MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–5_Июнь –2025
320
YOSHLARDA SAVODXONLIKNI OSHIRISHDA ONA TILI VA
DARSLARNING ROLI
Nazirova Mushtariy Javlonbek qizi
Namangan viloyati Chust tuman 3-son poletexnikum Ona tili va adabiyoti
fani o’qituvchisi
Annotatsiya: Yoshlarda savodxonlikni oshirishda ona tili darslarining roli
Yoshlarda savodxonlikni oshirishda ona tili darslarining roli juda muhim va
beqiyosdir. Bu darslar nafaqat tilni o‘rganish, balki fikrlash, ifoda qilish va muloqot
qilish qobiliyatlarini shakllantirishda asosiy omil hisoblanadi.
Ona tili darslarining asosiy rollari:
I.
Nutq va yozuv madaniyatini shakllantiradi
Ona tili darslari bolalarga to‘g‘ri yozish, to‘g‘ri talaffuz qilish, grammatik va
uslubiy jihatdan savodli bo‘lishni o‘rgatadi.
II. So‘z boyligini oshiradi
Darslarda yangi so‘zlar, iboralar va ularning ma’nolari o‘rgatiladi.
III. O‘qish va tushunish ko‘nikmasini rivojlantiradi
Ona tili darslarida matn ustida ishlash orqali bolalar matnni o‘qish,
tushunish, tahlil qilish va baholashni o‘rganadilar.
IV. Fikrni mantiqiy tartibda ifodalashni o‘rgatadi
Insho yozish, hikoya tuzish, reja asosida fikr yuritish orqali o‘quvchilar
fikrni izchil bayon qilishni o‘rganadilar.
V. Madaniy va ma’naviy savodxonlikni oshiradi
Ona tili darslari orqali o‘quvchilar milliy qadriyatlar, urf-odatlar, buyuk
adiblar merosi bilan tanishadilar.
VI. Ijodiy tafakkurni rivojlantiradi
Matn tuzish, she’r yozish, hikoya yaratish kabi topshiriqlar orqali ijodkorlik
rivojlanadi.
Xulosa
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–5_Июнь –2025
321
Ona tili darslari yoshlarda savodxonlikni shakllantirishning eng asosiy
vositalaridan biridir. Bu darslar orqali o‘quvchilar tilni ongli ravishda qo‘llashni, fikr
yuritishni, o‘z nuqtai nazarini ifodalashni o‘rganadilar. Shu sababli, ona tili faniga
bo‘lgan e’tiborni kuchaytirish, uni zamonaviy va qiziqarli metodlar bilan o‘qitish
bugungi kunda dolzarb ahamiyat kasb etadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI
1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat
qilish davlat inspeksiyasi. “Ona tili va adabiyot fanini o'qitish metodikasi”,
Toshkent, 2021.
2. Karimov, I.A. “Yuksak maʼnaviyat — yengilmas kuch”, Toshkent: Maʼnaviyat,
2008.
3. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. “Ona tili” darsliklari (5–9-
sinflar), Toshkent.
4. Axmedova, N. va boshqalar. “Ona tili darslarida savodxonlikni rivojlantirish
metodikasi”, Toshkent, 2020.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PQ–5847-son
qarori. “2020–2030 yillarda O‘zbekiston Respublikasida ta’limni rivojlantirish
konsepsiyasi”.
6. Internet manbalari:
