JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Umirova Huriniso Ilxomjonovna
Osiyo xalqaro universiteti pedagogika magistratura mutaxasisligi boʻyicha I-bosqich magistri
PEDAGOGIK TEXNIKA-O’QITUVCHINING FE’L-ATVORI, YURISH-TURISHINI
TASHKILIY USULLAR MAJMUI PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA
Annotatsiya:
Ushbu maqolada pedagogik texnika – o‘qituvchining fe’l-atvori, yurishi-turishini
tashkiliy usullar majmui pedagogik muammo sifatida yoritib berilgan.
Аннотация:
В статье рассматриваются педагогические технологии — совокупность
организационных методов, исследующих поведение и деятельность учителя — как
педагогическая проблема.
Anotation:
This article discusses pedagogical techniques - a set of organizational methods that
examine the teacher's behavior and behavior - as a pedagogical problem.
Kalit so’zlar:
o’qituvchi, shaxsiy, mehnat, ilmiy, asos, tashkil etish, pedagogik texnika, amaliy
ahamiyat
.
Ta'lim jarayonining samarali tashkil etilishi uchun nafaqat o‘quv dasturlari va metodikalar
muhim, balki o‘qituvchining pedagogik texnikasi ham katta ahamiyatga ega. Pedagogik texnika
o‘qituvchining fe’l-atvoridan, yurish-turishidan, o‘quvchilar bilan muloqot qilish usullaridan
tashkil topadi. Bu omillar o‘qituvchining professional faoliyatining asosini tashkil etadi va ta'lim
jarayonining muvaffaqiyatli bo‘lishini ta'minlashda muhim rol o‘ynaydi. Pedagogik texnika, shu
bilan birga, o‘qituvchining psixologik, axloqiy, hissiy holatini, uning jismoniy va ruhiy
salohiyatini ham o‘z ichiga oladi.
Pedagogik texnika o‘qituvchining ta'lim jarayonida faol ishtirok etishini ta'minlovchi usullar,
shakllar va metodlarning yig‘indisidir. Bu tushuncha o‘qituvchining o‘quvchilar bilan aloqalarini,
ularning bilim olish jarayonini samarali tashkil etish va boshqarishdagi professional
ko‘nikmalarini o‘z ichiga oladi. Pedagogik texnika o‘qituvchining o‘z fe’l-atvorini qanday
namoyon etishini, uning yurish-turishidagi xatti-harakatlarini, tanlagan o‘qitish usullari va
metodlarni tashkil etishni ko‘zda tutadi.
O‘qituvchining pedagogik texnikasi ko‘plab omillarga bog‘liq. Ularning asosiylari –
o‘qituvchining xulq-atvori, suhbatlashish va muloqot qilish uslublari, o‘quvchilarni targ‘ib
qilishda, ta'lim berishda qo‘llaniladigan metodlar va texnikalarni samarali tanlashdir. Pedagogik
texnika nafaqat o‘qituvchining professionalligi, balki uning ichki dunyosining, axloqiy va
psixologik holatining ham ko‘rsatkichi hisoblanadi.
Har bir o‘qituvchining o‘ziga xos uslubi bo‘lsa-da, ta'lim jarayonining samaradorligini
oshirish uchun umumiy pedagogik qoidalar va usullarni qo‘llash zarur. O‘qituvchining fe’l-
atvori – bu uning ta'lim jarayonida, o‘quvchilar bilan aloqada, shuningdek, o‘zida pedagogik
bilimlarni tatbiq etishdagi xatti-harakatlari va qarorlaridir. Fe’l-atvor, o‘z navbatida,
o‘qituvchining bilim va pedagogik ko‘nikmalarini, shuningdek, uning o‘quvchilar bilan
ishlashdagi hissiy va psixologik holatini aks ettiradi.
O‘qituvchining yurish-turishi ham pedagogik texnikaning muhim jihatidir. Pedagogik
jarayonda o‘qituvchining harakati, mimikasi, nutqi va tana tili o‘quvchilarga ta'sir qiladi va
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
o‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan munosabatini belgilaydi. Bu omillar o‘quvchilarga nafaqat
bilim beradi, balki ularni tarbiyalashda ham katta rol o‘ynaydi. Pedagogik texnika, shu bilan
birga, o‘qituvchining o‘zini qanday tutishini, uning kasbiy axloqiy me'yorlarga rioya qilishini
ham belgilaydi.
Bundan tashqari, pedagogik texnikaning bir qismi sifatida o‘qituvchining tashkiliy usullari ham
muhim rol o‘ynaydi. Ta'lim jarayonini to‘g‘ri tashkil etish, o‘quvchilarning diqqatini jalb qilish,
ular bilan samarali muloqot o‘rnatish va ta'limga oid muammolarni bartaraf etishda o‘qituvchi
o‘z tashkiliy ko‘nikmalarini namoyon etadi. O‘qituvchining pedagogik texnikasi faqatgina
individual mahoratni rivojlantirish bilan bog‘liq emas, balki ta'lim tizimining umumiy
maqsadlariga erishishga xizmat qiladi.
Pedagogik texnikaning muammolari o‘qituvchining pedagogik faoliyatiga ta'sir ko‘rsatadigan
ko‘plab omillarga bog‘liq. Fe’l-atvor va yurish-turishning xatoliklari, pedagogik usullarning
yomon tanlanishi yoki noto‘g‘ri qo‘llanilishi o‘quvchilarni ta'lim jarayoniga qiziqtirmasligi,
o‘quvchilar bilan noxush muloqotga olib kelishi mumkin. Bu esa o‘z navbatida o‘qituvchining
samarali faoliyat yuritishiga to‘sqinlik qiladi.
Pedagogik texnikani takomillashtirishda o‘qituvchining fe’l-atvorini va yurish-turishini
nazorat qilish, ularni rivojlantirish zarur. Buning uchun o‘qituvchilarga doimiy ravishda
pedagogik treninglar, metodik mashg‘ulotlar, psixologik va pedagogik tayyorgarliklar
o‘tkazilishi kerak. O‘qituvchilarga o‘z fe’l-atvorini va yurish-turishini yaxshilash uchun zarur
pedagogik maslahatlar, uslubiy qo‘llanmalar va zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy
qilish, ularning kasbiy mahoratini oshirish uchun yordam berish muhimdir.
Pedagogik texnika o‘qituvchining ta'lim jarayonidagi muvaffaqiyatini ta'minlashda muhim
omil hisoblanadi. O‘qituvchining fe’l-atvori, yurish-turishi va tashkiliy usullari o‘quvchilarning
ta'limga bo‘lgan munosabatini shakllantiradi, o‘quvchilarga bilim berishda samarali natijalar
olishga yordam beradi. Pedagogik texnikaning takomillashuvi o‘qituvchining umumiy pedagogik
faoliyatini yaxshilashga xizmat qiladi.
Xulosa o’rnida shuni aytishimiz joizki, pedagogik texnika o‘qituvchining faqat kasbiy
malakasi emas, balki uning ichki dunyosi, axloqiy xulq-atvori va muloqot qobiliyatlarining ham
ko‘rsatkichi hisoblanadi. O‘qituvchining pedagogik texnikasini yaxshilash uchun doimiy
ravishda malaka oshirish va zamonaviy pedagogik uslublardan foydalanish zarur. Bu esa o’z
navbatida ta’lim jarayonining samaradorligini ta’minlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.Olimov, T. H. (2020). The image of a modern teacher in the formation of civic culture among
future highly educated specialists. Pedagogical skill-Bukhara, 5.
2 .Olimov, T. (2020). BO’LAJAK OLIY MA’LUMOTLI MUTAXASISLARDA FUQAROLIK
MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHNING AYRIM YO’NALISHLARI. FAN, TA'LIM VA
AMALIYOTNING INTEGRASIYASI, 1(1), 20-27..
3. R.Mavlonova, N.Raxmonqulova, N.Voxidova, K.Matnazarova. “Pedagogika”. Toshkent-2013.
4 Pedagogika
nazariyasi
va
tarixi.
1-qism:
Pedagogika
nazariyasi.
(M.X
Toxtaxodjayevava boshqalar)-Т.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2007. -380b
