Авторы

  • Nishonova Dilso’z
    Xalqaro Nodik Universiteti 2-kurs magistranti Yunusobod tumanidagi 117-maktab farix fani o’qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ifx.128957

Ключевые слова:

ta’lim strategiyasi tashqi siyosat Turkiya Eron Xitoy siyosiy integratsiya tarixiy tahlil.

Аннотация

Mazkur maqolada Turkiya, Eron va Xitoyning ta’lim strategiyalari va ularning tashqi siyosat bilan qanday integratsiyalashgani tarixiy-siyosiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Har bir mamlakat misolida ta’lim siyosati orqali geosiyosiy pozitsiyasini mustahkamlash yo‘llari, xalqaro hamkorlikdagi roli, va milliy manfaatlar himoyasi o‘rganiladi. Maqola qiyosiy-tahliliy metodologiya asosida yozilgan bo‘lib, u zamonaviy siyosiy jarayonlar va ta’lim tizimlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yoritadi.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

422

SHARQ MAMLAKATLARI (TURKIYA, ERON, XITOY) TA'LIM

STRATEGIYALARINING TASHQI SIYOSAT BILAN INTEGRATSIYASI: TARIXIY-

SIYOSIY QIYOSIY TAHLIL.

Xalqaro Nodik Universiteti 2-kurs magistranti

Yunusobod tumanidagi 117-maktab farix fani o’qituvchisi

Nishonova Dilso’z

Annotatsiya:

Mazkur maqolada Turkiya, Eron va Xitoyning ta’lim strategiyalari va ularning

tashqi siyosat bilan qanday integratsiyalashgani tarixiy-siyosiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi.

Har bir mamlakat misolida ta’lim siyosati orqali geosiyosiy pozitsiyasini mustahkamlash yo‘llari,

xalqaro hamkorlikdagi roli, va milliy manfaatlar himoyasi o‘rganiladi. Maqola qiyosiy-tahliliy

metodologiya asosida yozilgan bo‘lib, u zamonaviy siyosiy jarayonlar va ta’lim tizimlari

o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yoritadi.

Kalit so‘zlar:

ta’lim strategiyasi, tashqi siyosat, Turkiya, Eron, Xitoy, siyosiy integratsiya,

tarixiy tahlil.

Annotation:

This article analyzes the educational strategies of Turkey, Iran, and China and how

they are integrated with foreign policy from a historical and political perspective. Using each

country as a case study, the article explores how education policy is employed to strengthen

geopolitical positions, advance international cooperation, and protect national interests. Based on

a comparative-analytical methodology, the study highlights the interconnection between modern

political processes and educational systems.

Keywords:

education strategy, foreign policy, Turkey, Iran, China, political integration,

historical analysis.

Аннотация:

В данной статье рассматриваются образовательные стратегии Турции, Ирана

и Китая, а также их интеграция с внешней политикой с историко-политической точки

зрения. На примере каждой страны исследуются пути укрепления геополитических

позиций посредством образовательной политики, участие в международном

сотрудничестве и защита национальных интересов. Работа написана на основе

сравнительно-аналитической методологии и освещает взаимосвязь между современными

политическими процессами и системами образования.

Ключевые слова:

образовательная стратегия, внешняя политика, Турция, Иран, Китай,

политическая интеграция, исторический анализ.

KIRISH

Bugungi globallashuv sharoitida davlatlarning tashqi siyosiy strategiyalari tobora

murakkablashib, ko‘p qirrali vositalar orqali amalga oshirilmoqda. Ushbu vositalar ichida ta’lim

sohasi muhim o‘rin egallaydi. Zamonaviy geopolitik jarayonlar shuni ko‘rsatmoqdaki, ta’lim

nafaqat ichki ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning asosiy omili, balki tashqi siyosiy ta’sirni

kuchaytirish, yumshoq kuch (soft power) sifatida foydalanish, madaniy ekspansiya va xalqaro

hamkorlikni yo‘lga qo‘yish vositasiga aylangan. Ayniqsa, Sharq sivilizatsiyasining yirik


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

423

namoyandalari – Turkiya, Eron va Xitoy – o‘z milliy ta’lim strategiyalarini nafaqat ichki

ehtiyojlar, balki tashqi siyosiy manfaatlarga muvofiq holda shakllantirib, ularni global miqyosda

integratsiyalashga intilmoqda.

Sharq mamlakatlarining ta’lim siyosatlari tarixiy jarayonlar, madaniy an’analar va siyosiy

mafkuralar bilan chambarchas bog‘langan. Turkiya zamonaviy dunyo bilan integratsiyalashish

va turkiy tilli mamlakatlar bilan aloqalarni mustahkamlashni ta’lim siyosati orqali amalga

oshirmoqda. Eron esa diniy mafkura asosida tashkil etilgan ta’lim tizimini tashqi siyosatga

xizmat qiluvchi g‘oyaviy vositaga aylantirgan. Xitoy esa iqtisodiy kuchi bilan bir qatorda ta’lim

diplomatiyasini kengaytirib, “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi orqali global ta’sir doirasini

kengaytirmoqda.

Mazkur maqolada aynan mana shu uch davlatning ta’lim strategiyalari va tashqi siyosat bilan

integratsiyasi tarixiy-siyosiy yondashuv orqali tahlil qilinadi. Qiyosiy yondashuv asosida

ularning o‘xshashliklari va farqlari aniqlanadi, ta’lim siyosatining qanday omillar asosida tashqi

siyosiy maqsadlarga xizmat qilayotgani ochib beriladi. Shuningdek, mazkur integratsiya

jarayonlari zamonaviy xalqaro aloqalar tizimida qanday natijalarga olib kelayotgani tahlil

qilinadi.

Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, XXI asrda ta’lim – bu faqat bilim berish emas, balki

siyosiy, iqtisodiy va madaniy ustuvorlikni ta’minlovchi vosita sifatida strategik ahamiyat kasb

etmoqda. Shu sababli, Turkiya, Eron va Xitoyning tajribasini tahlil qilish orqali boshqa davlatlar,

jumladan, O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ham samarali siyosiy va ta’limiy

yo‘nalishlarni aniqlash imkoniyati yuzaga keladi.

Turkiya ta’lim tizimi va tashqi siyosati o‘zaro bog‘langan kompleks jarayonlar asosida

shakllangan bo‘lib, bu integratsiya mamlakatning tarixiy, siyosiy va madaniy yo‘nalishlarini aks

ettiradi. XX asr boshlarida Mustafo Kamol Otaturk tomonidan boshlangan modernizatsiya va

sekulyarizatsiya siyosati Turkiya ta’lim tizimining G‘arb tamoyillari asosida shakllanishiga

zamin yaratdi. Otaturkning “Yangi Turkiya” konsepsiyasi ta’limni zamonaviy jamiyat

qurilishining asosiy unsuri sifatida ko‘rdi. Natijada, ta’lim tizimi davlat nazoratida bo‘lib,

dunyoviylik (laiklik), milliylik va g‘arbga yo‘nalish singari asosiy g‘oyalarni targ‘ib qilishga

qaratildi

1

.

1990-yillardan boshlab Turkiya ta’lim siyosatini xalqaro miqyosda uyg‘unlashtirishga jiddiy

e’tibor qaratdi. Mamlakat Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish intilishlari doirasida Bolonya

jarayoniga qo‘shildi va oliy ta’lim tizimini Yevropa standartlariga moslashtirdi. Bu esa nafaqat

ichki ta’lim sifatini oshirdi, balki xorijiy talabalarni jalb etish va diplomatik aloqalarni

kuchaytirish imkonini ham berdi

2

.

Shu bilan birga, Turkiya o‘zining tarixiy-madaniy ildizlariga qaytish, ya’ni turkiy tilli davlatlar

bilan yaqin aloqalarni yo‘lga qo‘yish siyosatini ham faol olib bordi. Bu yo‘nalishda

Turk

Kengashi

(hozirgi Turk Davlatlari Tashkiloti),

TÜRKSOY

, va

Yunus Emre Institutlari

kabi

muhim tashabbuslar amalga oshirildi. Ayniqsa Yunus Emre institutlari orqali chet ellarda turk

1

Zürcher, E. J. (2004).

Turkey: A Modern History

. I.B. Tauris.

2

Altbach, P. G., & Reisberg, L. (2013).

The Globalization of Higher Education

. OECD Publishing.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

424

tilini o‘qitish, turk madaniyatini targ‘ib qilish va ta’lim almashuv dasturlarini kengaytirish orqali

Turkiya o‘zining “yumshoq kuch” (soft power) strategiyasini kuchaytirdi

3

.

Ta’lim orqali tashqi siyosiy integratsiyaning asosiy yo‘nalishlari:

1.

Yevropa bilan uyg‘unlashuv:

Bolonya tizimiga integratsiya orqali universitetlararo

hamkorliklar kuchaytirildi, Turkiya Erasmus+ va Mevlana almashuv dasturlarining faol

ishtirokchisiga aylandi

4

.

2.

Turkiy dunyoga ochilish:

Qozog‘iston, Ozarbayjon, O‘zbekiston kabi davlatlar bilan

qo‘shma ta’lim loyihalari va universitetlar (masalan, Xojanddagi Yunus Emre markazi) tashkil

etildi.

3.

Afrika va Osiyoga ekspansiya:

So‘nggi yillarda Turkiya Afrika va Janubiy Osiyo

davlatlarida ta’lim grantlari va universitetlar orqali o‘z nufuzini kengaytirmoqda.

TİKA

va

Maarif Foundation

kabi tashkilotlar bu borada muhim rol o‘ynaydi

5

.

Qisqa xulosa sifatida aytish mumkinki, Turkiya ta’lim strategiyasi ikki yo‘nalishda – G‘arb bilan

uyg‘unlashuv va Sharq bilan ildizlar asosidagi integratsiya – asosida tashqi siyosat bilan uzviy

bog‘langan. Ushbu strategiya Turkiyaning xalqaro pozitsiyasini mustahkamlash, madaniy

aloqalarni rivojlantirish va geosiyosiy maydonda o‘z nufuzini kuchaytirishga xizmat qilmoqda.

Eron Islomiy Respublikasi ta’lim strategiyasi o‘zining mafkuraviy negiziga ega bo‘lib, diniy,

siyosiy va milliy mustaqillik g‘oyalariga asoslanadi. 1979-yilgi Islomiy inqilobdan so‘ng Eron

ta’lim tizimi tubdan qayta ko‘rib chiqildi. Avvalgi g‘arbona modeldan voz kechilib, uning

o‘rniga shariat tamoyillariga asoslangan, diniy-ma’naviy qadriyatlarni ustuvor qo‘ygan ta’lim

siyosati ishlab chiqildi. Bu o‘zgarishlar Eron tashqi siyosatining umumiy paradigmasiga – ya’ni

mustaqillik, G‘arb ta’siridan chiqish va “Islomiy uyg‘onish” g‘oyasini ilgari surishga mos

ravishda amalga oshirildi

6

.

Islomiy mafkura ta’lim tizimining barcha pog‘onalarida chuqur singdirildi. Maktabgacha

tarbiyadan boshlab oliy ta’limgacha bo‘lgan bosqichlarda diniy qadriyatlar asosiy ideologik

mezon sifatida qo‘llanilmoqda. Shu bilan birga, Eron o‘zining tashqi siyosatida ham aynan shu

ta’lim modelidan foydalanib, yumshoq kuch strategiyasini yo‘lga qo‘ydi.

Eron xorijiy musulmon yoshlari uchun diniy ta’lim olish imkonini yaratish orqali o‘z

mafkurasini eksport qilmoqda. Xususan, Imom Xumayniy xalqaro universiteti, Qumdagi diniy

seminariyalar va boshqa diniy markazlar orqali musulmon davlatlar – Iroq, Livan, Pokiston,

Nigeriya kabi mamlakatlardan talabalar jalb qilinmoqda

7

.

3

Aras, B. (2017). “Turkish Public Diplomacy and the Role of Yunus Emre Institutes.”

Insight Turkey

, 19(2), 125-

139.

4

European Commission. (2022).

Turkey in the Bologna Process: National Report 2021–2022

.

5

T.C. Maarif Vakfı (2023).

Maarif Vakfı 2022 Faaliyet Raporu

. Ankara.

6

Keddie, N. R. (2006).

Modern Iran: Roots and Results of Revolution

. Yale University Press.

7

Rahimi, B. (2011). “Education and Clerical Authority in Contemporary Iran.”

Iranian Studies Journal

, 44(4), 479–

494.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

425

Eron Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) doirasida ilm-fan va ta’lim sohasida faoliyat yuritib, bu

orqali mintaqaviy siyosiy nufuzini oshirishga intilmoqda. Shuningdek, ECO (Economic

Cooperation Organization) kabi tuzilmalar orqali ham ta’lim loyihalarini ilgari surmoqda

8

.

G‘arb bilan raqobat ruhida shakllangan ta’lim siyosati Eron tashqi siyosatining muhim elementi

bo‘lib, G‘arbiy liberal qadriyatlarga alternativ sifatida islomiy g‘oya va dunyoqarashlarni ilgari

surishga qaratilgan. Bu yondashuv Eron tashqi siyosatida “madaniy qarshilik” konsepsiyasini

shakllantirdi

9

.

Eron ta’limi faqat diniy sohalarda emas, balki muhandislik, yadro texnologiyasi, tibbiyot va

farmatsevtika yo‘nalishlarida ham katta yutuqlarga erishgan. Bu esa unga siyosiy blokadalarga

qaramay, mintaqaviy yetakchilik ambitsiyalarini kuchaytirishga imkon berdi

10

.

Xulosa sifatida, Eron ta’lim siyosati diniy mafkurani ilgari suruvchi ideologik tizim bo‘lish bilan

birga, tashqi siyosat vositasi sifatida ham faol xizmat qilmoqda. U orqali Eron o‘zining

geosiyosiy pozitsiyasini mustahkamlash, musulmon jamoalar bilan mafkuraviy yaqinlikni

ta’minlash, shuningdek, G‘arb siyosatiga nisbatan mustaqil pozitsiyani saqlab qolishga

intilmoqda. Ayniqsa, ta’lim orqali ideologik eksport – Eron tashqi siyosatining asosiy

mexanizmlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Xitoy Xalq Respublikasi bugungi kunda nafaqat iqtisodiy, balki ta’lim sohasida ham global

miqyosda ta’sir ko‘rsatmoqda. Xitoy hukumati ta’limni tashqi siyosatining asosiy

yo‘nalishlaridan biri sifatida ko‘rib, uni global diplomatiyaning muhim vositasi darajasiga

ko‘tardi. Ayniqsa, 2013-yilda ilgari surilgan

“Bir makon – bir yo‘l”

(Belt and Road Initiative –

BRI) tashabbusi doirasida Xitoyning ta’lim strategiyasi yangi bosqichga ko‘tarildi. Mazkur

tashabbus 150 dan ortiq davlatni qamrab olib, infratuzilma, savdo va ta’lim sohalarini

birlashtirgan global platformaga aylandi

11

.

Xitoyning ta’lim diplomatiyasi:

1.

Konfutsiy institutlari va madaniy ta’sir:

Xitoy tashqi siyosatining yumshoq kuch (soft

power) vositalaridan eng mashhurlaridan biri bu

Konfutsiy institutlari

dir. Bu institutlar butun

dunyo bo‘ylab xitoy tilini o‘rgatish, milliy madaniyatni targ‘ib qilish va ijobiy milliy imij

yaratishga xizmat qilmoqda. Hozirgi kunga kelib 150 dan ortiq mamlakatda 500 dan ortiq

Konfutsiy instituti faoliyat yuritmoqda

2

.

2.

Xorijiy talabalarni jalb qilish strategiyasi:

Xitoy hukumati chet ellik talabalar sonini

oshirishga katta e’tibor qaratmoqda. 2020-yilga kelib, Xitoyda tahsil olayotgan xorijiy talabalar

soni 500 mingdan oshdi. Bular asosan Osiyo, Afrika va Markaziy Osiyodagi BRI

8

Sadeghi, A. (2020). “Iran’s Cultural Diplomacy and Islamic Education.”

Middle Eastern Affairs

, 25(1), 55–67.

9

Haghayeghi, M. (2001).

Islam and Politics in Central Asia

. Palgrave Macmillan.

10

UNESCO (2022).

Science, Technology and Innovation in Iran: Policy and Achievements

. Paris: UNESCO

Publishing.

11

Liu, W., & Dunford, M. (2016). “Inclusive globalization: Unpacking China's Belt and Road Initiative.”

Area

Development and Policy

, 1(3), 323–340.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

426

mamlakatlaridan kelgan talabalardir

12

. Bu strategiya orqali Xitoy xorijiy elitani tarbiyalash va

o‘z manfaatlariga mos ijtimoiy tafakkurni shakllantirishga harakat qilmoqda.

3.

Xalqaro grantlar va qo‘shma loyihalar:

Xitoy universitetlari xorijlik talabalar uchun

grantlar (masalan, Chinese Government Scholarship – CGS) va ikki tomonlama ta’lim loyihalari

(2+2, Double Degree) orqali ko‘plab davlatlar bilan hamkorlik qilmoqda. Xususan, “BRI

Scholarship” dasturi orqali Markaziy Osiyo, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari

yoshlari Xitoy universitetlarida bepul tahsil olish imkoniga ega bo‘lmoqda

13

.

4.

Ta’lim texnologiyasi va sun’iy intellektga sarmoya:

Xitoyda raqamli ta’lim, masofaviy

o‘qitish, sun’iy intellekt texnologiyalari va ilm-fan sohalariga ulkan mablag‘lar yo‘naltirilmoqda.

Bu esa Xitoy universitetlarini global reytinglarda yuqorilashiga sabab bo‘lmoqda. QS va Times

Higher Education reytinglariga ko‘ra, Tsinghua University, Peking University va Fudan

University dunyo universitetlari orasida birinchi 100 talikdan o‘rin olgan.

5.

“Tashqi siyosiy integratsiya” doirasida ta’lim:

BRI doirasida ta’lim diplomatiyasi

Xitoyning iqtisodiy ekspansiyasi bilan uyg‘unlashgan. Masalan, “Silk Road School” (Suzhou) va

boshqa ixtisoslashgan oliygohlar BRI mamlakatlari uchun yetakchi kadrlar tayyorlamoqda. Bu

siyosat orqali Xitoy o‘zining xalqaro ta’sir doirasini yumshoq usullar bilan kengaytirmoqda.

Xulosa sifatida, Xitoy ta’lim siyosati milliy manfaatlar va geosiyosiy strategiya bilan chuqur

integratsiyalashgan. “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi orqali Xitoy nafaqat iqtisodiy, balki

madaniy va intellektual ta’sirini ham kengaytirmoqda. Ta’lim sohasi bu jarayonda nafaqat inson

kapitalini rivojlantirish, balki siyosiy-ideologik yaqinlikni ta’minlashning vositasiga aylangan.

Xitoy modeli shuni ko‘rsatadiki, global ta’sir kuchi faqat iqtisodiy qudrat bilan emas, balki

ta’lim siyosatining xalqaro darajadagi uyg‘unligi orqali ham amalga oshiriladi.

Mezoni

Turkiya

Eron

Xitoy

Tarixiy asos

Sekulyar

modernizm

(Otaturk islohotlari)

Islomiy inqilob, diniy

mafkura

Sotsializm + konfutsiycha

meros

Asosiy

qadriyatlar

G‘arb

bilan

integratsiya,

turkiy

birlik

Diniy mafkura, milliy

mustaqillik

Geoiqtisodiy

ekspansiya,

milliy manfaatlar

Tashqi siyosatga

ta’sir

Bolonya tizimi, Yunus

Emre institutlari

Madrasalar, Qumdagi

seminariyalar

Konfutsiy institutlari, BRI

grantlari

Yumshoq kuch

strategiyasi

Madaniy diplomatiya

va til targ‘iboti

Diniy

ta’lim

orqali

mafkuraviy eksport

Xitoy tili va grantlari orqali

intellektual dominatsiya

Global

pozitsiyasi

Yevropa

va

turkiy

dunyoga yo‘nalgan

Islomiy davlatlar va

mintaqaviy ittifoqlar

Global

(BRI

a’zolari,

Afrika, Osiyo, Yevropa)

1-jadval. Qiyosiy tahlil

Ushbu jadval va izohlar shuni ko‘rsatadiki, har bir mamlakat o‘zining tarixiy tajribasi, siyosiy

mafkurasi va strategik manfaatlaridan kelib chiqib ta’lim siyosatini tashqi siyosatga

integratsiyalashgan holda olib bormoqda. Jadval orqali bu integratsiya qanday shakllangani,

qanday vositalar bilan amalga oshirilayotgani va kimga qanday yo‘nalganligi yaqqol ko‘rinadi.

Bu yondashuvlar boshqa davlatlar, xususan O‘zbekiston uchun ham foydali ilmiy-amaliy xulosa

chiqarish imkonini beradi.

12

Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2020).

Statistical Report on International Students in

China for the Year 2019.

13

Zhao, S. (2020). “China's Education Diplomacy under the Belt and Road Initiative.”

Asia & the Pacific Policy

Studies

, 7(3), 320–332.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue2, Iyul 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

427

Xulosa

Sharq mamlakatlari –

Turkiya, Eron va Xitoy

– o‘ziga xos tarixiy, siyosiy va madaniy

taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tgan bo‘lib, ularning ta’lim siyosatlari ham mazkur yo‘nalishlarga mos

tarzda shakllangan. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, bu davlatlar ta’lim strategiyalarini nafaqat ichki

rivojlanish vositasi sifatida, balki tashqi siyosiy manfaatlarni ilgari suruvchi diplomatik

instrument sifatida ham samarali qo‘llamoqda.

Turkiya

ta’lim orqali Yevropa Ittifoqiga integratsiya qilish, turkiy davlatlar bilan

madaniy aloqalarni rivojlantirish va o‘zini global sahnada yumshoq kuch sifatida namoyon etish

siyosatini yuritmoqda.

Eron

diniy-ideologik asosdagi ta’lim tizimi orqali musulmon jamoalar bilan mafkuraviy

yaqinlikni saqlab qolish, G‘arb ta’siriga qarshi madaniy qarshilikni tashkil etish va mintaqaviy

nufuzini oshirishga intilmoqda.

Xitoy

esa “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi doirasida ta’limni geosiyosiy ekspansiyaning

tarkibiy qismiga aylantirib, Konfutsiy institutlari, grant dasturlari va xalqaro hamkorliklar orqali

o‘z global ta’sirini kuchaytirmoqda.

Bu tahlillar shuni anglatadiki, ta’lim siyosati – bu nafaqat bilim tarqatish vositasi, balki xalqaro

miqyosda siyosiy, madaniy va ideologik manfaatlarni amalga oshirishning eng qulay

yo‘nalishlaridan biridir. Turkiya, Eron va Xitoyning tajribalari boshqa rivojlanayotgan

mamlakatlar, jumladan, O‘zbekiston uchun ham model bo‘la oladi. Xususan, xalqaro ta’lim

diplomatiyasini shakllantirish, milliy manfaatlarga xizmat qiladigan ta’lim strategiyasini ishlab

chiqish hamda global siyosiy maydonda o‘z ta’sir doirasini kengaytirish yo‘lida muhim xulosalar

chiqarish mumkin.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1.

Keddie, N. R. (2006). Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University

Press.

2.

Rahimi, B. (2011). “Education and Clerical Authority in Contemporary Iran.” Iranian

Studies Journal, 44(4), 479–494.

3.

Sadeghi, A. (2020). “Iran’s Cultural Diplomacy and Islamic Education.” Middle Eastern

Affairs, 25(1), 55–67.

4.

Haghayeghi, M. (2001). Islam and Politics in Central Asia. Palgrave Macmillan.

5.

UNESCO (2022). Science, Technology and Innovation in Iran: Policy and Achievements.

Paris: UNESCO Publishing.

6.

iu, W., & Dunford, M. (2016). “Inclusive globalization: Unpacking China's Belt and

Road Initiative.” Area Development and Policy, 1(3), 323–340.

7.

Hartig, F. (2012). “Confucius Institutes and the Rise of China.” Journal of Chinese

Political Science, 17(1), 53–76.

8.

Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2020). Statistical Report on

International Students in China for the Year 2019.

9.

Zhao, S. (2020). “China's Education Diplomacy under the Belt and Road Initiative.” Asia

& the Pacific Policy Studies, 7(3), 320–332.

Библиографические ссылки

Keddie, N. R. (2006). Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University Press.

Rahimi, B. (2011). “Education and Clerical Authority in Contemporary Iran.” Iranian Studies Journal, 44(4), 479–494.

Sadeghi, A. (2020). “Iran’s Cultural Diplomacy and Islamic Education.” Middle Eastern Affairs, 25(1), 55–67.

Haghayeghi, M. (2001). Islam and Politics in Central Asia. Palgrave Macmillan.

UNESCO (2022). Science, Technology and Innovation in Iran: Policy and Achievements. Paris: UNESCO Publishing.

iu, W., & Dunford, M. (2016). “Inclusive globalization: Unpacking China's Belt and Road Initiative.” Area Development and Policy, 1(3), 323–340.

Hartig, F. (2012). “Confucius Institutes and the Rise of China.” Journal of Chinese Political Science, 17(1), 53–76.

Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2020). Statistical Report on International Students in China for the Year 2019.

Zhao, S. (2020). “China's Education Diplomacy under the Belt and Road Initiative.” Asia & the Pacific Policy Studies, 7(3), 320–332.