylik va arzonlik:
An’anaviy ta’limga qaraganda M-learning
xarajatlari pastroq bo‘lishi mumkin, chunki sayohat, bosma materiallar va
boshqa qo‘shimcha xarajatlar kamayadi.
6.
Masofaviy ta’lim:
Hududiy cheklovlarni yo‘qotib, mamlakatning
qayerida bo‘lishidan qat’i nazar, sifatli ta’lim olish imkonini yaratadi.
Informatika va Axborot texnologiyalari sohalarida esa M-learning o‘ziga xos
imkoniyatlarni beradi. Ushbu fanlarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish uchun
interaktiv va vizual materiallar, kod yozish, laboratoriya ishlarini virtual muhitda
bajarish ayniqsa muhimdir. M-learning platformalari bu imkoniyatlarni taqdim etadi
va o‘quvchilarning ta’lim jarayoniga yanada chuqurroq kirib borishiga yordam beradi.
Shu bilan birga, M-learning ta’lim tizimida an’anaviy usullarning to‘liq o‘rnini
egallashi qiyin, ammo ularni samarali to‘ldiruvchi vosita sifatida ko‘riladi. M-learning
metodologiyasining muvaffaqiyati esa elektron resurslarning sifatiga, ta’lim
muhitining texnologik tayyorligiga va o‘quvchilarning bu usulga moslashishiga
bog‘liq.
Elektron ta’lim resurslari va ularning turlari
Elektron ta’lim resurslari — bu ta’lim jarayonida foydalaniladigan, axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari yordamida yaratilgan, interaktiv va o‘quvchilarning
bilim darajasiga moslashtirilgan ta’lim vositalaridir. Ular o‘quv jarayonini yanada
qiziqarli, samarali va o‘zaro ta’sirchan qilishga xizmat qiladi. Elektron resurslar M-
learning platformalarining asosiy komponentlaridan biri bo‘lib, ta’lim sifatini
oshirishda katta ahamiyatga ega.
Elektron ta’lim resurslarining turlari ko‘p va xilma-xil bo‘lib, ular quyidagi asosiy
kategoriyalarga bo‘linadi:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
29
2181-3187
1.
Matnli resurslar
Bu turga elektron kitoblar (e-kitoblar), maqolalar, darsliklar va qo‘llanmalar
kiradi. Matnli materiallar o‘quvchilarga nazariy bilimlarni yetkazishda asosiy vosita
hisoblanadi. Ular ko‘pincha interaktiv bo‘lib, testlar, savollar yoki tushuntirishlar bilan
to‘ldiriladi.
2.
Multimedia resurslari
Multimedia — bu matn, tasvir, video, audio va animatsiya elementlarini
birlashtirgan ta’lim vositalaridir. Video darslar, animatsiyalar, interaktiv diagrammalar
o‘quvchilarning diqqatini jalb qilish va murakkab mavzularni tushunishni
osonlashtirishga yordam beradi.
3.
Simulyatsiya va virtual laboratoriyalar
Ushbu resurslar orqali o‘quvchilar real muhitdagi tajribalarni virtual muhitda
bajarishlari mumkin. Masalan, Informatika va AT fanlarida kod yozish, tarmoq qurish,
dasturiy ta’minotni sinash kabi amaliy mashg‘ulotlarni xavfsiz va qulay sharoitda
o‘rganish imkoniyati yaratiladi.
4.
Testlar va baholash vositalari
Elektron testlar o‘quvchilarning bilim darajasini aniqlash, mustaqil ravishda o‘z-
o‘zini baholash imkonini beradi. Shuningdek, ta’lim jarayonida oraliq va yakuniy
baholashlarda qo‘llaniladi.
5.
Interaktiv darsliklar va o‘quv modullari
Bu turdagi resurslar o‘quvchining faolligini oshirish uchun turli topshiriqlar,
interaktiv mashqlar, o‘yinlar va vazifalar bilan boyitilgan bo‘ladi. O‘quvchilar
bosqichma-bosqich o‘z bilimlarini mustahkamlashadi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
30
2181-3187
6.
Ta’lim platformalari va ilovalar
M-learning uchun maxsus ishlab chiqilgan mobil ilovalar, onlayn kurslar, ta’lim
portallari o‘z ichiga yuqoridagi barcha resurslarni jamlagan bo‘lishi mumkin. Ular
foydalanuvchilarga qulay interfeys, progressni kuzatish, muallimlar bilan aloqa kabi
imkoniyatlar beradi. Informatika va Axborot texnologiyalari fanlarida ushbu elektron
resurslarning har biri o‘ziga xos rol o‘ynaydi. Masalan, kod yozish bo‘yicha virtual
laboratoriyalar, dasturlashni o‘rgatuvchi interaktiv darsliklar va multimedia
taqdimotlari o‘quvchilarga nazariy bilimlarni amaliy qo‘llash imkonini beradi.
Bugungi kunda elektron resurslarni yaratish jarayoni ko‘p jihatdan o‘quvchilarning
yoshiga, qobiliyatlariga va o‘quv dasturiga moslashtirilgan holda olib boriladi.
Shuningdek, resurslarning ko‘p tillilik va inkluzivlik jihatlariga e’tibor qaratilmoqda.
Informatika va Axborot texnologiyalari fanlarida M-learning asosida resurslarni
yaratish va tatbiq etish
Informatika va Axborot texnologiyalari (AT) ta’limi sohasida M-learningning
tatbiqi zamonaviy ta’lim jarayonini yanada samarali qilishda katta ahamiyatga ega.
Ushbu fanlar nafaqat nazariy bilimlarni, balki amaliy ko‘nikmalarni ham
shakllantirishni talab etadi. Mobil qurilmalar yordamida ta’lim resurslarini yaratish va
tatbiq etish jarayoni o‘quvchilarga o‘zlashtirish jarayonida erkinlik va interaktivlikni
taqdim etadi.
Resurslarni yaratish jarayoni
M-learning resurslarini yaratishda bir qancha muhim bosqichlar mavjud:
1.
Talab va ehtiyojlarni aniqlash:
O‘quvchilarning yosh guruhi,
bilim darajasi, o‘quv dasturi va texnik imkoniyatlari o‘rganiladi. Bu bosqichda
resurslarning qamrovi, interaktivligi va texnik talablar belgilanadi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
31
2181-3187
2.
Kontentni tayyorlash:
Informatika va AT fanlariga mos,
zamonaviy mavzularni qamrab oluvchi, qiziqarli va interaktiv materiallar ishlab
chiqiladi. Masalan, kod yozish, algoritmlar, ma’lumotlar tuzilmasi, tarmoq
texnologiyalari kabi mavzular.
3.
Platformani tanlash va ishlab chiqish:
Mobil qurilmalarga mos
dasturiy ta’minot, ilova yoki veb-platforma yaratiladi. Ularning foydalanuvchi
interfeysi qulay, oson tushunarli va texnik jihatdan barqaror bo‘lishi zarur.
4.
Testlash va baholash:
Yaralgan resurslar pilot guruhlarda
sinovdan o‘tkazilib, foydalanuvchilar fikri va texnik kamchiliklar aniqlanadi.
Kerak bo‘lsa, o‘zgartirishlar kiritiladi.
5.
Tatbiq etish va monitoring:
Resurslar keng jamoatchilikka taqdim
etilib, ularning samaradorligi doimiy nazorat qilinadi. O‘quvchilarning
o‘zlashtirish darajasi, interaktivlik darajasi, qiyinchiliklar aniqlanadi va kerakli
qo‘llab-quvvatlash ta’minlanadi.
Tatbiq etishning afzalliklari va imkoniyatlari
•
Amaliy mashg‘ulotlarning mobil qurilmalarda o‘tkazilishi:
Informatika va AT fanlarida laboratoriya ishlari, kod yozish va testlash
ko‘pincha kompyuterda amalga oshiriladi. M-learning resurslari bu imkoniyatni
planshet va smartfonlarda ham taqdim etadi.
•
Interaktiv darslar va testlar:
O‘quvchilar o‘z bilimlarini darhol sinab
ko‘rishlari, xatolarini ko‘rishlari va tuzatishlari mumkin. Bu o‘rganish
jarayonini yanada samarali qiladi.
•
Ma’lumotlarga tezkor kirish:
Internetga ulangan har qanday joyda
o‘quvchilar ta’lim materiallarini o‘rganishi mumkin, bu esa hududiy
cheklovlarni yo‘q qiladi.
•
O‘quvchilarni mustaqil o‘qishga rag‘batlantirish:
Mobil qurilmalar
yordamida o‘quvchilar darslarni o‘z vaqtida va o‘z sur’atida o‘rganish
imkoniyatiga ega bo‘ladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
32
2181-3187
Tatbiq etishda duch kelinadigan muammolar
•
Texnik cheklovlar:
Mobil qurilmalarning xotira, protsessor quvvati va
ekran o‘lchami ayrim resurslarning to‘liq ishlashiga ta’sir qilishi mumkin.
•
Internetga ulanishning barqaror emasligi:
Masofaviy hududlarda
tezkor internet mavjud bo‘lmasligi ta’lim jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
•
O‘quvchilarning texnologiyalarga bo‘lgan tayyorgarligi:
Ba’zi
o‘quvchilar mobil ilovalar va interaktiv tizimlarni samarali ishlata olmaydilar.
•
Ta’lim metodikasini yangilash zarurati:
O‘qituvchilar M-learning
vositalaridan foydalanishni o‘rganishi va dars jarayonida ularni samarali
qo‘llashlari kerak.
M-learning va an’anaviy ta’lim yondashuvlarining taqqoslanishi
Bugungi kunda ta’lim sohasida texnologiyalar jadal rivojlanmoqda va an’anaviy
dars usullari bilan birga M-learning (mobil ta’lim) yondashuvi ham keng
qo‘llanilmoqda. Har ikki yondashuv o‘ziga xos afzalliklar va kamchiliklarga ega
bo‘lib, ularni taqqoslash ta’lim jarayonini yanada samarali tashkil etishda muhimdir.
An’anaviy ta’lim yondashuvi
An’anaviy ta’lim asosan maktab va universitetlarda yuzma-yuz darslar shaklida
olib boriladi. Bu yondashuvda o‘qituvchi mavzuni tushuntiradi, o‘quvchilar esa
auditoriyada qatnashadi. Ushbu yondashuvning asosiy jihatlari quyidagilardan iborat:
•
Shaxsiy muloqot:
O‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasida bevosita aloqa
mavjud, bu o‘qituvchiga talabalarning savollariga tezkor javob berish imkonini
yaratadi.
•
Ma’ruzalar va darsliklar:
Ta’lim ko‘proq nazariy bilimlarga asoslanadi
va o‘quvchilar darsliklar, daftar va qog‘oz materiallardan foydalanadi.
•
Sinov va baholash:
Baholash jarayoni an’anaviy usullar, ya’ni yozma
ishlar, imtihonlar orqali amalga oshiriladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
33
2181-3187
M-learning yondashuvi
M-learning yondashuvi mobil qurilmalar yordamida ta’lim olish imkonini beradi.
Bu yondashuvning asosiy jihatlari:
•
Moslashuvchanlik va qulaylik:
O‘quvchilar istalgan joyda va istalgan
vaqtda ta’lim materiallariga kirishlari mumkin.
•
Interaktivlik:
Mobil ilovalar, videolar, testlar va simulyatsiyalar
yordamida o‘quvchilar faol ishtirok etadi.
•
Shaxsiylashtirish:
O‘quvchi o‘z sur’atida o‘rganadi, o‘z qiziqishlariga
mos materiallarni tanlay oladi.
•
Tezkor fikr-mulohaza:
Test natijalari darhol ko‘rsatiladi, xatolar va
kamchiliklar aniqlanadi va tuzatishlar kiritiladi.
Taqqoslash jadvali
Asosiy jihatlar
An’anaviy ta’lim
M-learning
Ta’lim muhit
Yuzma-yuz,
auditoriya
Mobil
qurilmalar,
internet
O‘quvchilarning erkinligi
Cheklangan
Yuqori
Interaktivlik darajasi
Past
Yuqori
O‘qituvchi roli
Asosiy
bilim
yetkazuvchi
Yo‘riqchi va qo‘llab-
quvvatlovchi
Baholash usullari
Imtihonlar, yozma
ishlar
Onlayn testlar, tezkor
baholash
Texnologiyalardan
foydalanish
Kam
Kuchli
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
34
2181-3187
Taqqoslashdan kelib chiqadigan xulosalar
M-learning va an’anaviy ta’lim yondashuvlari bir-birini to‘ldiruvchi tizimlar
sifatida ko‘rilishi kerak. An’anaviy ta’lim nazariy asoslarni berishda, o‘qituvchi va
o‘quvchilar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqotda bo‘lishda muhim bo‘lsa, M-learning
o‘quvchilarga mustaqil o‘rganish, amaliy ko‘nikmalarni mustahkamlash va bilimlarni
doimiy yangilash imkoniyatini beradi. Shuning uchun ta’lim muassasalari va
o‘qituvchilar M-learning vositalarini an’anaviy ta’lim jarayoniga integratsiya qilish
orqali ta’lim samaradorligini oshirishlari zarur.
Xulosa
M-learning (mobil ta’lim) zamonaviy ta’lim jarayonida muhim o‘rin tutmoqda va
ayniqsa informatika hamda axborot texnologiyalari fanlarida o‘quvchilar uchun
samarali o‘rganish vositasi sifatida keng tatbiq etilmoqda. Mobil qurilmalar yordamida
yaratilgan interaktiv va shaxsiylashtirilgan ta’lim resurslari o‘quvchilarga nazariy
bilimlarni mustahkamlash, amaliy ko‘nikmalarni oshirish hamda o‘zlashtirish
jarayonini o‘z vaqtida va qulay muhitda amalga oshirish imkonini beradi. An’anaviy
ta’lim bilan taqqoslaganda, M-learning o‘quvchilarga ko‘proq erkinlik va interaktivlik
beradi, biroq texnik va metodik muammolar ham mavjud. Shuning uchun, ikki
yondashuvni uyg‘unlashtirish va integratsiya qilish ta’lim sifatini yanada oshirish
uchun zarurdir. Kelajakda ta’lim sohasida M-learningning roli yanada oshib,
o‘quvchilarning bilim olish samaradorligini oshirishda muhim vositaga aylanishi
kutilmoqda.
Adabiyotlar
1.
Ally, M. (2009). Mobile learning: Transforming the delivery of education and
training.
International Review of Research in Open and Distributed Learning
, 10(2).
https://www.irrodl.org/index.php/irrodl/article/view/524/1103
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–1_ Мая –2025
35
2181-3187
2.
Traxler, J. (2007). Defining, discussing and evaluating mobile learning: The
moving finger writes and having writ….
International Review of Research in Open and
Distributed
Learning
,
8(2).
https://www.irrodl.org/index.php/irrodl/article/view/346/875
3.
Kukulska-Hulme, A., & Traxler, J. (Eds.). (2005).
Mobile learning: A
handbook
for
educators
and
trainers
.
Routledge.
https://www.routledge.com/Mobile-Learning-A-Handbook-for-Educators-and-
Trainers/Kukulska-Hulme-Traxler/p/book/9780415403952
4.
Sharples, M. (2013). Mobile learning: Research, practice and challenges.
Distance
Education
in
China
,
2(4),
5-11.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01587919.2013.835763
5.
Kukulska-Hulme, A. (2012). Mobile learning and the future of learning.
The
International
Journal
of
Learning
,
18(1).
https://www.learntechlib.org/p/153058/
6.
Crompton, H., & Burke, D. (2018). The use of mobile learning in higher
education: A systematic review.
Computers & Education
, 123, 53-64.
https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.05.005