ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–1_ июл–2025
245
2181-
3187
IT SOHASINING BUGUNGI HAYOTDAGI O‘RNI VA TARAQQIYOTI
Muallif: Murtozova Nilufar Dilshod qizi
O‘zbekiston Davlat Jahon tillari universiteti,
Ingliz filologiyasi yo‘nalishi, 3-bosqich talabasi
Anotatsiya
Ushbu maqolada axborot texnologiyalari (IT) sohasining zamonaviy jamiyatdagi
tutgan o‘rni, uning iqtisodiy va ijtimoiy hayotga ta’siri, shuningdek, O‘zbekistonda bu
sohadagi yutuqlar va istiqbollar tahlil qilinadi. Maqolada global va milliy statistik
ma’lumotlar asosida IT sohasining o‘sish sur’atlari yoritiladi. Diagrammalar orqali IT
eksportining yillik o‘sish dinamikasi ko‘rsatilgan, shuningdek, ilg‘or davlatlar tajribasi
bilan solishtirma tahlil berilgan.
Annotation
This article analyzes the role of Information Technology (IT) in modern society,
its impact on economic and social life, as well as the development trends in Uzbekistan.
The paper includes both global and local statistical data to highlight annual growth
rates in the IT field. It also presents diagrams illustrating export trends and provides a
comparative analysis with leading countries in the sector.
Kalit so‘zlar
Axborot texnologiyalari, raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt, IT eksporti,
ta’limda IT, IT siyosati, O‘zbekiston
Kirish
So‘nggi yillarda axborot texnologiyalari (AT) inson hayotining deyarli barcha
sohalariga kirib kelmoqda. Ta’lim, sog‘liqni saqlash, transport, sanoat va xizmat
ko‘rsatish
kabi
yo‘nalishlar
IT
yordamida
avtomatlashtirilmoqda
va
raqamlashtirilmoqda. Bugungi globallashuv davrida IT sohasi iqtisodiyot uchun yangi
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–1_ июл–2025
246
2181-
3187
drayverga aylangan. Ushbu maqolada mazkur sohaning ahamiyati, global va milliy
rivojlanish tendensiyalari hamda O‘zbekiston misolida IT eksporti bo‘yicha yutuqlar
tahlil qilinadi.
Asosiy qism
IT sohasining global rivoji: Dunyoda 2023-yil yakunlariga ko‘ra IT sektori global
YIMning 7.1% ni tashkil etdi [1]. AQSh, Xitoy, Hindiston kabi mamlakatlar raqamli
iqtisodiyotga katta e’tibor qaratmoqda. Ayniqsa, sun’iy intellekt (AI), bulutli
hisoblash, katta ma’lumotlar (Big Data) va IoT texnologiyalari global bozorni
boshqarmoqda.
Ta’limda IT: IT sohasi ta’limda ham o‘z aksini topmoqda. Raqamli darsliklar, onlayn
ta’lim platformalari, sun’iy intellektga asoslangan shaxsiylashtirilgan o‘qitish tizimlari
samaradorlikni oshirmoqda. O‘zbekistonda "One Million Uzbek Coders" dasturi orqali
minglab
yoshlar
IT
ko‘nikmalariga
ega
bo‘ldi
[2].
O‘zbekistonda IT sohasining rivojlanishi: 2019-yilda tashkil etilgan IT Park bugungi
kunda 1000 dan ortiq kompaniyani birlashtirgan. 2023-yilda IT xizmatlari eksporti 250
mln. AQSh dollaridan oshgan bo‘lib, 2018-yilga nisbatan 5 baravar o‘sishga erishilgan
[3].
Eksport strategiyasi: O‘zbekiston hukumati 2030-yilgacha raqamli iqtisodiyotni
YIMning 10% ga yetkazishni maqsad qilgan [4]. Bu esa IT xizmatlarini xorijiy
bozorlarga faol olib chiqishni talab etadi. Bunda sun’iy intellekt va dasturiy
mahsulotlar eksporti asosiy yo‘nalish bo‘lib qoladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–1_ июл–2025
247
2181-
3187
Rasm: O‘zbekiston IT eksport hajmi (2018–2023) [3]
Xulosa
IT sohasi zamonaviy taraqqiyotning ajralmas bo‘g‘iniga aylangan. Bu
yo‘nalishda ilg‘or texnologiyalarni o‘zlashtirish, kadrlar salohiyatini oshirish va
eksport imkoniyatlarini kengaytirish zarur. O‘zbekiston IT sohasida izchil
rivojlanmoqda, lekin bu jarayonni tezlashtirish uchun ilm-fan va biznesni
integratsiyalash, xalqaro hamkorlikni kengaytirish va innovatsion loyihalarni qo‘llab-
quvvatlash muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada keltirilgan tahlillar asosida shuni
aytish mumkinki, yaqin yillarda O‘zbekiston IT xizmatlari eksporti 1 milliard
dollardan oshish salohiyatiga ega.
Foydalanilgan adabiyotlar
[1]
World
Bank:
Digital
Economy
Report
2023.
www.worldbank.org
[2] One Million Uzbek Coders — Ministry for Digital Technologies of Uzbekistan.
digit.uz
[3] IT Park Uzbekistan — Rasmiy hisobotlar, 2023. www.it-park.uz
[4] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-60-son qarori, 2022-yil.
[5]
UNCTAD,
Global
ICT
Development
Index,
2023.
[6] Yusupov A. "Axborot texnologiyalarining ijtimoiy hayotdagi o‘rni", Toshkent,
2022.
