INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
891
MAVZU: O‘ZBEKISTON JAHON IQTISODIYOTI TRENDLARIDA
Xusanov Jasur Xusan o’g’li
Diplomat university talabasi Jahon iqtisidiyodi yo’nalishi
githdhfghgc@gmail,com +998992555446
Ilmiy rahbar:
Mirzayev Muzaffar Makhmudovich
Annotatsiya:
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotining global iqtisodiy
jarayonlar bilan integratsiyalashuvi, so‘nggi yillardagi iqtisodiy islohotlarning samaralari,
xalqaro hamkorlik, raqamli iqtisodiyot va yashil energetika kabi jahon iqtisodiyoti trendlariga
muvofiqligi tahlil qilinadi. Shuningdek, 2024–2025 yillarga doir asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlar,
investitsion iqlim, eksport-import salohiyati ham yoritilgan.
Аннотация:
В данной статье анализируется интеграция экономики Республики
Узбекистан в глобальные экономические процессы, а также соответствие проводимых в
последние годы экономических реформ современным мировым тенденциям. Особое
внимание уделено таким направлениям, как международное сотрудничество, развитие
цифровой экономики и «зеленой» энергетики. Также рассмотрены ключевые
макроэкономические показатели, инвестиционный климат и экспортно-импортный
потенциал Узбекистана за 2024–2025 годы.
Kalit so‘zlar:
O‘zbekiston, jahon iqtisodiyoti, raqamli iqtisodiyot, yashil energetika, investitsiya,
sanoat, xalqaro hamkorlik, iqtisodiy islohot, eksport, integratsiya.
Ключевые слова:
Узбекистан, мировая экономика, цифровая экономика, зелёная
энергетика,
инвестиции,
промышленность,
международное
сотрудничество,
экономические реформы, экспорт, интеграция.
Annotation:
This article analyzes the integration of the Republic of Uzbekistan's economy into
global economic processes and the alignment of recent economic reforms with current global
trends. Special attention is given to international cooperation, the development of the digital
economy, and green energy. The article also highlights key macroeconomic indicators, the
investment climate, and Uzbekistan’s export-import potential for the years 2024–2025.
Keywords:
Uzbekistan, global economy, digital economy, green energy, investment, industry,
international cooperation, economic reform, export, integration.
Kirish:
Bugungi kunda jahon iqtisodiyoti turli xil murakkab o‘zgarishlar va yangi tendentsiyalar
ta’sirida rivojlanmoqda. Iqlim o‘zgarishlari, texnologik inqilob, geosiyosiy notinchliklar va
pandemiyadan keyingi tiklanishlar global iqtisodiy muhitga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Ushbu
sharoitda O‘zbekiston ham jahon iqtisodiy jarayonlariga faol integratsiyalashmoqda. So‘nggi
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
892
yillarda mamlakatda olib borilayotgan iqtisodiy islohotlar va xalqaro hamkorlik siyosati bu
borada sezilarli natijalar bermoqda.
Asosiy qism
1. Jahon iqtisodiyoti trendlari:
Raqamli transformatsiya: elektron tijorat va fintex rivoji.
Yashil iqtisodiyot: qayta tiklanuvchi energiya manbalariga o‘tish.
Geosiyosiy risklar: ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar.
Savdo bloklari va protektsionizmning kuchayishi (masalan, RCEP, EII, Yevroittifoq va
boshqalar).
Raqamli transformatsiya: Elektron tijorat va fintech rivoji, sun’iy intellekt va blokcheyn
texnologiyalarining keng qo‘llanilishi.
Yashil iqtisodiyot: Qayta tiklanuvchi energiya manbalariga o‘tish, karbon izini
kamaytirish va atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan siyosatlar.
Geosiyosiy risklar: Ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar, savdo bloklari va
protektsionizmning kuchayishi, global iqtisodiy notinchliklar.
2. O‘zbekistonning iqtisodiy rivojlanishi:
2024 yil yakuniga ko‘ra YIM 6,5% ga o‘sdi.
Sanoatning asosiy drayverlari: avtomobilsozlik, elektrotexnika, to‘qimachilik va oziq-
ovqat sanoati.
Inflatsiya darajasi – 9,8%.
Qayta tiklanuvchi energiya quvvatlari: 5166 MVt.
Yalpi ichki mahsulot (YIM): 2024 yilda O‘zbekistonning YIM 6,5% ga o‘sdi. 2025 yil
uchun o‘sish sur’ati 5,8% atrofida prognoz qilinmoqda. Bu o‘sish asosan davlat
investitsiyalari va xususiy iste’mol bilan qo‘llab-quvvatlanmoqda.
Sanoat ishlab chiqarish: 2024 yilda sanoat ishlab chiqarish hajmi 6,8% ga o‘sdi. Asosiy
sanoat tarmoqlari: elektrotexnika (+16,3%), avtomobilsozlik (+16,8%), to‘qimachilik
(+7,9%) va oziq-ovqat sanoati (+6,8%) o‘sishning asosiy drayverlari bo‘ldi.
Inflatsiya: 2024 yilda iste’mol narxlari indeksi 9,8% ga oshdi. Bu, asosan, oziq-ovqat
mahsulotlari va energetika narxlarining o‘sishi bilan bog‘liq.
3. Xalqaro integratsiya va hamkorlik:
Turkiya, Xitoy, Koreya Respublikasi bilan iqtisodiy aloqalar mustahkamlanmoqda.
Xalqaro moliyaviy tashkilotlar bilan sheriklik (Jahон banki, Xalqaro valyuta
jamg‘armasi, ETTB).
“IT Park Uzbekistan” va “IT Park Ventures” kabi tashabbuslar orqali texnologik
rivojlanish.
Savdo aloqalari: O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlari: Xitoy, Rossiya, Turkiya,
Koreya Respublikasi va Yevropa Ittifoqi mamlakatlari. 2024 yilda eksport hajmi 30
milliard AQSh dollaridan oshishi kutilmoqda.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
893
Xalqaro reytinglar: S&P Global Ratings O‘zbekistonning xalqaro va milliy valyutadagi
uzoq muddatli suveren kredit reytingini «BB-/B» darajasida tasdiqladi. Bu,
mamlakatning iqtisodiy barqarorligini va investitsiya muhiti yaxshilanishini ko‘rsatadi.
4. Raqamli va yashil iqtisodiyot yo‘nalishlari:
Elektron hukumat xizmatlarining kengayishi.
Quyosh va shamol elektr stansiyalariga xorijiy sarmoyalar.
2030 yilgacha qayta tiklanuvchi energiya ulushi 54% ga yetkazilishi rejalashtirilgan.
IT Park Uzbekistan: 2019 yilda tashkil etilgan IT Park, mamlakatni global IT markaziga
aylantirishni maqsad qilgan. 2024 yil yakuniga ko‘ra, IT Parkda 10 000 ga yaqin
kompaniya faoliyat ko‘rsatmoqda.
IT Park Ventures: 2024 yilda tashkil etilgan $10 millionlik venture fond, boshlang‘ich
texnologik startaplarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
5. Yashil iqtisodiyot va barqaror rivojlanish
Yashil energiya loyihalari: 2024 yil yakuniga ko‘ra, O‘zbekistonda 16 ta yirik quyosh
va shamol elektr stansiyalari ishga tushirildi. 2030 yilga borib, bu ko‘rsatkichni 20 GW
ga yetkazish rejalashtirilgan.
Atrof-muhitni asrash: 2025 yilni «Atrof-muhitni asrash va yashil iqtisodiyot yili» deb
e’lon qilish taklif qilingan.
Xulosa
O‘zbekistonning jahon iqtisodiyoti trendlaridagi faol ishtiroki mamlakatning strategic
rivojlanish rejalari bilan chambarchas bog‘liq. Innovatsion texnologiyalar, ekologik
barqarorlik
va iqtisodiy
ochiqlik
mamlakatning
xalqaro
maydondagi
nufuzini
mustahkamlamoqda. Kutilayotgan yangi islohotlar orqali O‘zbekistonning barqaror,
raqobatbardosh va “yashil” iqtisodiyotni shakllantirish yo‘lidagi harakatlari yanada
tezlashadi.
O‘zbekistonning 2024–2025 yillardagi iqtisodiy rivojlanishi, global integratsiya va
innovatsiyalarni rivojlantirishga qaratilgan siyosatlari, mamlakatni jahon iqtisodiyoti bilan
yanada yaqinlashtirmoqda. Yashil energiya, raqamli iqtisodiyot va sanoat diversifikatsiyasi kabi
yo‘nalishlar, kelajakda barqaror va raqobatbardosh iqtisodiyotni shakllantirishda muhim rol
o‘ynaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
UZA.uz – “2024 yilda O‘zbekiston iqtisodiyoti barqaror o‘sdi”
2.
Kursiv Media – “O‘zbekiston iqtisodiyoti o‘sish sur’atini saqlab qolmoqda”
3.
ISRS.uz – “O‘zbekiston va Turkiya iqtisodiy hamkorligi”
4.
Wikipedia – “IT Park Uzbekistan”
5.
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi axborotlari
6.
Jahon banki, IMF va UNCTAD hisobotlari (2023–2024)
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 2, May 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
894
7.
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi rasmiy hisobotlari
– Yillik iqtisodiy rivojlanish tahlillari, YIM, inflyatsiya va investitsiya statistikasi.
8.
Jahon banki (World Bank) – O‘zbekiston bo‘yicha iqtisodiy prognozlar va tahlillar.
– Maqola: “Uzbekistan Economic Update, 2024”
https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan
9.
Xalqaro valyuta jamg‘armasi (IMF) – O‘zbekiston iqtisodiyotiga oid tahliliy hisobotlar.
https://www.imf.org/en/Countries/UZB
10.
Uzbekistan IT Park (IT Park Uzbekistan) – Raqamli iqtisodiyot va innovatsion
rivojlanish bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar.
11.
UZA.uz – O‘zbekiston milliy axborot agentligi
– 2024 yilgi iqtisodiy ko‘rsatkichlar, sanoat va investitsiya tahlillari.
12.
Kursiv Media (uz.kursiv.media) – O‘zbekiston iqtisodiyoti bo‘yicha dolzarb yangiliklar
va tahlillar.
https://uz.kursiv.media
13.
ISRS.uz – Strategik va mintaqaviy tadqiqotlar instituti
– Tashqi siyosat, xalqaro hamkorlik, iqtisodiy integratsiya tahlillari.
14.
Gazeta.uz – Mustaqil OAV: iqtisodiy yangiliklar, ekspert fikrlari va statistikalar.
15.
Wikipedia – IT Park Uzbekistan va O‘zbekiston energetikasi bo‘yicha maqolalar
– Texnologik va ekologik yo‘nalishlar uchun qo‘shimcha ma’lumotlar.
https://en.wikipedia.org/wiki/IT_Park_Uzbekistan
16.
United Nations Development Programme (UNDP Uzbekistan)– Barqaror rivojlanish va
yashil iqtisodiyot loyihalari.https://www.uz.undp.org
