INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
289
XORIJIY TILLARNI O'RGANISHNING HAYOTIMIZDAGI AHAMIYATI VA
XALQARO IMKONIYATLAR
Egamberganova Gulhayo Adamboy qizi
Ingliz filologiyasi va tarjimashunoslik fakulteti, Samarqand
davlat chet tillar instituti, Samarqand, O'zbekiston
Annotatsiya:
Ushbu maqola xorijiy tillarni o'rganishning hayotimizdagi ahamiyati va u orqali
ochiladigan xalqaro imkoniyatlar haqida muhokama qiladi.Bilamizki, til faqatgina aloqa vositasi
bo'libgina qolmay u madaniyatlararo kóprik, tajriba va bilim almashinuvi vositasi ham
hisoblanadi. Shuningdek, maqolada chet tillarini o'rganish borasida hozirda yurtimizda
yaratilayotgan shart-sharoitlar va ularning afzalliklari keng yoritib beriladi.
Kalit So’zlar:
Xorijiy tillar, xalqaro grandlar, tadqiqotlar, almashinuv dasturlar, UGRAD,
ERASMUS+, NSP, SUSI
Bugungi globallashib borayotgan davrda chet tillarni o'rganish zamon talabiga aylanmoqda.
Buning natijasida ko'plab yoshlarga xorijiy tillarni o'rganishga bo'lgan ishtiyoq yanada ortmoqda.
Ilgari chet tilini bilish qo‘shimcha bilim sifatida qaralgan bo‘lsa,bugungi kunda u har bir inson
uchun zaruratga aylangan. Xalqaro biznes, ta’lim, texnologiya va ilm-fan sohalarida
muvaffaqiyatga erishish uchun kamida bitta xorijiy tilni bilish talab qilinadi. Hozirgi kunda
mehnat migrasiyasi tabiiy jarayon hisoblanadi. Xalqaro Mehnat tashkiloti ma’lumotiga ko‘ra,
hozirda dunyoda 170 milliondan ortiq mehnat migrantlari bor. Xorijiy tillarni bilmagani tufayli
migrantlarning asosiy qismi Rossiya va Qozog‘istonda faoliyat olib bormoqda. Tilni yetarli
darajada bilmaslik va yetarli kasbiy tayyorgarlikka ega bo‘lmaslik natijasida ko‘p fuqarolarimiz
ushbu davlatlarda malaka talab tilmaydigan ishlarda mehnat qilyotgani sir emas, albatta[1]. Shu
boisdan chet tillarni o'rganishning har tomonlama biz uchun afzalliklarga ega ekanligini
anglashimiz darkor. Masalan, ingliz tili hozirda dunyo miqyosida xalqaro til sifatida qabul
qilingan bo‘lib, ko‘plab kasb va sohalarda asosiy muloqot vositasi hisoblanadi. Shuningdek,
xitoy, nemis, fransuz, rus, arab va ispan tillari ham ko‘plab davlatlarda muhim o‘rin
tutadi.Bundan tashqari, chet tillarni bilishning bir qancha arzirli foydalari ham mavjud. Xususan,
birinchi navbatda, karyera va ish imkoniyatlarini kengaytirish misolida olib qaraganda, chet
tillarni bilish mehnat bozorida raqobatbardoshlikni oshiradi. Hozirda xalqaro kompaniyalar bir
nechta tilni biladigan mutaxassislarga katta ehtiyoj sezmoqda. Xorijiy tillarni bilish orqali yuqori
maoshli ish o‘rinlariga ega bo‘lish, chet elda ta’lim olish yoki biznes yuritish imkoniyati oshadi.
Ikkinchidan, Ilm-fan va texnologiyadan xabardor bo‘lish imkoniyati jihatidan qaralganda
ko‘plab ilmiy tadqiqotlar, maqolalar va texnologik yangiliklar asosan, ingliz yoki boshqa xalqaro
tillarda nashr etiladi. Agar chet tilini bilsangiz, yangi bilimlarni o‘z vaqtida o‘rganish va o‘z
sohangizda oldinda bo‘lish imkoniga ega bo‘lasiz. Uchinchidan esa, sayohat qilish va yangi
madaniyatlarni o‘rganishdir. Chet tilini bilish sayohatlarni osonlashtiradi. Yangi joylarga
borganingizda mahalliy aholi bilan bemalol muloqot qilishingiz, ularning madaniyati va urf-
odatlarini chuqurroq o‘rganishingiz mumkin.
To’rtinchi navbatda, aqliy rivojlanish va xotira mustahkamligini aytish o’rinlidir. Chunki, ilmiy
tadqiqotlarga ko‘ra, chet tilini o‘rganish inson miyasi uchun ajoyib mashq hisoblanadi. Bu
xotirani mustahkamlash, mantiqiy fikrlash qobiliyatini oshirish va muammolarni hal qilish
ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi va so’ngi yoshlar uchun eng foydali taraflaridan
biri bu- xalqaro ta’lim grantlari va almashinuv dasturlaridir. Ya’ni yoshlar chet tillarini o'rgatish
orqali xalqaro grandlarni qo’lga kiritish imkoniyatiga ham egadirlar. Xususan, ingliz tilini
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
290
o'rganib, almashinuv dasturlari orqali eng nufuzli chet el universitetlarida ta’lim olishi mumkin.
Xususan, Erasmus+, UGRAD (Global Undergraduate Exchange Program), SUSI (Study of the
U.S. Institutes) NSP( National Scholarship Program) grand loyihalari shular jumlasidandir.
Davlatimiz prezidenti: "Mamlakatimizda xorijiy tillarni o‘rgatish bo‘yicha kelajak uchun
mustahkam poydevor bo‘ladigan yangi tizimni yo‘lga qo‘yish vaqti-soati keldi. Biz raqobatdosh
davlat qurishni o‘z oldimizga maqsad qilib o‘ygan ekanmiz, bundan buyon maktab, litsey, kollej
va oliy o‘quv yurti bitiruvchilari kamida 2 ta chet tilini mukammal bilishlari shart. Bu qat’iy
talab har bir ta’lim muassasasi rahbari faoliyatining asosiy mezoniga aylanishi lozim" [2], – deb
ta’kidlab o’tgani bejiz emas. Chunki kundan kunga chet tillarini o'rganishga bo'lgan e'tibor
kuchaytirilib "O'zbekiston Respublikasida xorijiy tillarini o'rganishni ommalashtirish faoliyatini
sifat jihatdan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to'g'risida"gi qonun ham qabul
qilingan va qonunda quyidagi jihatlar alohida e'tibor qaratilgan: o‘rganish uchun zarur
sharoitlarni yaratish, xalqaro tajriba asosida ta’lim tizimini takomillashtirish, bozor ehtiyojlariga
asoslangan til o‘qitish, uzviy ta’lim zanjirini yo‘lga qo‘yish, til o‘rganish uchun interaktiv
kontent yaratish, tarjimonlik faoliyatini rivojlantirish, monitoring va tahlil ishlari. Bunga
qo’shimcha tarzda xorijiy tillarda yuqori ko’rsatkichli(C1) sertifikatiga ega yoshlar 3-4 kurs
talabasi bo’lishiga qaramasdan umumta’lim maktablarida ishlash imkoniyatiga, IELTS 7+
natijaga erishgan yoshlar imtihon xarakatlarini qaytarib olish huquqiga ham ega bo’lishgan.
Bularning hammasi biz yoshlarga yaratilayotgan shart-sharoitlar va imkoniyatlarning hali
boshlanishi desak mubolag'a bo'lmaydi.
Xulosa o'rnida shuni aytish mumkinki, Chet tillarni bilish – zamonaviy jamiyatda muvaffaqiyat
kalitlaridan biridir va bizga yaratilayotgan imkoniyatlardan to’g’ri va unumli foydalanish, xorijiy
tillarini mukammal o’rganib yurtimiz ravnaqi uchun o’z hissamizni qo’shishimiz bu
imkoniyatlardan keng ko’lamda foydalanib O’zbekiston yoshlarini dunyoga tanitishimiz bizning
maqsad va burchimizga aylanishi lozim. Shunday ekan, hozirdan til o‘rganishga jiddiy kirishib,
xalqaro imkoniyatlardan foydalanish va kelajak uchun mustahkam poydevor qurish vaqti keldi!
REFERENCES:
1. https://m.aniq.uz
2. O‘zbekistonda chet tillarini o‘qitish bo‘yicha tizim
3. yangilanadi//https://oz.sputniknews.uz/20210507/ozbekistonda-chet-tillarini-oqitish-
bo'yicha-tizim-yangilanadi--mirziyoyev-qarori-18634349.html
4. NOSIROVA D.2023. YANGI O'ZBEKISTONDA XORIJIY TILLARNI MUKAMMAL
BILISH ERTANGI KUN KELAJAGIMIZ POYDEVORIDIR CENTRAL ASIAN
JOURNAL
OF
EDUCATION
AND
INNOVATION,
https://doi.org/10.5281/zenodo.8267748
5.
6.
7. Ravshanova O, O'razaliyeva R.2024, "Chet tillarini O'rganishning Imkoniyatlari Va Buning
Uchun Yurtimizda Yaratilgan Sharoitlar", Journal of Innovation in Volume: 2 Issue: 8 Year:
2024
8. Educational and Social Research ISSN: 2992-894X
