ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
319
O‘ZBEKISTON MAKTABLARIDA INGLIZ TILINI SAMARALI O‘QITISH:
ZAMONAVIY METODLAR VA ISTIQBOLLAR
Qo`qon universiteti Andijon filiali
Ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi
Filologiya va tillarni o`qitish fakulteti talabasi
Mo`ydinova Rayhona Dilmurodjon qizi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada O‘zbekistonda ingliz tilini o‘qitishning dolzarbligi, pedagogik
jarayonda qo‘llanilayotgan yangi metodlar va yuzaga kelayotgan qiyinchiliklar tahlil qilinadi.
Ingliz tilini mukammal o‘rganish yoshlarimizning kelajagi uchun muhim, chunki bu til global
muloqot vositasi hisoblanadi. Maqolada o‘qituvchilar malakasini oshirish, zamonaviy
texnologiyalarni keng joriy etish hamda ta’lim sifatini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar keltiriladi
Kalit so‘zlar:
Ingliz tili, ta’lim, pedagogik usullar, o‘qituvchi malakasi, innovatsiyalar,
O‘zbekiston, til o‘rgatish
Bugungi kunda ingliz tili nafaqat xorijiy til sifatida, balki dunyo miqyosida aloqa va hamkorlik
tili sifatida katta ahamiyat kasb etmoqda. Yosh avlodning kelajagi ham aynan shu tilni qanchalik
yaxshi o‘rganishiga bog‘liq. O‘zbekiston maktablarida ingliz tilini o‘qitish tizimini sifat jihatidan
yanada takomillashtirish, zamonaviy pedagogik yondashuvlarni keng joriy etish zarur. Bu esa
yoshlarni global bozor va ilm-fan sohasida raqobatbardosh qilishda muhim omil hisoblanadi.
Global o‘zgarishlarga qaramay, ingliz tili hamon xalqaro muloqot tili (lingua franca) bo‘lib
qolmoqda va shunday davom etishi kutilmoqda. U savdo, ilm-fan, texnologiya, ijtimoiy
tarmoqlar va boshqa sohalarda muloqotning asosiy kaliti hisoblanadi. Uning doimiy ommaviyligi
ta’lim, ish imkoniyatlari va global harakatchanlik kabi omillar tufayli saqlanib qolmoqda.
Yigirma birinchi asrda ingliz tili undan har qanday kontekstda samarali foydalana oladigan har
bir kishiga "tegishli"dir. Bu ko‘p tillilik ahamiyatini aks ettiradi, chunki ingliz tili kundalik
muloqotda ko‘pincha boshqa tillar bilan yonma-yon qo‘llaniladi.
Ingliz tilini o‘qitishdagi zamonaviy yondashuvlar:
An’anaviy dars uslublaridan ko‘ra, bugungi kunda ingliz tilini o‘rgatishda kommunikativ
yondashuvlar ko‘proq qo‘llanilmoqda. Bu metod til o‘rganuvchilarni faqat grammatikani
o‘rganishga emas, balki tilni amalda qo‘llashga, gapirishga, eshitishga va tushunishga o‘rgatadi.
Darslarda interfaol metodlar, guruh ishlari, o‘yinlar va multimedia vositalari keng
qo‘llanilmoqda. Bu usullar o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini oshiradi, tilni o‘rganishni
samaraliroq qiladi.
Misol uchun, ba’zi maktablarda o‘quvchilar ingliz tilida suhbatlashishi uchun maxsus
mashg‘ulotlar tashkil etildi. kompyuterlardan foydalanganda o‘quvchi chet
tilidagi video roliklarni, namoyishlarni, dialoglarni
kino yoki multfilmlarni ham ko‘rishi ham eshitishi
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
320
shu bilan birga ularga taqdlid qilib o‘rganish
imkoniga ega;
− chet tilidagi radio eshittirishlar va televideniedagi
dasturlarni eshitish va tomosha qilish imkoni;
− noan’anaviy usul hisoblanadigan smartfon va
ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish orqali katta til
o‘rganish bazasiga ega bo‘lish.
Rol o‘yinlari va dialoglar orqali o‘quvchilar real hayotda tilni qanday qo‘llashni o‘rganadilar.
Onlayn platformalar va mobil ilovalar yordamida esa o‘rganish jarayoni yanada qiziqarli va
interaktiv bo‘lib qolmoqda.
O‘qituvchilar malakasi va uning roli:
Ingliz tilini samarali o‘qitishda o‘qituvchining roli beqiyosdir. Ular nafaqat dars berish, balki
o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirish, qiziqishini uyg‘otish uchun ham mas’uldir. Shu sababli,
o‘qituvchilar doimiy ravishda malakasini oshirib borishi zarur
Bugungi kunda respublika miqyosida o‘qituvchilar uchun turli seminarlar, treninglar va xalqaro
kurslar tashkil etilmoqda. Yurtimizda chet tilining o’qitilishi, chet tili o’qituvchilarining bilim va
ko’nikmalarini baholashning umumevropa ramkalari tavsiyanomalari (CEFR) ga mos ravishda
axborot kommunikativ texnikalar bilan jihozlandi. Chet tili o’rganishga bo’lgan talab ham
kundan kunga oshib bormoqda. Chet tili fani to’rt aspectga (o’qish, yoish, tinglab tushunish va
gapirish) bo’linib, yangi usul va talablari ishlab chiqildi. Unga ko’ra umumta’lim maktablari va
kasb-hunar kollejlari ularning har o’quvchilari uchun darsliklar yaratildi. Ushbu talablarga mos
ravishda o’quv xonalari stendlar va yangi biri bo’yicha alohida tushuncha va ko’nikmalar
berilmoqda.
Ushbu kurslar o‘qituvchilarga zamonaviy pedagogik yondashuvlarni o‘rganish, yangi
texnologiyalarni o‘z darslariga joriy etish imkonini beradi. Shuningdek, xorijiy tillarni
mukammal biladigan o‘qituvchilar bilan tajriba almashish ham katta ahamiyatga ega
Ingliz tilini o‘qitishda duch kelinayotgan muammolar:
Har qanday jarayonda bo‘lgani kabi, ingliz tilini o‘qitishda ham o‘ziga xos qiyinchiliklar
mavjud. Jumladan, ayrim maktablarda o‘quvchilar uchun yetarli darsliklar va o‘quv materiallari
mavjud emasligi, amaliy mashg‘ulotlar yetishmasligi va ayrim o‘qituvchilarning metodik
jihatdan malakasi pastligi kabi muammolar uchraydi.
Malakasiz o'qituvchilar bu boshqalar orasida eng muhim va e'tibordan chetda qoladigan
muammodir.Bu muammoni hal qilishni shunchalik qiyinlashtiradigan narsa shundaki, ko'pchilik
jamoalar ingliz tilini o'rganayotganligi sababli ular kim yaxshi o'qituvchi va kim emasligini
aniqlayolmaydilar. O'qituvchi nima desa, to'g'ri yoki noto'g'ri bo'lsa, o'quvchi tomonidan to'g'ri
deb qabul qilinadi .Bu o'quvchilar orasida katta chalkashliklarga olib kelishi mumkin, chunki
turli o'qituvchilar ularga har xi lnarsalarni aytadilar.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
321
Bundan tashqari, ayrim hududlarda internet va texnologiyalarga kirish imkoniyatining
cheklanganligi ta’lim sifatini pasayishiga sabab bo‘lmoqda. Shu sababli, davlat va ta’lim
muassasalari ushbu kamchiliklarni bartaraf etish uchun tizimli choralar ko‘rishi lozim.
Kelajak uchun istiqbollar:
O‘zbekiston ta’lim tizimida ingliz tilini o‘qitish sohasida jiddiy islohotlar olib borilmoqda.
Zamonaviy o‘quv dasturlari ishlab chiqilmoqda, xorijiy tajribalar o‘rganilmoqda va ilg‘or
pedagogik metodlar keng joriy etilmoqda. Shuningdek, raqamli texnologiyalar ta’lim jarayonini
yanada samarali qilishda katta yordam bermoqda.Ingliz tilini o`rganishning asosiy qoidasi bu
yaxshi,bilimli o`qituvchi topish,zamonaviy sharoitda ta`lim olish va ishtiyoq.
Yangi imkoniyatlar, xususan, onlayn kurslar, virtual sinflar va interaktiv o‘quv platformalari
yoshlarning til o‘rganishini qo‘llab-quvvatlaydi. Bu esa o‘quvchilarning til bilimini yanada
mustahkamlashga xizmat qiladi.
Zamonaviy hayotning ko‘p sohalarida bo‘lgani kabi, texnologiyalar ingliz tili kelajagining
kalitidir. Baholash jarayonlari tobora raqamlashib bormoqda. Innovatsion yangi texnologiyalar
va formatlar o‘rganish va sinov tajribalarini yaxshilashi mumkin, bu esa ta’lim sohasida sezilarli
afzalliklarni taqdim etadi.
Xulosa:Ingliz tilini o‘qitish O‘zbekiston maktablari uchun ustuvor vazifa hisoblanadi. Ingliz tili
yaqin kelajakda jahon tili sifatidagi o‘rnini saqlab qolishi kutilmoqda. U globallashuv,
texnologik taraqqiyot va ish joyidagi o‘zgaruvchan talablarni yengib o‘tishga qodir. Biroq
buning uchun til moslashuvchan bo‘lishi va yangi ehtiyojlar hamda sharoitlarga ko‘nikishi lozim.
Ingliz tili ko‘plab sohalarda, ayniqsa kompyuter dasturlash kabi raqamli texnologiyalarda,
shuningdek, ilmiy maqolalar aksariyat hollarda faqat ingliz tilida chop etiladigan ilmiy tadqiqot
va oliy ta’lim sohalarida keng tarqalgani sababli, ish beruvchilar, ota-onalar va o‘quvchilar uni
karyera muvaffaqiyati uchun zarur deb bilishadi va bu talabni yuzaga keltiradi.
Natijada, bizning Ingliz tilining kelajagi hisobotimiz ko‘rsatishicha, ingliz tilini o‘rganuvchilar
soni keyingi o‘n yil ichida barqaror qolishi yoki hatto ortishi kutilmoqda
Samarali pedagogik yondashuvlar va malakali o‘qituvchilar yordamida ta’lim sifatini oshirish
mumkin. Shuningdek, yangi texnologiyalarni ta’limga keng joriy etish ham til o‘rgatishni yanada
samaraliroq qiladi. Bu jarayon mamlakatimiz yoshlarini raqobatbardosh, dunyo bilan bemalol
muloqot qiladigan kadrlar sifatida tayyorlashga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Karimova, N. (2021). Ingliz tilini o‘qitish metodikasi. Toshkent: Ta’lim nashriyoti.
2. Tursunov, A. (2020). Zamonaviy pedagogik texnologiyalar va til o‘qitish. Samarqand: Ilm-
fan.
3. Ministry of Public Education of Uzbekistan. (2023). Ta’lim sifatini oshirish bo‘yicha
strategiya. Toshkent.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
322
4. Richards, J.C., & Rodgers, T.S. (2014). Approaches and Methods in Language Teaching.
Cambridge University Press.
5. Brown, H.D. (2007). Principles of Language Learning and Teaching. Pearson Education
