MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
304
NAMANGAN VILOYATI IQTISODIYOTINI RIVOJLANISHIDA
BANK XIZMATLARINING O’RNI
Xolmirzayev Ikromjon Odiljon o’g’li - Andijon Davlat Texnika Instituti
Iqtisodiyot kafedrasi assistenti,
Ahmadjonov Muhammadnosir Bahtiyor o’g’li - Andijon Davlat Texnika
Instituti Muhandislik iqtisodiyoti va boshqaruv fakulteti Iqtisodiyot yo’nalishi
talabasi
Annotatsiya:
Ushbu
maqolada
Namangan
viloyatining
iqtisodiy
rivojlanishida bank xizmatlarining o‘rni chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Bank-moliya
tizimining mintaqaviy iqtisodiyotga ta’siri, moliyaviy resurslarni safarbar qilish,
tadbirkorlikni rivojlantirish va aholi bandligini ta’minlashdagi o‘rni asosida
Namangan viloyatidagi bank tizimi faoliyati yoritilgan. Shuningdek, hududiy
moliyaviy xizmatlar sifati, raqamli texnologiyalarni joriy etish va investitsiya muhiti
rivojiga bag‘ishlangan ilmiy xulosalar keltirilgan.
Kalit so’zlar: Namangan viloyati, bank tizimi, iqtisodiy rivojlanish, moliyaviy
xizmatlar, investitsiya muhiti, kreditlash, fintex.
Aаннотация: В данной статье проводится углубленный научный
анализ роли банковских услуг в экономическом развитии Наманганской
области. Рассмотрено влияние банковско-финансовой системы на
региональную экономику, мобилизацию финансовых ресурсов, развитие
предпринимательства и обеспечение занятости населения. Также
представлены научные выводы о качестве региональных финансовых услуг,
внедрении цифровых технологий и развитии инвестиционного климата.
Kлючевые слова: Наманганская область, банковская система,
экономическое развитие, финансовые услуги, инвестиционный климат,
кредитование, финтех.
Abstract: This article provides an in-depth scientific analysis of the role of
banking services in the economic development of Namangan region. It examines the
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
305
impact of the banking-financial system on the regional economy, mobilization of
financial resources, promotion of entrepreneurship, and employment generation. The
article also presents scientific conclusions on the quality of regional financial
services, implementation of digital technologies, and the development of the
investment climate.
Keywords: Namangan region, banking system, economic development,
financial services, investment climate, lending, fintech.
KIRISH
Namangan viloyati O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy rivojlanayotgan
hududlaridan biri bo‘lib, viloyat iqtisodiyotida sanoat, qishloq xo‘jaligi, xizmat
ko‘rsatish va transport-logistika tarmoqlari yetakchi o‘rin tutadi. Iqtisodiy o‘sish va
hududiy barqarorlikka erishishda moliya-bank tizimining o‘rni beqiyosdir. Banklar
nafaqat moliyaviy vositalarni jamlash va taqsimlash vazifasini bajaradi, balki xususiy
tadbirkorlikni rivojlantirish, investitsiya loyihalarini moliyalashtirish, ish o‘rinlarini
yaratish va aholi daromadlarini oshirish orqali iqtisodiy rivojlanishga faol hissa
qo‘shmoqda [1]. Shu bois, maqolada Namangan viloyati iqtisodiyotini
rivojlantirishda bank xizmatlarining o‘rni ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
MATERIALLAR VA USLUBLAR
Tadqiqot
Namangan
viloyatining
2020–2024
yillardagi
iqtisodiy
ko‘rsatkichlari, bank tizimi faoliyati haqidagi statistik hisobotlar va Markaziy bank,
Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida amalga oshirildi [2].
Ushbu tadqiqotda:
Bank xizmatlarining iqtisodiy o‘sishga ta’siri aniqlash uchun
korrelyatsion tahlil
;
Bank krediti hajmi, kredit portfeli sifati, xususiy sektorni
moliyalashtirish darajasi o‘rganish uchun
moliyaviy ko‘rsatkichlar dinamikasi
;
Hududiy bank xizmatlari sifati va raqamli moliyaviy xizmatlarning joriy
etilishi tahlili;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
306
Ekspert baholash
asosida bank xodimlari va tadbirkorlar fikrlarini
yig‘ish ishlari olib borildi.
NATIJALAR
Tadqiqot natijalari Namangan viloyati iqtisodiyotining rivojlanishida bank
xizmatlarining muhim o‘rnini tasdiqladi. Xususan:
Viloyatning umumiy kreditlash hajmi 2024 yilda 12,3 trillion so‘mga
yetdi, bu 2020 yilga nisbatan 28% o‘sishni ko‘rsatdi.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka ajratilgan kreditlar hajmi
umumiy kredit portfelining 42% ini tashkil etdi.
Bank-moliya tizimi orqali moliyalashtirilgan investitsiyalar hajmi 2023
yilda 14% ga oshdi, bu esa viloyatda yangi sanoat quvvatlarini ishga tushirishga va
xizmat ko‘rsatish sohasini kengaytirishga imkon berdi.
Ishbilarmonlik muhiti sezilarli yaxshilandi – so‘nggi 3 yilda viloyatda 22
mingdan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratildi.
Banklar tomonidan aholiga mikroqarz, iste’mol krediti va ipoteka
kreditlari ajratilishi moliyaviy qamrov darajasini oshirdi.
Raqamli moliyaviy xizmatlar (mobil banking, onlayn kreditlash) ulushi
2024 yilda 35% ga yetdi, bu esa xizmat sifati va tezkorligini oshirishga olib keldi [3].
MUHOKAMA
Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, Namangan viloyati iqtisodiyotini
rivojlantirishda bank xizmatlari moliyaviy resurslarni safarbar qilish va iqtisodiy
barqarorlikni ta’minlashda asosiy vosita sifatida qaralmoqda. Moliyaviy xizmatlar
hududiy rivojlanish strategiyalarini amalga oshirishda, jumladan, ishlab chiqarishning
texnik-modernizatsiyasini qo‘llab-quvvatlash, tadbirkorlik subyektlarini moliyaviy
jihatdan
mustahkamlashda
muhim
rol
o‘ynaydi
[4].
Bundan tashqari, banklarning raqamli texnologiyalar asosida ishlashi (fintex),
xizmatlarning sifatini oshirishi va aholining moliyaviy savodxonligini kuchaytirishi
iqtisodiy taraqqiyotning asosiy drayverlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ekspert
baholashlar shuni ko‘rsatdiki, Namangan viloyatida bank xizmatlariga bo‘lgan talab
ortib bormoqda, bu esa iqtisodiy rivojlanish uchun qulay muhit yaratmoqda.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
307
XULOSA
Namangan viloyati iqtisodiyotini rivojlantirishda bank xizmatlarining o‘rni
juda muhim. Banklar moliyaviy resurslarni to‘plash va taqsimlash orqali ishlab
chiqarish, xizmat ko‘rsatish, qishloq xo‘jaligi va innovatsion loyihalarni
moliyalashtirish imkonini bermoqda. Ularning faoliyati natijasida yangi ish o‘rinlari
yaratilmoqda, aholining moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlari
kengaymoqda
va
investitsion
muhit
yaxshilanmoqda.
Kelgusida Namangan viloyatida bank xizmatlarining sifati va qamrovini yanada
oshirish, raqamli moliyaviy xizmatlar ulushini ko‘paytirish, tadbirkorlikni
rag‘batlantirish uchun qulay sharoit yaratish, moliyaviy savodxonlikni oshirish
bo‘yicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiqdir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. “2024 yil bank tizimi faoliyati
bo‘yicha hisobot”.
2.
Davlat statistika qo‘mitasi. “Namangan viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanish ko‘rsatkichlari”.
3.
Tursunov, Z. (2024). “Hududiy iqtisodiy rivojlanishda bank xizmatlarining
roli”. “Moliyaviy tahlil” jurnali, №2, 33–41.
4.
To‘xtayev, M. (2023). “Bank tizimi va tadbirkorlikni rivojlantirish”.
“Iqtisodiyot va moliya” jurnali, №5, 52–59.
