INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
777
GLOBALLASHUV SHAROITIDA OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGIGA TAHDIDLAR VA
XAVF-XATARLAR
Abdusherozova Madina Sodiqjon qizi
Jahon Iqtisodiyoti va Diplomatiya Universiteti magistranti
Annotatsiya:
Globallashuv jarayonlari natijasida oziq-ovqat xavfsizligiga ta’sir etuvchi omillar
tobora murakkablashmoqda. Iqlim o‘zgarishi, suv resurslarining tanqisligi, transport-logistika
uzilishlari, pandemiyalar, qurolli mojarolar va global inflyatsiya kabi omillar jahon miqyosida
oziq-ovqat ta’minotining uzluksizligi va barqarorligini izdan chiqarmoqda. Shu bilan birga,
O‘zbekiston kontekstida suv tanqisligi, qishloq xo‘jaligi mahsuldorligining pasayishi, oziq-
ovqat narxlarining oshishi va importga yuqori bog‘liqlik kabi omillar milliy oziq-ovqat
xavfsizligiga bevosita tahdid solmoqda. Tahlil natijalariga ko‘ra, mavjudlik, kirish, foydalanish
va barqarorlik kabi asosiy komponentlar doirasida tizimli yondashuv zarurligi aniqlanadi.
Xalqaro va milliy miqyosdagi real ko‘rsatkichlar asosida asosli ilmiy xulosalar va amaliy
tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
Oziq-ovqat xavfsizligi; globallashuv; iqlim o‘zgarishi; inflyatsiya; importga
qaramlik; suv tanqisligi; barqarorlik; O‘zbekiston; FAO; iqtisodiy xavf.
Abstract:
This study examines the main threats and risks to food security in the context of
globalization. Global challenges such as climate change, water scarcity, inflation, geopolitical
conflicts, and supply chain disruptions are analyzed. In addition, national vulnerabilities in
Uzbekistan—particularly dependence on imports, rising food prices, and declining agricultural
productivity—are assessed. The research applies a four-pillar framework: availability, access,
utilization, and stability. Based on 2024 data, key policy recommendations are proposed.
Keywords:
Food security; globalization; climate change; inflation; import dependency;
Uzbekistan; sustainability.
Kirish
So‘nggi o‘n yilliklar davomida globallashuv jarayonlari jahon oziq-ovqat tizimining tuzilmasini
tubdan o‘zgartirib yubordi. Oziq-ovqat mahsulotlarining ishlab chiqarilishi, taqsimlanishi va
iste’mol qilinishi tobora murakkablashmoqda. Yagona bozorlarga integratsiyalashgan global
tizimning kuchayishi bir mintaqadagi ijtimoiy, siyosiy yoki tabiiy o‘zgarishlar butun dunyo
bo‘yicha oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishiga olib kelmoqda. Shu jihatdan, oziq-
ovqat xavfsizligi nafaqat agrar, balki umumdavlat darajasidagi strategik masalaga aylangan.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) ta’rifiga
ko‘ra, oziq-ovqat xavfsizligi – bu har bir insonning jismoniy va iqtisodiy jihatdan xavfsiz,
sog‘lom va yetarli oziq-ovqatga doimiy ravishda ega bo‘lish holatidir. Ushbu holat to‘rtta
asosiy komponent orqali baholanadi: mavjudlik (availability), kirish imkoniyati (accessibility),
foydalanish (utilization) va ta’minot barqarorligi (stability). Har bir komponent turli omillar
ta’sirida zaiflashishi mumkin. Iqlim inqirozi, global logistika uzilishlari, xalqaro savdodagi
to‘siqlar, pandemiyalar va qurolli mojarolar oziq-ovqat zanjirini beqarorlashtiruvchi asosiy
tahdidlar sirasiga kiradi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
778
Milliy miqyosda esa O‘zbekiston misolida suv resurslarining taqchilligi, yerlarning
degradatsiyasi, hosildorlikning pasayishi, oziq-ovqat narxlarining o‘sishi va importga bog‘liqlik
kabi omillar jiddiy xavf tug‘diradi. Bu esa aholining oziq-ovqatga bo‘lgan kirishini cheklaydi
va sog‘lom ovqatlanish imkoniyatlarini kamaytiradi. Global va lokal omillar bir-biri bilan uzviy
bog‘liq bo‘lib, ularni birgalikda tahlil etish orqali kompleks yechimlar ishlab chiqish zarurati
yuzaga kelmoqda.
Globallashuvning oziq-ovqat xavfsizligiga ta’siri
Globallashuv oshgan sari millatlar o‘zaro bog‘liq bo‘lib, oziq-ovqat mahsulotlari global
bozorlarda harakatlana boshladi. Bu jarayonning ijobiy tomonlari ham bor: masalan, ochiq
bozorlar mamlakatlardagi mahalliy yetishmovchilikni import orqali qoplaydi va yil davomida
mavsumi mahsulotlarga bo‘lgan ehtiyojni qondiradi1. Savdoni soddalashtirish uzoq muddatda
iqtisodiy o‘sish va qashshoqlikni kamaytirish bilan birga oziq-ovqat xavfsizligini
kuchaytirgan.2 Biroq globallashuvning salbiy oqibatlari ham kuzatiladi: global zanjirlarga
qaramlik, dunyo bo‘ylab oziq-ovqat narxlarining tebranishi va regional ta’minotga bo‘lgan
to‘satdan ta’sirlar. Masalan, 2001–2017 yillar oralig‘ida ochiq savdo bo‘yicha erkinlashtirish
bo‘yicha ishlar oziq-ovqat inqirozlarini kamaytirish va ochlikni bartaraf etishga katta hissa
qo‘shganiga qaramay, oxirgi yillarda oqibatga aylangan globallashuv inqiroz sharoitida
samaradorlikni oshirish o‘rniga zaiflikni oshirgani haqida munozaralar mavjud. Boshqaruvsiz
iqtisodiy interkovaransiya qo‘llanilsa, aholining oziq-ovqatga bo‘lgan kirishi narx sharoiti va
moliyaviy imkoniyatlarga bevosita bog‘liq bo‘ladi. Bugungi kunda global tarmoqlarni qo‘llab-
quvvatlash va bozorlarni diversifikatsiya qilish singari strategiyalar zarurligi qayd etilmoqda.
Iqlim oʻzgarishi: Jahon boʻylab iliq iqlim holatlari hosildorlikka salbiy ta’sir koʻrsatmoqda.
IPCC ma’lumotlariga koʻra, iqlim oʻzgarishi oziq-ovqat xavfsizligini kamaytirib, suv bilan
ta’minotni buzgan, bu esa “Barqaror rivojlanish maqsadlari” ga erishishga to‘sqinlik
qilmoqda.3 Global o‘rtacha harorat ko‘tarilishi yordamida hosildorlik o‘sishi yomonlashib
bormoqda. Misol uchun, Afrika qit’asi aholisi yetti kishi ichida bir kishi och qolish xavfi bilan
yuzlashmoqda. Iqlim inqirozlari kuchli muammolarni keltirib chiqaryapti va hosil miqdorlari
pasayib borishi xavfi mavjud.
Urushlar: Rossiya–Ukraina urushi jahon oziq-ovqat bozoriga mislsiz ta’sir koʻrsatdi. So‘ngi
ikki yil ichida yuzaga kelgan ushbu harbiy ziddiyat global oziq-ovqat narxlarini ko‘tarib, dunyo
bo‘ylab yetkazib berish tizimining eng katta buzilishiga sabab boʻldi. Masalan, Ukrainaning
“Baraka” hududi dunyo bug‘doyi va sholi yetishtiruvchilarining 25 foizdan ortig‘ini tashkil etar
ekan, u yerda dehqonlar qurol kiyganligi dunyoning boshqa mamlakatlarida – misol uchun Misr
va Nigeriyada oziq-ovqat inqirozi yuzaga keldi.4 Bunday voqealar xalqaro savdo chegaralarini
1
The Impact of Globalization on the Food System - Youth in Food Systems
https://seeds.ca/schoolfoodgardens/the-impact-of-globalization-on-the-food-system/
2
Globalization for food security and ending world hunger | World Economic Forum
3
https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/downloads/report/IPCC_AR6_SYR_SPM.pdf
4
https://www.csis.org/analysis/russia-ukraine-and-global-food-security-two-year-assessment
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
779
mustahkamlash yoki eksportga taqiq joriy qilish ustidagi choralarni keskin oshirdi. Biroq
mutaxassislar, bunga qarshi qayta o‘zaro madadlashish va ochiq bozorlarni saqlash choralari
kuchaytirilmas ekan, ahvol yanada kuchayishini ta’kidlamoqda.5
Logistika uzilishlari: Pandemiya va urush kabi noodatiy omillar oziq-ovqat yetkazib berish
zanjirida buzilishlarga olib keldi. Masalan, COVID-19 ni nazorat qilish choralarida global
ulardan yasalgan oziq-ovqat oshxona tarmoqlari to‘silib qoldi, transport narxlari oshdi va ishlab
chiqaruvchilar iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi . Uzoq masofaga tashish jarayonlari va
logistika bo‘yicha cheklovlar oziq-ovqat tannarxiga katta bosim oʻtkazdi. Xalqaro hamkorlik
bilan yaratilgan zaxiralar yo‘qligi, transport va ombor tizimidagi qiyinchiliklar oziq-ovqat
xavfsizligining barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi.
Pandemiyalar: COVID-19 pandemiyasi oshxona omillarini ta’minlash tizimini siqib qo‘ydi.
Ishchi kuchi harakati cheklangani, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvi qisqargani va aholi
daromadlari pasaygani tufayli, odamlar oziq-ovqat xaridini qisqartirishga majbur boʻldi. Global
epidemiya sharoitida oziq-ovqat narxlari keskin oshdi (masalan, pandemiya davrida o‘simlik
yog‘i va don mahsulotlari narxlari mos ravishda 182% va 68% ga ko‘tarildi ), bu esa
qashshoqlik va ochlik darajasini oshirdi.6
Global inflyatsiya: So‘nggi yillarda jahon bo‘yicha oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan talab
kuchaygani narxlarning keskin oshishiga olib keldi. FAO ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda
jahon bo‘yicha umumiy iste’mol narxlari indeksi 7,9% va oziq-ovqat indeksi 10,4% ga
ko‘tarilgan, biroq 2023-yilda ular mos ravishda 5,3% va 8,1% darajalariga tushgan.7 Bunda
ayniqsa quyi daromadli davlatlarda oziq-ovqat inflyatsiyasi 2023-yil aprel oyida 32,1% ga
chiqib, yil oxiriga borib 16,7% ga tushdi . Global valuta inflyatsiyasining o‘sishi mahalliy
bozorlarda oziq-ovqat savdolarini qiynamoqda.
Suv tanqisligi: O‘zbekistonda suv resurslari katta ahamiyatga ega. Ichki manbalar mamlakat
suvining atigi 20%ni tashkil etadi, qolgan 80%dan ortig‘i qo‘shni davlatlar daryolaridan keladi.
Suv iste’moli asosan qishloq xo‘jaligiga yo‘naltirilgan bo‘lib, umumiy iste’molning 90%i shu
sohaga ketadi. Ayni paytda yo‘qotishlar yuqori: ochiq sug‘orish tizimlarida yillik 14 mlrd m³
suv isrof bo‘lib, iqtisodga har yili 5 mlrd dollar zarar yetmoqda.8 Iqlim oʻzgarishi oqibatida
O‘zbekiston suv resurslari yildanyilga kamaymoqda va prognozlarga koʻra, 2030-yilga kelib
suv tanqisligi 15 mlrd m³ ga yetadi. Bu holat aholini oziq-ovqat bilan ta’minlashni
qiyinlashtiradi, hosildorlikni pasaytiradi hamda dehqonchilik sohasida tartibsiz taqsimot va
muvozanatsizliklarni kuchaytiradi.9
5 Globalization for food security and ending world hunger | World Economic Forum
6
Battling-the-Pandemic-in-ECA-UZ.pdf
7
8
https://www.worldometers.info/water/uzbekistan-water/
9
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
780
Hosildorlik: Mamlakatda asosiy ekinlar – bug‘doy, jo‘xori va paxtadir. 2024-yilda qurg‘oqchil
ob-havo sharoitlariga qaramay, don mahsulotlari yetishtirish hajmi taxminan 8 mln tonna bo‘lib,
o‘tgan besh yillik o‘rtacha qiymatdan 10% oshdi. Xususan, 2024-2025 yilgi mavsumda
bug‘doy hosili 6,7 mln tonnani tashkil qilishi kutilmoqda. Hosildorlikni oshirish uchun
zamonaviy urug‘lar, sug‘orish texnologiyalari va agrokimyo vositalari yetishmayotgani
muammo hisoblanadi. Masalan, O‘zbekiston paxta yetishtirishda suvdan samarali foydalanish
bo‘yicha rivojlangan davlatlarga nisbatan anchagina ortda qolmoqda. Shuningdek,
dehqonchilikda texnik jihatdan to‘g‘ri ishlatilmayotgan suv va tuproq resurslari hosilni
cheklamoqda.
Narx-sharoit: O‘zbekiston bozorida oziq-ovqat narxlari jadal oshib bormoqda. 2023-yilda yalpi
inflyatsiya 8,77% ga tushdi, biroq oziq-ovqat mahsulotlari narxi o‘rtacha 9,7% ga oshdi.
Masalan, 2023-yilda go‘sht (qo‘y va mol) narxlari 9% atrofida ko‘tarilgan. Sabzavotlar narxi
esa ayrim mamlakatlarda ancha oshgan. 2025-yil boshida go‘sht narxlari oshishi davom
etmoqda – milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil mart oyida qo‘y go‘shti
narxi 9,1%, mol go‘shti 8,8% ga o‘sgan. Yuksak inflyatsiya aholi daromadi pasayishi sharoitida
oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan kirishni yanada qiyinlashtirmoqda.
Importga bog‘liqlik: O‘zbekiston oziq-ovqat va xomashyo importiga yaqqol qaramdir. Savdo
balansi har yili taxminan 500 mln AQSh dollarining salbiy yoyiladi (ya’ni import eksportdan
ustun). E’tiborli jihati, import mahsulotlarining 36% urush ishtirokchilari bo‘lgan davlatlardan
keladi: Rossiya Federatsiyasidan 30%, Belarusdan 4% va Ukrainadan 2% hajmda oziq-ovqat
olib kelingan. Eng muhim import mahsulotlari – don (jo‘xori, bug‘doy va undan tayyorlangan
un), o‘simlik yog‘i va shakar kabi kaloriya yuqori bo‘lgan asosiy oziq-ovqat tovarlari10. Bu esa
global ziddiyatlar yoki bozor to‘sqinlariga O‘zbekiston bozori ustidan katta ta’sir ko‘rsatadi.
Masalan, Rossiyada bozor turg‘unligining kuchayishi yoki rubldagi qadrsizlanish O‘zbekiston
eksport va import mollarida ziddiyatlar keltirib chiqaradi.
1-chizma.O‘zbekistonning don ishlab chiqarishi va importi (2020–2024)11
10
https://east-fruit.com/en/horticulture-market/market-reviews/uzbekistan-food-security-exchange-rate-
11 Muallif tomonidan tuzilgan
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
781
Ichki ishlab chiqarish har yili o‘sib borgan: 2020-yilda 5,5 mln t, 2024-yilda 6,7 mln t. Ammo,
import hajmi ham oshgan: 2020-yilda 2,1 mln t, 2024-yilda 3,5 mln t. Bu shuni anglatadiki,
mahalliy ishlab chiqarish o‘sayotgan bo‘lsa-da, talab undan tezroq oshmoqda, yoki strategik
zaxira saqlash va barqarorlikni ta'minlash uchun import hajmi kengaytirilmoqda. 2024-yilga
kelib, umumiy iste’molning qariyb 34–36% import orqali ta'minlanmoqda, bu esa importga
qaramlik xavfini kuchaytiradi.
O‘zbekiston misolida:
O‘zbekiston statistikasiga ko‘ra, 2023-yilda inflyatsiya 8,8% ga tushgan,
ammo oziq-ovqat mahsulotlari narxlari 9,7% ga oshgan. Milliy valyuta barqarorligi va import
manbalarining xilma-xilligi qiyinchiliklarni bartaraf etishda muhim omillardir.
2-chizma.O‘zbekiston inflyatsiya ko‘rsatkichlari (2020–2024)12
Bu grafik 2020–2024 yillar davomida umumiy inflyatsiya va oziq-ovqat inflyatsiyasi
darajalarining solishtirmasini beradi. Oziq-ovqat inflyatsiyasi har yili pasaymoqda, lekin baribir
umumiy inflyatsiyadan yuqori. Masalan, 2024-yilda oziq-ovqat inflyatsiyasi 8,9% bo‘lgan,
umumiy inflyatsiya esa 8,1%. Bu shuni ko‘rsatadiki, oziq-ovqat mahsulotlari narxlari aholining
boshqa xarajatlariga qaraganda tezroq oshmoqda. Oziq-ovqat inflyatsiyasining doimiy yuqori
darajada qolishi, ayniqsa past daromadli aholi qatlamlariga og‘ir ta’sir qiladi, chunki ularning
xarajatlarining asosiy qismi oziq-ovqatga to‘g‘ri keladi. Inflyatsiyaning bunday dinamikasi
oziq-ovqat xavfsizligining “kirish” (access) komponentini zaiflashtiradi
Xulosa va tavsiyalar
Maqola davomida globallashuv sharoitida oziq-ovqat xavfsizligiga tahdid qiluvchi omillar tahlil
qilindi. Xulosa sifatida aytish mumkinki, global va milliy tahdidlar oziq-ovqat yetishtirish,
taqsimlash va iste’mol qilish tizimini murakkablashtirib, O‘zbekistonni ham ular ta’sirida
zaiflashtirmoqda. Jahon bo‘yicha bir milliardga yaqin odam ochlik xavfi ostida qolayotgani va
oziq-ovqat narxlari tebranishi global izolyatsiya o‘rniga ko‘proq hamkorlik va diversifikatsiyani
zarurligini ko‘rsatmoqda .
Tahdidlarni bartaraf etish maqsadida quyidagi ilmiy asoslangan choralar ko‘rish lozim:
12 Muallif tomonidan tuzilgan
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
782
Investitsiyalarni suv tejovchi texnologiyalarga yo‘naltirish: Sug‘orish tizimlarini
zamonaviylashtirish, kanallarni betonlash va tropik ekinlarni saqlash orqali suv yo‘qotishlarini
kamaytirish. Masalan, navbatdagi yillarda 1 500 km kanalni betonlash rejalashtirilganligi shuni
ko‘rsatadiki, mamlakat suv tejash bo‘yicha ham kuchli harakatga kirishgan. Suv resurslarini
oqilona taqsimlash va aniq monitoringni joriy etish kerak.
Iqlimga moslashtirilgan dehqonchilik: Qurg‘oqchil hududlarga mos navlar, iqlimga chidamli
ekinlar ekish va sug‘orish rejalarini yangilash. Agrobiologiya va sun’iy intellekt texnologiyalari
yordamida ekinlarga sarflanadigan suv va kimyoviy o‘g‘itlarni optimallashtirish zarur. Bu
orqali hosildorlikni oshirib, barqaror oziq-ovqat zaxiralarini yaratish mumkin.
Ijtimoiy himoya dasturlarini kuchaytirish: Narxlar oshishi sharoitida kam ta’minlangan oilalarni
oziq-ovqat paketlari, subsidiyalar yoki nafaqa yordami orqali qo‘llab-quvvatlash. Favqulodda
vaziyatlarda axborot almashinuvi va muvofiqlashtirilgan harakatlar tizimini yo‘lga qo‘yish
ortiqcha bo‘lmaydi.
Ochiq savdo va bozorlarni diversifikatsiya qilish: Jahon bozoridagi inqirozlar vaqtida oziq-
ovqat hamkorlikni kuchaytirish va eksport/import manbalarini kengaytirish zarur. Milliy jahon
iqtisodiga bog‘liqlikni saqlagan holda, yopiq bozor siyosati o‘rniga ko‘proq integratsiya
siyosati manfaatlidir. Xorijdan birlamchi importga qaramlikni kamaytirish uchun ichki ishlab
chiqarishni rag‘batlantirish va yangi savdo sheriklari bilan aloqalarni mustahkamlash lozim.
Resurslarni samarali boshqarish: Mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda oziq-ovqat
zaxiralarini saqlash, iqtisodiy barqarorlikni oshirishga qaratilgan strategiyalarni ishlab chiqish
muhim. Jahon bozoridagi narxlarning keskin silkinishidan himoyalanish uchun tahlil qilingan
omillarga asoslangan iqtisodiy shoklarga qarshi choralar kiritilishi zarur. Yuquridagi choralar
amalga oshirilishi milliy va global tahdidlarga chidamli oziq-ovqat tizimini barpo etishga
xizmat qiladi. Tadqiqot asosida tushuntirib berilgan holatlar amaliy siyosat va strategiyalarni
ishlab chiqishda yo‘l-yo‘riq bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyhati:
1.World Health Organization. (2024, July 24). Hunger numbers stubbornly high for three
consecutive years as global crises deepen: UN report. Retrieved from WHO website.
2. Intergovernmental Panel on Climate Change. (2023). Climate Change 2023: Synthesis
Report –Summary for Policymakers. Geneva, Switzerland.
3. Welsh, C. (2024, February 27). Russia, Ukraine, and Global Food Security: A Two-Year
Assessment. Center for Strategic and International Studies.
4. Fraser, J. (2022, May 23). Food for thought: Globalization’s role in ending world hunger.
World Economic Forum.
5. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2025, May 22). FAO reports
aboveaverage cereal harvest in Uzbekistan despite dry weather conditions. Retrieved from FAO
website.
6. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2024, July 3). General and food
consumer price indices inflation rates: March 2024 update. FAOSTAT Statistical Highlights.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
783
7. EastFruit. (2022, March 29). Uzbekistan: food security, exchange rate, macroeconomic
stability. Retrieved from EastFruit News website.
8. Embassy of Uzbekistan in the United States. (2023, November 29). Transition to emergency
mode of operation to save water. Retrieved from Uzbekistan.org.
