MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–6_Июнь –2025
69
YOSHLARNING RUS TILINI BILISH SALOHIYATI
Malikova Shohida Raupovna
Farg’ona Shahar 1-sonli politexnikumi rus tili o’qituvchisi
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston yoshlari orasida rus tilini bilish
darajasi, uning zarurligi, ijtimoiy va kasbiy hayotdagi ahamiyati tahlil qilingan.
Muallif shahar va qishloq yoshlari o‘rtasidagi farq, mavjud muammolar va
imkoniyatlarni ko‘rsatgan. Maqolada rus tilini o‘rganishga nisbatan bo‘lgan
ehtiyoj va uni rivojlantirish zarurligi asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar: Rus tili, Yoshlar, Til salohiyati, Ta’lim, Madaniyatlararo
muloqot,Zamonaviy jamiyat,
Oliy ta’lim, Global bozor
O‘zbekistonda rus tilini bilish yoshlar uchun muhim ko‘nikma bo‘lib
qolmoqda. Rus tili nafaqat kundalik hayotda, balki fan, ta’lim, biznes va xalqaro
munosabatlarda ham keng qo‘llaniladi. U dunyoqarashni kengaytiradi, ko‘plab
ma’lumotlarga kirish imkonini beradi va kasbiy imkoniyatlarni oshiradi.
Bugungi yoshlarning rus tilini bilish darajasi har xil. Shaharlarda rus tilini
bilish darajasi nisbatan yuqori — bu yerda rus maktablari, til kurslari va rusiyzabon
muhit ko‘proq. Qishloqlarda bu borada muammolar mavjud, biroq til o‘rganishga
qiziqish ortib bormoqda.
Ko‘plab talabalar rus tilini bilish ularga nufuzli oliygohlarga kirish,
almashinuv dasturlarida qatnashish va xalqaro kompaniyalarda ishlash imkonini
berishini anglab yetmoqda. Ayniqsa, tibbiyot, IT va muhandislik kabi sohalarda rus
tilidagi adabiyotlar muhim ahamiyatga ega.
Shunga qaramay, muammolar mavjud: malakali o‘qituvchilarning
yetishmasligi, motivatsiya pastligi, va ayniqsa ingliz tilining kuchli raqobati. Shu
sababli bu yo‘nalishda ta’lim muassasalari va davlat tomonidan tizimli yordam
zarur.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–6_Июнь –2025
70
Xulosa qilib aytganda, rus tilini bilish zamonaviy yoshlar uchun madaniy va
kasbiy tayyorgarlikning muhim qismidir. Til kompetensiyasini rivojlantirish
yoshlarning globallashgan jamiyatda muvaffaqiyatli bo‘lishiga ko‘maklashadi.
1. Tarixiy kontekst
O‘zbekistonda rus tilining o‘rni tarixan kuchli bo‘lgan. Sovet davrida rus tili
rasmiy aloqa vositasi sifatida ishlatilgan va ko‘plab maktablar, oliygohlar va
hujjatlar rus tilida olib borilgan. Mustaqillikdan keyin ona tilining maqomi
kuchaygan bo‘lsa-da, rus tili kommunikatsiya va bilim olish vositasi sifatida
ahamiyatini saqlab qolgan.
2. Rus tilining yoshlar hayotidagi dolzarbligi
Ta’limda
Ko‘plab oliy ta’lim muassasalari (ayniqsa texnik va tibbiyot yo‘nalishlarida)
rus tilida dars olib boradigan guruhlarga ega.
Rossiya Federatsiyasining oliygohlariga o‘qishga kirish uchun rus tilini
bilish talab etiladi.
Qozon, Moskva, Sankt-Peterburg universitetlariga kirishni istagan yoshlar
rus tilini puxta o‘rganmoqda.
Ish va karyera
Xalqaro va qo‘shma korxonalarda rus tilini bilish afzallik hisoblanadi.
IT, tibbiyot, muhandislik va savdo sohalarida rus tilidagi texnik hujjatlar
ko‘p.
Madaniy aloqalar
Rossiyadagi o‘zbek diasporasi bilan aloqalar, madaniy tadbirlar, rus tilidagi
ommaviy axborot vositalarini tushunish uchun til kerak.
3. Muammolar va to‘siqlar
Qishloq joylarda:
Rus tili darslari kamroq sifatli, o‘qituvchilar yetishmaydi.
Ota-onalar rus tilini qo‘llab-quvvatlamasligi mumkin.
Ingliz tili bilan raqobat:
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–6_Июнь –2025
71
Hozirda ingliz tili ko‘proq ustuvor hisoblanadi, bu esa rus tiliga bo‘lgan
qiziqishni kamaytiradi.
Motivatsiya yetishmasligi:
Ba'zi yoshlar rus tilining foydasini darhol anglay olmaydi.
4. Ijobiy misollar va tashabbuslar
“Russkiy Mir” fondi O‘zbekistonda ko‘plab rus tili markazlarini ochmoqda.
Rossotrudnichestvo — O‘zbekiston yoshlariga rus tilida ta’lim, grantlar va
almashinuv dasturlarini taklif etadi.
O‘zbekiston va Rossiya hukumatlari o‘rtasida hamkorlik shartnomalari
asosida rus tilidagi darsliklar va o‘quv dasturlar qayta joriy etilmoqda.
5. Statistika (2023-2024 yillar)
O‘zbekistonda 700 dan ortiq rus tili chuqurlashtirib o‘qitiladigan maktab
mavjud.
Yiliga 10 mingdan ortiq o‘zbek yoshlari rus tilidagi Rossiya oliygohlariga
hujjat topshiradi.
Tashkentdagi rus tili kurslarida o‘quvchilarning 60% ni 16–25 yoshlar
tashkil qiladi.
6. Takliflar va istiqbollar
Qishloq maktablarida rus tili o‘qituvchilarini tayyorlash dasturlarini
kengaytirish. Multimediaviy va interaktiv rus tili darsliklarini ishlab chiqish.
Rus tili olimpiadalari, tanlovlar va forumlar orqali yoshlarning qiziqishini
oshirish. Rus tilini o‘rganayotgan yoshlarni Rossiyadagi almashinuv dasturlariga
ko‘proq jalb etish.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Karimova M. “Rus tilini o‘rganish metodikasi”, Toshkent, 2021.
2.
G‘aniyev S. “Zamonaviy tillar va global raqobat”, Toshkent, 2022.
3.
– O‘zbekiston yoshlari va rus tili haqida
ma’lumotlar.
4.
UNESCO: Language and Youth Development, 2020.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim Vazirligi statistik hisobotlari, 2023 yil.
