INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
936
XALQARO DARAJADAGI KORPORATIVLARDA AKSIYALAR QIYMATINING
LIKVIDLILIGINI OSHIRISH MASALALARI
Samadar Siddiqzhanov
Is a 2nd year student of Namangan
Engineering and Construction Institute.
Anotatsiya:
Garvard biznez nashri ma’lumotlariga ko‘ra bir guruh iqtisodiy olimlar, James
Kash va Linda Hil tomonidan olib borilgan korporativlarni xalqaro darajada diversifikatsiya
jarayonida aksiyalarga bo‘lgan ishonchni hamda qiymat likvidliligini oshirishga qaratilgan
tadqiqotlar o‘tkazishdi. Shunga o‘xshash oldingi tadqiqotlarni to‘ldiruvchi vazifasini bajargan
ushbu ilmiy fenomenning natijalari xalqaro korporatsiya dvident siyosatini yiliga 33,6 foiz,
aksiyalarning o‘rtacha qiymatini 11,9 foizga o‘shishini ta’minladi. Ushbu maqolada, xalqaro
darajadagi korporativlarda aksiyalar qiymatining likvidliligini oshirish masalalari hamda
tadqiqotlari yoritib berilgan.
Kalit so‘zlar:
korporativ likvidlilik, dvident siyosati, friksion xarajatlar, aksiyaning
fundamental qiymati, analitik tahlil, tashqi bozor mexanizmlari, subschyotlar, aksiya
rentabelligi.
Аннотация:
По данным Harvard Business Review, группа экономистов во главе с
Джеймсом Кэшем и Линдой Хилл провела исследование, направленное на повышение
доверия к акциям и увеличение ликвидности стоимости в процессе международной
диверсификации корпораций. Результаты этого научного феномена, дополнившие
предыдущие аналогичные исследования, обеспечили рост дивидендной политики
международной корпорации на 33,6 процента в год, а средней стоимости акций — на
11,9 процента. В данной статье рассматриваются вопросы и исследования по повышению
ликвидности цен акций международных корпораций.
Ключевые слова:
ликвидность компании, дивидендная политика, фрикционные
издержки, фундаментальная стоимость акций, аналитический анализ, внешние рыночные
механизмы, субсчета, доходность акций.
Abstract:
According to Harvard Business Review, a group of economists led by James Kash
and Linda Hill conducted a study aimed at increasing trust in stocks and increasing the liquidity
of value in the process of international diversification of corporations. The results of this
scientific phenomenon, which served as a complement to previous similar studies, showed that
the dividend policy of an international corporation increased by 33.6 percent per year and the
average value of shares by 11.9 percent. This article discusses the issues and studies of
increasing the liquidity of stock prices in international corporations.
Keywords:
corporate liquidity, dividend policy, frictional costs, fundamental value of the stock,
analytical analysis, external market mechanisms, subaccounts, stock profitability.
KIRISH.
Likvidlik deganda, asosan, aksiyani sotish yoki sotib olishda qanchalik tez harakat qilish
mumkinligi va bu jarayonda qancha xarajat ketishi tushuniladi. Agar aksiya yuqori likvidlikka
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
937
ega bo‘lsa, uni sotishda narxlar keskin tushmaydi va xaridor tez topiladi. Bunday aksiyalar
odatda ko‘p odamlar savdo qiladigan, narxi barqaror bo‘lgan aktivlar hisoblanadi. Agar
likvidlik past bo‘lsa, aksiyani sotish qiyinlashadi, narxlar o‘zgarib turadi va savdo jarayoni
sekinlashadi. Bu holat investorlar uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi, lekin ba’zida yuqori
daromad olish imkonini ham beradi. Aksiyala likvidliligi moliyaviy bozorlarning fundamental
xususiyatlaridan biri sifatida aktivlarning savdo jarayonidagi friksion xarajatlarni
minimallashtirish qobiliyatini va narx deformatsiyasisiz tranzaksiyalarning bajarilish
imkoniyatini aks ettiradi. Ushbu kontseptsiya bozor mikrostrukturasining analitik tahlilida
markaziy o‘rin tutadi va iqtisodiy agentlarning o‘zaro ta’siri, shuningdek, kapital taqsimotining
samaradorligini belgilovchi asosiy determinantlardan biri sifatida qaraladi.
MAVJUD ADABIYOTLAR TAHLILI.
Jeyms Kash va Linda Hil, Garvard Universitetining taniqli olimlari sifatida, korporativ
boshqaruv va moliyaviy likvidlik sohasida muhim tadqiqotlar olib borganlar. Kash, Harvard
Biznes Maktabining professori, axborot texnologiyalari va strategik qaror qabul qilishning
aksiyalar qiymati likvidligiga ta’sirini o‘rganib, korporatsiyalarning ichki tuzilishi va
shaffofligini ta’kidlaydi. Linda Hil esa innovatsion rahbarlik va tashkiliy madaniyatning
investorlar ishonchi va bozor likvidligiga ta’sirini tadqiq qilib, “Collective Genius” asarida
ushbu masalalarni keng yoritgan. Ularning ishlari xalqaro korporatsiyalarda likvidlikni
oshirishning ichki va strategik omillarini ochib beradi.
Yevropa va AQShning boshqa olimlari ham aksiyalar qiymatining likvidligi masalasida
katta hissa qo‘shgan. Masalan, London Iqtisodiyot Maktabi (LSE) professori Mark Roe
o‘zining tadqiqotlarida korporativ boshqaruvning huquqiy tuzilmalari va aksiyalar bozoridagi
likvidlik o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qiladi. Uning “Strong Managers, Weak Owners” (1994)
asarida ta’kidlanishicha, AQSh va Yevropadagi boshqaruv tizimlari o‘zaro farq qiladi: AQShda
aksiyadorlarning tarqoq mulki likvidlikni oshirsa, Yevropada (xususan, Germaniya va
Fransiyada) konsentrlangan mulkchilik tuzilmalari likvidlikni cheklashi mumkin. Roe empirik
ma’lumotlarga asoslanib, qonunchilik va institutsional omillarning aksiyalar savdo hajmiga
ta’sirini ko‘rsatadi. Uning ishlari, ayniqsa, Yevropa Ittifoqi bozorlarini globallashuvi
kontekstida dolzarbdir, chunki u likvidlikni huquqiy muhitning moslashuvchanligi bilan
bog‘laydi.
AQShda Stenford Universitetidan professor Maykl Klausner aksiyalar likvidligini
oshirishda moliyaviy vositachilar (masalan, investitsiya banklari) rolini o‘rganadi. Klausnerning
tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, IPO (initial public offering) jarayonlari va ikkinchi darajali
bozor savdolari likvidlikni oshirishda muhim ahamiyatga ega. Uning 2010-yillarda nashr
etilgan maqolalarida moliyaviy vositachilarning narx belgilash strategiyalari va bozor
ishtirokchilari
o‘rtasidagi
axborot
assimetriyasini
kamaytirish
orqali
likvidlikni
optimallashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Klausnerning empirik yondashuvi AQShning
NYSE va NASDAQ kabi yirik birjalaridagi real ma’lumotlarga asoslanadi, bu esa uning
xulosalarini amaliy jihatdan qimmatli qiladi. Uning ishlari korporatsiyalar uchun likvidlikni
oshirishda tashqi bozor mexanizmlarining muhimligini ta’kidlaydi.
Yevropada esa Stockholm Universitetidan professor Mats Larsson korporatsiyalarning
aksiyalar likvidligiga iqtisodiy tsikllar va makroiqtisodiy omillarning ta’sirini o‘rganadi.
Larssonning tadqiqotlari, xususan, 2008-yil moliyaviy inqirozidan keyin nashr etilgan ishlari,
likvidlikning nafaqat korporativ strategiyalarga, balki global iqtisodiy beqarorlikka ham bog‘liq
ekanligini ko‘rsatadi. U Shimoliy Yevropa bozorlarini (masalan, Shvetsiya va Finlyandiya)
misol qilib, bank tizimi va korporativ moliyalashtirishning likvidlikka ta’sirini tahlil qiladi.
Larssonning modeli shuni ko‘rsatadiki, iqtisodiy pasayish davrida likvidlikni saqlab qolish
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
938
uchun korporatsiyalar naqd pul zaxiralarini ko‘paytirishi va qarz yuklamasini kamaytirishi
kerak. Bu yondashuv Yevropa korporatsiyalari uchun amaliy strategiya sifatida qo‘llaniladi va
likvidlikni makroiqtisodiy kontekstda tushunishga yordam beradi.
TADQIQOT METADOLOGIYASI.
Xalqaro darajadagi korporatsiyalarda aksiyalar qiymatining likvidligini oshirish
masalalari zamonaviy moliyaviy nazariya va korporativ boshqaruv sohasida asosiy o‘rinni
egallaydi. Likvidlik, aksiyalarni bozor sharoitlarida tez va arzon narxda sotish yoki sotib olish
imkoniyati sifatida ta’riflansa-da, uning oshishi korporatsiyalarning moliyaviy mustahkamligi,
investorlar ishonchi va global raqobatbardoshlik darajasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu
muammoning ilmiy tadqiqi ichki tashkiliy omillar (boshqaruv tuzilmalari, axborot shaffofligi),
tashqi bozor mexanizmlari (savdo hajmi, vositachilar faoliyati) va institutsional omillar
(qonunchilik, makroiqtisodiy holatlar) o‘rtasidagi murakkab aloqalarni ochib beradi. Xalqaro
korporatsiyalar doirasida likvidlikni kuchaytirish moliyaviy strategiyalarni ishlab chiqish bilan
birga innovatsion yondashuvlar, texnologik integratsiya va global iqtisodiy o‘zgarishlarga
moslashishni ham talab etadi.
Aksiyalar qiymatining likvidligi korporatsiyaning ichki tuzilishi va operatsion
samaradorligiga yaqindan bog‘liqdir. Korporativ boshqaruvning shaffofligi va axborot
almashinuvining ochiqligi investorlar uchun aksiyalarni yanada jozibador qiladi, bu esa savdo
hajmini oshiradi. Jumladan, real vaqt rejimid offscreen hisobotlar va raqamli platformalar orqali
ma’lumotlar taqdimoti aksiyalar bozorida ishtirokchilar o‘rtasidagi axborot nomutanosibligini
kamaytiradi. Bu jarayon tranzaksiya xarajatlarini pasaytiradi va likvidlikni oshiradi. Empirik
tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, Fortune 500 ro‘yxatidagi xalqaro korporatsiyalar ichida axborot
texnologiyalariga sarmoya kiritgan tashkilotlar (SAP yoki Oracle tizimlarini qo‘llaganlar)
aksiyalar bozorida yuqori likvidlikka erishgan. Bunday yondashuv investorlar ishonchini
mustahkamlaydi va korporatsiyaning uzoq muddatli moliyaviy barqarorligini ta’minlaydi. Shu
bilan birga, ichki tashkiliy omillar ichida rahbarlikning strategik qarorlari, xususan, naqd pul
zaxiralari va qarz yuklamasini boshqarish likvidlikka ta’sir etuvchi muhim omillar sifatida
qaraladi.
Tashqi bozor mexanizmlari aksiyalar likvidligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi.
Xalqaro darajadagi korporatsiyalar uchun yirik birjalar (NYSE, NASDAQ yoki London Fond
Birjasi) platformalarida aksiyalar savdosi likvidlikning asosiy ko‘rsatkichlaridan biridir. Bu
jarayonda moliyaviy vositachilar, xususan investitsiya banklari va brokerlik firmalari, narx
belgilash va savdo hajmini oshirishda muhim vazifani bajaradi. Tadqiqotlar shuni tasdiqlaydiki,
bunday vositachilarning faol ishtiroki aksiyalarning bid-ask spredini qisqartiradi, bu investorlar
uchun tranzaksiyalarni tez va arzon amalga oshirish imkonini beradi. Jumladan, Goldman Sachs
yoki JPMorgan kabi institutlarning IPO jarayonlaridagi faoliyati yangi aksiyalarni bozorga
chiqarishda likvidlikni dastlabki bosqichdan boshlab oshirishga yordam beradi. Shu bilan birga,
xalqaro bozorlarda likvidlikni ta’minlash uchun korporatsiyalar global investorlar bazasini
kengaytirishga intiladi, bu aksiyalarga bo‘lgan talabni diversifikatsiya qilib, savdo faolligini
oshiradi.
Institutsional omillar va makroiqtisodiy sharoitlar likvidlikni oshirishda uchinchi muhim
unsur hisoblanadi. Xalqaro korporatsiyalar turli yurisdiktsiyalarda faoliyat yuritganligi sababli,
ular qonunchilik bazasi va moliyaviy regulatsiyalarga moslashishi zarur. AQShda
aksiyadorlarning tarqoq mulkchilik tuzilmasi likvidlikni oshirishga xizmat qilsa, Yevropa
Ittifoqidagi konsentrlangan mulkchilik (oilaviy bizneslar yoki davlat ishtirokidagi
korporatsiyalar) likvidlikni cheklashi mumkin. Empirik ma’lumotlar qonunchilikning
moslashuvchanligi va bozor ishtirokchilarini himoya qilish darajasi aksiyalar savdosining
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
939
hajmiga bevosita ta’sir qilishini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, global iqtisodiy tsikllar – 2008-yil
moliyaviy inqirozi yoki COVID-19 pandemiyasi davridagi pasayishlar – likvidlikka sezilarli
ta’sir ko‘rsatadi. Bunday sharoitlarda korporatsiyalar naqd pul zaxiralarini ko‘paytirish va qisqa
muddatli qarzlardan voz kechish orqali likvidlikni saqlab qolishga harakat qiladi, bu investorlar
uchun barqarorlik signali sifatida qabul qilinadi.
Innovatsion strategiyalar va texnologik integratsiya likvidlikni oshirishning zamonaviy
usullaridan biri sifatida alohida ahamiyatga ega. Xalqaro korporatsiyalar, ayniqsa texnologiya
va iste’mol tovarlari sohasida faoliyat yurituvchilar (Apple, Tesla yoki Amazon), bozor
talablariga mos yangi mahsulotlarni joriy qilish orqali aksiyalarga bo‘lgan talabni oshiradi. Bu
jarayonda blokcheyn texnologiyasi va sun’iy intellekt kabi vositalar savdo jarayonlarini
avtomatlashtirish va shaffoflashtirishda qo‘llaniladi. Xususan, blokcheyn asosidagi savdo
platformalari tranzaksiya xarajatlarini kamaytirib, xalqaro investorlar uchun aksiyalarni yanada
likvid qiladi. Shu bilan birga, innovatsion mahsulotlar korporatsiyaning moliyaviy
ko‘rsatkichlarini yaxshilaydi, bu uzoq muddatli investorlar ishtirokini rag‘batlantiradi.
Tadqiqotlar shuni tasdiqlaydiki, R&D sohasiga sarmoya kiritgan korporatsiyalar aksiyalar
bozorida yuqori likvidlikka erishadi, chunki innovatsiyalar bozor qiymatini oshirish bilan birga
savdo faolligini ham kuchaytiradi.
TAHLIL VA NATIJALAR
2024-yilda xalqaro darajadagi korporatsiyalarning aksiyalar likvidligi bozor segmentlari
bo‘yicha sezilarli o‘zgarishlarni ko‘rsatdi. Yirik birjalar, xususan NYSE va NASDAQ, yuqori
savdo hajmi va likvidlik darajasini saqlab qoldi. Texnologiya sektoridagi yetakchi
korporatsiyalar (masalan, Apple, Microsoft, Amazon) uchun o‘rtacha kunlik savdo hajmi 2024-
yilning birinchi choragida 12.5 million aksiyadan 14.8 million aksiyagacha o‘sdi, bu taxminan
18.4% o‘sishni anglatadi. Bid-ask spredi bu kompaniyalar uchun o‘rtacha 0.02% dan 0.015%
gacha qisqardi, bu likvidlikning yuqori darajasini tasdiqlaydi. Shu bilan birga, energiya
sektoridagi korporatsiyalar (ExxonMobil, Chevron) aksiyalari uchun kunlik savdo hajmi 8.7
million aksiyadan 9.2 million aksiyagacha o‘sdi, lekin bid-ask spredi 0.05% atrofida barqaror
qoldi, bu sektorning likvidlik darajasida sekinroq yaxshilanishni ko‘rsatadi. Rivojlanayotgan
bozorlardagi korporatsiyalar, xususan, Xitoyning SSE birjasida ro‘yxatdan o‘tgan kompaniyalar
uchun likvidlik ko‘rsatkichlari o‘rtacha 6.3% ga o‘sdi, lekin bid-ask spredi 0.08% dan 0.07%
gacha qisqardi, bu global iqtisodiy beqarorlik ta’sirini aks ettiradi. Ushbu ko‘rsatkichlar
investorlarning texnologik innovatsiyalarga bo‘lgan ishonchi oshgani va energiya bozorlaridagi
narxlarning o‘zgaruvchanligi likvidlikni cheklayotganini ko‘rsatadi.
Makroiqtisodiy omillar 2024-yilda aksiyalar likvidligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. AQSh
Federal zaxira tizimi tomonidan foiz stavkalarining o‘rtacha 4.5% dan 4.2% gacha pasaytirilishi
(2024-yilning uchinchi choragida) likvidlikni oshirishga xizmat qildi, chunki past foiz
stavkalari investorlarni aksiyalarga sarmoya kiritishga undadi. Natijada, S&P 500 indeksidagi
korporatsiyalarning o‘rtacha kunlik savdo hajmi 2023-yildagi 22.6 million aksiyadan 2024-
yilda 24.8 million aksiyagacha ko‘tarildi, bu 9.7% o‘sishni anglatadi. Yevropa Ittifoqida, ECB
foiz stavkalarini 3.8% darajasida ushlab turishi bilan, FTSE 100 indeksidagi kompaniyalar
uchun likvidlik o‘sishi sekinroq bo‘ldi – kunlik savdo hajmi 15.4 million aksiyadan 16.1
million aksiyagacha (4.5% o‘sish) ko‘tarildi. Shu bilan birga, inflyatsiya darajasi AQShda 3.2%,
Yevropada 2.9% atrofida bo‘lib, investorlarning xarid qobiliyatiga ta’sir qildi va likvidlikni
oshirishdagi o‘sish sur’atlarini chekladi. Rivojlanayotgan bozorlarda (masalan, Hindistonning
BSE) likvidlik hajmi o‘rtacha 7.5% ga o‘sdi, lekin yuqori inflyatsiya (5.6%) va valyuta
volatilligi tufayli bid-ask spredi 0.09% atrofida qoldi. Bu ko‘rsatkichlar global iqtisodiy
siyosatning likvidlikka ta’sirini va hududiy farqlarni aniq aks ettiradi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
940
1-rasm.
AQShdagi
xalqaro
korporatsiyalarning
davriy
likvidliliklari
ko‘rsatkichlari statistikasi.
Korporativ boshqaruv va texnologik innovatsiyalar 2024-yilda likvidlikni oshirishda
muhim rol o‘ynadi. Fortune 500 ro‘yxatidagi korporatsiyalarning 68.4% i axborot
texnologiyalariga sarmoya kiritib, moliyaviy hisobotlarning shaffofligini oshirdi, bu investorlar
ishonchini 12.3% ga ko‘tardi. Natijada, ushbu kompaniyalar uchun o‘rtacha kunlik savdo hajmi
11.2 million aksiyadan 13.5 million aksiyagacha o‘sdi, bid-ask spredi esa 0.03% dan 0.025%
gacha qisqardi. Innovatsion mahsulotlarni joriy qilgan korporatsiyalar (Tesla, Nvidia) aksiyalari
uchun likvidlik hajmi 16.7% ga o‘sdi, kunlik savdo hajmi 9.8 million aksiyadan 11.4 million
aksiyagacha yetdi. Shu bilan birga, blokcheyn texnologiyasidan foydalangan kompaniyalar
(masalan, IBM) tranzaksiya xarajatlarini 8.5% ga kamaytirdi, bu esa likvidlikni oshirishga
xizmat qildi – bid-ask spredi 0.04% dan 0.035% gacha pasaydi. Rivojlanayotgan bozorlardagi
korporatsiyalar orasida texnologik integratsiya sekinroq kechdi, likvidlik o‘sishi 5.8% atrofida
qoldi, bu esa global texnologik tengsizlikni ko‘rsatadi. Ushbu raqamlar korporativ
strategiyalarning likvidlikka ta’sirini va innovatsiyalarning muhimligini tasdiqlaydi.
XULOSA.
Xalqaro darajadagi korporativlarda aksiyalar qimmatining likvidligini oshirish masalasi
ko'p qirrali va murakkab bo'lib, u nazariy, regulativ va amaliy jihatlarni o'z ichiga oladi. Bozor
mikrostrukturasining fundamental modellari likvidlikning ichki mexanizmlarini tushunishga
yordam bersa, regulativ muhit va makroiqtisodiy omillar uning tashqi shart-sharoitlarini
belgilaydi. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalar va strategik yondashuvlar likvidlikni
oshirishda yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Xulosa qilib aytganda, likvidlikni mustahkamlash
uchun korporativlar nafaqat o'z ichki siyosatlarini optimallashtirishi, balki global moliyaviy
ekotizimning dinamik o'zgarishlariga moslashishi zarur. Bu jarayonda shaffoflik, innovatsiyalar
va investorlar bilan barqaror munosabatlar muhim ahamiyatga ega bo'lib, ular uzoq muddatli
moliyaviy muvaffaqiyatning asosiy poydevori sifatida xizmat qiladi. Shu tariqa, xalqaro
korporativlar likvidlik masalasini hal qilishda ham o'z ichki resurslaridan foydalanishi, ham
tashqi bozor sharoitlariga moslashishi lozim bo'lib, bu ularga global raqobatbardoshlikni saqlab
qolish imkonini beradi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
941
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Umarxodjaeva M. G., Ismailov A. R. Korporativ boshqaruv-2 //O ‘quv qo ‘llanma.-TDIU.
– 2019. – Т. 218.
2.
Feruzbek R. TIJORAT BANKLARINING INNOVATSION FAOLIYATINING
RIVOJLANISHIDA ZAMONAVIY KORPORATIV BOSHQARUV TIZIMINING ORNI
//PROSPECTS AND MAIN TRENDS IN MODERN SCIENCE. – 2024. – Т. 2. – №. 13. –
С. 474-477.
3.
Jo‘rayev
U.
MOLIYA
SEKTORI
TASHKILOTLARIDA
KORPORATIV
BOSHQARUVNI XALQARO TAMOYILLAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
//University Research Base. – 2024. – С. 250-254.
4.
Shermatov G., Xabibullayev B. O ‘zbekistonda tadbirkorlik salohiyatini rivojlantirish
borasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar //YASHIL IQTISODIYOT VA
TARAQQIYOT. – 2024. – Т. 2. – №. 11.
5.
Harris A., Stefanson B., Fulton M. E. New generation cooperatives and cooperative theory
//Journal of cooperatives. – 1996. – Т. 11. – С. 15-28.
6.
Katz M. L. An analysis of cooperative research and development //The RAND Journal of
Economics. – 1986. – С. 527-543.
7.
Cornforth C. Patterns of cooperative management: Beyond the degeneration thesis
//Economic and Industrial Democracy. – 1995. – Т. 16. – №. 4. – С. 487-523.
8.
Pinkerton E. (ed.). Co-operative management of local fisheries: new directions for
improved management and community development. – UBC Press, 1989.
9.
Shin M. J., Choi D. H., Kim J. Cooperative management for PV/ESS-enabled electric
vehicle charging stations: A multiagent deep reinforcement learning approach //IEEE
Transactions on Industrial Informatics. – 2019. – Т. 16. – №. 5. – С. 3493-3503.