MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
101
EMOTSIONAL MARKETING VA MIJOZLARNING QAROR
QABUL QILISH JARAYONI
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti
39B-24 Logistika guruhi 1-bosqich talabasi
Xudoyberdiyeva Gulbeka Voxobjon qizi
Ushbu ishda zamonaviy marketingda tobora muhim o‘rin egallayotgan
emotsional marketing konsepsiyasi va uning mijozlarning xarid qilish qarorlariga
qanday ta’sir ko‘rsatishi yoritiladi. Tadqiqotda inson ongining hissiy va mantiqiy
qaror qabul qilish mexanizmlari asosida emotsional reklama vositalarining
samaradorligi tushuntirilgan. Coca-Cola, Apple, TOMS Shoes kabi brendlar misolida
hissiyotlar orqali iste’molchida qanday munosabat shakllantirilishi, mijoz sodiqligini
qanday oshirish mumkinligi ko‘rsatiladi. Emotsional marketing – bu mahsulotni
emas, balki mijozning o‘ziga bo‘lgan munosabatini ijobiy tomonga o‘zgartirish orqali
savdoni oshirish strategiyasidir. Ishda ushbu yondashuvning asosiy usullari, real
hayotiy misollar va ularning psixologik izohlari asosida tahlil o‘tkazilgan.
Kalit so‘zlar: emotsional marketing, mijoz xulq-atvori, qaror qabul qilish,
hissiy reklama, brend sodiqligi, psixologik ta’sir, iste’molchi hissiyoti, reklama
strategiyasi, hissiyotga asoslangan marketing, mijoz ong osti
Reklama olamida juda ko‘p mahsulotlar bor, lekin hammasi ham odamlar
e’tiborini tortavermaydi. Ko‘pincha biz nimanidir tanlayotganimizda bunga o‘zim
qaror qildim deb o‘ylaymiz, aslida esa hissiyotlarimiz bu qarorni allaqachon biz
uchun qabul qilib bo‘lgan bo‘ladi. Aynan shuning uchun hozirgi marketingda
emotsiyalarga asoslangan yondashuv kuchli ahamiyatga ega bo‘lib bormoqda.
Emotsional marketing degani – bu mahsulotni emas, uning atrofidagi hissiyotni sotish
degani. Kompaniyalar mijozda iliqlik, quvonch, xavfsizlik, nostalgiya yoki orzu-
umid kabi hissiyotlarni uyg‘otishga harakat qilishadi. Masalan, Coca-Cola
reklamalarini eslasangiz: ular hech qachon “bizning ichimlik eng mazali” demaydi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
102
Ular do‘stlik, oilaviy quvonch, Yangi yil bayrami, bolalik kabi iliq his-tuyg‘ularni
ko‘rsatishadi. Natijada sizda brendga nisbatan ijobiy munosabat shakllanadi, va siz
hatto boshqa ichimliklar arzonroq bo‘lsa ham Coca-Colani tanlashingiz mumkin.
Yoki Apple brendini olaylik – ular mahsulotlarining texnik jihatlaridan ko‘ra,
hayotingizni qanday o‘zgartirishi haqida gapirishadi: yaratuvchanlik, ilhom, nafislik,
o‘zini erkin his qilish. Shu sababli Apple foydalanuvchilari o‘zini oddiy mijoz emas,
balki brend oilasining bir qismi deb his qilishadi.
Bu yerda yana bir muhim jihat bor: inson miyasi axborotni ikki yo‘nalishda
qayta ishlaydi – mantiqiy va hissiy. Hissiy qism, ya’ni “limbik tizim”, qarorlarni juda
tez qabul qiladi. Shuning uchun agar reklama sizda ijobiy emotsiyalar uyg‘otsa,
mantiqiy fikrlashga ulgurmasdan, sizda mahsulotga nisbatan ishonch paydo bo‘ladi.
Shu sababli reklamalarda ko‘pincha bolalar, uy hayvonlari, musiqa, ranglar,
tabassumli odamlar, hayotiy voqealar ishlatiladi – bularning hammasi sizning hissiy
reaksiyangizni faollashtirish uchun.
Yana bir misol – TOMS Shoes kompaniyasi. Ular “sen bir juft poyabzal sotib
olsang, biz yana bir juftini muhtoj bolaga sovg‘a qilamiz” degan tamoyilni ilgari
surishdi. Bu oddiy poyabzal emas, balki siz o‘zingizni mehribon va saxiy insondek
his qiladigan poyabzal. Bu orqali ular mijozning o‘ziga nisbatan ijobiy hissiyotini
kuchaytirishdi.
Xuddi shunday tarzda emotsional marketing brend sodiqligini ham
kuchaytiradi. Odamlar o‘ziga yoqqan brendni unutmaydi, uni do‘stiga tavsiya qiladi,
hatto biroz qimmatroq bo‘lsa ham aynan o‘shani tanlaydi. Chunki u brend bilan
bog‘liq ijobiy xotiralarga ega. Misol uchun, siz bolalikda oila davrasida yeyilgan bir
shirinlikni eslab, katta bo‘lganingizda ham aynan o‘shani izlab topishingiz mumkin –
bu mantiq emas, bu hissiyot.
Shunday qilib, emotsional marketing – bu faqat reklama yaratish emas, balki
mijoz bilan chuqur, hissiy aloqa o‘rnatish demakdir. Bu aloqa orqali mijoz mahsulotni
emas, o‘zini yaxshi his qiladigan bir tajribani sotib oladi. Hozirgi kunda bu
yondashuvsiz brendlar uzoq vaqt raqobatda qolishi qiyin. Shuning uchun har bir
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
103
marketing strategiyasi orqasida shunchaki mahsulotni targ‘ib qilish emas, inson
qalbiga yo‘l topish istagi bo‘lishi kerak.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YХATI:
1. Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ
СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В РАЗВИТИИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ. Экономическое развитие и анализ, 2(8),
448-457.
Ашурова, Н., Чекулаева, К., & Ачилов, М. (2025). АНАЛИЗ ЗАРУБЕЖНОГО
ОПЫТА МОДЕЛЕЙ КСО: РОЛЬ БИЗНЕСА В ПРЕОДОЛЕНИИ
ГЛОБАЛЬНЫХ КРИЗИСОВ. Передовая экономика и педагогические
технологии, 2(1), 248-261.
Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ
УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ. Экономическое развитие и анализ, 2(9),
234-242.
Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ СОЦИАЛЬНОГО ПАРТНЕРСТВА
В СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ НАЛОГОВОЙ ПОЛИТИКИ РЕСПУБЛИКИ
УЗБЕКИСТАН. Передовая экономика и педагогические технологии, 1(1), 232-
240.
Bakoev, K. N., & Chekulaeva, K. A. (2021). ECONOMETRIC ANALYSIS OF
INDUSTRIAL PRODUCTION’S VARIANCE IN THE SECTION OF CITIES AND
DISTRICTS OF THE NAVOI REGION. Frontline Marketing, Management and
Economics Journal, 1(08), 7-14.
Бакоев, Х. Н., & Чекулаева, К. А. (2021). ДИСПЕРСИОННЫЙ АНАЛИЗ
ПРОМЫШЛЕННОГО ПРОИЗВОДСТВА В РАЗРЕЗЕ ГОРОДАХ И РАЙОНАХ
НАВОИЙСКОЙ ОБЛАСТИ. In ЭКОНОМИКА В ТЕОРИИ И НА ПРАКТИКЕ:
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ И СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ (pp. 149-152).
Чекулаева, К. А. (2021). ОСОБЕННОСТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ
ГЕОЛОГО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ
ОЦЕНКИ
И
РАЦИОНАЛЬНОГО
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
104
ИСПОЛЬЗОВАНИЯ
ОСВОЕНИЯ
МРАМОРНЫХ
МЕСТОРОЖДЕНИЙ. Universum: технические науки, (12-2 (93)), 62-66.
Чекулаева, К. А. (2011). Разработка организационно-экономического
механизма рационального использования месторождений мрамора (Doctoral
dissertation, Московский государственный горный университет).
Чекулаева, К. А., & Эйрих, В. И. Экономика и управление на предприятии (по
отраслям). Экономика и управление, 100, 87-90.
Rabbonaqulovich, C. S. (2020). Advantages and distinctive features of venture
capital. SAARJ Journal on Banking & Insurance Research, 9(3), 17-22.
Rabbonaqulovich, C. S. (2022). VENTURE CAPITAL AS AN ECONOMIC
CATEGORY. European International Journal of Multidisciplinary Research and
Management Studies, 2(05), 83-87.
Rabbonaqulovich, C. S. (2021). The role of venture capital in the innovative
development of a transformed economy. ACADEMICIA: An International
Multidisciplinary Research Journal, 11(10), 1746-1752.
Rabbonaqulovich, C. S. (2024). VENCHUR KAPITALI SHAKLLANISHINING
ILMIY-NAZARIY ASOSLARI. Economics and Innovative Technologies, 12(5), 22-
33.
Chulliyev, S. (2024). INNOVATSION JARAYONLAR BILAN VENCHUR
KAPITALI O ‘RTASIDAGI BOG ‘LIQLIK VA UNGA TA’SIR QILUVCHI
OMILLAR. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2(5), 67-74.
Чуллиев, С. (2024). O ‘ZBEKISTONDA INNOVATSION TADBIRKORLIK VA
VENCHUR FONDLARINI QO ‘LLAB-QUVVATLASHNING USTUVOR YO
‘NALISHLARI. Economics and Innovative Technologies, 12(3), 1-14.
Latipov, N., Komilova, N., Makhmudov, B., Berdiev, K., Moslemzadeh, M.,
Chulliyev, S., ... & Hamroyev, M. (2024). Econometric modeling and forecasting of
environmental conditions of cities and population health problems: Case study of
Navoi and Zarafshan cities. Macedonian Journal of Ecology and Environment, 26(2),
169-181.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
105
Cho‘lliyev,
S.
(2022).
O
‘ZBEKISTONDA
TRANSFORMATSIYALASHAYOTGAN IQTISODIYOTNING INNOVATSION
RIVOJLANISHIDA VENCHUR KAPITALNING O ‘RNI. Economics and
Innovative Technologies, 10(5), 297-306.
Chulliyev, S. R. (2021). VENCHUR KAPITALI IQTISODIYOTNI INNOVASION
RIVOJLANTIRISH
OMILI
SIFATIDA. Oriental
renaissance:
Innovative,
educational, natural and social sciences, 1(10), 596-602.
Чуллиев, С. Р. (2020). СОСТОЯНИЕ ВЕНЧУРНОЙ ИНВЕСТИЦИИ В
УЗБЕКИСТАНЕ. РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ, 67.
Чўллиев, С. Р. (2021). ЎЗБЕКИСТОНДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ
ШАКЛЛАНИШИ. Scientific progress, 2(7), 543-547.
Чўллиев,
С.
Р.
(2020).
ИҚТИСОДИЁТНИ
ИННОВАЦИОН
РИВОЖЛАНТИРИШДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ
ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ. Иқтисодиётда инновация, 4(3).
Чуллиев, С. Р. (2024, October). РАҚАМЛИ ИҚТИСОДИЁТНИНГ
РИВОЖЛАНИШИДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ РОЛИ. In International
Conference on Adaptive Learning Technologies (Vol. 10, pp. 16-18).
Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). The Significance of Venture Capital on
the Digital Economy. American Journal of Business Practice, 1(7), 47–52. Retrieved
https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/508
Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). Scientific-Theoretical Basis of Venture
Capital. American Journal of Business Practice, 1(6), 46–51. Retrieved from
https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/252
Чуллиев, С. (2024). ВЗАИМОСВЯЗЬ ИННОВАЦИОННЫХ ПРОЦЕССОВ С
ВЕНЧУРНЫМ КАПИТАЛОМ И ФАКТОРАМИ, ВЛИЯЮЩИМИ НА
ИННОВАЦИОННЫЕ ПРОЦЕССЫ. Экономическое развитие и анализ, 2(5), 67-
74.
Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН ИҚТИСОДИЙ
ВА
КИЧИК
САНОАТ
ЗОНАЛАРИНИ
ЖОЙЛАШТИРИШ
ЗАРУРИЯТИ. Economics and Innovative Technologies, 11(4), 175-186.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
106
Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН ИҚТИСОДИЙ
ВА
КИЧИК
САНОАТ
ЗОНАЛАРИНИ
ЖОЙЛАШТИРИШ
ЗАРУРИЯТИ. Economics and Innovative Technologies, 11(4), 175-186.