Авторы

  • Butunov Dilmurod Baxodirovich,Abduqodirov Sardor Asqar o‘g‘li,Daminov Shahriyor Asomiddin o‘g‘li ,Kengesbaeva Dinara Jengisbay qizi
    Toshkent davlat transport universiteti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ijsr.129794

Ключевые слова:

Afrosiyob passenger train traffic safety wagon locomotive transport route.

Аннотация

In addition to being safer and more reliable than other modes of transport, rail transport is also an environmentally friendly mode of transport, which is also shows how important this mode of transport. High-speed train services are mainly organized from Tashkent to regions with attractive tourist destinations in our country. At the same time, the use of these trains is increasing year by year. This has significantly increased the share of rail transport in passenger transportation logistics.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

657

TEMIR YO‘L ORQALI YO‘LOVCHI TASHISHNI TAKOMILLASHTIRISH

TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH

Butunov Dilmurod Baxodirovich

Toshkent davlat transport universiteti professori, (PhD) professor

dilmurodpgups@mail.ru

Abduqodirov Sardor Asqar o‘g‘li

Toshkent davlat transport universiteti dotsenti, (PhD) dotsent

sabduqodirov588@gmail.com

Daminov Shahriyor Asomiddin o‘g‘li

Toshkent davlat transport universiteti, tayanch doktoranti

daminovshakhriyor@gmail.com

Kengesbaeva Dinara Jengisbay qizi

Toshkent davlat transport universiteti talabasi

dinarakengesbaeva06@gmail.com

ANNOTATION:

In addition to being safer and more reliable than other modes of transport,

rail transport is also an environmentally friendly mode of transport, which is also shows how

important this mode of transport. High-speed train services are mainly organized from Tashkent

to regions with attractive tourist destinations in our country. At the same time, the use of these

trains is increasing year by year. This has significantly increased the share of rail transport in

passenger transportation logistics.

KEYWORDS:

Afrosiyob, passenger train, traffic safety, wagon, locomotive, transport, route.

ANNOTATSIYA

: Temir yo‘l transporti boshqa transport turlariga nisbatan xavfsizligi va

ishonchliligi bilan ajralib turishidan tashqari ekologik toza transport turi ekanligi ham ushbu

transport turini naqadar muhim ahamiyat kasb etishini anglatadi. Tezyurar poyezdlar harakatini

tashkil etish orqali mamlakatimizda mahalliy aholi jumladan, boshqa davlatlardan tashrif

buyuruvchi sayyohlar uchun ham qulay va xavfsiz transport sifatida xizmat qilib kelmoqda.

Yuqori tezlikdagi poyezdlar harakati asosan Toshkent shahridan yurtimizdagi diqqatga sazovor

turizm maskanlari mavjud bo‘lgan hudularga tomon tashkil etilgan. Shu bilan birgalikda ushbu

poyezdlardan foydalanish ko‘rsatkichlari yildan-yilga o‘smoqda. Bu orqali temir yo‘l

transportining yo‘lovchi tashish logistikasidagi ulushi sezilarli darajada ortdi.

KALIT SO‘ZLAR:

Afrosiyob, yo‘lovchi poyezdi, harakat xavfsizligi, vagon, lokomotiv,

transport, marshrut.

KIRISH

O‘zbekiston iqtisodiy rivojlanishining zamonaviy bosqichi transport tizimining, ayniqsa temir

yo‘l orqali yo‘lovchi tashish sohasining samaradorligi va ishonchliligisiz tasavvur etib

bo‘lmaydi. Aholi va tovarlarning harakatlanishga bo‘lgan ehtiyoji shu qadar yuqoriki, barqaror

va yaxshi tashkil etilgan transport tizimisiz ushbu ehtiyojni qondirish mushkul bo‘ladi. Temir

yo‘l transportining yagona tizimi O‘zbekiston hududiy yaxlitligini mustahkamlab, iqtisodiy va

ijtimoiy taraqqiyotning muhim omillaridan biri sifatida xizmat qiladi. Respublikada 36

milliondan ortiq aholi istiqomat qiladi va ularning mobilligi, iqtisodiy imkoniyatlari va mehnat


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

658

migratsiyasini ta’minlash uchun temir yo‘l transporti asosiy rol o‘ynaydi. O‘zbekiston

Respublikasida temir yo‘l transporti davlat tomonidan strategik darajada boshqariladi.

“O‘zbekiston Temir Yo‘llari” AJ barcha yo‘lovchi va yuk tashish faoliyatini markazlashtirilgan

holda tashkil etib, samaradorlikni oshirish, xizmat sifatini yaxshilash va transport xavfsizligini

ta’minlashga alohida e’tibor qaratadi. Temir yo‘l transportida yo‘lovchilarni tashish, umumiy

tashishlar jarayoning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi va umumiy tashishlar xajmining 40-60%

tashkil etadi. Yo‘lovchi tashishning asosiy vazifalari aholining harakatga bo‘lgan ehtiyojini

qondirish, temir yo‘l vokzallarida yo‘lovchilarga madaniy xizmat ko‘rsatishni tashkil etish,

poyezdlarda ular uchun zarur qulayliklar yaratishdan iborat.

NATIJA VA MUHOKAMA

Yo‘lovchilarni tashish talablari quyidagicha: Ichimlik suvi va oziq-ovqat xavfsizligi,

nogironlarni tashish uchun vagonlarni jihozlash, yo‘lovchi vagonlari jihozlarining xavfsizligi,

poyezdlarni tibbiy yordam ko‘rsatish vositalari bilan to‘ldirish, yong’in xavfsizligi,

yo‘lovchilarni joylariga joylashtirishga yordam berish, choyshablar, choy mahsulotlari va choy

buyumlari bilan ta'minlash, restoran vagonlarida xizmat ko‘rsatish, xodimlarning shaxsiy

gigienasi talablari, xodimlarni tashishda avariya-qutqaruv ishlariga tayyorligi, harakat

tezliklarini oshirish, poyezdlarning turish vaqtlarini qisqartirish, yo‘lovchilarni yo‘lda yurishiga

ketadigan vaqtlarini kamaytirish, vokzallarda hamda yo‘lda poyezdlarda yo‘lovchilarga servis

xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilash, harakat tarkiblaridan, stansiya hamda vokzal

qurilmalaridan samarali foydalanish, yo‘lovchi tashish harakatlarini to‘g‘ri taqsimlash lozim,

yo‘lovchilar tashish harakatlarini maxsus yuqori tezlik magistrallarida tashkil etish, barcha

turdagi transport vositalari ishini bir-biri bilan kelishilgan holda tashkil etish, yo‘lovchilar

tashish jarayonidagi barcha bo‘g‘inlarning texnik vositalari va ish texnologiyalarini doimiy

tarzda takomillashtirib borish lozim [1-5, 7, 8].

Yo‘lovchi tashish tizimini takomillashtirish zarurati quyidagicha mamlakatimizda transport

sohasining rivojlanishi avvalo iqtisodiy faollik va aholining transport xizmatlariga bo‘lgan

talabining ortishi bilan bog‘liq [7-10]. Biroq transport tizimi faqat biznes manfaati bilan emas,

balki ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarni qondirish nuqtai nazaridan ham rivojlanishi kerak [2, 4].

Yo‘lovchi uchun transport turi tanlovida quyidagilar muhim ahamiyatga ega:

-

Harakatlanish tezligi va qulayligi.

-

Xavfsizlik darajasi.

-

Narx va xizmat sifati o‘rtasidagi muvozanat.

-

Regulyarlik va qatnov vaqtining aniqligi.

-

Temir yo‘l yo‘lovchi tashish tizimining o‘ziga xos xususiyatlari.

Temir yo‘l transporti o‘ziga xos xususiyatlarga ega, bular:

-

Hududiy qamrov va yirik sig‘im: uzoq masofalarga katta hajmda yo‘lovchi tashish

imkoniyati;

-

Iqlimga kam ta’sirchanlik: havo sharoitidan kamroq bog‘liqlik;

-

Barqarorlik va ekologik tozaligi: boshqa transport turlariga nisbatan atrof-muhitga

kamroq zarar yetkazadi.

1-jadval

Yuqori tezlikdagi yo‘lovchi poyezdlar harakatini tashkil etishda stiqbolli rejalar

Ko‘rsatkichlar

Ma’lumotlar

Temir yo‘l uzunligi

4.700 km

Yillik yo‘lovchi tashish hajmi

25 milliom yo‘lovchi


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

659

Yuqori tezlikdagi yo‘lovchi poyezdlari soni

8ta (Afrosiyib poyezdlari)

2025-yilgacha rejadagi investitsiyalar

2 milliard AQSH dollari

1-rasm. “O‘ztemiryo‘lyo‘lovchi” AJ faoliyati “Yo‘lovchilar aylanmasi” ko‘rsatkichining

2019-2022-yillar kesimida bajarilish dinamikasi

2-rasm. Yo‘lovchi tashish hajmining yillik o‘sishi (2018–2024)

Yo‘lovchi tashishni takomillashtirish yo‘nalishlari:

-

Poyezdlar harakat jadvalini optimallashtirish: qatnovlar sonini va marshrut tarmog‘ini

aholi talabiga ko‘ra moslashtirish;

-

Yuqori tezlikdagi poyezdlar sonini ko‘paytirish: Afrosiyob tipidagi poyezdlar

marshrutlarini kengaytirish;


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

660

-

Yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish: elektron chiptalar, qulay kutish

sharoitlari, poyezd ichidagi xizmatlarni rivojlantirish;

-

Xavfsizlik va ekologik tozalikni oshirish: zamonaviy lokomotivlar va vagonlardan

foydalanish.

3-rasm. “O‘ztemiryo‘lyo‘lovchi” AJda yo‘lovchilar tashishni rivojlantirishning

istiqbollari

O‘zbekistonda iqtisodiyotining rivojlanishi uchun “O‘ztemiryo‘lyo‘lovchi” AJ keng ko‘lamli

loyihalar ishlanmoqda. Bunga Salar-Chirchiq va Toshkent-Samarqand yangi tezyurar temir

yo‘li qurilish loyihalari misol bo‘la oladi.

Salar-Chirchiq uchastkasida tezyurar poyezdlarni ishga tushirish imkoniyatlarini yaratish:

Loyihaning qisqacha tavsifi: Toshkent-Xodjikent temir yo‘l yo‘lini 2 bosqichda rekonstruksiya

qilish va shahar atrofi temir yo‘l yo‘lini yagona xizmat ko‘rsatish standartlari va chipta menyusi

bilan shahar transporti tizimiga integratsiya qilgan holda tezkor shahar atrofi yo‘nalishini ishga

tushirish.

Kutilayotgan natijalar:

Aholining transport xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish, ularning

harakatchanligini oshirish;

Hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy salohiyatini rivojlantirish;

Ichki turizmni rivojlantirish.

2-jadval

Shahar atrofidagi transportni shahar transport tizimiga integratsiya qilish

Qurilish

muddati

Loyiha byutjetini hisoblash


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

661

84 oy

Temir yo‘llarni rekonstruksiya qilish – 40.78 mln AQSH dollari

Elektr poyezdlarini xarid qilish-33.464 mln AQSH dollari

4-rasm. Tezyurar yo‘lovchi poyezdlari uchun ixtisoslashtirilgan stansiya

Loyihaning qisqacha tavsifi, Toshkent-Samarqand uchastkasida ikkita konstruksiya varianti

taklif etiladigan alohida tezyurar temir yo‘l liniyasi qurilishi:

1.

Estakadali

2.

Yarim estakadali

Kutilayotgan natijalar

Yo‘lovchilar tashish hajmining oshishi;

Sayohat vaqtini qisqartirish;

Yuk poyezdlari uchun umumiy foydalaniladigan temir yo‘llarni bo‘shatish;

Respublikaning turizm salohiyatini rivojlantirish.

3-jadval

Yuqori tezlikdagi poyezdlar harakatini tashkil etish loyihasi

Qurilish davomiyligi

Loyiha byujetini hisoblash

42 oy

Estakada - 4234 mln AQSH dollari

Yarim estakada - 2574 mln AQSH dollari


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

662

5-rasm. Toshkent-Samarqand-Toshkent yo‘nalishida harakatlanadigan Afrosiyob

poyezdi

6-rasm. Afrosiyob tezyurar poyezdi harakatlanish yo‘nalishi (Toshkent-Samarqand-

Toshkent)

Yo‘lovchi tashishni rejalashtirishda aholining daromadlari, raqobatchilardan tariflar,

mamlakatdagi sanatoriya-kurort bazasining holati, yo‘lovchi tashish sifatini oshirish, xizmatni

rivojlantirish va yangi turdagi xizmatlarni joriy etish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-

tadbirlarning oqibatlari hisobga olinadi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

663

7-rasm. Transport turlarining solishtirma ko‘rsatkichlari

Temir yo‘l transporti – 39%, havo transporti – 27%, avtomobil transporti – 13% ,suv transporti

– 15%, boshqa – 6% ekanligi aniqlandi.

4-jadval

Transport turlarining solishtirma ko‘rsatkichlari

Transport

turi

Tezlik

Narx

Qulaylik

Xavfsizlik

Moslashuvchanlik

Avtomobil

O‘rtacha

Arzon-

o‘rta

O‘rtacha

yuqori

O‘rtacha

Yuqori

Temir yo‘l

O‘rtacha

yuqori

O‘rta

Yuqori

Yuqori

O‘rtacha

Havo

Juda

yuqori

Qimmat

Yuqori

Juda yuqori Past

Suv

O‘rtacha

O‘rtacha

Yuqori

Yuqori

Juda past


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

664

8-rasm. Temir yo‘l transportining boshqa transport turlari bilan solishtirma ko‘rsatkichi

Tezlik – 17%, qulaylik – 23%, hujjatlarni rasmiylashtirish davomiyligi – 22%, xizmatlar hajmi

– 11%, chipta narxi – 4%, jo‘natish chastotasi – 5%, o‘z vaqtida jo‘nash va yetib kelish – 18%

ni tashkil etdi.

XULOSA

Temir yo‘l transportida yo‘lovchi poyezdlar harakatini samarali tashkil etish orqali aholining

transport vositalariga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish “O‘TY” AJ ning ustuvor vazifasi

hisoblanadi. Jumladan, yuqori tezlikdagi “Afrosiyob” yo‘lovchi poyezdlari Toshkent-

Samarqand-Toshkent yo‘nalishida uzoq yillardan buyon Respublikamizning turizm salohiyatini

oshirish yo‘lida xizmat qilib kelmoqda. Bunda yo‘lovchi poyezdlari yo‘lovchi tashishda boshqa

turdagi transport turlaridan ko‘plab parametrlarda ustun ekanligi aniqlandi. Shu bilan birgalikda

temir yo‘l transporti orqali yo‘lovchi tashi ko‘rsatkichlar yildan-yilga ortib bormoqda. Bu o‘z

navbatida boshqa turdagi transport turlari bilan sog‘lom raqobat muhitini yaratadi. Natijada

aholining transport turlariga bo‘lgan ehtiyoji samarali qondiriladi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1. 2025-2027 yillarda О‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish

infratuzilmasini rivojlantirish chora tadbirlari tо‘g‘risida О‘zbekiston Respublikasi

Prezidentining qarori

https://www.lex.uz/docs/7278617


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 2, May 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

665

2. Butunov, Dilmurod Baxodirovich, Shukurov, Murodulla Sulaymon O‘g‘li, Pardayeva,

Umida Norbayevna, Bo‘riyev, Shuxrat Xamroqul O‘g‘li yo‘lovchilarga chipta sotish

jarayonini takomillashtirish // orienss. 2022. №4. url: https://cyberleninka.ru/article/n/yo-

lovchilarga-chipta-sotish-jarayonini-takomillashtirish (дата обращения: 13.05.2025).

3. Jin Qin, Xiqiong Li , Kang Yang, Guangming Xu, “Joint Optimization of Ticket Pricing

Strategy and Train Stop Plan for High-Speed Railway: A Case Study”. Study. Mathematics

2022, 10, 1679.

https://doi.org/10.3390/math10101679

.

4. Й.О. Пазойского, “Oрганизаsиya пригороднiх Железнодорожнiх перевозок” учеб.

пособие / Y.О. Пазойский и др.; под ред. Y.О. Пазойского. — М.: ФГБОУ «Учебно-

методический sентр по образованиyu на железнодорожном транспорте», 2015. — 270

с.ISBN 978-5-89035-816-5.

5. O‘tkir O‘ktamjon O‘gli Xusenov, Dilmurod Boxodirovich Butunov, Shuxrat Xamroqul

O‘gli Bo‘riyev shahar atrof poyezdlari to'xtash punktlarining oraliq masofalarini aniqlash

tartiblari // Academic research in educational sciences. 2021. №3. URL:

https://cyberleninka.ru/article/n/shahar-atrof-poyezdlari-toxtash-punktlarining-oraliq-

masofalarini-aniqlash-tartiblari (дата обращения: 13.05.2025).

6.

https://uzrailpass.uz/

7.

https://gov.uz/oz/mintrans

8. https://railway.uz/uz/informatsionnaya_sluzhba/novosti/36355/

9.

https://www.tagesschau.de/wirtschaft/verbraucher/oepnv-deutschlandticket-auslastung-

fahrgastzahlen-100.html?utm_source=chatgpt.com

10.

https://www.mccberlin.net/en/news/information/information-detail/article/49-euro-ticket-

resulted-in-significant-modal-shift-from-road-to-rail.html?utm_source=chatgpt.com

Библиографические ссылки

2025-2027 yillarda О‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish chora tadbirlari tо‘g‘risida О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori https://www.lex.uz/docs/7278617

Butunov, Dilmurod Baxodirovich, Shukurov, Murodulla Sulaymon O‘g‘li, Pardayeva, Umida Norbayevna, Bo‘riyev, Shuxrat Xamroqul O‘g‘li yo‘lovchilarga chipta sotish jarayonini takomillashtirish // orienss. 2022. №4. url: https://cyberleninka.ru/article/n/yo-lovchilarga-chipta-sotish-jarayonini-takomillashtirish (дата обращения: 13.05.2025).

Jin Qin, Xiqiong Li , Kang Yang, Guangming Xu, “Joint Optimization of Ticket Pricing Strategy and Train Stop Plan for High-Speed Railway: A Case Study”. Study. Mathematics 2022, 10, 1679. https://doi.org/10.3390/math10101679 .

Й.О. Пазойского, “Oрганизаsиya пригороднiх Железнодорожнiх перевозок” учеб. пособие / Y.О. Пазойский и др.; под ред. Y.О. Пазойского. — М.: ФГБОУ «Учебно-методический sентр по образованиyu на железнодорожном транспорте», 2015. — 270 с.ISBN 978-5-89035-816-5.

O‘tkir O‘ktamjon O‘gli Xusenov, Dilmurod Boxodirovich Butunov, Shuxrat Xamroqul O‘gli Bo‘riyev shahar atrof poyezdlari to'xtash punktlarining oraliq masofalarini aniqlash tartiblari // Academic research in educational sciences. 2021. №3. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/shahar-atrof-poyezdlari-toxtash-punktlarining-oraliq-masofalarini-aniqlash-tartiblari (дата обращения: 13.05.2025).