ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 6, issue 2, Mart 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
370
TALABALARNING MUSTAQIL ISHINI KREDIT-MODUL TIZIMIDA
REJALASHTIRISH TAMOYILI.
G‘.ABDUQODIROV
Nizomiy nomidagi Toshkent Davblat pedagogika
universitetining “Texnologiya va professional ta’limi metodikasi” kafedrasi dotsenti.
N.Muxitdinova
Nizomiy nomidagi Toshkent Davblat pedagogika universiteti talabasi
F.N.Vositova
Nizomiy nomidagi Toshkent Davblat pedagogika universiteti talabasi
ANNOTATSIYA:
Respublikada ta’lim tizimini mustahkamlash, uni zamon talablari bilan
uyg‘unlashtirish tamonlariyoritib berilgan.
Zamon talablariga javob bera oladigan mutaxassis kadrlarni tayyorlashda,kredit-modul tizimida
talabalarning mustaqil ishi,mustaqil ta’limi,xamda natijalarni baholash usullari bayon qilingan.
АННОТАЦИЯ:
Раскрыты вопросы взаимосвязи, укрепление системы образования в
стране, ее приведение в соответствие с современными требованиями. Выводы
проводимойстудентами самостоятельное работы в условий кредитной основе.
SAMMARY:
The issues of interconnection, strengthening the education system in the country,
bringing it into line with modern requirements are disclosed. Conclusions of independent work
carried out by students in terms of a credit basis.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktabrdagi PF-5847-son Farmoni bilan
tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasi”da oliy ta’lim jarayonlariga raqamli texnologiyalar va zamonaviy o‘qitish usullarni
joriy etish, yoshlarni ilmiy faoliyatga keng jalb etish, korrupsiyaga qarshi kurashish,
muhandislik-texnik ta’lim yo‘nalishlarida tahsil olayotgan talabalar ulushini oshirish, kredit-
modul tizimini joriy etish, o‘quv rejalarida amaliy ko‘nikmalarni oshirishga qaratilgan
mutaxassislik fanlari bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar ulushini oshirish bo‘yicha aniq vazifalar
belgilab berilgan.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning 2019 yil 8 oktabrdagi Farmoni bilan tasdiqlangan
“O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi"ga ko‘ra
mamlakatdagi oliy ta’lim muassasalarining 85 foizi 2030 yilgacha bosqichma-bosqich kredit-
modul tizimiga o‘tishi rejalashtirilganbo‘lib,
mamlakatdagi deyarli barcha oliy ta’lim
muassasalarining kredit-modul tizimida faoliyat yurita boshlashadilar.
Mamlakatimizning barcha sohalarida islohotlarni amalga oshirish, odamlarning dunyoqarashini
o‘zgartirish, еtuk va zamon talabiga javob beradigan mutaxassis kadrlarni tayyorlashni hayotning
o‘zi taqozo etmoqda. Respublikada ta’lim tizimini mustahkamlash, uni zamon talablari bilan
uyg‘unlashtirishga katta ahamiyat berilmoqda. Zamon talablariga javob bera oladigan mutaxassis
kadrlarni tayyorlash,oldimizda turgan dolzarb masalalardan biridir.
Kredit-modul tizimida talabalarning mustaqil ishi– bu talabaning o‘ziga xos o‘quv faoliyati
bo‘lib, u didaktik topshiriqlarni mustaqil ravishda bajarishga, o‘qishga qiziqtirishga va muayyan
fan sohasida bilimlarni oshirishga yo‘naltirilgan. Talabalarning mustaqil ishi mazmuni mantiqiy
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 6, issue 2, Mart 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
371
fikrlashni, ijodiy faollikni, o‘quv materialini o‘zlashtirishda tadqiqotchilik yondashuvini
shakllantirishga imkon beruvchi amaliy topshiriqlarni bajarish bilan bog‘liq bo‘ladi.
Talabalarning mustaqil ishi mazmuni fanning xususiyatidan, oliy o‘quv yurtining texnik
imkoniyatlaridan va kutubxonaning o‘quv-uslubiy ta’minlanganidan kelib chiqib aniqlanadi.
Odatda talabalarning mustaqil ishi talabaning mustaqil ta’limi bilan birgalikda auditoriyadan
tashqarida bajariladigan o‘qituvchi rahbarligidagi talabaning mustaqil ishini ham o‘z ichiga
oladi.
Talabaning mustaqil ta’limi.Talabaning bevosita o‘zi tomonidan mobil qurilmasi orqali amalga
oshiriladigan mustaqil ish turlariga quyidagilarni kiritish mumkin:
• darsgatayyorlanish – ma’ruzamatnlari, vodkastlar, video materiallar, amaliymashg‘ulotlarva
laboratoriya ishlaribayonlarinio‘rganish;
• axborotizlash – o‘z qiziqishlaridan kelib chiqib taqdim qilinganday jest orqali internet
materiallarini o‘rganish;
• FAQ (ko‘pso‘raladigansavollar) – o‘zini qiziqtirgan muammolarga o‘rgatuvchi dasturlar
vositasida javob izlash;
• forum – fan mavzulari bo‘yicha telegram kanallari yoki masofaviy ta’lim platformalarida
fikralmashish;
• test еchish – o‘rgatuvchi test dasturlarida mashq qilish orqali fan moduliga oid materiallarni
mustahkamlash;
• nazorat ishiga tayyorlanish – fan bo‘yicha kutilayotgan oraliq va yakuniy nazoratlarga
tayyorgarlik ko‘rish.
talabaning mustaqil ishini ham o‘z ichiga oladi.
ning hajmi, mazmuni va hisobot turini tasdiqlaydi, ish hajmini, ketma-ketligini va topshirish
muddatlarini aniqlaydi, talabaning mustaqil ishini ham o‘z ichiga oladi.
An’anaviy shakldagi o‘qituvchi rahbarligidagi talabaning mustaqil ishlari:
• masala еchish – amaliy mashg‘ulot mavzusi bo‘yicha berilgan masalalarni еchish va uni yozma
tarzda taqdim qilish;
• referat – muammoning yozma bayoni, bunda adabiy manbalar sharhlanadi yoki ilmiy ish,
kitoblar tahliliy bayon qilinadi;
• kollokvium – o‘quv modulining nazariy qismining o‘zlashtirilishini tekshirish maqsadida
suhbat uyushtirish;
• esse – dolzarb mavzu bo‘yicha shaxsiy fikrini tanqid, publitsistik va boshqa janrlarda yozma
bayon qilish;
• taqdimot – berilgan mavzu bo‘yicha slayd va video materiallar vositasida chiqish qilish;
• keys-stadi – ishlab chiqarishdagi muammoli vaziyatlar bo‘yicha belgilangan shakldagi
topshiriqlar bo‘yicha echim izlash;
• isho‘yinlari – kasbiy faoliyat jarayonlarini imitatsiya qilish, sahnalashtirish, rollarni ijro qilish
orqali kasbiy ko‘nikmalar orttirish;
• glossariy – berilgan mavzu bo‘yicha atamalarni qisqa izohlash.
• guruh loyihasi – 3- 4 talabaning hamkorlikda loyihaishini bajarishi;
• hisob-chizmaishlari – odatda texnik fanlar (muhandislikgrafikasi, elektrotexnik axborot
texnologiyalari va h.k.) bo‘yicha amalga oshiriladigan belgilangan uslubiy qo‘llanmalar asosida
yoziladigan grafik va hisob ishlari;
• kurs ishi – fan yoki fanlar majmuasi bo‘yicha belgilangan uslubiy qo‘llanmalar asosida yozma
va hisob ishlari;
• diplom loyihasi – mutaxassislik faniga oid berilgan mavzu bo‘yicha ishlab chiqarish
korxonasini yoki uning bo‘linmasini loyihalashga qaratilgan, grafik chizmalar va hisob ishlari
bilan bayon qilinadigan belgilangan uslubiy qo‘llanmalar asosida yoziladigan loyihaviyish;
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 6, issue 2, Mart 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
372
• amaliyot hisoboti – o‘tkazilgan malakaviy amaliyot (tanishuv, ishlabchiqarish, bitiruv oldi
amaliyotlari) bo‘yicha belgilangan uslubiy qo‘llanmalar asosida yoziladigan hisobot;
• fanto‘garaklarida ishtirok etish – talabaning fan to‘garaklarida maket, slayd, namunalar kabi
ko‘rgazmali materiallarni tayyorlashi;
• tanlovlarda ishtirok etish – talabaning o‘qituvchining ilmiy rahbarligi ostida turli tanlovlarda
ishtirok etishi (Yosh ixtirochi talabalar startap loyihalari va h.k.);
• fan olimpiadalarida qatnashish – fanlar bo‘yicha oliy ta’lim muassalari o‘rtasida o‘tkaziladigan
olimpiadalarda ishtirok etish (kimyo, umumiy kimyoviy texnologiya, fizika, axborot
texnologiyalari va h.k.);
• ilmiy anjumanlarda ma’ruza qilish – fanga oid ilmiy tadqiqot mavzusi bo‘yicha oliy ta’lim
muassalar, Respublika va xalqaro miqyoslarida o‘tkaziladigan ilmiy-texnikaviy anjumanlarda
ma’ruza qilish;
ilmiy tezis va maqolalar chop etish – ilmiy anjumanlarning to‘plamlarida tezislar va ilmiy
jurnallarda ilmiy tadqiqot mavzusi bo‘yicha maqolalar chop qilish;
• o‘quv-uslubiy materiallarni tayyorlashda ishtirok etish – darslik, o‘quv qo‘llanma, uslubiy
qo‘llanma, uslubiy ko‘rsatma va boshqa o‘quv-uslubiy adabiyotlarni tayyorlashda ishtirok etish;
• link – internet havolasini ochib unda keltirilgan video yoki matn shaklidagi materialni
belgilangan hajmda izohlash;
• chart – jadval, diagramma va sxemalarni cheklangan hajmda tahlil qilish.
Masofaviy ta’lim platformasida o‘qituvchi tomonidan berilgan savollarga belgilangan hajmda
yozma javob berishi ko‘zda tutiladi.
Shuningdek, talabaning mustaqil ishini masofaviy usulda tashkil qilishtalabalar uchun eng
maqbul variant hisoblanadi. Mustaqil ishlarni masofaviy tizimda tashkil qilish uchun eng
avvaloquyidagilarni : Masalan, hujjatga belgi qo‘yish, undan nusha olish, sanab berish, ta’riflash,
mosligini aniqlash, ma’qullash, izohlash, qayd qilish, eslash, tanish, xabar berish, so‘rash, qayta
so‘rash, izlash, identifikatsiyalash, nomlash, takrorlash, ajratib olish, izlash, belgi qo‘yish, havola
berish, esga tushirish, tasavvur qilish, aytib berish, tasvirlash, belgilash, joylashtirish, o‘rnini
belgilash, o‘xshashini topish kabi bilish kategoriyasiga tegishli faoliyatlarni android тизимидаги
Notepad+, Mental Note, Word, Google, Excel, PowerPoint, Polaris Office, ShowMe, Quick
Scetch, Blogpress, SmartOffice2, Show of Hands, Zoho Docs, Prezi, Flash cards+ таълим
ilovalari orqali tashkil qilish mumkin.
Talabaning mustaqil ishini masofaviy tarzda tashkil qilishda iloji boricha uning qurilmasiga
moslashish maqsadga muvofiq. Hozirgi kunda ko‘pchilik talabalar android tizimida ishlovchi
mobil qurilmalarga ega bo‘lganliklari sababli m-learning tizimiga mos dasturlardan foydalanish
talaba uchun har tomonlama qulay hisoblanadi.
Ta’lim natijalarini baholash usullari. Talabalarning bilimini nazorat qilish va baholash amalda
joriy qilingan O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirining 2018 yil 9-
avgustdagi 19-2018-sonli buyrug‘iga ilova qilingan “Oliy ta’lim muassasalarida talabalar
bilimini nazorat qilish baholash tizimi to‘g‘risidagi nizom”ga muvofiq amalga oshiriladi.
Unga muvofiq oraliq nazoratda fan bo‘yicha A-S darajasiga erishgan talabalar yakuniy nazoratga
qo‘yiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.Texnologik ta`lim praktikumi o`quv qo`llanma G’. Abduqodirov.T. 2012yil. “Sharq” nashryoti
2.Texnologik ta`lim praktikumi darslik G. M .Anarkulova. G’. Abduqodirov. va boshqalar T
2018 yil
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 6, issue 2, Mart 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
373
3.G. Abduqodirov, S.A.Baltabayev, A.N.Abdullayev TECHNOLOGY OF ORGANIZATION
OF EDUCATIONAL WORKSHOPS OF TECHNOLOGICAL EDUCATION. Eur. Chem. Bull.
2023, 12 (Special Issue8),255-261.Scops ISSN2063-5346 doi: 10.48047/ecb/2023.12.si8.018
4.ABDUQODIROV, G. (2019). PRINCIPLES OF IMPROVING THE EFFECTIVENESS OF
TECHNOLOGY EDUCATION IN CONTINUING EDUCATION. European Journal of
Research and Reflection in Educational Sciences Vol, 7(3).
