JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Hojiyeva Nasiba Bahodirovna
Osiyo xalqaro universiteti o’qituvchisi
TARBIYA DARSLARIDA INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya:
Ushbu maqolada tarbiya darslarida interfaol metodlardan foydalanishning
ahamiyati, ular orqali o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini oshirish, mustaqil fikrlash va
ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Interfaol metodlar o‘quvchilarning
o‘zaro hamkorlikda ishlash, muammoni hal qilish va shaxsiy fikrini erkin ifodalash
imkoniyatlarini kengaytiradi. Maqolada interfaol metodlarning samarali shakllari, ularni dars
jarayoniga joriy etish usullari va pedagogik natijalari tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar:
Tarbiya darsi, interfaol metodlar, o‘quvchilarning faolligi, kommunikativ
ko‘nikmalar, mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlar, hamkorlikda o‘rganish.
Annotation:
This article explores the importance of using interactive methods in educational
(character-building) lessons, highlighting how they increase students’ interest in the class,
develop independent thinking, and enhance social skills. Interactive methods expand students’
opportunities to work collaboratively, solve problems, and freely express their personal opinions.
The article analyzes effective forms of interactive methods, ways of implementing them in the
lesson process, and their pedagogical outcomes.
Keywords:
Character education lesson, interactive methods, student engagement,
communication skills, independent thinking, problem situations, collaborative learning.
Interfaol ta’lim (lot. “internus” – ichki, o’zaro) – o’quvchi (magistr)larning bilim, ko’nikma,
malaka, muayyan axloqiy sifatlarni o’zlashtirish yo’lida birgalikda, o’zaro hamkorlikka
asoslangan harakatni tashikl etishga asoslanuvchi ta’lim. Interfaol metodlarining mohiyatidan
xabardor bo’lishda, eng avvalo,tayanch tushuncha – “interfaol” atamasining lug’aviy ma’nosi
“interfaol” (ing. “interact”; “interaktiv”; “inter”– o’zaro, birgalikda, “act” – harakat qilmoq, ish
ko’rmoq) tushunchasi “o’zaro, birgalikda harakat qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Interfaollik – ta’lim jarayoning ishtirokchilarning bilim, ko’nikma, malaka, muayyan axloqiy
sifatlarni o’zlashtirish yo’lida birgalikda, o’zaro hamkorlikka asoslangan harakatni tashkil etish
layoqatiga egaligi.
O’qitishning interfaol ta’limga asoslanishibir qarashda nihoyatda oddiy, soda va hatto“bolalar
o’yini” kabi taassurot uyg’otadi. Biroq ta’lim jarayonida interfaol metodlarni qo’llashga nisbatan
bunday yondashish to’g’ri emas. Zero, ta’lim amaliyotida interfaol metodlarni qo’llash muayyan
shartlarga muvofiq amalga oshiriladi.
Interfaol ta’lim qo’yidagilarga asoslaniladi:
Mashg’ulot-ma’ruza emas, balki jamoaningumumiy ishi.
Guruhning tajribasi pedagog (Pedagog)ning tajribasidan ko’p.
Talabalar yosh, ijtimoiy mavqe va tajribaga ko’ra o’zaro teng.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Har bir talaba o’rganilayotgan muammo yuzasidan o’z fikrini aytish huquqiga ega. Mashg’ulotda
talaba shaxsi tanqid qilinmaydi (fikr tanqid qilinishi mumkin).
Bildirilgan g’oyalar talabalarning faoliyatini boshqarmaydi, balki fikrlash uchun axborot
(ma’lumot) bo’lib xizmat qiladi. Interfaol metodlarni qo’llashning muayyan shartlarini asoslash
ularning didaktik qiymatini oshiradi.
Tarbiya darslarida interfaol metodlardan foydalanish — bu tarbiya (ya’ni axloqiy, ijtimoiy,
ma’naviy tarbiya) darslarini o‘quvchilarga faol ishtirok etish orqali o‘rgatish deganidir.
Bunda o‘qituvchi faqat ma’lumot beruvchi emas, balki o‘quvchilarni fikrlashga, munozara
qilishga, muammolarni birgalikda hal qilishga jalb etadi.
Ya’ni, o‘quvchilar faqat tinglovchi bo‘lib qolmaydi, ular o‘z fikrini bildiradi, guruhlarda ishlaydi,
rolli o‘yinlarda qatnashadi, real hayotdagi vaziyatlarni tahlil qiladi.
Bu metodlar o‘quvchilarda:
mustaqil qaror qabul qilish,
muloqot ko‘nikmalari,
ijtimoiy faollik,
hamkorlik va hurmat kabi sifatlarni rivojlantiradi.
Misollar
:
Bahs-munozaralar tashkil qilish (masalan, "Halol bo‘lish muhimmi?"),
Rol o‘ynash ("Agar sen do‘sting bilan kelisholmasang, nima qilasan?"),
"Aqliy hujum" (Brainstorming) o‘tkazish,
Guruhlarda loyihalar tayyorlash.
Qisqacha aytganda
, tarbiya darslarida interfaol metodlardan foydalanish — bu o‘quvchini
tarbiya jarayonining markaziga qo‘yib, uni faol va mustaqil shaxs sifatida shakllantirish
demakdir.
Xulosa
Tarbiya darslarida interfaol metodlardan foydalanish o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini
oshiradi, ular o‘z fikrini ochiq bayon qilish va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini
shakllantiradi. Interfaol metodlar yordamida o‘quvchilar o‘zaro hurmat va hamkorlik
madaniyatini rivojlantiradi. Shunday ekan, tarbiya darslarida an’anaviy yondashuvlar bilan bir
qatorda zamonaviy interfaol uslublarni qo‘llash ta'lim jarayonining samaradorligini sezilarli
darajada oshiradi.
Adabiyotlar
1. Hojiyeva Nasiba Bahodirovna. (2024). Ta’lim jarayonida boshlang‘ich sinflarda
texnologiya fanini o’qitish muammosining yoritilish mazmuni. TECHNICAL SCIENCE
RESEARCH IN UZBEKISTAN, 2(1),200–206.
2. Hojiyeva Nasiba Bahodirovna. (2024). THE SIGNIFICANCE OF EDUCATIONAL
TRAINING IN PRIMARY CLASSES. МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА, 2(2), 439–447.
3. Bahodirovna, H. N. (2023). BOSHLANG'ICH SINFLARDA ONA TILI O'QITISH
METODIKASI FANINING METODOLOGIK VA ILMIY ASOSLARI.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
4. Hojiyeva, N. (2023). METHODS OF TEACHING MOTHER TONGUE IN PRIMARY
CLASSES SCIENTIFIC AND METHODOLOGICAL BASIS. Modern Science and Research,
2(9), 424-428.
5. Hojiyeva, N. (2023). THE SUBJECT AND TASKS OF THE METHOD OF TEACHING
THE MOTHER TONGUE IN PRIMARY GRADES. Modern Science and Research, 2(10), 855-
857.
6. Bahodirovna, H. N. (2023). BOSHLANG'ICH SINFLARDA ONA TILI O'QITISH
METODIKASI FANINING PREDMETI VA VAZIFALARI.
7. Bahodirovna, H. N. (2023). TA’LIM JARAYONIDA BOSHLANG‘ICH SINFLARDA
TEXNOLOGIYA
FANINI
O
‘QITISH
MUAMMOSINING
YORITILISH
MAZMUNI. PEDAGOGS jurnali, 1(1), 209-209.
8. Bahodirovna, H. N. (2023). Methodological Foundations of Teaching the Science of"
Education" in Primary Grades. American Journal of Public Diplomacy and International Studies
(2993-2157), 1(9), 369-372.
9.
Hojiyeva, N. B. (2023). MODERN METHOD IN TEACHING MOTHER LANGUAGE
LESSONS-USING THE CACOGRAPHY METHOD.
American Journal of Public Diplomacy
and International Studies (2993-2157)
,
1
(10), 434-439.
10.
Bahodirovna, H. N. (2024). DEVELOPMENT OF FUTURE PRIMARY SCHOOL
TEACHERS BASED ON EDUCATIONAL COMPETENCIES.
Multidisciplinary Journal of
Science and Technology
,
4
(4), 203-208.
11.
Bahodirovna, H. N. (2024). AND ESSENCE OF THE EDUCATIONAL
PROCESS.
Multidisciplinary Journal of Science and Technology
,
4
(3), 328-333.
12.
Bahodirovna, H. N. (2023). Prognosis of Placental Insufficiency in Pregnant Women
Treated for Coronavirus.
Eurasian Medical Research Periodical
,
20
, 228-236.
13.
Bahodirovna, H. N. (2023). BOSHLANG’ICH SINFLARDA TARBIYA FANINI
O’QITISHNING ASOSIY METOD VA VOSITALARI.
TECHNICAL SCIENCE RESEARCH
IN UZBEKISTAN
,
1
(5), 332-338.
14.
Hojiyeva, N. B. (2023). INCREASING THE INTEREST OF STUDENTS IN THE
PROCESS OF TEACHING TECHNOLOGY IN PRIMARY GRADES.
American Journal of
Public Diplomacy and International Studies (2993-2157)
,
1
(10), 430-433.
15.
Bahodirovna, H. N. (2025). ZAMONAVIY TA’LIM JARAYONIDA BOSHLANG ‘ICH
SINF
O
‘QITUVCHILARNING
IJTIMOIY
KOMPETENSIYALARINI
TAKOMILLASHTIRISH.
PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI
,
2
(2), 463-466.
