INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
378
Ismoilova Maxmudaxon Abrorjon qizi
QDPI talabasi
TEXNOLOGIYA DARSLARIDA “ZINAMA –ZINA” USULIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya:
Ushbu maqolada barkamol insonning shakllanishi, uning munosib kasb-korini
egallashi, jamiyat taraqqiyoti uchun baholi qudrat o`z hissasini qo`shib, yashashi va shu orqali
jamiyatda o`zligini namoyon etishi, ya’ni shaxs sifatida kamol topishi nazarga olinadi. Komillik
sari intilish shaxsning kasbiy shakllanishi bilan birgalikda yaxlit holda kechadigan va deyarli bir
umr davom etadigan murakkab jarayondir. Keng ma’noda kasbiy shakllanish deganda insonning
o`z aqliy qobiliyatlari, jismoniy imkoniyatlari, u yoki bu sohaga bo`lgan layoqatlari, qiziqish va
intilishlari, shuningdek, qadriyat va dunyoqarashlariga ko`ra biron-bir kasb sohasida ta’lim olishi,
keyinchalik shu sohaga kirishib, moslasha borishi va nihoyat yillar davomida yetuk va malakali
mutaxassis bo`lib yetishishi tushiniladi va uning asosiy mezoni sifadi ta’limining hozirgi
bosqichida texnologiya darslarida “Zinama –zina” usulidan foydalanishni o‘rganish maqsad
qilib olingan.
Кalit so`zlar:
“Zinama –zina” usuli, interfaol metod, gazlamalarning eni, uzunligini, gazlamalar
nuqsonlarini aniqlash, A-4 qog`ozi.
Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ta’lim siyosatining muhim maqsadlaridan biri
yosh avlodni har tomonlama barkamol insonlar qilib tarbiyalashdir. Albatta, barkamol inson
deganda ma’naviy jihatdan yetuk, o’z vatanining tarixi, bugungi va kelajagi uchun
qayg’uradigan, shuningdek jamiyatning
iqtisodiy taraqqiyotiga o’z hissasini qo’shish
ishtiyoqida yonib yashaydigan shaxsni tushunish bugungi kun talabiga mos keladi. Lekin ushbu
tushunchaga tahliliy yondashilsa, uning naqadar serqirra, murakkab va har tomonlama
umuminsoniy qadriyatlarga mos kelishini idrok etish mumkin.
Aytish mumkinki, barkamol insonning shakllanishi, uning munosib kasb-korini egallashi,
jamiyat taraqqiyoti uchun baholi qudrat o’z hissasini qo’shib, yashashi va shu orqali jamiyatda
o’zligini namoyon etishi, ya’ni shaxs sifatida kamol topishi nazarga olinadi. Komillik sari intilish
shaxsning kasbiy shakllanishi bilan birgalikda yaxlit holda kechadigan va deyarli bir umr davom
etadigan murakkab jarayondir. Keng ma’noda kasbiy shakllanish deganda insonning o’z aqliy
qobiliyatlari, jismoniy imkoniyatlari, u yoki bu sohaga bo’lgan layoqatlari, qiziqish va intilishlari,
shuningdek, qadriyat va dunyoqarashlariga ko’ra biron-bir kasb sohasida ta’lim olishi,
keyinchalik shu sohaga kirishib, moslasha borishi va nihoyat yillar davomida yetuk va malakali
mutaxassis bo’lib yetishishi tushiniladi. Mamlakatimizda
amalga
oshirilayotgan ta’lim
siyosatining muhim maqsadlaridan biri yosh avlodni har tomonlama barkamol insonlar qilib
tarbiyalashdir. Albatta, barkamol inson deganda ma’naviy jihatdan yetuk, o’z vatanining tarixi,
bugungi va kelajagi uchun qayg’uradigan, shuningdek jamiyatning iqtisodiy taraqqiyotiga o’z
hissasini qo’shish ishtiyoqida yonib yashaydigan shaxsni tushunish bugungi kun talabiga mos
keladi. Lekin ushbu tushunchaga tahliliy yondashilsa, uning naqadar serqirra, murakkab va har
tomonlama umuminsoniy qadriyatlarga mos kelishini idrok etish mumkin.
Aytish mumkinki, barkamol insonning shakllanishi, uning munosib kasb-korini egallashi,
jamiyat taraqqiyoti uchun baholi qudrat o’z hissasini qo’shib, yashashi va shu orqali jamiyatda
o’zligini namoyon etishi, ya’ni shaxs sifatida kamol topishi nazarga olinadi. Komillik sari intilish
shaxsning kasbiy shakllanishi bilan birgalikda yaxlit holda kechadigan va deyarli bir umr davom
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
379
etadigan murakkab jarayondir. Keng ma’noda kasbiy shakllanish deganda insonning o’z aqliy
qobiliyatlari, jismoniy imkoniyatlari, u yoki bu sohaga bo’lgan layoqatlari, qiziqish va intilishlari,
shuningdek, qadriyat va dunyoqarashlariga ko’ra biron-bir kasb sohasida ta’lim olishi,
keyinchalik shu sohaga kirishib, moslasha borishi va nihoyat yillar davomida yetuk va malakali
mutaxassis bo’lib yetishishi tushiniladi.
Mustaqil O’zbekistonimizning ijtimoiy va iqtisodiy hayotidagi innovatsion jarayonlar o’z
navbatida ta’lim-tarbiya sohasida ham tubdan o’zgarishlar qilishni talab etmoqda, ya’ni har bir
pedagog, mutaxassislarning o’z sohalarida interfaol metodlardan unumli foydalanish zarurati
paydo bo’lmoqda. SHu sababli pedagogikada interfaol metodlardan foydalanish bugungi
kunning dolzarb va istiqbolli masalalaridan biridir. CHunki, o’quvchilarga ta’lim-tarbiya
berishda an’anaviy o’qitish usullari bilan chegaralanib qolmasdan, intefaol usullardan
foydalanish orqali o’qitishning sifat darajasini oshirib, yuqori samaradorlikka erishish mumkin.
Buning uchun o’qituvchilar o’qitishning interfaol
turlarini o’z darslarida qo’llay olish
mahoratiga ega bo’lishi zarur. Shunday usullardan biri zinama-zina usulini ko`rib chiqamiz. Bu
“Zinama –zina”
usulidan
texnologiya fanining servis xizmati yo`nalishi darslarida
foydalanamiz.
Bu usulning maqsadi; o`quvchilarni erkin mustaqil va mantiqiy fikrlashga, jamoa bo`lib
ishlashga, izlanishga, fikrlarini jamlab ulardan tushuncha hosil qilishga, jamoaga o`z fikri bilan
ta`sir eta olishga va tayanch tushunchalarga izoh berishga o`zidagi bilimlarni qo`llay olishga
o`rgatishdan iborat.
Usulni qo`llash tartibi;
1. O`quvchilar sonniga qarab ularni ikki guruhga ajratiladi.
1-guruh; Savol; Gazlamalarning eni, uzunligini o`lchash haqida ma`lumot.
2-guruh; Savol; Gazlamalar nuqsonlarini aniqlash haqida umumiy ma`limot.
2. O`quvchilarga mashg`ulotning maqsadi va uning o`tkazilish tartibi bilan tanishtiriladi. Har
bir guruhga bichimi A-4 qog`ozining chap qismiga kichik mavzu bo`lgan varaqlar tarqatiladi.
3. Pedagog guruh a`zolarini tarqatma materilda yozilgan kichik mavzular bilan
tanishishlarini va sh mavzu asosida bilganlarini flomaster yordamida qog`ozning bo`sh joyiga
guruh a`zolari bilan birlashib yozib chiqish vazifasini beradi va muayan bir vaqtini belgilaydi.
4. Guruh a`zolari birgalikda tarqatma materialda berilgan kichik mavzuni yozma yoxud
rasm ko`rinishida iloji boricha to`la ifoda etadilar.
5. Tarqatma materiallarni to`ldirgach guruh a`zolaridan bir kishi uni taqdimot qiladi.
Taqdimot vaqtida guruhlar tomonidan tayyorlangan material albatta yozuv doskasiga mantiqan
tagma-tag (zinama-zina shaklida) ilinadi.
6. O`qituvchi guruhlar tomonidan berilgan javoblarga yoki tayyorlangan materiallarga
izoh berib ularni baholaydi. Nixoyat o`quv mashg`ulotini yakunlaymiz.
O`quv mashg`uloti bu usulda olib borilganda ta`lim oluvchilarni mustaqil qaror qabul
qilishga va uzlashtirilgan mavzuni eslashga ularni yozma yoki yoxud rasm ko`rinishda ifoda
etishga o`rgatadi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
380
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Z.Davletsheva Tikuv buyumlarini tayyorlash texnologiyasi. O‘quv qo‘llanma. Toshkent
“Sano standart” nashriyoti 2017
2.
Gaipova N.S.va boshqalar. Tikuvchilik texnologiyasi asoslari. O‘quv qo‘llanma. T.:
“Adabiyot” 2006
3.
Olimov Q.T. Tikuvchilik korxonalari jihozlari va uskunalari. Darslik Toshkent 2008.
4. Arzimurodova M.S., Anorqulova G.M., Qayumova F.E. Ayollar milliy ko‘ylagini bichish va
tikishni o‘qitish bo‘yicha o‘quv-uslubiy tavsiyanoma. T.: O‘MKHTTKMO va UQTI. 2007.
5.
Yusufxodjayeva F.M. Texnologik ta`lim praktikumi. Servis xizmati yo`nalishi Darslik T.
2023.
6. Ibragimova, M. G. (2022). O ‘rta umumta’lim maktablarida kasb-hunarga yo ‘naltirish.
PEDAGOGS jurnali, 4(1), 174-182.
7. G'ulomovna, I. M. (2022). PRIORITY DIRECTIONS OF THE SCIENCE OF
PROFESSIONAL GUIDELINES.
