INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
548
Shodiyeva Dilshoda G’ulomjonovna
Buxoro davlat pedagogika institutining «Ijtimoiy gumanitar fanlarni o’qitish metodikasi: huquq
ta’limi» yo’nalishi, 1-bosqich magistri
IJTIMOIY ADOLAT VA HUQUQIY MADANIYAT TUSHUNCHALARINING
NAZARIY ASOSLARI
Annotatsiya:
Mazkur maqola ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat tushunchalarining nazariy
asoslarini tahlil qilish, ularning o‘zaro bog‘liqligini o‘rganish hamda ularni mustahkamlashga
yo‘naltirilgan yondashuvlarni aniqlashga qaratilgan. Bu orqali zamonaviy fuqarolik jamiyatining
barqarorligi va rivojlanishida ushbu tushunchalarning tutgan o‘rni yoritib beriladi.
Kalit so’zlar:
ijtimoiy adolat, huquqiy madaniyat, qonun ustuvorligi, global va milliy muamolar,
Platon, Aristotel, zamonaviy qarashlar, John Rawls, nazariy yondashuvlar, shaxs, jamiyat,
yoshlar.
Аннотация:
Целью данной статьи является анализ теоретических основ концепций
социальной справедливости и правовой культуры, изучение их взаимосвязи, а также
выявление подходов, направленных на их укрепление. Это подчеркивает роль этих
концепций в стабильности и развитии современного гражданского общества.
Ключевые слова:
социальная справедливость, правовая культура, верховенство права,
глобальные и национальные проблемы, Платон, Аристотель, современные взгляды, Джон
Ролз, теоретические подходы, личность, общество, молодежь.
Annotation:
This article is aims to analyze the theoretical foundations of the concepts of social
justice and legal culture, studying their interrelationships and identifying approaches aimed at
strengthening them. This will shed light on the role of these concepts for stability and
development of modern civil society.
Keywords:
social justice, legal culture, rule of law, global and national problems, Plato, Aristotle,
modern perspectives on justice and legal culture, John Rawls, theoretical approaches, individual,
society, youth.
Kirish:
Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat zamonaviy jamiyatning rivojlanishida muhim
nazariy va amaliy tushunchalar hisoblanadi. Bu tushunchalar o‘zaro bog‘liq bo‘lib, jamiyatdagi
ijtimoiy-iqtisodiy va huquqiy munosabatlarni tartibga solishda asosiy ahamiyat kasb etadi.
Adolat bu – davlatchilikning mustahkam poydevoridir. Adolat va qonun ustuvorligini
ta’minlashda esa sud hokimiyati hal qiluvchi o’rinni egallaydi. [1] Ijtimoiy adolat va huquqiy
madaniyat insoniyat tarixida doimo jamiyatning barqarorligi va rivojlanishini ta’minlashda
asosiy mezon bo‘lib kelgan. Bu ikki tushuncha inson huquqlari, erkinliklari va qonun
ustuvorligini kafolatlash orqali adolatli jamiyat qurishning tamal toshi hisoblanadi.
Adabiyotlar tahlili:
Jamiyatda ijtimoiy adolatni qaror toptirish insonlarning teng
huquqlari va imkoniyatlarini ta’minlashni, huquqiy madaniyat esa fuqarolar huquqiy ongi va
xulq-atvorini shakllantirishni talab qiladi. Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni
yuksaltirib borish qonun ustuvorligini ta’minlash va qonuniylikni mustahkamlashning eng
muhim shartlaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda milliy huquq tizimini tubdan isloh qilish,
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
549
jamiyatda huquqiy madaniyatni shakllantirish hamda malakali yuridik kadrlarni tayyorlash
borasida sezilarli ishlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, inson huquq va erkinliklariga hurmat
munosabatini shakllantirishga, aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga,
jamiyatda fuqarolarning huquqiy savodxonligi darajasini oshirishga to‘sqinlik qiluvchi bir qator
muammo va kamchiliklar saqlanib qolinmoqda. [2]
Zamonaviy davrda ijtimoiy adolat
masalalari global va milliy muammolar bilan yanada ko‘proq bog‘liq bo‘lib, jamiyatda adolat,
tenglik va barqarorlikni ta’minlash uchun huquqiy madaniyatning roli tobora oshib bormoqda.
Shu nuqtayi nazardan, ushbu mavzuning nazariy asoslarini o‘rganish huquqiy va ijtimoiy
mexanizmlarni rivojlantirish uchun muhimdir.
Ijtimoiy adolat jamiyatdagi barcha qatlamlar o‘rtasida teng huquq va imkoniyatlarni
ta’minlashni nazarda tutadi. Bu tushuncha qadimdan falsafa, huquqshunoslik va
siyosatshunoslikda o‘rganilib kelmoqda. Platon adolatni har bir kishining o‘z vazifasini bajarishi
bilan bog‘lasa, Aristotel uni tenglik tamoyiliga asoslagan. U ijtimoiy adolatni taqsimlovchi va
muvozanatlashtiruvchi adolat sifatida ko‘rib chiqadi. Platon ijtimoiy adolatni "Respublika"
(grekcha: Politeia) asarida keng yoritadi. Bu asarda Platon adolatni jamiyatdagi har bir kishining
o‘z vazifasini bajarishi bilan bog‘laydi. U jamiyatni uch qismga bo‘ladi: boshqaruvchilar
(filosof-kunilar), harbiylar va ishlab chiqaruvchilar (dehqonlar, hunarmandlar). [3] Adolat,
Platonning fikricha, har bir sinf o‘z ishini to‘g‘ri bajarishi va biror sinf boshqa sinfning
vazifasiga aralashmasligi kerak. Adolat jamiyatda har bir kishining o‘z joyini to‘g‘ri bilishi va
o‘zining haqiqiy vazifasini bajarishi bilan amalga oshadi.
Aristotel ijtimoiy adolatni "Nikomax axloqi" (grekcha: Nikomachean Ethics) asarida
batafsil o‘rganadi. Aristotel adolatni ikki turga bo‘ladi: Taqsimot adolati (Distributive Justice) —
jamiyatdagi resurslar va imkoniyatlarni adolatli taqsimlash. Tuzatish adolati (Corrective Justice)
— individual huquqbuzarliklar yoki nizolarni hal etishda adolatni ta’minlash. [4] Aristotel
ijtimoiy adolatni «o‘rtacha yo‘l» (Golden Mean) tamoyiliga asoslab, har bir insonni o‘z
vazifasini bajarishga chaqiradi. U jamiyatdagi tenglikni va o‘rnatilgan qonunlarni hurmat qilishni,
shu bilan birga, har bir insonning yuksalishi uchun imkoniyat yaratishni ta’kidlaydi. Uning
fikriga ko’ra, Adolatning asosiy tamoyili tenglik va teng huquqning ta’minlanishidir.
Jamiyatdagi tenglik ijtimoiy resurslar va imkoniyatlarning adolatli taqsimotiga asoslanadi.
Tadqiqot metodologiyasi: Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat jamiyat taraqqiyotining
muhim omillaridan biri bo‘lib, u inson huquqlarini himoya qilish, qonun ustuvorligini ta’minlash
va fuqarolik jamiyatini shakllantirishda asosiy rol o‘ynaydi. Ushbu tadqiqot ijtimoiy adolat va
huquqiy madaniyat tushunchalarining nazariy asoslarini tahlil qilib, ularning o‘zaro bog‘liqligini
va jamiyatdagi o‘rnini yoritib berishga qaratilgan.
Tadqiqotning ahamiyati quyidagi jihatlarda namoyon bo‘ladi:
Nazariy ahamiyat – Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyatning mazmun-mohiyati, ularning
shakllanish omillari va rivojlanish bosqichlari ilmiy-nazariy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Bu
esa ushbu tushunchalar bo‘yicha mavjud ilmiy yondashuvlarni boyitishga xizmat qiladi.
Amaliy ahamiyat – Tadqiqot natijalari ta’lim muassasalarida huquqiy madaniyatni
shakllantirish, fuqarolar huquqiy ongini oshirish hamda qonunchilik amaliyotini
takomillashtirish uchun foydalanilishi mumkin. Ayniqsa, ta’lim jarayonida huquqiy madaniyatni
targ‘ib qilishga qaratilgan ilg‘or yondashuvlar ishlab chiqilishi mumkin. Jamiyatda huquqiy
madaniyatni oshirish orqali qonunlarga rioya qilish darajasini yuksaltirish va
huquqbuzarliklarning oldini olish mumkin. Bu esa mamlakatda ijtimoiy adolatni ta’minlashga
xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari keng jamoatchilik, o‘qituvchilar, talabalar va huquq sohasi
mutaxassislari uchun foydali bo‘lib, ularning huquqiy bilimlarini oshirishga yordam beradi.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
550
Ushbu tadqiqot natijalari huquqiy madaniyatni yuksaltirish va ijtimoiy adolat tamoyillarini
amaliyotga tatbiq etishda yangi istiqbollarni ochib berishi bilan ahamiyatlidir.
Tahlil va natijalar:
Zamonaviy davrda ijtimoiy adolat tushunchasi ko‘plab falsafiy,
iqtisodiy va huquqiy oqimlarda keng muhokama qilinib, turli nazariy yondashuvlar bilan
boyitilgan. Ushbu nazariyalar asosan adolatni jamiyatdagi tenglik, imkoniyatlar va resurslarning
taqsimlanishi bilan bog‘liq muammolarni hal qilishga qaratilgan. John Rawls adolatni “adolat
sifatida teng imkoniyat” tamoyiliga asoslaydi. U adolatni inson erkinliklari va tenglikni
uyg‘unlashtiruvchi tushuncha sifatida talqin qiladi. Amerikalik faylasuf John Rawls o‘zining
"Adolat nazariyasi" (1971) asarida adolatni jamiyatda teng imkoniyat va erkinlikni ta’minlash
tamoyiliga asoslaydi. U quyidagi ikki tamoyilni ilgari suradi: Erkinlik tamoyili: Har bir inson
teng huquqlarga ega bo‘lishi kerak va bu huquqlar boshqa insonlarning erkinliklariga zid
bo‘lmasligi lozim. Ijtimoiy va iqtisodiy tengsizlikni kamaytirish tamoyili: Jamiyatdagi resurslar
va imkoniyatlar teng taqsimlanishi kerak, biroq ijtimoiy tengsizlik faqatgina kam ta’minlangan
qatlamlarning manfaatiga xizmat qilgan holda oqlanishi mumkin. [5] Rawlsning fikricha, adolat
insonlarning "bilmaslik pardasi" (original position) holatida, ya’ni ularning ijtimoiy mavqei va
shaxsiy manfaatlaridan xoli holatda qabul qilinishi lozim.
Hind faylasufi va iqtisodchisi Amartya Sen ijtimoiy adolatni insonlarning qobiliyatlarini
rivojlantirish orqali ta'minlash kerakligini ilgari suradi. Uning asosiy g‘oyasi: adolat jamiyat
a’zolariga o‘z imkoniyatlarini to‘liq amalga oshirishga yordam beradigan sharoitlarni
yaratishdan iborat. Teng imkoniyatlardan ko‘ra, insonlarning ehtiyojlariga e’tibor qaratish
muhimdir. [6] Amartya Senning nazariyasi barqaror rivojlanish va inson kapitalini oshirish bilan
bog‘liq zamonaviy iqtisodiy siyosatlarning nazariy asosini tashkil etadi.
Michael Walzer adolatni murakkab ijtimoiy tizim sifatida talqin qiladi va o‘zining "Adolat
sferalari" (1983) asarida quyidagilarni ta'kidlaydi: har bir ijtimoiy resurs o‘ziga xos "adolat
sferasi"ga ega, masalan, boylik, bilim, siyosiy hokimiyat va boshqalar. Bir sferadagi ustunlik
boshqa sferalarga ta’sir qilmasligi kerak (masalan, boylik siyosiy hokimiyatni nazorat qilmasligi
lozim). [7] Adolat murakkab va turli kontekstlarda o‘ziga xos ko‘rinishga ega bo‘lishi kerak.
Zamonaviy ijtimoiy adolat nazariyalari jamiyatdagi tenglik, inson erkinliklari va
huquqlarini ta’minlashga qaratilgan. Ular jamiyatni yanada adolatli qilish uchun turli xil
yondashuvlarni taklif etadi. Ushbu nazariyalarni chuqur o‘rganish va ulardan foydalanish milliy
va xalqaro miqyosda adolatli tizimni shakllantirishga hissa qo‘shadi.
Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalar bo‘lib, ular
jamiyatda barqarorlik va rivojlanish uchun zarur sharoit yaratadi. Huquqiy madaniyat deganda,
jamiyatning qonunchilik darajasi, mavjud qonunlardan aholining xabardorlik darajasi,
fuqarolarning, mansabdor shaxslarning huquq normalariga rioya qilishi va ularni bajarmagan
shaxslarga nisbatan murosasiz bo’lishi tushuniladi. Huquqiy madaniyat shartli ravishda jamiyat
va shaxs huquqiy madaniyatiga ajratiladi. [8] Jamiyatning huquqiy madaniyati huquqy ongning,
qonuniylikning, qonunlarni takomillashtirish va huquqiy tajribaning muayyan darajasini aks
ettiradigan hamda insoniyat huquq soahasida yaratgan butun boyliklarni qamrab oladigan
ijtimoiy madaniyatning bir turi sifatida ko’riladi. Jamiyatning huquqiy madaniyati shaxs erkinligi
va xavfsizligi, inson huquqlarini ta’minlash, uning huquqiy himoya etilishi va ijtimoiy faolligini
kafolatlash uchun zamin bo’lib hisoblanadi. Shaxsning huquqiy madaniyati jamiyat huquqiy
madaniyatining uzviy tarkibiy qismidir. Bu faoliyat huquq sohasida jamiyat taraqqiyotiga va
uning madaniyatiga mos keladi, natijada shaxs va jamiyatning doimiy huquqiy boyishi sodir
bo’ladi. Shubhasiz, shaxsning yuksak huuqiy madaniyati jamiyat taraqqiyotini ta’minlaydi.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti o’zining deyarli barcha chiqishlarida huquqiy
madaniyatning ahamiyatiga, uni yuksaltirish masalalariga e’tibor qaratadi. Masalan, O’zbekiston
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
551
Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 24 yilligiga bag’ishlangan (2016-yil 7-
dekabr) ma’ruzasida shunday dedi: “Qonun ustuvorligini ta’minlashda huquqiy madaniyatni
yuksaltirish, fuqarolarni qonunga hurmat ruhida tarbiyalash muhim ahamiyat kasb etadi”. [9]
Adolatli qonunlar va teng imkoniyatlar mavjud bo‘lgan joyda huquqiy madaniyat yuqori bo‘ladi.
Fuqarolar o‘z huquq va majburiyatlarini bilgan holda qonunlarga rioya qilsa, jamiyatda adolat va
barqarorlikka erishiladi. “Huquqiy madaniyat” tushunchasiga tavsif berishdan oldin
“madaniyat” iborasining mazmun va mohiyatini tushunib olish maqsadga muvofiqdir, chunki
huquqiy madaniyat “huquq” va “madaniyat” kabi tushunchalarning birlashmasi natijasida yuzaga
kelgan va shakllangan. Ijtimoiy fanlar miqyosida madaniyatga oid yondashuvlarning
antropologik, sotsiologik yondashuv va falsafiy yondashuv kabi uch guruhga bo’lish mumkin.
[10] Antropologik yondashuvda madaniyat tabiat yaratgan narsalardan farqli ravishda, inson
tomonidan yaratilgan ne’matlarning yig’indisi deb tushuniladi. Sotsiologik yondashuv esa,
madaniyatni ma’naviy qadriyat deb talqin etadi. Bu yerda madaniyat ijtimoiy hayotning tarkibiy
qismi sifatida qatnashadi. Falsafiy yondashuvda madaniy hodisalar ijtimoiy rivojlanishga bog’liq
bo’lmagan, sof tahliliy holda ajratilib ko’rsatiladi. Huquqiy madaniyat huquqiy normalarning
tizimli ravishda rivojlanishi bilan chambarchas bog‘liq. Davlat va jamiyatda qonun ustuvorligi
va huquqiy adolat prinsiplarini ta’minlash bu madaniyatning yuksalishiga hissa qo‘shadi.
Normativ-huquqiy hujjatlar, qonunchilik va huquqni muhofaza qilish organlarining faoliyati
huquqiy madaniyat darajasini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Huquqiy madaniyat ijtimoiy
jarayonlarning ajralmas qismi sifatida namoyon bo‘ladi. Jamiyatning umumiy madaniyati
huquqiy qadriyatlar, tamoyillar va huquqiy savodxonlikni rivojlantirishda asosiy manba
hisoblanadi. Bu yo‘nalishda ijtimoiy institutlar (maktablar, ommaviy axborot vositalari, oilalar)
hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Huquqiy madaniyatni rivojlantirish uchun jamiyatda huquqiy tarbiya,
huquqiy savodxonlikni oshirish, qonun ustuvorligi tamoyillarini targ‘ib qilish va adolatga
bo‘lgan ishonchni shakllantirish muhim ahamiyatga ega.
Maqolada ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat tushunchalarining nazariy asoslari
atroflicha tahlil qilindi. Ijtimoiy adolat konsepsiyasi tarixiy rivojlanish jarayonida turli falsafiy
oqimlar va huquqiy yondashuvlar bilan boyigan bo‘lib, uning mazmuni jamiyat taraqqiyoti,
iqtisodiy va siyosiy omillar bilan chambarchas bog‘liq ekanligi aniqlandi. Shuningdek, huquqiy
madaniyat tushunchasi inson huquqlari, huquqiy ong va huquqiy tarbiya tushunchalari bilan
uzviy bog‘liqligi asosida tahlil qilindi.
Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat darajasi yuqori bo‘lgan
jamiyatlarda qonun ustuvorligi va fuqarolarning huquqiy faolligi yuqori bo‘ladi. Ayniqsa,
demokratik jamiyatlarda bu ikki tushunchaning o‘zaro uyg‘unligi ijtimoiy barqarorlik va
huquqiy taraqqiyotning muhim sharti hisoblanadi.
Maqolada olib borilgan tadqiqotlar quyidagi natijalarga olib keldi:
Ijtimoiy adolat – bu nafaqat huquqiy, balki iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy tenglik
tamoyillarini ham o‘z ichiga oladigan kompleks tushuncha ekanligi aniqlandi. Huquqiy
madaniyat – jamiyat a’zolarining huquqiy ongini shakllantirish, huquqiy ta’lim-tarbiya tizimini
rivojlantirish orqali oshirilishi mumkinligi tasdiqlandi. Huquqiy ong va ijtimoiy adolat o‘zaro
bog‘liq bo‘lib, adolat tamoyillariga asoslangan huquqiy tizim ijtimoiy barqarorlikni ta’minlaydi.
Huquqiy madaniyatning yuksalishi natijasida korrupsiya va qonunbuzarliklarning oldini olish
imkoniyatlari kengayishi aniqlangan.
XULOSA:
Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyatni rivojlantirish uchun ta’lim tizimida
huquqiy tarbiyani kuchaytirish, huquqiy ong va huquqiy savodxonlikni oshirish zarur. Shu bilan
birga, davlat va jamiyat institutlarining adolatli faoliyat yuritishi, qonunlarning adolat va tenglik
tamoyillariga mos bo‘lishi muhim ahamiyatga ega. Ijtimoiy adolat va huquqiy madaniyat
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 10, issue 1, February 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
552
jamiyatning barqaror rivojlanishida asosiy omillardir. Ular bir-birini to‘ldirib, inson huquq va
erkinliklarini ta'minlash, qonun ustuvorligini qaror toptirishda muhim rol o‘ynaydi. Jamiyatda
huquqiy madaniyat darajasining yuksakligi ijtimoiy adolatning qaror topishiga xizmat qiladi.
Huquqiy bilim, ong va faoliyatning shakllanishi jamiyat a’zolarini qonuniylik va adolat
tamoyillariga asoslangan yashashga rag‘batlantiradi. Tenglik, inson huquqlari va erkinliklarini
hurmat qilish, adolatli taqsimot kabi tamoyillar huquqiy madaniyat orqali mustahkamlanadi. Bu
tamoyillar faqat qonunlarning mavjudligi bilangina emas, balki ularning to‘g‘ri tatbiq etilishi va
aholi tomonidan tushunilishi bilan ta’minlanadi. Huquqiy madaniyatni rivojlantirishda huquqiy
tarbiya va ta’lim muhim ahamiyat kasb etadi. U yosh avlodni ijtimoiy adolat tamoyillarini
qadrlash va ularga amal qilish ruhida tarbiyalashga yordam beradi. Ijtimoiy adolat tamoyillariga
asoslangan jamiyatni barpo etishda huquqiy madaniyatni yuksaltirish bosh maqsad bo‘lishi kerak.
Bu esa nafaqat qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi tizimlarning samaradorligini oshirish, balki har
bir fuqaroning huquqiy savodxonligi va mas’uliyatini oshirishni talab etadi. Huquqiy madaniyat
va ijtimoiy adolatni rivojlantirish uchun jamiyatda huquqiy savodxonlikni oshirishga qaratilgan
dasturlarni kengaytirish, qonun ustuvorligini ta’minlash bo‘yicha davlat va fuqarolik jamiyati
institutlarining hamkorligini mustahkamlash muhimdir. Xulosa sifatida, ijtimoiy adolat va
huquqiy madaniyat jamiyat taraqqiyoti va barqarorligini ta’minlovchi asosiy omillar ekani
ta’kidlanadi. Bu tamoyillarni mustahkamlash orqali jamiyatda inson huquqlari va qonun
ustuvorligiga asoslangan ijtimoiy muvozanatni ta'minlash mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi.
2020-yil 29-dekabr.
https://president.uz/oz/lists/view/4057
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy
madaniyatni yuksaltirish tizimini tubdan takomillashtirish to‘g‘risida.
3. Platon. Plato’s Republic. - Oxford: At the Clarendon Press, 1894.
4. Aristotel. The Nicomachean ethics of Aristotle. London: George Bell and Sons, 1895.
5. John Rawls. Political theory.
https://plato.stanford.edu/entries/rawls/
6. Amartya Sen and The Idea of Justice.
https://www.opendemocracy.net/en/amartya-sen-and-
7. Michael Walzer. Spheres of Justice.
https://academic.oup.com/edited-volume/34715/chapter-
abstract/296450735?redirectedFrom=fulltext
8. Odilqoriyev X.T. Davlat va huquq nazariyasi. – Toshkent “yuridik adabiyotlar publish”,
2022. – 265-bet.
9. Mirziyoyev Sh. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va
xalq farovonligining garovi. – T., 2017. – 10-bet.
10. Сальников В.П. Социалистическая правовая культура. – Саратов, 1989. – 5-12-betlar.
