МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
67
ZULFIYAXNIM SADOQAT TIMSOLI
Abdulazizova Havasxon Alisherovna
Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14799323
Annotatsiya
Maqolada Zulfiyaxonimning turmush o‘rtog‘i Hamid Olimjon bilan bo‘lgan
chuqur muhabbati va sadoqati yoritilgan. Shoiraning umr yo‘ldoshiga bo‘lgan
cheksiz hurmati, uning xotirasini asrab-avaylab, asarlarini keng targ‘ib etishi
hamda o‘z she’rlari orqali unga bo‘lgan mehr-muhabbatini ifoda etishi batafsil
tahlil qilingan. Ushbu maqolada sadoqat tushunchasi Zulfiyaxonim hayoti va
ijodi misolida yorqin tasvirlangan.
Kalit so‘zlar:
sadoqat, muhabbat, ilhom, abadiy sevgi, she’riyat, fidoyilik.
Sadoqat – insoniy fazilatlarning eng ulug‘laridan biri. U faqat bir umrga
emas, abadiyatga daxldor tuyg‘u. Adabiyot va san’at olamida bu tuyg‘u haqida
ko‘plab asarlar bitilgan, ammo hayotda uni yashab o‘tgan insonlar kam. O‘zbek
adabiyotining ulkan siymolaridan biri, o‘lmas shoira Zulfiyaxonim ana shunday
kamyob insonlardan edi. Uning umr yo‘ldoshi, milliy she’riyatimizning zabardast
vakili Hamid Olimjon bilan bo‘lgan muhabbati nafaqat she’riyatda, balki hayotda
ham sadoqat timsoliga aylandi. Ushbu maqola Zulfiyaxonimning umr yo‘ldoshiga
bo‘lgan sadoqati haqida, bu muhabbatning hayot yo‘lida qanday sinovlardan
o‘tganligi va qalblarda qanday yashab qolganligi haqida hikoya qiladi.
Asosiy qism
Ba’zan taqdir ikki yurakni bir-biriga olib keladi va ularning muhabbati
hayot sinovlaridan o‘tib, yanada mustahkamlanadi. Zulfiya va Hamid
Olimjonning muhabbati ham shunday edi. Ular shunchaki er-xotin emas, balki
ijodiy yo‘ldosh, bir-biriga ilhom beruvchi hamkor edilar. Ularning tanishuvi
tasodif emasdi — bu ikki yurakni adabiyot, she’riyat va orzu-umidlar bog‘lab
turardi. Zulfiya yoshligidan she’riyatga mehr qo‘ygan, Hamid Olimjon esa
o‘zining yuksak iste’dodi bilan nafaqat unga, balki butun o‘zbek adabiyotiga o‘z
izini qoldirgan shoir edi. Uning samimiyati, mehribonligi va ijodiy kuchi Zulfiya
qalbida kuchli muhabbatni uyg‘otdi. Ularning hayoti nafaqat oilaviy baxt, balki
fikr va g‘oya mushtarakligi edi. Hamid Olimjon Zulfiya uchun nafaqat sevikli
inson, balki hayotining ustuni, yo‘lboshchisi bo‘ldi. Shoira har doim turmush
o‘rtog‘ini katta hurmat bilan tilga olgan va uning qalbini butunlay zabt etgan edi.
Ularning har bir kechasi she’riyat, har bir tongi yangi ilhom bilan boshlanar edi.
Muhabbat ijodga turtki beradi. Hamid Olimjon bilan birga o‘tgan yillar
davomida Zulfiya o‘zining eng chiroyli she’rlarini yaratdi. U Hamid Olimjonning
har bir so‘zidan ilhom olar, uning harakatlarini kuzatar, hatto mayda detallardan
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
68
ham yangi she’rlarga mavzu topa olar edi. Ularning muhabbati faqatgina his-
tuyg‘ular bilan cheklanib qolmadi, balki adabiyotda ham o‘z aksini topdi. Hamid
Olimjon Zulfiya iste’dodini har doim qo‘llab-quvvatlar, unga qadrdon
maslahatchi bo‘lar edi. Shoira esa umr yo‘ldoshining har bir yutug‘idan
shodlanar, har bir she’rini yurakdan his etar edi. Bu muhabbat faqat baxtli
kunlarda emas, balki qiyinchiliklarda ham mustahkam qoldi. Zulfiya turmush
o‘rtog‘ining ijodiy faoliyatiga ko‘maklashdi, uning fidokorona mehnatini
qadrladi. Har gal Hamid Olimjon safarga otlanganda, Zulfiya uning yo‘liga ko‘z
tikib, xatlarini intizorlik bilan kutar edi. Muhabbat uzoqlikni his qildirmaydi,
balki yuraklar orasidagi bog‘liqlikni yanada mustahkamlaydi. Ba’zan hayot
shunday zarba beradi-ki, inson o‘zini yo‘qotib qo‘yishi mumkin. 1944-yilda
Hamid Olimjonning to‘satdan vafoti Zulfiya uchun hayotining eng katta
fojialaridan biri bo‘ldi. Shoira o‘sha kunni yuragidan hech qachon chiqara
olmadi. Hamid Olimjonsiz hayotga ko‘nikish unga nihoyatda qiyin edi. U qalbini
chulg‘agan og‘ir dardni faqat she’rlari orqali yengishga harakat qildi. Zulfiya
turmush o‘rtog‘ining xotirasini asrab-avayladi. U Hamid Olimjonning ishlarini
davom ettirish, uning merosini saqlash va targ‘ib qilishni o‘zining eng muqaddas
burchi deb bildi. Uning asarlarini to‘plab, nashr ettirdi, yoshlarga yetkazish
uchun harakat qildi. Shoira o‘z she’rlarida Hamid Olimjonning siymosini
jonlantirib, uni yuragida, she’riyatida va hayotida abadiy saqlab qoldi. Uning
sadoqati shunchalik teran ediki, umrining oxirigacha Hamid Olimjonning
yodidan bir lahza ham chalg‘imadi. Ko‘pchilik ayollar eri vafotidan keyin yangi
hayot boshlashga harakat qiladi, biroq Zulfiya bunday qilmadi. U muhabbatiga
umrining oxirigacha sodiq qoldi. Zulfiyaxonim sadoqat tushunchasini nafaqat
hayoti, balki she’riyatida ham ifoda etdi. Uning Hamid Olimjon xotirasiga
bag‘ishlangan she’rlari yuraklarni larzaga soladi. Shoiraning so‘zlari inson his-
tuyg‘ularining eng nozik jihatlarini ochib beradi:
"Ko‘ksimda eng yuksak tuyg‘ular g‘olib,
Men seni unutmay yashayman, olib…"
Bu misralarda Zulfiya sevgisining naqadar chuqur va abadiy ekani yaqqol
seziladi. Uning muhabbati so‘nmagan, aksincha, vaqt o‘tgan sayin yanada
yuksalgan. Shoira har tong Hamid Olimjon nomini tilga olgan, uning ismini
qalbida yuritgan. Sadoqat – bu nafaqat insoniy fazilat, balki hayot falsafasi
hamdir. Zulfiya Hamid Olimjon vafotidan keyin ham uning she’riyatiga sadoqat
bilan xizmat qildi, u yashagan davrni, u sevgan adabiyotni, u ardoqlagan
qadriyatlarni asrab-avayladi. Yillar o‘tib, hamma narsa o‘zgaradi. Lekin
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
69
sadoqatga asoslangan muhabbat abadiy qoladi. Zulfiya ham umrining so‘nggi
yillariga qadar Hamid Olimjonni sevdi, unga sodiq qoldi. U har doim:
"Men u kishiga sodiq qoldim. Hamid bilan o‘tgan yillarim — bu mening eng
katta boyligim…"
– deb ta’kidlardi. Shoira uchun Hamid Olimjon shunchaki turmush o‘rtog‘i
emas, balki hayotining mazmuni, yuragining bir bo‘lagi edi. Bugungi kunda
ularning muhabbati adabiyot tarixida sadoqat timsoli sifatida yashab kelmoqda.
Zulfiya hayotining har bir daqiqasi Hamid Olimjonning xotirasi bilan bog‘liq edi.
U butun umrini ana shu sadoqatga bag‘ishladi, yuragida abadiy sevgi bilan
yashadi. Maqolam oxirida Zulfiyaxonim haqida yozib ketmoqchiman.
“Zulfiyaxonim”
Ko’p yillar o’tsada asrlar oshib,
Sadoqat ilmidan beradi saboq.
Sevgi daryosida suzganlar jo’shib,
Sizning sevgingizdan kuch olar cho’g’.
Sizku yagonasiz vafo bobida,
She’rlaringiz go’zal tobi-bobida
Nazmingizni chin oshig’i o’zim
Shoira so’zlari dildagi so’zim
Sizga ta’zimdaman Zulfiyaxonim
Oshiqman san’atga nazmdir jonim
Baxtim-yurtim go’zal boydir imkonim
Ruxingiz qo’llasin Zulfiyaxonim
Xulosa
Zulfiyaxonim hayoti va ijodi sadoqatning eng yuksak namunasi bo‘lib qoldi.
U Hamid Olimjonni nafaqat inson sifatida, balki hayotining ma’nosi, ruhining
yarmi sifatida sevdi. Shoira hayotining oxirigacha uning ismini yuragida saqladi,
xotiralarini asrab-avayladi va muhabbatining abadiyligini o‘z she’rlari orqali
insonlarga yetkazdi. Sadoqat – bu so‘zlar emas, bu hayot falsafasi. Zulfiya bu
falsafani o‘z yuragi bilan yaratdi va butun umrini unga sadoqat bilan bag‘ishladi.
Uning hayoti bizga sevgi va sadoqat abadiy bo‘lishi mumkinligini isbotlab berdi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Zulfiyaxonim. “Tanlangan she’rlar”. Toshkent: Adabiyot nashriyoti, 1987.
2. Oripov A. “Shoira va sadoqat”. Toshkent: Ma’naviyat, 2001.
3. Qosimov H. “Sadoqatning she’riy timsoli”. Toshkent: Sharq, 2015.
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКАДЕМИЧЕСКИХ НАУК
70
4. Haydarov N. “Hamid Olimjon va Zulfiya – adabiyotda sadoqat ramzi”.
Toshkent: O‘zFA, 2019.
5. Usmonov O. “She’riyat va muhabbat falsafasi”. Toshkent: Yangi asr, 2022.
