МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
87
ОЁҚ ПАНЖАЛАРИ ВЕНАЛАРИНИНГ МОРФОЛОГИК
ЎЗГАРИШЛАРИ ВА УЛАРНИНГ КЛИНИК АҲАМИЯТИ
Х.А.Расулов
Б.О.Рузиева
Тошкент педиатрия тиббиёт институти.
Alfraganus University.
https://doi.org/10.5281/zenodo.13364303
Оёқ панжалари веналарининг морфологик ўзгаришлари ва уларнинг
клиник аҳамияти диабетли беморларда муҳим аҳамиятга эга. Бундай
ўзгаришлар трофик яраларнинг ривожланишида ҳам муҳим рол ўйнайди.
Мавжуд адабиётларда диабетли беморларда оёқ панжаси венаси
деворларининг қалинлашиши, диаметрининг ортиши, қон оқими
тезлигининг пасайиши ва веналар тонусининг камайиши каби ўзгаришлар
қайд этилган [1-3]. Шунингдек, бундай ўзгаришлар трофик яраларнинг
келиб чиқишида муҳим омил сифатида эътироф этилган [4, 5]. Ушбу
тезисда оёқ панжалари веналарининг морфологик ўзгаришларини
ўрганиш ва уларнинг клиник аҳамиятини баҳолашга қаратилган
изланишлар натижалари келтирилган.
Калит сўзлар: оёқ панжалари веналари, морфологик ўзгаришлар, диабет,
веноз етишмовчилик, ультратовуш, реовазография.
Материаллар ва усуллар. Тадқиқотда 18 ёшдан 65 ёшгача бўлган 120
нафар диабетли беморнинг оёқ панжалари веналари ўрганилди. Улар
орасида 60 нафар (I гуруҳ) сурункали веноз етишмовчилиги бўлган
беморлар, 60 нафар (II гуруҳ) эса соғлом назорат гуруҳини ташкил қилди.
Барча беморларга ультратовуш ва реовазография текширувлари
ўтказилди. Веналарнинг диаметри, деворининг қалинлиги, қон оқими
тезлиги ва вена тонуси каби кўрсаткичлари аниқланди.
Натижалар. I гуруҳдаги беморларда оёқ панжалари веналарининг
диаметри ва деворининг қалинлиги II гуруҳга нисбатан анча юқори
эканлиги аниқланди (p<0,05). Шунингдек, I гуруҳда қон оқими тезлиги
пасайган ва веналар тонуси пасайган эди (p<0,01). Бу кўрсаткичлар
диабетик нейропатия ва трофик ўзгаришлар даражасига мутаносиб
равишда ўзгарган.
Хулоса. Диабетнинг узоқ муддатли кечиши оёқ панжалари веналаридаги
морфологик ўзгаришларга олиб келади. Бу ўзгаришлар қон оқими
пасайиши ва веналар тонусининг камайишига сабаб бўлади. Натижада
трофик яралар ривожланиш хавфи ошади. Оёқ панжалари веналарининг
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
88
ультратовуш ва реовазография текшируви диабетли беморларда трофик
ўзгаришлар хавфини аниқлашда муҳим ташхисий аҳамиятга эга.
Адабиётлар:
1.
Миррахимов М.М. ва б. Диабет ва қон томир асоратлари. - Тошкент,
2018. - 256 б.
2.
Аҳмедов Х.А., Каримов Ш.И. Диабетик ангиопатия ва унинг даволаш
усуллари // Тиббиёт журнали. - 2020. - №3. - Б. 45-52.
3.
Холматов П.Х., Ғаниев А.А. Оёқ панжалари веналарида кузатиладиган
ўзгаришлар ва уларни даволаш // Ўзбекистон хирургияси. - 2021. - №2. - Б.
78-84.
4.
Rayman G. et al. The importance of microvascular disease in the diabetic
foot // Diabet. Med. - 2015. - Vol. 32, No 6. - P. 761-769.
5.
Armstrong D.G. et al. Diabetic foot ulcers and their recurrence // N. Engl. J.
Med. - 2017. - Vol. 376, No 24. - P. 2367-2375.
