ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
422
SHARQ MAMLAKATLARI (TURKIYA, ERON, XITOY) TA'LIM
STRATEGIYALARINING TASHQI SIYOSAT BILAN INTEGRATSIYASI: TARIXIY-
SIYOSIY QIYOSIY TAHLIL.
Xalqaro Nodik Universiteti 2-kurs magistranti
Yunusobod tumanidagi 117-maktab farix fani o’qituvchisi
Nishonova Dilso’z
Annotatsiya:
Mazkur maqolada Turkiya, Eron va Xitoyning ta’lim strategiyalari va ularning
tashqi siyosat bilan qanday integratsiyalashgani tarixiy-siyosiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi.
Har bir mamlakat misolida ta’lim siyosati orqali geosiyosiy pozitsiyasini mustahkamlash yo‘llari,
xalqaro hamkorlikdagi roli, va milliy manfaatlar himoyasi o‘rganiladi. Maqola qiyosiy-tahliliy
metodologiya asosida yozilgan bo‘lib, u zamonaviy siyosiy jarayonlar va ta’lim tizimlari
o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yoritadi.
Kalit so‘zlar:
ta’lim strategiyasi, tashqi siyosat, Turkiya, Eron, Xitoy, siyosiy integratsiya,
tarixiy tahlil.
Annotation:
This article analyzes the educational strategies of Turkey, Iran, and China and how
they are integrated with foreign policy from a historical and political perspective. Using each
country as a case study, the article explores how education policy is employed to strengthen
geopolitical positions, advance international cooperation, and protect national interests. Based on
a comparative-analytical methodology, the study highlights the interconnection between modern
political processes and educational systems.
Keywords:
education strategy, foreign policy, Turkey, Iran, China, political integration,
historical analysis.
Аннотация:
В данной статье рассматриваются образовательные стратегии Турции, Ирана
и Китая, а также их интеграция с внешней политикой с историко-политической точки
зрения. На примере каждой страны исследуются пути укрепления геополитических
позиций посредством образовательной политики, участие в международном
сотрудничестве и защита национальных интересов. Работа написана на основе
сравнительно-аналитической методологии и освещает взаимосвязь между современными
политическими процессами и системами образования.
Ключевые слова:
образовательная стратегия, внешняя политика, Турция, Иран, Китай,
политическая интеграция, исторический анализ.
KIRISH
Bugungi globallashuv sharoitida davlatlarning tashqi siyosiy strategiyalari tobora
murakkablashib, ko‘p qirrali vositalar orqali amalga oshirilmoqda. Ushbu vositalar ichida ta’lim
sohasi muhim o‘rin egallaydi. Zamonaviy geopolitik jarayonlar shuni ko‘rsatmoqdaki, ta’lim
nafaqat ichki ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning asosiy omili, balki tashqi siyosiy ta’sirni
kuchaytirish, yumshoq kuch (soft power) sifatida foydalanish, madaniy ekspansiya va xalqaro
hamkorlikni yo‘lga qo‘yish vositasiga aylangan. Ayniqsa, Sharq sivilizatsiyasining yirik
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
423
namoyandalari – Turkiya, Eron va Xitoy – o‘z milliy ta’lim strategiyalarini nafaqat ichki
ehtiyojlar, balki tashqi siyosiy manfaatlarga muvofiq holda shakllantirib, ularni global miqyosda
integratsiyalashga intilmoqda.
Sharq mamlakatlarining ta’lim siyosatlari tarixiy jarayonlar, madaniy an’analar va siyosiy
mafkuralar bilan chambarchas bog‘langan. Turkiya zamonaviy dunyo bilan integratsiyalashish
va turkiy tilli mamlakatlar bilan aloqalarni mustahkamlashni ta’lim siyosati orqali amalga
oshirmoqda. Eron esa diniy mafkura asosida tashkil etilgan ta’lim tizimini tashqi siyosatga
xizmat qiluvchi g‘oyaviy vositaga aylantirgan. Xitoy esa iqtisodiy kuchi bilan bir qatorda ta’lim
diplomatiyasini kengaytirib, “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi orqali global ta’sir doirasini
kengaytirmoqda.
Mazkur maqolada aynan mana shu uch davlatning ta’lim strategiyalari va tashqi siyosat bilan
integratsiyasi tarixiy-siyosiy yondashuv orqali tahlil qilinadi. Qiyosiy yondashuv asosida
ularning o‘xshashliklari va farqlari aniqlanadi, ta’lim siyosatining qanday omillar asosida tashqi
siyosiy maqsadlarga xizmat qilayotgani ochib beriladi. Shuningdek, mazkur integratsiya
jarayonlari zamonaviy xalqaro aloqalar tizimida qanday natijalarga olib kelayotgani tahlil
qilinadi.
Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, XXI asrda ta’lim – bu faqat bilim berish emas, balki
siyosiy, iqtisodiy va madaniy ustuvorlikni ta’minlovchi vosita sifatida strategik ahamiyat kasb
etmoqda. Shu sababli, Turkiya, Eron va Xitoyning tajribasini tahlil qilish orqali boshqa davlatlar,
jumladan, O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ham samarali siyosiy va ta’limiy
yo‘nalishlarni aniqlash imkoniyati yuzaga keladi.
Turkiya ta’lim tizimi va tashqi siyosati o‘zaro bog‘langan kompleks jarayonlar asosida
shakllangan bo‘lib, bu integratsiya mamlakatning tarixiy, siyosiy va madaniy yo‘nalishlarini aks
ettiradi. XX asr boshlarida Mustafo Kamol Otaturk tomonidan boshlangan modernizatsiya va
sekulyarizatsiya siyosati Turkiya ta’lim tizimining G‘arb tamoyillari asosida shakllanishiga
zamin yaratdi. Otaturkning “Yangi Turkiya” konsepsiyasi ta’limni zamonaviy jamiyat
qurilishining asosiy unsuri sifatida ko‘rdi. Natijada, ta’lim tizimi davlat nazoratida bo‘lib,
dunyoviylik (laiklik), milliylik va g‘arbga yo‘nalish singari asosiy g‘oyalarni targ‘ib qilishga
qaratildi
.
1990-yillardan boshlab Turkiya ta’lim siyosatini xalqaro miqyosda uyg‘unlashtirishga jiddiy
e’tibor qaratdi. Mamlakat Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish intilishlari doirasida Bolonya
jarayoniga qo‘shildi va oliy ta’lim tizimini Yevropa standartlariga moslashtirdi. Bu esa nafaqat
ichki ta’lim sifatini oshirdi, balki xorijiy talabalarni jalb etish va diplomatik aloqalarni
kuchaytirish imkonini ham berdi
Shu bilan birga, Turkiya o‘zining tarixiy-madaniy ildizlariga qaytish, ya’ni turkiy tilli davlatlar
bilan yaqin aloqalarni yo‘lga qo‘yish siyosatini ham faol olib bordi. Bu yo‘nalishda
Turk
Kengashi
(hozirgi Turk Davlatlari Tashkiloti),
TÜRKSOY
, va
Yunus Emre Institutlari
kabi
muhim tashabbuslar amalga oshirildi. Ayniqsa Yunus Emre institutlari orqali chet ellarda turk
1
Zürcher, E. J. (2004).
Turkey: A Modern History
. I.B. Tauris.
2
Altbach, P. G., & Reisberg, L. (2013).
The Globalization of Higher Education
. OECD Publishing.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
424
tilini o‘qitish, turk madaniyatini targ‘ib qilish va ta’lim almashuv dasturlarini kengaytirish orqali
Turkiya o‘zining “yumshoq kuch” (soft power) strategiyasini kuchaytirdi
Ta’lim orqali tashqi siyosiy integratsiyaning asosiy yo‘nalishlari:
1.
Yevropa bilan uyg‘unlashuv:
Bolonya tizimiga integratsiya orqali universitetlararo
hamkorliklar kuchaytirildi, Turkiya Erasmus+ va Mevlana almashuv dasturlarining faol
ishtirokchisiga aylandi
2.
Turkiy dunyoga ochilish:
Qozog‘iston, Ozarbayjon, O‘zbekiston kabi davlatlar bilan
qo‘shma ta’lim loyihalari va universitetlar (masalan, Xojanddagi Yunus Emre markazi) tashkil
etildi.
3.
Afrika va Osiyoga ekspansiya:
So‘nggi yillarda Turkiya Afrika va Janubiy Osiyo
davlatlarida ta’lim grantlari va universitetlar orqali o‘z nufuzini kengaytirmoqda.
TİKA
va
Maarif Foundation
kabi tashkilotlar bu borada muhim rol o‘ynaydi
.
Qisqa xulosa sifatida aytish mumkinki, Turkiya ta’lim strategiyasi ikki yo‘nalishda – G‘arb bilan
uyg‘unlashuv va Sharq bilan ildizlar asosidagi integratsiya – asosida tashqi siyosat bilan uzviy
bog‘langan. Ushbu strategiya Turkiyaning xalqaro pozitsiyasini mustahkamlash, madaniy
aloqalarni rivojlantirish va geosiyosiy maydonda o‘z nufuzini kuchaytirishga xizmat qilmoqda.
Eron Islomiy Respublikasi ta’lim strategiyasi o‘zining mafkuraviy negiziga ega bo‘lib, diniy,
siyosiy va milliy mustaqillik g‘oyalariga asoslanadi. 1979-yilgi Islomiy inqilobdan so‘ng Eron
ta’lim tizimi tubdan qayta ko‘rib chiqildi. Avvalgi g‘arbona modeldan voz kechilib, uning
o‘rniga shariat tamoyillariga asoslangan, diniy-ma’naviy qadriyatlarni ustuvor qo‘ygan ta’lim
siyosati ishlab chiqildi. Bu o‘zgarishlar Eron tashqi siyosatining umumiy paradigmasiga – ya’ni
mustaqillik, G‘arb ta’siridan chiqish va “Islomiy uyg‘onish” g‘oyasini ilgari surishga mos
ravishda amalga oshirildi
.
Islomiy mafkura ta’lim tizimining barcha pog‘onalarida chuqur singdirildi. Maktabgacha
tarbiyadan boshlab oliy ta’limgacha bo‘lgan bosqichlarda diniy qadriyatlar asosiy ideologik
mezon sifatida qo‘llanilmoqda. Shu bilan birga, Eron o‘zining tashqi siyosatida ham aynan shu
ta’lim modelidan foydalanib, yumshoq kuch strategiyasini yo‘lga qo‘ydi.
Eron xorijiy musulmon yoshlari uchun diniy ta’lim olish imkonini yaratish orqali o‘z
mafkurasini eksport qilmoqda. Xususan, Imom Xumayniy xalqaro universiteti, Qumdagi diniy
seminariyalar va boshqa diniy markazlar orqali musulmon davlatlar – Iroq, Livan, Pokiston,
Nigeriya kabi mamlakatlardan talabalar jalb qilinmoqda
3
Aras, B. (2017). “Turkish Public Diplomacy and the Role of Yunus Emre Institutes.”
Insight Turkey
, 19(2), 125-
139.
4
European Commission. (2022).
Turkey in the Bologna Process: National Report 2021–2022
.
5
T.C. Maarif Vakfı (2023).
Maarif Vakfı 2022 Faaliyet Raporu
. Ankara.
6
Keddie, N. R. (2006).
Modern Iran: Roots and Results of Revolution
. Yale University Press.
7
Rahimi, B. (2011). “Education and Clerical Authority in Contemporary Iran.”
Iranian Studies Journal
, 44(4), 479–
494.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
425
Eron Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) doirasida ilm-fan va ta’lim sohasida faoliyat yuritib, bu
orqali mintaqaviy siyosiy nufuzini oshirishga intilmoqda. Shuningdek, ECO (Economic
Cooperation Organization) kabi tuzilmalar orqali ham ta’lim loyihalarini ilgari surmoqda
G‘arb bilan raqobat ruhida shakllangan ta’lim siyosati Eron tashqi siyosatining muhim elementi
bo‘lib, G‘arbiy liberal qadriyatlarga alternativ sifatida islomiy g‘oya va dunyoqarashlarni ilgari
surishga qaratilgan. Bu yondashuv Eron tashqi siyosatida “madaniy qarshilik” konsepsiyasini
shakllantirdi
.
Eron ta’limi faqat diniy sohalarda emas, balki muhandislik, yadro texnologiyasi, tibbiyot va
farmatsevtika yo‘nalishlarida ham katta yutuqlarga erishgan. Bu esa unga siyosiy blokadalarga
qaramay, mintaqaviy yetakchilik ambitsiyalarini kuchaytirishga imkon berdi
Xulosa sifatida, Eron ta’lim siyosati diniy mafkurani ilgari suruvchi ideologik tizim bo‘lish bilan
birga, tashqi siyosat vositasi sifatida ham faol xizmat qilmoqda. U orqali Eron o‘zining
geosiyosiy pozitsiyasini mustahkamlash, musulmon jamoalar bilan mafkuraviy yaqinlikni
ta’minlash, shuningdek, G‘arb siyosatiga nisbatan mustaqil pozitsiyani saqlab qolishga
intilmoqda. Ayniqsa, ta’lim orqali ideologik eksport – Eron tashqi siyosatining asosiy
mexanizmlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
Xitoy Xalq Respublikasi bugungi kunda nafaqat iqtisodiy, balki ta’lim sohasida ham global
miqyosda ta’sir ko‘rsatmoqda. Xitoy hukumati ta’limni tashqi siyosatining asosiy
yo‘nalishlaridan biri sifatida ko‘rib, uni global diplomatiyaning muhim vositasi darajasiga
ko‘tardi. Ayniqsa, 2013-yilda ilgari surilgan
“Bir makon – bir yo‘l”
(Belt and Road Initiative –
BRI) tashabbusi doirasida Xitoyning ta’lim strategiyasi yangi bosqichga ko‘tarildi. Mazkur
tashabbus 150 dan ortiq davlatni qamrab olib, infratuzilma, savdo va ta’lim sohalarini
birlashtirgan global platformaga aylandi
Xitoyning ta’lim diplomatiyasi:
1.
Konfutsiy institutlari va madaniy ta’sir:
Xitoy tashqi siyosatining yumshoq kuch (soft
power) vositalaridan eng mashhurlaridan biri bu
Konfutsiy institutlari
dir. Bu institutlar butun
dunyo bo‘ylab xitoy tilini o‘rgatish, milliy madaniyatni targ‘ib qilish va ijobiy milliy imij
yaratishga xizmat qilmoqda. Hozirgi kunga kelib 150 dan ortiq mamlakatda 500 dan ortiq
Konfutsiy instituti faoliyat yuritmoqda
【
2
】
.
2.
Xorijiy talabalarni jalb qilish strategiyasi:
Xitoy hukumati chet ellik talabalar sonini
oshirishga katta e’tibor qaratmoqda. 2020-yilga kelib, Xitoyda tahsil olayotgan xorijiy talabalar
soni 500 mingdan oshdi. Bular asosan Osiyo, Afrika va Markaziy Osiyodagi BRI
8
Sadeghi, A. (2020). “Iran’s Cultural Diplomacy and Islamic Education.”
Middle Eastern Affairs
, 25(1), 55–67.
9
Haghayeghi, M. (2001).
Islam and Politics in Central Asia
. Palgrave Macmillan.
10
UNESCO (2022).
Science, Technology and Innovation in Iran: Policy and Achievements
. Paris: UNESCO
Publishing.
11
Liu, W., & Dunford, M. (2016). “Inclusive globalization: Unpacking China's Belt and Road Initiative.”
Area
Development and Policy
, 1(3), 323–340.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
426
mamlakatlaridan kelgan talabalardir
. Bu strategiya orqali Xitoy xorijiy elitani tarbiyalash va
o‘z manfaatlariga mos ijtimoiy tafakkurni shakllantirishga harakat qilmoqda.
3.
Xalqaro grantlar va qo‘shma loyihalar:
Xitoy universitetlari xorijlik talabalar uchun
grantlar (masalan, Chinese Government Scholarship – CGS) va ikki tomonlama ta’lim loyihalari
(2+2, Double Degree) orqali ko‘plab davlatlar bilan hamkorlik qilmoqda. Xususan, “BRI
Scholarship” dasturi orqali Markaziy Osiyo, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari
yoshlari Xitoy universitetlarida bepul tahsil olish imkoniga ega bo‘lmoqda
.
4.
Ta’lim texnologiyasi va sun’iy intellektga sarmoya:
Xitoyda raqamli ta’lim, masofaviy
o‘qitish, sun’iy intellekt texnologiyalari va ilm-fan sohalariga ulkan mablag‘lar yo‘naltirilmoqda.
Bu esa Xitoy universitetlarini global reytinglarda yuqorilashiga sabab bo‘lmoqda. QS va Times
Higher Education reytinglariga ko‘ra, Tsinghua University, Peking University va Fudan
University dunyo universitetlari orasida birinchi 100 talikdan o‘rin olgan.
5.
“Tashqi siyosiy integratsiya” doirasida ta’lim:
BRI doirasida ta’lim diplomatiyasi
Xitoyning iqtisodiy ekspansiyasi bilan uyg‘unlashgan. Masalan, “Silk Road School” (Suzhou) va
boshqa ixtisoslashgan oliygohlar BRI mamlakatlari uchun yetakchi kadrlar tayyorlamoqda. Bu
siyosat orqali Xitoy o‘zining xalqaro ta’sir doirasini yumshoq usullar bilan kengaytirmoqda.
Xulosa sifatida, Xitoy ta’lim siyosati milliy manfaatlar va geosiyosiy strategiya bilan chuqur
integratsiyalashgan. “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi orqali Xitoy nafaqat iqtisodiy, balki
madaniy va intellektual ta’sirini ham kengaytirmoqda. Ta’lim sohasi bu jarayonda nafaqat inson
kapitalini rivojlantirish, balki siyosiy-ideologik yaqinlikni ta’minlashning vositasiga aylangan.
Xitoy modeli shuni ko‘rsatadiki, global ta’sir kuchi faqat iqtisodiy qudrat bilan emas, balki
ta’lim siyosatining xalqaro darajadagi uyg‘unligi orqali ham amalga oshiriladi.
Mezoni
Turkiya
Eron
Xitoy
Tarixiy asos
Sekulyar
modernizm
(Otaturk islohotlari)
Islomiy inqilob, diniy
mafkura
Sotsializm + konfutsiycha
meros
Asosiy
qadriyatlar
G‘arb
bilan
integratsiya,
turkiy
birlik
Diniy mafkura, milliy
mustaqillik
Geoiqtisodiy
ekspansiya,
milliy manfaatlar
Tashqi siyosatga
ta’sir
Bolonya tizimi, Yunus
Emre institutlari
Madrasalar, Qumdagi
seminariyalar
Konfutsiy institutlari, BRI
grantlari
Yumshoq kuch
strategiyasi
Madaniy diplomatiya
va til targ‘iboti
Diniy
ta’lim
orqali
mafkuraviy eksport
Xitoy tili va grantlari orqali
intellektual dominatsiya
Global
pozitsiyasi
Yevropa
va
turkiy
dunyoga yo‘nalgan
Islomiy davlatlar va
mintaqaviy ittifoqlar
Global
(BRI
a’zolari,
Afrika, Osiyo, Yevropa)
1-jadval. Qiyosiy tahlil
Ushbu jadval va izohlar shuni ko‘rsatadiki, har bir mamlakat o‘zining tarixiy tajribasi, siyosiy
mafkurasi va strategik manfaatlaridan kelib chiqib ta’lim siyosatini tashqi siyosatga
integratsiyalashgan holda olib bormoqda. Jadval orqali bu integratsiya qanday shakllangani,
qanday vositalar bilan amalga oshirilayotgani va kimga qanday yo‘nalganligi yaqqol ko‘rinadi.
Bu yondashuvlar boshqa davlatlar, xususan O‘zbekiston uchun ham foydali ilmiy-amaliy xulosa
chiqarish imkonini beradi.
12
Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2020).
Statistical Report on International Students in
China for the Year 2019.
13
Zhao, S. (2020). “China's Education Diplomacy under the Belt and Road Initiative.”
Asia & the Pacific Policy
Studies
, 7(3), 320–332.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 8, issue2, Iyul 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
427
Xulosa
Sharq mamlakatlari –
Turkiya, Eron va Xitoy
– o‘ziga xos tarixiy, siyosiy va madaniy
taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tgan bo‘lib, ularning ta’lim siyosatlari ham mazkur yo‘nalishlarga mos
tarzda shakllangan. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, bu davlatlar ta’lim strategiyalarini nafaqat ichki
rivojlanish vositasi sifatida, balki tashqi siyosiy manfaatlarni ilgari suruvchi diplomatik
instrument sifatida ham samarali qo‘llamoqda.
Turkiya
ta’lim orqali Yevropa Ittifoqiga integratsiya qilish, turkiy davlatlar bilan
madaniy aloqalarni rivojlantirish va o‘zini global sahnada yumshoq kuch sifatida namoyon etish
siyosatini yuritmoqda.
Eron
diniy-ideologik asosdagi ta’lim tizimi orqali musulmon jamoalar bilan mafkuraviy
yaqinlikni saqlab qolish, G‘arb ta’siriga qarshi madaniy qarshilikni tashkil etish va mintaqaviy
nufuzini oshirishga intilmoqda.
Xitoy
esa “Bir makon – bir yo‘l” tashabbusi doirasida ta’limni geosiyosiy ekspansiyaning
tarkibiy qismiga aylantirib, Konfutsiy institutlari, grant dasturlari va xalqaro hamkorliklar orqali
o‘z global ta’sirini kuchaytirmoqda.
Bu tahlillar shuni anglatadiki, ta’lim siyosati – bu nafaqat bilim tarqatish vositasi, balki xalqaro
miqyosda siyosiy, madaniy va ideologik manfaatlarni amalga oshirishning eng qulay
yo‘nalishlaridan biridir. Turkiya, Eron va Xitoyning tajribalari boshqa rivojlanayotgan
mamlakatlar, jumladan, O‘zbekiston uchun ham model bo‘la oladi. Xususan, xalqaro ta’lim
diplomatiyasini shakllantirish, milliy manfaatlarga xizmat qiladigan ta’lim strategiyasini ishlab
chiqish hamda global siyosiy maydonda o‘z ta’sir doirasini kengaytirish yo‘lida muhim xulosalar
chiqarish mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Keddie, N. R. (2006). Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University
Press.
2.
Rahimi, B. (2011). “Education and Clerical Authority in Contemporary Iran.” Iranian
Studies Journal, 44(4), 479–494.
3.
Sadeghi, A. (2020). “Iran’s Cultural Diplomacy and Islamic Education.” Middle Eastern
Affairs, 25(1), 55–67.
4.
Haghayeghi, M. (2001). Islam and Politics in Central Asia. Palgrave Macmillan.
5.
UNESCO (2022). Science, Technology and Innovation in Iran: Policy and Achievements.
Paris: UNESCO Publishing.
6.
iu, W., & Dunford, M. (2016). “Inclusive globalization: Unpacking China's Belt and
Road Initiative.” Area Development and Policy, 1(3), 323–340.
7.
Hartig, F. (2012). “Confucius Institutes and the Rise of China.” Journal of Chinese
Political Science, 17(1), 53–76.
8.
Ministry of Education of the People’s Republic of China. (2020). Statistical Report on
International Students in China for the Year 2019.
9.
Zhao, S. (2020). “China's Education Diplomacy under the Belt and Road Initiative.” Asia
& the Pacific Policy Studies, 7(3), 320–332.