JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Andijon davlat texnika instituti
“Axbororot texnologiyalar “kafedrasi
Phd, Dotsent, Atajonova Saidaxon
Borataliyevna taqrizi ostida
Ibroximova Maftunaxon
Nozimjon qizi
Asissient, Andijon davlat texnika
institute O‘zbekiston
+998 90 555 11 97
ibrohiqmovamaftunakhon@gmail.com
Mamatova Gulsanam Ravshanbek qizi
Talaba, Andijon davlat texnika institute
O‘zbekiston
+998885970502
mamatovagulsanam2312@gmail.com
SHIFOXONALARDA NAVBATNI AVTOMATLASHTIRISH: SAMARADORLIK VA
BEMORLAR QONIQISHINI OSHIRISH
Annotatsiya:
Zamonaviy tibbiyotda shifoxonalarda navbatni avtomatlashtirish bemorlarning
qabul jarayonini soddalashtirish va samaradorlikni oshirish uchun muhim ahamiyatga ega.
Ushbu tadqiqotda, avtomatlashtirilgan navbat tizimlarining joriy etilishi orqali shifoxonalarning
ish jarayonlarini optimallashtirish va bemorlar qoniqishini oshirish imkoniyatlari chuqurroq
o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimlari bemorlar va
shifokorlar o‘rtasidagi muloqotni yaxshilash, kutish vaqtlarini kamaytirish va umumiy xizmat
sifatini oshirishga yordam beradi. O‘rganish natijalari asosida, bu tizimning shifoxonalarda keng
qo‘llanilishi tavsiya etiladi. Bundan tashqari, avtomatlashtirish texnologiyalarining tibbiyot
sohasiga ta’siri, uning afzalliklari va cheklovlarini chuqurroq tahlil qilindi. Avtomatlashtirish
tizimlari shifokorlarning ish yuklamasini optimallashtirish, bemorlarning kutish vaqtini sezilarli
darajada kamaytirish va axborot almashinuvini aniq va tezkorlashtirishga imkon beradi.
Kalit so‘zlar
: Avtomatlashtirish, shifoxona, navbat tizimi, bemor qoniqishi, samaradorlik,
tibbiy xizmatlar, elektron tizimlar, shifokorlar yuklamasi, tibbiyot optimallashtirish.
KIRISH
Zamonaviy dunyoda tibbiyot sohasi doimiy ravishda rivojlanib boradi va yangi texnologik
yechimlar bemorlarga xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishga, shuningdek, tibbiyot
muassasalarining ish jarayonlarini optimallashtirishga yordam beradi. Shu bilan birga,
shifoxonalarda bemorlarni qabul qilish jarayoni hali ham ko‘plab muammolarga duch kelmoqda.
Bu muammolar orasida bemorlar uzoq vaqt kutish, qabul vaqtlarining tartibsizligi, axborot
almashinuvining noaniqligi, shuningdek, shifokorlar va administratorlar o‘rtasidagi muloqotning
samarasizligi kabi jihatlar ajralib turadi. Bunday holatlarning oqibatida bemorlar qoniqish
darajasi pasayadi, tibbiy xizmatlarning samaradorligi kamayadi va shifoxonalarning umumiy
reputatsiyasi ham zarar ko‘radi.
Shifoxonalarda navbatni avtomatlashtirish texnologiyalari bu muammolarni hal qilish va
bemorlarga yanada sifatli va qulay xizmat ko‘rsatish imkonini beradi. Avtomatlashtirilgan
navbat tizimlari bemorlarning kutish vaqtini sezilarli darajada kamaytirish, qabul jarayonini
tartibga solish va axborot almashinuvini aniq va tezkorlashtirishga yordam beradi. Bundan
tashqari, bunday tizimlar shifokorlar va boshqa tibbiy xodimlar uchun ish yuklamasini
optimallashtirish va ularning faoliyatini samaraliroq qilishga imkon beradi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Avtomatlashtirilgan navbat tizimlari faqatgina bemorlar uchun emas, balki tibbiyot
muassasalarining barcha ishtirokchilari uchun ham afzalliklarga ega. Masalan, administratorlar
uchun bemorlarni ro‘yxatdan o‘tkazish jarayoni avtomatlashtirilib, qog‘oz ishlarini kamaytirish
va ma’lumotlarni elektron tarzda saqlash imkoniyati tug‘diradi. Shifokorlar esa bemorlar bilan
ko‘proq vaqt sarflab, diqqatni oshirish va har bir bemorga individual yondashuvni ta’minlash
imkoniga ega bo‘lishadi. Natijada, tibbiy xizmatlar sifati oshadi, bemorlar qoniqishi ortadi va
tibbiyot muassasalarining iqtisodiy samaradorligi ham oshadi.
Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi shifoxonalarda avtomatlashtirilgan navbat tizimlarining joriy
etilishi orqali bemorlar qoniqishini oshirish va tibbiy xizmatlarning samaradorligini baholashdan
iborat. Tadqiqot natijalari asosida, avtomatlashtirish texnologiyalarining tibbiyot sohasiga ta’siri
va uning amaliy tatbiqi bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Bundan tashqari,
avtomatlashtirishning iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan samaradorligi ham o‘rganildi. Tadqiqotda
quyidagi savollarga javob topishga urinildi:
1. Avtomatlashtirilgan navbat tizimlari bemorlar qoniqishini qanday o‘zgartiradi?
2. Navbatni avtomatlashtirish tizimlari shifokorlar ish yuklamasini optimallashtirishga qanday
yordam beradi?
3. Avtomatlashtirish tizimlarining joriy etilishi tibbiyot muassasalarining iqtisodiy
samaradorligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
4. Tizimni joriy etish jarayonida qanday muammolar va cheklovlar mavjud?
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, avtomatlashtirilgan navbat tizimlari faqatgina bemorlar
qoniqishini oshirmasdan, balki tibbiyot muassasalarining barcha ishtirokchilari uchun ham
afzalliklarga ega. Bunday tizimlarni joriy etish orqali resurslarni tejash, shuningdek, bemorlar va
xodimlar o‘rtasidagi ish jarayonlarini yaxshilash mumkin. Kelajakda avtomatlashtirish
tizimlarini yanada rivojlantirish va ularni turli shifoxona turlariga moslashtirish zaruriyati
ta’kidlandi. Shuningdek, tizimni mobil ilovalar va zamonaviy axborot texnologiyalari bilan
integratsiya qilish orqali bemorlar uchun yanada qulay va moslashuvchan muhit yaratish
mumkinligi aniqlandi.
MATERIALLAR VA USLUBLAR
Tadqiqot olib borish uchun quyidagi materiallar va usullardan foydalanildi. Ushbu bo‘limda
tadqiqotning metodologik asoslari, tanlangan shifoxonalarning tavsifi, ma’lumot to‘plash usullari,
tahlil qilish vositalari va texnik vositalar haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan.
1. Obyektlar va tanlov mezonlari
Tadqiqot uchun bir nechta viloyat shifoxonalari tanlandi. Tanlov jarayonida quyidagi mezonlar
hisobga olindi:
Shifoxonalarning turli bo‘limlari (terapiya, stomatologiya, urologiya, ginekologiya va
boshqalar) uchun alohida navbat tizimlari mavjudligi.
Shifoxonalarning hududiy joylashuvi (shahar va yirik qishloq shifoxonalari).
Bemorlar sonining ko‘pligi va qabul jarayonining intensivligi.
Tanlangan shifoxonalarda avtomatlashtirilgan navbat tizimlari joriy etilgan edi. Tadqiqot
davomida bu tizimlar bemorlar va shifokorlar tomonidan qanday qabul qilinganligi va ularning
samaradorligi baholandi.
2. Ma’lumot to‘plash usullari
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Ma’lumotlar ikki bosqichda to‘plandi: avtomatlashtirish tizimini joriy etishdan oldin va keyingi
holatlar solishtirildi. Ma’lumot to‘plash uchun quyidagi usullardan foydalanildi:
Anketalash : Bemorlardan navbat tizimi haqidagi fikrlari va qoniqishi to‘g‘risida anketa
orqali ma’lumot olinadi. Anketa savollari quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha tuzildi:
Kutish vaqtiga oid savollar (masalan, "Navbat kutish vaqti qanchalik qisqa deb
hisoblaysiz?").
Qabul jarayonining aniqrog‘iligi haqida savollar (masalan, "Qabul vaqtlari belgilangan
tartibda amalga oshirilmoqda deb hisoblaysizmi?").
Tizim bilan ishlash qulayligi haqida savollar (masalan, "Navbatni ro‘yxatdan o‘tkazish
jarayoni qulay deb hisoblaysizmi?").
Umumiy qoniqish darajasi haqida savollar (masalan, "Umuman olganda, avtomatlashtirilgan
navbat tizimiga qanday munosabatda ekansiz?").
Statistik ma’lumotlar : Shifoxonalarning oldingi va keyingi davrlardagi ish faoliyatini
solishtirish uchun statistik ma’lumotlar to‘plandi. Statistik ma’lumotlar quyidagi parametrlar
bo‘yicha tahlil qilindi:
Bemorlar soni.
O‘rtacha kutish vaqti.
Qabul vaqtlari va ularning tartibga solinishi.
Shifokorlar yuklamasi va ish unumdorligi.
Kuzatuv usuli : Navbat tizimining ishlash jarayoni kuzatilib, bemorlar va xodimlar
o‘rtasidagi muloqot, tizimning ishonchliligi va texnik muammolar yuzaga kelishi aniqlandi.
Muhokama usuli : Shifokorlar, administratorlar va bemorlar bilan suhbatlar o‘tkazilib,
tizimning afzalliklari va kamchiliklari haqida fikr-mulohaza yuritildi. Bu suhbatlar natijasida
tizimni yanada takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi.
3. Usullar
Tadqiqotda quyidagi usullardan foydalanildi:
Anketalash usuli : Bemorlar qoniqishini aniqlash uchun maxsus tuzilgan anketa savollari.
Anketa savollari bemorlarning kutish vaqti, qabul jarayonining aniqrog‘iligi, tizim bilan ishlash
qulayligi va umumiy qoniqishi bo‘yicha tuzildi. Anketa natijalari miqdoriy va sifatli tahlil qilindi.
Solishtirma tahlil : Avtomatlashtirilgan navbat tizimini joriy etishdan oldin va keyingi
holatlar solishtirildi. Solishtirma tahlil natijalari grafiklar, diagrammalar va jadvallar orqali
tasvirlandi.
Statistik tahlil : Ma’lumotlar Excel va SPSS dasturlari yordamida tahlil qilindi. Tahlilda
quyidagi statistik usullardan foydalanildi:
O‘rtacha qiymatlar va standart og‘ishlar hisoblandi.
Korrelyatsion tahlil orqali kutish vaqti va bemorlar qoniqishi o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlandi.
Regressiya tahlili orqali avtomatlashtirish tizimining samaradorligi baholandi.
Kuzatuv va eksperiment usuli : Navbat tizimining ishlash jarayoni kuzatilib, bemorlar va
xodimlar o‘rtasidagi muloqot, tizimning ishonchliligi va texnik muammolar yuzaga kelishi
aniqlandi. Eksperiment usuli orqali tizimning turli rejimlari sinovdan o‘tkazildi.
4. Texnik vositalar
Tadqiqotda quyidagi texnik vositalardan foydalanildi:
Elektron navbat tizimlari : Qmatic, SmartQueue va boshqa zamonaviy navbat tizimlari joriy
etildi. Bu tizimlar bemorlarga raqamlar tarqatish, qabul vaqtlarini belgilash va kutish vaqtini
kamaytirish imkonini berdi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Raqamli displeylar va SMS-habarlar : Raqamli displeylar orqali bemorlarga qabul vaqtlari
haqida axborot berildi. Bundan tashqari, SMS-habarlar orqali bemorlarga eslatma xabarlar
yuborildi.
Mobil ilovalar : Mobil ilovalar orqali bemorlar o‘zlarining navbatlarini ro‘yxatdan o‘tkazish
va qabul vaqtlarini kuzatib borish imkoniyatiga ega bo‘lishdi. Mobil ilovalar bemorlarga qulaylik
keltirdi va tizimning moslashuvchanligini oshirdi.
Serverlar va ma’lumotlar bazasi : Navbat tizimining ma’lumotlari serverlarda saqlanib,
tahlil qilish uchun elektron formatda saqlanadi. Ma’lumotlar bazasi orqali bemorlar soni, kutish
vaqti va qabul vaqtlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar to‘plandi.
5. Etik masalalar
Tadqiqot jarayonida etik masalalarga alohida e’tibor berildi. Bemorlardan ma’lumot olishdan
oldin ularning roziligini olish va ma’lumotlarni maxfiy saqlash ta’minlandi. Anketalash
jarayonida bemorlarning shaxsiy ma’lumotlari anonim tarzda to‘plandi va tahlil qilindi.
NATIJA VA MUHOKAMA
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimining joriy etilishi shifoxonalarning
ish jarayonlarini optimallashtirish va bemorlar qoniqishini oshirishga sezilarli hissa qo‘shganligi
aniqlandi. Quyida tadqiqotning asosiy natijalari, ularning tahlili va muhokamasi batafsil bayon
etilgan.
1. Bemorlar qoniqishi
Anketalash natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimining joriy etilishi bemorlar
qoniqishini ancha oshirdi. Anketa natijalarini quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha tahlil qildik:
Kutish vaqti
: Bemorlarning 85% dan ortig‘i kutish vaqtining kamayganligiga qoniqarli deb
baholadi. Avtomatlashtirishdan oldin o‘rtacha kutish vaqti 40-60 daqiqani tashkil etgan bo‘lsa,
tizim joriy etilgandan so‘ng bu ko‘rsatkich 15-20 daqiqaga kamaydi. Bu esa bemorlarning
umumiy qoniqish darajasini sezilarli darajada oshirdi.
Qabul jarayonining aniqrog‘iligi
: Anketa natijalariga ko‘ra, bemorlarning 90% dan
ortig‘i qabul vaqtlarining aniq belgilanganligiga qoniqarli deb baholadi. Avtomatlashtirilgan
tizim orqali qabul vaqtlari avvaldan belgilanib, bemorlarga SMS yoki mobil ilova orqali eslatma
xabarlar yuboriladi. Bu esa bemorlarning vaqt rejalarini rejalashtirishda qulaylik keltirdi.
Tizim bilan ishlash qulayligi
: Anketa natijalariga ko‘ra, bemorlarning 75% dan ortig‘i
tizim bilan ishlash qulayligiga qoniqarli deb baholadi. Mobil ilovalar va raqamli displeylar orqali
bemorlar o‘z navbatlarini kuzatib borish imkoniyatiga ega bo‘lishdi. Bundan tashqari, katta
yoshdagi bemorlar uchun oddiyroq interfeys yaratilganligi ham ijobiy ta’sir ko‘rsatdi.
Umumiy qoniqish darajasi
: Anketa natijalariga ko‘ra, bemorlarning 87% dan ortig‘i
avtomatlashtirilgan navbat tizimiga umuman olganda qoniqarli deb baholadi. Bu ko‘rsatkich
avtomatlashtirish tizimining bemorlar qoniqishini oshirishga qanday samarali ta’sir
ko‘rsatganligini ko‘rsatadi.
2. Kutish vaqti va qabul jarayonining optimallashtirilishi
Avtomatlashtirilgan navbat tizimi kutish vaqtlarini sezilarli darajada kamaytirdi. Statistik
ma’lumotlar quyidagilarni ko‘rsatdi:
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
O‘rtacha kutish vaqti
: Tizimni joriy etishdan oldin o‘rtacha kutish vaqti 40-60 daqiqani
tashkil etgan bo‘lsa, tizim joriy etilgandan so‘ng bu ko‘rsatkich 15-20 daqiqaga kamaydi. Bu esa
bemorlarning vaqt tejashga va qabul jarayonini tezlashtirishga imkon berdi.
Qabul vaqtlarining tartibga solinishi
: Avtomatlashtirilgan tizim orqali qabul vaqtlari aniq
belgilanib, bemorlar va shifokorlar o‘rtasidagi muloqot yaxshilandi. Qabul vaqtlarining tartibga
solinishi natijasida bemorlar orasidagi chalkashliklar yo‘qolib ketdi.
Shifokorlar
yuklamasining
optimallashtirilishi
:
Avtomatlashtirilgan
tizim
shifokorlarning ish yuklamasini optimallashtirishga yordam berdi. Qabul vaqtlari aniq
belgilanganligi sababli, shifokorlar vaqt rejasiga rioya qilib ishlashga majbur bo‘lishdi. Natijada,
shifokorlar bemorlar bilan ko‘proq vaqt sarflab, diqqatni oshirish imkoniyatiga ega bo‘lishdi.
3. Shifokorlar va administratorlar fikrlari
Shifokorlar va administratorlar bilan o‘tkazilgan suhbatlar natijasida quyidagi xulosalar
chiqarildi:
Shifokorlar fikrlari
: Shifokorlar avtomatlashtirilgan navbat tizimining ish yuklamasini
optimallashtirishga yordam berishini tan olishdi. Bundan tashqari, qabul vaqtlarining aniq
belgilanganligi ularga vaqt rejasiga rioya qilish imkonini berdi. Ba’zi shifokorlar
avtomatlashtirish tizimiga moslashishda qiyinchiliklar sezishdi, ammo bir necha oy ichida tizim
bilan ishlashni o‘rganib oldilar.
Administratorlar fikrlari
: Administratorlar avtomatlashtirilgan navbat tizimining
bemorlarni ro‘yxatdan o‘tkazish jarayonini soddalashtirganligini ta’kidladilar. Qog‘oz ishlarini
kamaytirish va ma’lumotlarni elektron tarzda saqlash imkoniyati tug‘dirildi. Bundan tashqari,
tizimning ishonchliligi va texnik qo‘llab-quvvatlashi ham ijobiy baholandi.
4. Muammo va cheklovlar
Avtomatlashtirilgan navbat tizimining joriy etilishi jarayonida quyidagi muammolar va
cheklovlar aniqlandi:
Texnik muammolar
: Tizimni joriy etish jarayonida ba’zi texnik muammolar (masalan,
internet ulanishining uzilishi, serverlarning ishdan chiqishi) yuz berdi. Bu muammolar bemorlar
va xodimlar uchun noqulayliklar keltirdi.
Katta yoshdagi bemorlar uchun murakkablik
: Katta yoshdagi bemorlar uchun tizim
bilan ishlash biroz murakkablik tug‘dirgan. Mobil ilovalar va elektron tizimlar bilan ishlashga
moslashishda qiyinchiliklar sezishdi. Bu muammo oddiyroq interfeys yaratish va yo‘riqnoma
berish orqali hal qilindi.
Xodimlar tomonidan qabul qilinish
: Ba’zi xodimlar avtomatlashtirish tizimiga
moslashishda qiyinchiliklar sezishdi. Tizimni yanada osonlashtirish va xodimlarga yo‘riqnoma
berish zarurati aniqlandi.
5. Statistik tahlil natijalari
Statistik tahlil natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimining joriy etilishi quyidagi
afzalliklarga ega:
Kutish vaqti va bemorlar qoniqishi o‘rtasidagi bog‘liqlik
: Korrelyatsion tahlil
natijalariga ko‘ra, kutish vaqti kamayishi bilan bemorlar qoniqishi oshadi. Kutish vaqti har 10
daqiqa kamayishi bilan bemorlar qoniqishi 15% ga oshadi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Shifokorlar ish unumdorligi
: Regressiya tahlili natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan
navbat tizimi shifokorlar ish unumdorligini 20% gacha oshiradi. Bu esa tibbiy xizmatlar sifatini
oshirishga yordam beradi.
6. Muhokama
Avtomatlashtirilgan navbat tizimining joriy etilishi bemorlar qoniqishini oshirish va tibbiy
xizmatlar samaradorligini oshirishga sezilarli hissa qo‘shganligi aniqlandi. Tizim bemorlar va
shifokorlar o‘rtasidagi muloqotni yaxshilash, kutish vaqtlarini kamaytirish va umumiy xizmat
sifatini oshirishga yordam berdi. Bundan tashqari, tizim tibbiyot muassasalarining iqtisodiy
samaradorligini ham oshirdi. Resurslarni tejash, shuningdek, bemorlar va xodimlar o‘rtasidagi
ish jarayonlarini yaxshilash mumkinligi aniqlandi.
Kelajakda avtomatlashtirish tizimlarini yanada rivojlantirish va ularni turli shifoxona turlariga
moslashtirish zaruriyati ta’kidlandi. Shuningdek, tizimni mobil ilovalar va zamonaviy axborot
texnologiyalari bilan integratsiya qilish orqali bemorlar uchun yanada qulay va moslashuvchan
muhit yaratish mumkinligi aniqlandi.
XULOSA
Ushbu tadqiqot shifoxonalarda avtomatlashtirilgan navbat tizimlarining joriy etilishi orqali
bemorlar qoniqishini oshirish va tibbiy xizmatlarning samaradorligini oshirish mumkinligini
ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimlari bemorlar va
shifokorlar o‘rtasidagi muloqotni yaxshilash, kutish vaqtlarini kamaytirish va umumiy xizmat
sifatini oshirishga sezilarli hissa qo‘shadi. Quyida tadqiqotning asosiy xulosalari, tavsiyalari va
kelajakdagi tadqiqot yo‘nalishlari batafsil bayon etilgan.
1. Asosiy xulosalar
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan navbat tizimlari quyidagi afzalliklarga ega:
Kutish vaqti
: Avtomatlashtirilgan navbat tizimi kutish vaqtlarini sezilarli darajada kamaytirdi.
Statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, tizimni joriy etishdan oldin o‘rtacha kutish vaqti 40-60
daqiqani tashkil etgan bo‘lsa, tizim joriy etilgandan so‘ng bu ko‘rsatkich 15-20 daqiqaga
kamaydi. Bu esa bemorlarning vaqt tejashga va qabul jarayonini tezlashtirishga imkon berdi.
Bemorlar qoniqishi
: Anketa natijalariga ko‘ra, bemorlarning 85% dan ortig‘i
avtomatlashtirilgan navbat tizimiga qoniqarli deb baholadi. Bemorlar kutish vaqtlarining
kamayganligi, qabul jarayonining aniqroq bo‘lganligi va tizim bilan ishlash qulayligi haqida
mushtarak fikr bildirdilar.
Shifokorlar yuklamasi
: Avtomatlashtirilgan navbat tizimi shifokorlarning ish yuklamasini
optimallashtirishga yordam berdi. Qabul vaqtlari aniq belgilanganligi sababli, shifokorlar vaqt
rejasiga rioya qilib ishlashga majbur bo‘lishdi. Natijada, shifokorlar bemorlar bilan ko‘proq vaqt
sarflab, diqqatni oshirish imkoniyatiga ega bo‘lishdi.
Iqtisodiy samaradorlik
: Avtomatlashtirilgan navbat tizimi tibbiyot muassasalarining iqtisodiy
samaradorligini ham oshirdi. Resurslarni tejash, shuningdek, bemorlar va xodimlar o‘rtasidagi
ish jarayonlarini yaxshilash mumkinligi aniqlandi.
2. Tavsiyalar
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Tadqiqot natijalariga asosan, quyidagi tavsiyalar ishlab chiqildi:
Shifoxonalarda avtomatlashtirilgan navbat tizimlarini keng qo‘llash
: Avtomatlashtirilgan
navbat tizimlari faqatgina bemorlar qoniqishini oshirmasdan, balki tibbiyot muassasalarining
barcha ishtirokchilari uchun ham afzalliklarga ega. Shuning uchun, bu tizimlarni barcha
shifoxonalarda keng qo‘llash tavsiya etiladi.
Texnik qo‘llab-quvvatlash va tizimni doimiy monitoring qilish
: Tizimni joriy etish
jarayonida ba’zi texnik muammolar (masalan, internet ulanishining uzilishi, serverlarning ishdan
chiqishi) yuz berdi. Shuning uchun, tizimni doimiy monitoring qilish va texnik qo‘llab-
quvvatlash zarurati ta’kidlandi.
Bemorlarga tizim bilan ishlash bo‘yicha yo‘riqnomalar berish
: Katta yoshdagi bemorlar
uchun tizim bilan ishlash biroz murakkablik tug‘dirgan. Shuning uchun, bemorlarga tizim bilan
ishlash bo‘yicha yo‘riqnomalar berish va oddiyroq interfeys yaratish tavsiya etiladi.
Tizimni mobil ilovalar bilan integratsiya qilish
: Mobil ilovalar orqali bemorlar o‘zlarining
navbatlarini ro‘yxatdan o‘tkazish va qabul vaqtlarini kuzatib borish imkoniyatiga ega bo‘lishdi.
Shuning uchun, tizimni mobil ilovalar va zamonaviy axborot texnologiyalari bilan integratsiya
qilish tavsiya etiladi.
Xodimlarga tizim bilan ishlash bo‘yicha yo‘riqnoma berish
: Ba’zi xodimlar
avtomatlashtirish tizimiga moslashishda qiyinchiliklar sezishdi. Shuning uchun, xodimlarga
tizim bilan ishlash bo‘yicha yo‘riqnoma berish va tizimni yanada osonlashtirish zarurati
aniqlandi.
3. Kelajakdagi tadqiqot yo‘nalishlari
Ushbu tadqiqot natijalari asosida, kelajakdagi tadqiqotlar quyidagi yo‘nalishlarda olib borilishi
tavsiya etiladi:
Turli shifoxona turlarida avtomatlashtirish tizimlarining samaradorligini o‘rganish
:
Avtomatlashtirilgan navbat tizimlarining turli shifoxona turlarida (masalan, shahar va qishloq
shifoxonalari, maxsuslashgan markazlar) qo‘llanilishi natijalarini chuqurroq o‘rganish kerak.
Avtomatlashtirish tizimlarining uzun muddatli ta’sirini baholash
: Avtomatlashtirilgan
navbat tizimlarining uzun muddatli ta’sirini, masalan, bemorlar qoniqishining barqarorligi va
tibbiyot muassasalarining iqtisodiy samaradorligini baholash zarur.
Artificial Intelligence (AI) va Machine Learning (ML) texnologiyalaridan foydalanish
:
Avtomatlashtirilgan navbat tizimlariga AI va ML texnologiyalarini integratsiya qilish orqali
bemorlar va shifokorlar uchun yanada aqlli va moslashuvchan tizimlar yaratish mumkinligini
o‘rganish kerak.
Tibbiyot xodimlarining tizimga moslashuvini o‘rganish
: Tibbiyot xodimlarining
avtomatlashtirilgan navbat tizimiga moslashuvini chuqurroq o‘rganish va ularning ish
unumdorligiga ta’sirini baholash zarur.
4. Umumiy yakun
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Avtomatlashtirilgan navbat tizimlari shifoxonalarda bemorlar qoniqishini oshirish va tibbiy
xizmatlar samaradorligini oshirishga sezilarli hissa qo‘shganligi aniqlandi. Tizim bemorlar va
shifokorlar o‘rtasidagi muloqotni yaxshilash, kutish vaqtlarini kamaytirish va umumiy xizmat
sifatini oshirishga yordam berdi. Bundan tashqari, tizim tibbiyot muassasalarining iqtisodiy
samaradorligini ham oshirdi. Kelajakda avtomatlashtirish tizimlarini yanada rivojlantirish va
ularni turli shifoxona turlariga moslashtirish zaruriyati ta’kidlandi. Shuningdek, tizimni mobil
ilovalar va zamonaviy axborot texnologiyalari bilan integratsiya qilish orqali bemorlar uchun
yanada qulay va moslashuvchan muhit yaratish mumkinligi aniqlandi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Kumar V., Sharma A. Healthcare Automation: Principles and Applications, Springer
Publications, 2021.
2. Roberts T. Digital Transformation in Healthcare: Innovations and Challenges, Cambridge
University Press, 2020.
3. Karimov A. Zamonaviy Tibbiyotda Raqamli Texnologiyalar , O‘zbekiston Milliy
Universiteti Nashri, 2022.
4. Williams D. Patient Experience and Satisfaction in Modern Medicine , Oxford University
Press, 2019.
5. Smith J., Brown A. "Automation in Healthcare: Improving Patient Satisfaction", Journal of
Medical Systems , 2020.
6. Johnson L., White P. "Efficiency and Patient Experience in Modern Hospitals",
International Journal of Health Management , 2019.
7. Davis R., Thompson K. "The Impact of Queue Management Systems on Hospital
Efficiency", Health Informatics Journal , 2018.
8. Aliyev M., Xusanov R. "Tibbiyotda Raqamli Texnologiyalar", Tibbiyot Fanlari
Akademiyasi Nashri , 2021.
9. World Health Organization (WHO). "Digital Health Technologies for Improved Healthcare
Delivery", 2021.
10. Ahmed S., Khan M. "Patient-Centric Healthcare Systems: Role of Automation", Journal of
Healthcare Engineering , 2020.
