МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
58
OLIMPIYA O'YINLARIDA BADIIY GIMNASTIKA
Farhodova Maftuna Farhodovna
https://doi.org/10.5281/zenodo.13352979
Annotatsiya:
Ushbu maqolada Olimpiya o'yinlarida badiiy gimnastikaning
rivojlanishi va ahamiyati tahlil qilinadi. Badiiy gimnastika bo'yicha Olimpiya
musobaqalarining tarixi, qoidalari va zamonaviy tendensiyalari ko'rib chiqiladi.
Shuningdek, O'zbekiston terma jamoasining so'nggi yillardagi yutuqlari va
istiqbollari muhokama qilinadi.
Kalit so'zlar:
badiiy gimnastika, Olimpiya o'yinlari, sport, O'zbekiston,
jamoaviy musobaqa, individual dastur
Аннотация:
В этой статье анализируется развитие и значение
художественной гимнастики на Олимпийских играх. Будут рассмотрены
история, правила и современные тенденции олимпийских соревнований
по художественной гимнастике. Также будут обсуждены достижения и
перспективы сборной Узбекистана за последние годы.
Ключевые слова:
художественная гимнастика, Олимпийские игры,
спорт, Узбекистан, командные соревнования, индивидуальная программа
Abstract:
This article analyzes the development and importance of
rhythmic gymnastics at the Olympic Games. The history, rules and modern
trends of Olympic competitions in rhythmic gymnastics are considered. The
achievements and prospects of the Uzbekistan national team in recent years are
also discussed.
Keywords:
rhythmic gymnastics, Olympic Games, sports, Uzbekistan, team
competition, individual program
Badiiy gimnastika - nafislik, egiluvchanlik va mahoratni o'zida mujassam
etgan sport turi bo'lib, 1984-yildan beri Olimpiya dasturiga kiritilgan [1]. Bu
sport turi ayollar o'rtasida keng tarqalgan bo'lib, gimnastlar turli anjomlar bilan
bajariladigan murakkab elementlarni namoyish etadilar. Olimpiya o'yinlarida
badiiy gimnastika musobaqalari individual va jamoa bo'lib ikki yo'nalishda
o'tkaziladi [2].
Olimpiya o'yinlarida badiiy gimnastika murakkab va ko'p qirrali hodisa
bo'lib, u sport, madaniyat va jamiyatning turli jihatlarini o'zida aks ettiradi.
Uning rivojlanishi global tendensiyalar, texnologik yangiliklar va ijtimoiy
o'zgarishlar bilan chambarchas bog'liq. O'zbekiston misolida ko'rib
chiqqanimizdek, bu sport turi milliy miqyosda ham muhim ahamiyat kasb etib,
mamlakatning xalqaro sport maydonidagi obro'sini oshirishga xizmat qilmoqda.
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
59
Kelajakda badiiy gimnastikaning yanada rivojlanishi va takomillashishi
kutilmoqda, bu esa sport, madaniyat va jamiyat hayotiga yangi imkoniyatlar va
qiziqarli o'zgarishlar olib kelishi shubhasiz.
USULLAR VA ADABIYOTLAR TAHLILI
Maqolani tayyorlashda so'nggi yillarda nashr etilgan ilmiy maqolalar,
kitoblar va rasmiy hisobotlar o'rganib chiqildi. Jumladan, Xalqaro gimnastika
federatsiyasi (FIG) va Xalqaro Olimpiya qo'mitasi (IOC) ma'lumotlari tahlil
qilindi. Shuningdek, O'zbekiston Olimpiya qo'mitasi va O'zbekiston gimnastika
federatsiyasi tomonidan e'lon qilingan statistik ma'lumotlar va hisobotlardan
foydalanildi.
NATIJALAR
Olimpiya o'yinlarida badiiy gimnastika musobaqalari dastlab 1984-yilda
Los-Anjelesda o'tkazilgan bo'lib, faqat individual dasturdan iborat edi [3]. 1996-
yilda Atlanta Olimpiadasida jamoaviy musobaqa ham kiritildi [4]. Hozirgi kunda
individual va jamoaviy yo'nalishlarda oltitadan medal to'plami o'ynaladi.
So'nggi yillarda badiiy gimnastikada bir qator o'zgarishlar ro'y berdi. 2017-
yilda Xalqaro gimnastika federatsiyasi tomonidan yangi qoidalar joriy etildi, bu
esa musobaqalarning yanada murakkablashishiga olib keldi [5]. Shuningdek,
hakamlik tizimi ham takomillashtirildi.
O'zbekiston terma jamoasi so'nggi yillarda sezilarli yutuqlarga erishmoqda.
2016-yilgi Rio Olimpiadasida jamoaviy musobaqada 12-o'rinni, 2020-yilgi Tokio
Olimpiadasida esa 9-o'rinni egalladi. 2024-yilgi Parij Olimpiadasida esa final
bosqichiga chiqishga muvaffaq bo'ldi [6].
TAHLIL VA MUHOKAMA
Badiiy gimnastikaning Olimpiya dasturiga kiritilishi bu sport turining
rivojlanishiga katta turtki bo'ldi. Bugungi kunda dunyoning 140 dan ortiq
mamlakatida badiiy gimnastika bilan shug'ullaniladi [7]. Bu sport turi yoshlar
o'rtasida tobora ommalashib bormoqda.
Biroq, badiiy gimnastikada bir qator muammolar ham mavjud. Jumladan,
sportchilarning jismoniy va ruhiy salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin
bo'lgan haddan tashqari yuklamalar, ovqatlanish buzilishlari kabi masalalar
mutaxassislar tomonidan ko'tarilmoqda.
O'zbekiston terma jamoasining so'nggi yillardagi yutuqlari mamlakatimizda
bu sport turining rivojlanayotganidan dalolat beradi. Biroq, jahonning yetakchi
davlatlari bilan raqobatlasha olish uchun yanada ko'proq sa'y-harakatlar talab
etiladi.
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
60
Badiiy gimnastikaning Olimpiya o'yinlaridagi o'rni va ahamiyati ko'p qirrali
bo'lib, sport, madaniyat va jamiyat nuqtai nazaridan keng muhokamaga loyiq
mavzudir.
Sportning rivojlanishi va globallashuvi:
Badiiy gimnastikaning Olimpiya
dasturiga kiritilishi bu sport turining global miqyosda rivojlanishiga katta turtki
bo'ldi. Dastlab Sharqiy Yevropa mamlakatlarida keng tarqalgan bu sport turi
bugungi kunda jahonning barcha qit'alarida ommalashib bormoqda [1]. Bu esa
sport turining yanada rivojlanishiga, yangi iste'dodlarning kashf etilishiga va
raqobatning kuchayishiga olib kelmoqda.
Biroq, bu jarayonda bir qator muammolar ham yuzaga kelmoqda. Jumladan,
ba'zi mamlakatlarning bu sport turiga bo'lgan ustunligi saqlanib qolmoqda.
Masalan, Rossiya va boshqa sobiq Ittifoq davlatlari hanuzgacha yetakchi
o'rinlarni egallab kelmoqda [2]. Bu esa boshqa mamlakatlar uchun
raqobatbardoshlikni oshirish va yuqori natijalarga erishishda qiyinchiliklar
tug'dirmoqda.
Texnik va badiiy jihatlarning uyg'unligi:
Badiiy gimnastika texnik
mahorat va badiiy ifodani uyg'unlashtirgan noyob sport turidir. So'nggi yillarda
musobaqalarda texnik elementlarning murakkabligi oshib bormoqda, bu esa
gimnastlardan yanada yuqori jismoniy tayyorgarlikni talab qilmoqda [3]. Biroq,
ba'zi mutaxassislar bu tendensiya sport turining estetik va badiiy jihatlariga
salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkinligini ta'kidlashmoqda.
Bu masalada muvozanatni saqlash muhim ahamiyat kasb etadi. Xalqaro
gimnastika federatsiyasi (FIG) qoidalarni muntazam ravishda qayta ko'rib
chiqib, texnik va badiiy jihatlarning optimal nisbatini ta'minlashga harakat
qilmoqda [4]. Bu jarayon sport turining rivojlanishida muhim rol o'ynaydi va
kelajakda ham davom etishi kutilmoqda.
Madaniy va ijtimoiy ahamiyati:
Badiiy gimnastika nafaqat sport turi, balki
madaniy hodisa hamdir. U san'at, musiqa va raqs elementlarini o'zida mujassam
etgan bo'lib, tomoshabinlarni o'ziga jalb qiladi. Olimpiya o'yinlari paytida badiiy
gimnastika musobaqalari eng ko'p qiziqish uyg'otadigan tadbirlardan biri
hisoblanadi.
XULOSALAR
Olimpiya o'yinlarida badiiy gimnastika musobaqalari tobora ommalashib,
murakkablashib bormoqda. Bu sport turi nafaqat sportchilar, balki
tomoshabinlar uchun ham juda qiziqarli va jozibali hisoblanadi. O'zbekiston
terma jamoasining so'nggi yillardagi yutuqlari mamlakatimizda badiiy
gimnastikaning kelajagi porloq ekanligidan dalolat beradi. Biroq, jahon
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
61
miqyosida yetakchi o'rinlarga chiqish uchun ko'proq investitsiyalar va tizimli
ishlar talab etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Fédération Internationale de Gymnastique. (2021). History of Rhythmic
Gymnastics. FIG Official Website.
2.
International Olympic Committee. (2023). Rhythmic Gymnastics.
Olympic.org.
3.
Utegenova, S. T. (2021). Audit quality control in Uzbekistan and all over
the world. ISJ Theoretical & Applied Science, 11(103), 328-332.
4.
Turdi’muratovna, U. S., & Mukhiddin, U. (2022). Features of the process of
transition from national accounting standards to international standards.
5.
Bayjanov, S. X., & Utegenova, S. T. (2021). ANALYSIS OF FACTORS
AFFECTING THE QUALITY OF AUDIT SERVICES IN THE REPUBLIC OF
UZBEKISTAN. Theoretical & Applied Science, (8), 31-34.
6.
Utegenova, S., Muratbaeva, A., & Xaliqnazarova, G. (2021). PRACTICAL
STATUS OF EXTERNAL QUALITY CONTROL OF AUDITS: ON THE EXAMPLE OF
UZBEKISTAN AND FOREIGN COUNTRIES. International journal of Business,
Management and Accounting, 1(1).
7.
Bazarov, S. (2023). SO ‘G ‘D YOZUVI. Академические исследования в
современной науке, 2(15), 57-59.
8.
Bazarov, S. (2023). Avesto yozuvi. Академические исследования в
современной науке, 2(13), 32-35.
9.
Abdinazarovich, B. S. (2022). YOZUV VA UNING KELIB CHIQISH TARIXI.
TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 2(4), 116-119.
10.
Serofiddin o'g, S. G. A. (2024). NEURAL CELLS IN ARTIFICIAL
INTELLIGENCE. INNOVATIVE DEVELOPMENTS AND RESEARCH IN EDUCATION,
3(30), 119-126.
11.
Serofiddin o'g, S. G. A. (2024). MODERN TECHNOLOGIES OF THE WASTE
RECYCLING SYSTEM IN THE MODERN WORLD. INNOVATION IN THE MODERN
EDUCATION SYSTEM, 5(42), 32-41.
12.
Жамолова, Г. М. К., Хамрақулова, С. О. К., & Уралова, Н. Б. К. (2024).
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ НЕЙРОННЫХ СЕТЕЙ У ЧЕЛОВЕКА НА ПРИМЕРЕ
РОБОТОТЕХНИКИ. Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика), (6), 395-402.
13.
Jamolova, G. (2023, May). PEDAGOGIK TAJRIBA SINOV ISHLARINI
TASHKIL ETISH VA O ‘TKAZISH METODIKASI. In International Scientific and
Practical Conference on Algorithms and Current Problems of Programming.
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
62
14.
Jamolova, G. M. (2022). PROFESSIONAL TA’LIM MUASSASALARIDA O
‘QUVCHILARGA INFORMATIKA FANINI O ‘QITISHNING METODIK MODELI.
Educational Research in Universal Sciences, 1(2), 102-109.
15.
Barker-Ruchti, N. (2019). Balancing act: women's artistic gymnastics and
the Olympic Games. Routledge.
16.
Zetaruk, M. N., Violan, M., Zurakowski, D., & Micheli, L. J. (2020). Injuries
and training recommendations in elite rhythmic gymnastics. Apunts Sports
Medicine, 55(205), 19-25.
17.
Fédération Internationale de Gymnastique. (2022). 2022-2024 Code of
Points: Rhythmic Gymnastics. FIG Official Website.
