INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 12, issue 1, June 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
39
KORPORATIV QADRIYATLAR ASOSIDA TA'LIM MUASSASASINING
IMIJINI SHAKLLANTIRISH
Sherbotayeva Shoxsanam Usmonovna,
Jizzax davlat pedagogika universiteti,
Maktabgacha ta’lim metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi
Nurillayeva Muazzam Temirxanovna
Jizzax shahar 10-DMTT direktor o'rinbosari
Annotatsiya:
Mazkur maqolada ta’lim muassasalarining ijtimoiy va kasbiy imijini
shakllantirishda korporativ qadriyatlarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Korporativ
qadriyatlar tashkilot madaniyatining markaziy elementi sifatida ko‘rib chiqilib, ular asosida
muassasaning tashqi ko‘rinishi, ishonchliligi va obro‘-e’tibori qanday shakllanishi yoritilgan.
Tadqiqot davomida tashkilot a’zolari o‘rtasida yagona qadriyatlar tizimini shakllantirish, ularni
kundalik faoliyatda amaliyotga tatbiq etish va jamoaviy ruhni mustahkamlash orqali ta’lim
muassasasining ijobiy imijini yaratish yo‘llari ko‘rib chiqildi. Maqolada nazariy tahlillar bilan
birga amaliy tavsiyalar ham berilgan bo‘lib, ular zamonaviy ta’lim muassasalari uchun dolzarb
metodik yondashuv sifatida xizmat qilishi mumkin.
Kalit so‘zlar:
korporativ qadriyatlar, ta’lim muassasasi, imij, tashkilot madaniyati, ijtimoiy
obro‘, brending, jamoaviylik, qadriyatlar tizimi, ta’lim sifati, kasbiy obro‘
Kirish
Bugungi kunda ta’lim sohasida raqobat kuchayib, jamoatchilik va mijozlar (o‘quvchilar hamda
ularning ota-onalari) tomonidan ta’lim muassasalariga bo‘lgan talablar ortib bormoqda. Ta’lim
sifati bilan bir qatorda, muassasaning ijtimoiy obro‘si, tashqi ko‘rinishi va ishonchliligi, ya’ni
imiji
ham muhim omilga aylanmoqda. Ayniqsa, nodavlat ta’lim muassasalari uchun ijobiy imij
shakllantirish — ularning barqaror faoliyati, mijozlar soni, moliyaviy mustahkamligi va
rivojlanish istiqbollari bilan bevosita bog‘liq.
Shu bilan birga, tashkilotning imiji tasodifan yuzaga kelmaydi. U ichki madaniyat, boshqaruv
uslubi, xodimlarning o‘zini tutishi, tashqi aloqalar sifati va eng muhimi —
korporativ
qadriyatlar
asosida shakllanadi. Korporativ qadriyatlar bu — tashkilotda faoliyat yuritayotgan
barcha a’zolar tomonidan qadrlanadigan, hurmat qilinadigan va birgalikda amalga oshiriladigan
umumiy tamoyillar, maqsadlar va axloqiy me’yorlardir. Ular tashkilotning ichki muhitini
mustahkamlabgina qolmay, tashqi auditoriyada ham ishonch va hurmat uyg‘otadi.
Zamonaviy ta’lim muassasasi uchun ijobiy imij — bu nafaqat marketing vositasi, balki
strategik resursdir. Bu imij aynan qanday qadriyatlar asosida barpo etilishi, ushbu
qadriyatlarning xodimlar, rahbariyat va foydalanuvchilar (mijozlar) ongiga qanday singdirilishi
— bu dolzarb ilmiy-amaliy masalalardan biridir. Masalan, ochiqlik, halollik, mas'uliyat, doimiy
o‘sishga intilish, o‘zaro hurmat kabi qadriyatlar ta’lim tashkilotining tashqi va ichki obrazini
shakllantiruvchi asosiy ustunlardir.
Ushbu maqolada ta’lim muassasalarida ijobiy imijni shakllantirishda korporativ qadriyatlarning
o‘rni, ularni amaliyotga tatbiq etish mexanizmlari, ularning tashkilot madaniyati va jamoaviy
ruh bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Shuningdek, muassasa imijining barqaror
shakllanishiga ta’sir etuvchi psixologik, kommunikativ va boshqaruv omillariga ham e’tibor
qaratiladi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 12, issue 1, June 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
40
Asosiy qism
Ta’lim muassasasining imiji — bu jamoatchilik ongida shakllangan ijtimoiy-psixologik
tasavvur bo‘lib, u muassasaning tashqi va ichki faoliyatiga, pedagoglar va o‘quvchilarning
obro‘-e’tiboriga bevosita ta’sir qiladi. Imijni shakllantirishda ko‘plab omillar ishtirok etadi,
biroq ularning ichida korporativ qadriyatlar yetakchi o‘rinni egallaydi. Korporativ qadriyatlar
tashkilotda ishlovchi barcha a’zolar uchun umumiy maqsad, axloqiy mezon va xatti-harakatlar
tamoyillarini belgilab beradi.
Korporativ qadriyatlar — bu tashkilot ichida qabul qilingan, barcha xodimlar tomonidan e’tirof
etiladigan va amaliyotda qo‘llaniladigan asosiy tamoyillardir. Ta’lim muassasalarida bu
qadriyatlar quyidagilardan iborat bo‘lishi mumkin:
Halollik va ochiqlik – har bir ishda shaffoflik va adolatli yondashuv;
Mas'uliyat va professionallik – pedagogik faoliyatga jiddiy, zamonaviy va fidokorona
yondashuv;
Innovatsiyaga ochiqlik – yangi pedagogik texnologiyalarni qabul qilishga tayyorlik;
O‘zaro hurmat va hamkorlik – o‘qituvchi, o‘quvchi va ota-onalar o‘rtasidagi madaniy
muloqot;
Doimiy rivojlanish – kasbiy o‘sish, malaka oshirishga intilish.
Aynan shu qadriyatlar ta’lim muassasasining tashqi obrazini shakllantiradi, ya’ni bu muassasa
qandaydir an’anaviylikka, innovatsionlikka yoki ijtimoiy mas'uliyatga asoslangan tashkilot
sifatida ko‘zga tashlanadi.
Rahbariyat korporativ qadriyatlarni shakllantirish va joriy etishda asosiy rolni o‘ynaydi.
Rahbarning o‘z qadriyatlari, ish uslubi, xodimlarga bo‘lgan munosabati muassasa madaniyatini
belgilaydi. Rahbar qadriyatlarni targ‘ib qilsa, ularga o‘zi ham amal qilsa — bu qadriyatlar
jamoada mustahkam o‘rnashadi va tashqi muhitda ham ijobiy obraz yaratadi.
Shuningdek, ichki ijtimoiy-psixologik muhit ham imij shakllanishida muhim ahamiyatga ega.
O‘zaro hurmat, ishonch, ochiq muloqot mavjud bo‘lgan jamoalarda qadriyatlar ongli ravishda
amalga oshiriladi va tashqi auditoriya (ota-onalar, homiylar, jamiyat) tomonidan ham ijobiy
qabul qilinadi.
Ta’lim muassasasining imiji faqat ichki muhit bilan emas, balki tashqi kommunikatsiya —
ya’ni ijtimoiy tarmoqlar, veb-saytlar, reklama materiallari, ota-onalar bilan muloqot orqali ham
shakllanadi. Korporativ qadriyatlar bu tashqi chiqishlarda aks ettirilmasa, ular faqat ichki
hujjatlar darajasida qoladi.
Misol uchun, agar muassasa “ochiqlik va adolat” qadriyatlarini ilgari sursa, u holda ota-onalar
va o‘quvchilarga ta’lim jarayonining ochiqligi, baholash mezonlarining shaffofligi,
shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibi haqida aniq va muntazam ma’lumot berib borilishi lozim.
Shundagina ichki qadriyatlar tashqi obraz bilan uyg‘unlashadi va kuchli imijni shakllantiradi.
Imij bir kunlik faoliyat natijasi emas, balki uzoq muddatli qadriyatga asoslangan strategiyadir.
Qadriyatlar doimiy takrorlanishi, targ‘ib qilinishi va barcha darajadagi xodimlar tomonidan
qabul qilinishi kerak. Ta’lim muassasalarida qadriyatlar maktab ichki hayotining barcha
jihatlarida — darslar, tadbirlar, ota-onalar bilan ishlash, ichki hujjatlar va hatto dizaynda ham
ifodalansa, ular muassasa brendi va imijining asosiy ustuniga aylanadi.
Xulosa
Ta’lim muassasalarining ijtimoiy obro‘si va imiji bugungi zamon sharoitida ularning
muvaffaqiyatli faoliyati va barqaror rivojlanishining asosiy omillaridan biridir. Tadqiqot
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 12, issue 1, June 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
41
natijalari shuni ko‘rsatadiki, imijni shakllantirishda korporativ qadriyatlarning roli beqiyosdir.
Korporativ qadriyatlar — bu ta’lim muassasasining ichki madaniyati, kasbiy etika va axloqiy
tamoyillarini ifoda etuvchi asosiy element bo‘lib, ularning tizimli va ongli ravishda joriy etilishi
tashkilotning ichki va tashqi muhitida birdek ijobiy o‘zgarishlar yuzaga keltiradi.
Maqolada ta’kidlanganidek, korporativ qadriyatlar pedagogik jamoa a’zolari o‘rtasida umumiy
maqsad va tamoyillarni shakllantirishga xizmat qiladi, bu esa o‘z navbatida ularning kasbiy
birligini mustahkamlaydi va o‘z ishiga bo‘lgan sadoqatini oshiradi. Shuningdek, qadriyatlarning
rahbarlik va boshqaruv tizimiga singdirilishi ta’lim muassasasining faoliyatini samarali
boshqarishga, ichki kommunikatsiya va hamkorlikni yaxshilashga imkon yaratadi.
Imij — bu faqat tashqi ko‘rinish yoki reklama emas, balki chuqur ichki madaniyat va
qadriyatlarning tashqi ko‘rinishi. Shuning uchun ta’lim muassasalarida korporativ qadriyatlarni
amaliyotga tatbiq etishda tizimli yondashuv zarur. Bu qadriyatlar nafaqat pedagogik jarayonda,
balki muassasa faoliyatining barcha sohalarida — rahbarlik uslubida, o‘quvchilar va ota-onalar
bilan munosabatlarda, hamkorlikda, shuningdek, marketing va brending strategiyalarida ham
o‘z ifodasini topishi lozim.
Xulosa qilib aytganda, nodavlat yoki davlat ta’lim muassasalarida korporativ qadriyatlar
asosida ijobiy va barqaror imij yaratish — bu uzoq muddatli va puxta rejalashtirilgan jarayon
bo‘lib, u muassasaning ijtimoiy maqomi, pedagogik jamoaning ruhiy-axloqiy muhitini
yaxshilash va ta’lim sifatini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Shu sababli, har bir ta’lim
muassasasi rahbariyati va pedagogik jamoasi korporativ qadriyatlarni shakllantirish va
rivojlantirish borasida doimiy ish olib borishi lozim.
Adabiyotlar:
1. Abduqodirov A., Abdukarimov B. Boshqaruv psixologiyasi. – Toshkent: “Fan va
texnologiya”, 2020.
2. Saidov A.X. Ta’lim sohasida menejment asoslari. – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2019.
3. Axmedova Z.I. Korporativ madaniyat va uning tashkilot imijiga ta’siri.
//
“Pedagogik
ta’lim” ilmiy jurnali. – 2022. – №2. – B. 34–42.
4.
Mamajonova G. Tashkilot madaniyati va brending: ta’lim muassasalari tajribasi. // “Ta’lim
va innovatsion tadqiqotlar” jurnali. – 2023. – №1. – B. 50–57.
5. Robbins S. P., Coulter M. Management. – New Jersey: Pearson Education, 2021.
6.
Cameron, K.S., Quinn, R.E. Diagnosing and Changing Organizational Culture. – Jossey-
Bass, 2011.
7.
Fayzullaeva D.K. Ta’lim muassasalarida innovatsion boshqaruv.
–
Toshkent: “Ilm ziyo”,
2020.
8.
Boltaeva M.S. Nodavlat ta’lim muassasalarida tashkilot imijini shakllantirish. //
“Iqtisodiyot va ta’lim” jurnali. – 2021. – №3. – B. 28–35.
9.
Kotler P., Keller K.L. Marketing Management.
–
Pearson, 2022.
10. UNESCO. Education Branding and Organizational Culture. – UNESCO Publishing, 2020.
