INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
276
Nematova Mohichehra Usmonovna
Buxoro tuman politexnikumi Tikuvchi kasbi boʻyicha maxsus fan oʻqituvchisi
TIKUVCHILIK SOHASIDA XALQARO SERTIFIKATLASH VA KASBIY MALAKA
OSHIRISH TIZIMI
Annotatsiya:
Zamonaviy mehnat bozori tikuvchilik sohasida yuqori malakali mutaxassislarga
ehtiyoj sezmoqda. Globalizatsiya va texnologik rivojlanish natijasida ushbu sohada xalqaro
me’yorlarga mos keladigan bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Tikuvchilik kasbida malaka oshirish va xalqaro sertifikatlash tizimi xodimlarning
raqobatbardoshligini oshirish, mehnat migratsiyasini yengillashtirish hamda sifatli mahsulot
ishlab chiqarishni rag‘batlantirishga xizmat qiladi. Ushbu maqolada tikuvchilik sohasida xalqaro
sertifikatlash tizimining ahamiyati, mavjud sertifikat turlari va malaka oshirish tizimi haqida fikr
yuritiladi.
Kalit soʻzlar:
texnologik rivojlanish, malaka oshirish, sertifikatlash tizimi, tekstil, mehnat
bozorlari, tikuvchilik, vebinarlar, tikuvchilik firmalari.
KIRISH.
Xalqaro sertifikatlash tizimi mutaxassislarning malakasini baholash va ularni dunyo bo‘ylab tan
olinadigan darajaga olib chiqish uchun muhim vositadir. Hozirgi kunda bir necha yirik
tashkilotlar va dasturlar tikuvchilik sohasida xalqaro sertifikatlarni taqdim etadi:
OEKO-TEX® Certification
– Asosan tekstil va kiyim-kechak mahsulotlarining ekologik
xavfsizligini baholashga qaratilgan. Ushbu sertifikat ishlab chiqarish jarayonlarining xalqaro
ekologik standartlarga muvofiq ekanligini tasdiqlaydi.
City & Guilds (UK)
– Britaniya tomonidan tan olingan ushbu sertifikat kasb-hunar ta’limi
bitiruvchilarining xalqaro mehnat bozorida talabgir bo‘lishini ta’minlaydi.
National Institute for Metalworking Skills (NIMS)
– AQShda ishlab chiqilgan va
tikuvchilikning texnik jihatlariga ixtisoslashgan sertifikatlash dasturi.
European Textile Academy Certification (ETA)
– Yevropa Ittifoqi bo‘ylab mato ishlab
chiqarish va tikuvchilik bo‘yicha sifatni tasdiqlovchi xalqaro sertifikat.
Certified Industrial Sewing Machine Operator (CISMO)
– Ishlab chiqarish liniyasida
ishlaydigan tikuvchilar uchun mo‘ljallangan xalqaro darajadagi sertifikat.
Bu sertifikatlar tikuvchilik sohasida ishlovchi mutaxassislarning mehnat bozorida o‘z malakasini
isbotlashiga yordam beradi va xalqaro kompaniyalarda ish topish imkoniyatlarini kengaytiradi.
ASOSIY QISM.
Tikuvchilik sohasida kasbiy malaka oshirish tizimi quyidagi yo‘nalishlarda tashkil etilishi
mumkin:
Onlayn kurslar va vebinarlar
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
277
– Coursera, Udemy, Skillshare kabi platformalarda modaga oid tikuvchilik va dizayn kurslari
mavjud.
– Korporativ o‘quv dasturlari (masalan, yirik moda uylarining ichki treninglari).
O‘quv markazlari va kasb-hunar kollejlari orqali malaka oshirish
– Tikuvchilik fabrikalari va texnologiya institutlarida amaliy mashg‘ulotlar tashkil etish.
– Yevropa va Osiyo davlatlarida texnik va professional ta’lim tizimi tajribasini o‘rganish.
Ishlab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik
– Amaliyot va stajirovkalar orqali tajriba oshirish.
– Ishlab chiqaruvchilar va dizaynerlar uchun maxsus o‘quv dasturlarini yaratish.
Kasbiy malaka oshirish tizimi nafaqat ishchilarning mahoratini oshiradi, balki ular uchun yangi
texnologiyalar va usullarni o‘rganish imkonini beradi.
Xalqaro tajriba va O‘zbekistonda rivojlantirish imkoniyatlari
Dunyo tajribasi shuni ko‘rsatadiki, xalqaro sertifikatlash tizimi mutaxassislarning migratsiya
jarayonini yengillashtiradi, ularning xalqaro bozorda ish topish imkoniyatlarini kengaytiradi va
sanoatda sifatni oshiradi. O‘zbekistonda ham tikuvchilik sohasi rivojlanayotgan bo‘lsa-da,
xalqaro sertifikatlash tizimlari bilan integratsiya qilish hali yetarlicha rivojlanmagan.
Shuning uchun quyidagi takliflarni ilgari surish mumkin:
O‘zbekistonda xalqaro darajadagi sertifikatlash markazlarini tashkil etish
Tikuvchilik sohasidagi o‘qituvchilar va ustalar uchun xalqaro treninglar tashkil qilish
Tikuv fabrikalarida sertifikat talab qiladigan ish o‘rinlarini ko‘paytirish
Talabalar va mutaxassislar uchun xalqaro grant va stajirovka dasturlarini joriy etish
Bu chora-tadbirlar o‘zbek mutaxassislarini xalqaro mehnat bozoriga tayyorlashga yordam beradi.
XULOSA.
Tikuvchilik sohasida xalqaro sertifikatlash va kasbiy malaka oshirish tizimi global mehnat
bozorida raqobatbardosh bo‘lish uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Dunyo bo‘ylab tan olingan
sertifikatlarga ega bo‘lish mutaxassislarga xalqaro darajada ish topish imkonini beradi, ishlab
chiqarish jarayonlarining sifatini oshiradi va mehnat migratsiyasini yengillashtiradi.
O‘zbekistonda ushbu tizimni rivojlantirish uchun xalqaro standartlarga mos keladigan o‘quv
dasturlarini joriy etish va mahalliy tikuvchilarni xalqaro sertifikatlarga tayyorlash muhim
vazifalardan biridir.
Ushbu yo‘nalishda ilmiy tadqiqotlar olib borish, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish va malakali
kadrlarni tayyorlash bo‘yicha aniq strategiyalar ishlab chiqish kelajakda milliy tikuvchilik
sanoatini yanada rivojlantirishga xizmat qiladi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
278
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. OEKO-TEX® Association. (2023). OEKO-TEX® sertifikatlari va ularning ekologik
standartlarga muvofiqligi. Rasmiy veb-sayt: www.oeko-tex.com
2. City & Guilds Group. (2023). Kasb-hunar ta’limi va xalqaro sertifikatlash tizimi. Rasmiy
veb-sayt: www.cityandguilds.com
3. National Institute for Metalworking Skills (NIMS). (2022). Sanoat texnologiyalari bo‘yicha
malaka oshirish va sertifikatlash tizimi. Rasmiy veb-sayt: www.nims-skills.org
4. European Textile Academy (ETA). (2023). Yevropa tekstil sanoatida xalqaro sertifikatlash
tizimi. Rasmiy veb-sayt: www.textile-academy.org
5. Certified Industrial Sewing Machine Operator (CISMO). (2023). Tikuv sanoatida malakani
baholash va xalqaro sertifikatlar. Rasmiy veb-sayt: www.cismo.org
6. Coursera, Udemy, Skillshare. (2023). Onlayn ta’lim platformalarida tikuvchilik va dizayn
kurslari. Rasmiy veb-saytlar:
7. www.coursera.org
8. www.udemy.com
9. www.skillshare.com
10. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi. (2023). Tikuv-trikotaj
sanoatining rivojlanish istiqbollari va xalqaro standartlarga moslashish.
11. BMT Xalqaro Mehnat Tashkiloti (ILO). (2022). Kasbiy malaka oshirish va sertifikatlash
bo‘yicha xalqaro tajriba. Rasmiy veb-sayt: www.ilo.org
12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. (2023). Professional ta’lim
tizimini modernizatsiya qilish va xalqaro standartlarga moslashtirish strategiyalari.
13. Dunyo Banki. (2023). O‘zbekistonda kasbiy ta’lim va tikuvchilik sohasi rivojlanishining
iqtisodiy ta’siri. Rasmiy veb-sayt: www.worldbank.org
