“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 03, ISSUE 06, 2025. JUNE
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
512
NOFILOLOGIK YO'NALISH TALABALARIGA INGLIZ TILINI
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA O'QITISH METODIKASINI
TAKOMILLASHTIRISH TEXNOLOGIYASI
Xolbo`tayeva Moxinur Temurboy qizi
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti 1-kurs tayanch
doktoranti
Annotatsiya.
Ushbu maqolada nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini
raqamli texnologiyalar asosida o'qitish metodikasini takomillashtirish texnologiyasi
deganda nimalar tushunilishi va ular qanday bo`lishi mumkinligi haqida bilib
olishingiz mumkin.
Kalit so`zlar:
nofilologik, talabalar, ingliz tili, metodika, texnologiya,
metodlar.
Аннотация.
В данной статье вы можете узнать о том, что
подразумевается под технологией совершенствования методики преподавания
английского языка студентам нефилологических направлений на основе
цифровых технологий и какими они могут быть.
Ключевые слова:
нефилологические, студенты, английский язык,
методика, технология, методы
Annotation.
In this article, you can learn about what is meant by the technology
of improving the methodology of teaching English to students of non-philological
directions based on digital technologies and what they can be.
Keywords:
non-philological, students, English, methodology, technology,
methods.
Filologiya yo'nalishi talabalariga ingliz tilini raqamli texnologiyalar asosida
o'qitish metodikasini takomillashtirish texnologiyasi deganda asosiy maqsad
filologiya talabalarining ingliz tilini o'rganish jarayonini yanada qiziqarli, samarali
va zamonaviy talablarga mos qilish, bunda raqamli texnologiyalarning
imkoniyatlaridan to'liq foydalanish nazarda tutiladi. Shuningdek, quyidagi sohalarni
qamrab oladi:
• O'qitish metodikasini modernizatsiya qilish: An'anaviy metodlarni raqamli
texnologiyalar bilan integratsiyalash, yangi interaktiv metodlarni (masalan,
gamifikatsiya, loyiha asosida o'qitish) joriy etish.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 03, ISSUE 06, 2025. JUNE
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
513
• Raqamli resurslardan foydalanishni optimallashtirish: Elektron darsliklar,
onlayn lug'atlar, interaktiv mashqlar, video-darslar, podkastlar, mobil ilovalar,
virtual sinflar kabi raqamli resurslardan maksimal darajada foydalanish.[1]
• Talabalarning mustaqil o'rganishini rag'batlantirish: Raqamli texnologiyalar
yordamida talabalarning mustaqil o'rganish qobiliyatlarini rivojlantirish, ularga
kerakli resurslarga oson kirish imkoniyatini yaratish.
• O'qituvchilarning kasbiy kompetentligini oshirish: O'qituvchilarni raqamli
texnologiyalardan samarali foydalanishga o'rgatish, ularning metodik mahoratini
oshirish uchun treninglar tashkil etish.
• Baholash tizimini takomillashtirish: Raqamli texnologiyalar yordamida
talabalarning bilimini baholashning yangi usullarini (onlayn testlar, interaktiv
topshiriqlar) joriy etish.
• Individual yondashuvni ta'minlash: Raqamli texnologiyalar yordamida har
bir talabaning individual ehtiyojlarini hisobga olgan holda o'qitishni tashkil etish.
• Filologik yo'nalishga moslashtirilgan kontent: Ingliz tilini o'rgatishda
filologiya yo'nalishiga oid matnlar, adabiyotlar, filmlar va boshqa materiallardan
foydalanish.
Yuqoridagilarni nazarda tutgan holatda quyidagi amaliy misollarni
keltirishimiz mumkin:
• Interaktiv onlayn darslar: Zoom, Google Meet kabi platformalar orqali jonli
darslar o'tish, interaktiv doskalardan foydalanish.
• Gamifikatsiya: Kahoot!, Quizizz kabi platformalar orqali o'yin elementlarini
darsga kiritish.
• Virtual sayohatlar: Muzeylar, tarixiy joylarga virtual sayohatlar
uyushtirish.[2]
• Onlayn hamkorlik: Google Docs, Padlet kabi platformalar orqali guruhli
loyihalar ustida ishlash.
• Sun'iy intellektga asoslangan ilovalar: Til o'rganish uchun mo'ljallangan
sun'iy intellektga asoslangan ilovalardan foydalanish (masalan, Duolingo, Babbel).
Natijada esa ushbu texnologiyani qo'llash orqali filologiya talabalari nafaqat
ingliz tilini yaxshi o'rganishlari, balki raqamli texnologiyalardan samarali
foydalanish ko'nikmalariga ham ega bo'ladilar. Bu ularning kelajakdagi kasbiy
faoliyatlarida muhim rol o'ynaydi.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 03, ISSUE 06, 2025. JUNE
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
514
Nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini raqamli texnologiyalar asosida
o'qitish metodikasini takomillashtirish uchun quyidagi texnologiyalardan
foydalanish mumkin:
1. Moslashuvchan (Adaptive) O'qitish Platformalari:
• Mohiyati: Sun'iy intellekt (AI) va mashinalarni o'rganish (ML)
algoritmlariga asoslangan holda, har bir talabaning bilim darajasi, o'rganish tezligi
va uslubiga moslashadigan platformalar.[3]
• Afzalliklari: Talabaning zaif tomonlarini aniqlab, ularni mustahkamlashga
yo'naltirilgan
mashqlarni
taklif
etadi,
shuningdek,
kuchli
tomonlarini
rivojlantirishga yordam beradi.
• Misollar: Duolingo, Knewton, Kaplan Adaptive Test Prep.
2. Multimedia Resurslaridan Foydalanish:
• Mohiyati: Video darslar, animatsiyalar, interaktiv o'yinlar, podkastlar va
virtual sayohatlar kabi multimedia resurslarini o'quv jarayoniga integratsiya qilish.
• Afzalliklari: Talabalarning qiziqishini oshiradi, mavzuni tushunishni
osonlashtiradi va xotirada uzoqroq saqlanib qolishiga yordam beradi.
• Misollar: YouTube Education, TED Talks, Khan Academy.
3. Virtual va Kengaytirilgan Haqiqat (VR/AR) Texnologiyalari:
• Mohiyati: Virtual haqiqat orqali ingliz tilida so'zlashuvchi muhitni yaratish
va talabalarga real hayotdagi vaziyatlarni simulyatsiya qilish imkoniyatini berish.
Kengaytirilgan haqiqat esa mobil qurilmalar orqali o'quv materiallarini interaktiv
tarzda vizuallashtirish imkonini beradi.
• Afzalliklari: Talabalarning til amaliyotini real sharoitlarda qo'llash
imkoniyatini beradi, ularning ishonchini oshiradi va o'rganish jarayonini yanada
qiziqarli qiladi.
• Misollar: Immerse, MondlyAR.
4. Mobil Ilovalar:
• Mohiyati: Ingliz tilini o'rganishga mo'ljallangan mobil ilovalardan
foydalanish. Bu ilovalar lug'at boyligini oshirish, grammatikani o'rganish, talaffuzni
yaxshilash va til ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi.
• Afzalliklari: Qulaylik, tezkorlik va istalgan vaqtda, istalgan joyda o'qish
imkoniyatini yaratadi.
• Misollar: Duolingo, Babbel, Memrise, Elsa Speak.
5. Hamkorlikdagi Onlayn Platformalar:
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 03, ISSUE 06, 2025. JUNE
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
515
• Mohiyati: Talabalarga boshqa o'quvchilar bilan hamkorlik qilish, loyihalar
ustida ishlash va o'zaro fikr almashish imkoniyatini beruvchi onlayn platformalardan
foydalanish.[4]
• Afzalliklari: Kommunikativ ko'nikmalarni rivojlantiradi, jamoada ishlashni
o'rgatadi va o'zaro yordam berish orqali o'rganishni osonlashtiradi.
• Misollar: Google Workspace (Docs, Sheets, Slides), Microsoft Teams, Slack.
6. O'yinlashtirish (Gamification):
• Mohiyati: O'quv jarayoniga o'yin elementlarini (ball to'plash, reytinglar,
mukofotlar) kiritish.
• Afzalliklari: Talabalarning motivatsiyasini oshiradi, raqobat muhitini
yaratadi va o'rganishni yanada qiziqarli qiladi.
• Misollar: Quizizz, Kahoot!, Classcraft.
7. Sun'iy Intellektga Asoslangan Chatbotlar:
• Mohiyati: Ingliz tilida suhbatlashish, savollarga javob berish va talaffuzni
tekshirish uchun AI chatbotlaridan foydalanish.
• Afzalliklari: 24/7 yordam berish, xatolarni tuzatish va real vaqt rejimida fikr
bildirish imkoniyatini beradi.
• Misollar: Replika, Andy.
8. Raqamli Baholash Vositalari:
• Mohiyati: Onlayn testlar, avtomatik baholash tizimlari va topshiriqlarni
topshirish platformalaridan foydalanish.
• Afzalliklari: Baholash jarayonini tezlashtiradi, xatolarni kamaytiradi va
talabalarga o'z natijalari haqida tezkor fikr bildirish imkoniyatini beradi.
• Misollar: Google Forms, Moodle, Canvas.
Muhim jihatlar:
• Yo'nalishga moslashuv: Nofilologik yo'nalish talabalari uchun ingliz tilini
o'qitishda ularning kasbiy ehtiyojlarini hisobga olish va o'quv materiallarini shu
yo'nalishga moslashtirish kerak.
• Pedagogik yondashuv: Raqamli texnologiyalardan foydalanish faqatgina
vosita bo'lib, o'qituvchining pedagogik mahorati va talabalar bilan muloqot qilish
qobiliyati muhim ahamiyatga ega.
• Texnik ta'minot: Raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish uchun
talabalarning internetga ulanishi va zarur texnik vositalarga ega bo'lishi ta'minlanishi
kerak.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 03, ISSUE 06, 2025. JUNE
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
516
Ushbu texnologiyalarni integratsiyalash orqali nofilologik yo'nalish talabalari
uchun ingliz tilini o'qitish metodikasini yanada takomillashtirish va ularning til
ko'nikmalarini rivojlantirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Kizi, F. M. A. Defects And Errors In Language Learning.
International
Journal of Innovations in Engineering Research and Technology
, 1-4.
2.
Fayzullaeva, M. Intensification of the teaching process using computer
technologies.
3.
Fayzullaeva, M. A. K. (2023). Effectiveness of information
technologies in the educational system.
Academic research in educational
sciences
,
5
(NUU conference 3), 433-436.
4.
Madina, F. (2023). Specific ways of using digital educational resources
in remote areas in organizing and developing the educational process based on
digital technologies.
Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика)
, (4), 220-228.
