MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
420
"INGLIZ TILINI O‘RGANISHNING ZAMONAVIY USULLARI VA
IMKONIYATLARI"
Qayumova Dilnora Ganijonovna
Farg’ona Shahar 1-sonli politexnikumi ingliz tili fani o’qituvchisi
Annotatsiya (Annotatsiya):Ushbu maqolada ingliz tilini o‘rganishning
zamonaviy usullari, innovatsion texnologiyalarning ta’limga ta’siri, kommunikativ
metodlar va multimedia vositalaridan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan.
Shuningdek, global muloqotda ingliz tilining o‘rni, o‘zbek yoshlarining bu boradagi
faoliyati va til o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasi tahlil qilinadi. Maqolada til
o‘rganishni soddalashtiruvchi ilovalar, onlayn kurslar va madaniy almashinuv
dasturlari haqida fikr yuritiladi.
Kalit so‘zlar (Keywords):Ingliz tili ,til o‘rganish ,zamonaviy texnologiyalar,
onlayn ta’lim,mobil ilovalar, kommunikativ metod, media vositalari,til almashinuvi,
ta’lim innovatsiyalari.
Kirish:
Bugungi globallashuv davrida ingliz tili nafaqat aloqa vositasi, balki xalqaro
hamkorlik, ilm-fan, texnologiya va biznes sohalarida muvaffaqiyat kalitidir.
O‘zbekiston Respublikasida ham ingliz tilini o‘rganish va o‘rgatish masalasiga
davlat darajasida e’tibor qaratilmoqda. Ushbu maqolada ingliz tilini o‘rganishning
zamonaviy usullari va imkoniyatlari haqida so‘z yuritiladi.
Asosiy qism:
Axborot texnologiyalari yordamida o‘rganish:
Zamonaviy texnologiyalar ingliz tilini o‘rganishda katta rol o‘ynamoqda.
Mobil ilovalar (Duolingo, Memrise, Hello English), onlayn kurslar (Coursera,
Udemy, EdX), va sun’iy intellekt asosidagi platformalar o‘quvchilarga mustaqil va
moslashuvchan tarzda tilni o‘rganish imkonini beradi.
Interaktiv metodlar:
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
421
An’anaviy usullardan farqli ravishda hozirgi kunda kommunikativ
yondashuv asosida til o‘rganishga urg‘u berilmoqda. Mashg‘ulotlarda rolli o‘yinlar,
suhbatlar, guruhli muhokamalar va prezentatsiyalar til ko‘nikmalarini
rivojlantirishga xizmat qiladi.
Media va madaniy resurslardan foydalanish:
Ingliz tili nafaqat grammatika va lug‘at yodlash bilan chegaralanmaydi.
Kinofilmlar, YouTube videolar, podkastlar va qo‘shiqlar orqali tilni tabiiy holatda
eshitish va tushunish ko‘nikmasi shakllanadi. Bu usul ayniqsa talaffuz va eshitish
malakasini oshirishda foydalidir.
Tandem va til almashinuvi:
Ona tili ingliz bo‘lgan insonlar bilan muloqot qilish, yozishmalar olib borish
tilni real hayotda qo‘llashga yordam beradi. Tandem dasturlari (masalan, Tandem
app yoki Speaky) bu borada samarali vosita bo‘la oladi.
Qo‘shimcha ma’lumotlar:
Duolingo, BBC Learning English, Khan Academy kabi platformalar bepul
va mustaqil til o‘rganishni kengaytirgan.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yildagi qaroriga
ko‘ra, umumta’lim maktablarida ingliz tilini chuqurlashtirilgan holda o‘rgatish
loyihalari yo‘lga qo‘yilgan.
Talabalar uchun IELTS, TOEFL, va CEFR kabi xalqaro imtihonlar orqali
bilim darajasi baholanadi.
Respublikamizda faoliyat yuritayotgan British Council Uzbekistan ingliz
tilini o‘rganishga doir ko‘plab loyihalarni amalga oshirib kelmoqda.
Mobil ilovalar:
Duolingo
,
Memrise
,
Hello English
,
Busuu
– har biri
gamifikatsiyalangan (o‘yinlashtirilgan) o‘rganish usullariga ega.
Raqamli texnologiyalar yordamida til o‘rganish samaradorligi an’anaviy
usullarga nisbatan 40-60% ga yuqoriroq bo‘lishi aniqlangan (Oxford ELT, 2020).
Ingliz tilini o‘rganishning dolzarbligi
Ingliz tili — XXI asrda eng ko‘p qo‘llaniladigan global aloqa tili hisoblanadi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti, YUNESKO, Jahon banki kabi xalqaro
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
422
tashkilotlarning rasmiy tili sifatida ham xizmat qiladi. Ingliz tili 1,5 milliarddan ortiq
inson tomonidan faol yoki passiv tarzda qo‘llaniladi. O‘zbekistonda ham bu tilni
bilish ko‘plab oliy ta’lim muassasalariga kirish, xorijiy grantlarda qatnashish,
xalqaro imtihonlar topshirish va ishga joylashish uchun muhim omilga aylangan.
2. Texnologiyalarning ta’siri va raqamli o‘rganish vositalari
Raqamli ta’lim vositalari ingliz tilini o‘rganishni mobil, moslashuvchan va
shaxsiylashtirilgan holga keltirdi. Quyidagi vositalar ayniqsa mashhur:
Mobil ilovalar:
Duolingo
– o‘yin tarzidagi darslar bilan bosqichma-bosqich o‘rgatadi.
Memrise
– video va tasvirlar orqali yangi so‘zlarni oson eslab qolish
imkonini beradi.
HelloTalk
va
Tandem
– ona tili ingliz bo‘lgan foydalanuvchilar bilan jonli
suhbat qilish imkonini yaratadi.
Onlayn platformalar:
Coursera
,
Udemy
,
FutureLearn
,
EdX
– dunyoning eng yaxshi universitetlari
tomonidan taqdim etilayotgan bepul va pullik ingliz tili kurslari.
BBC Learning English
,
Khan Academy
,
VOA Learning English
– o‘rta va
yuqori darajadagi o‘rganuvchilar uchun boy multimedia resurslar manbai.
3. Kommunikativ metodlar va interaktiv yondashuvlar
Bugungi ingliz tili ta’limi nafaqat grammatikani o‘rganish, balki tilni real
muloqotda qo‘llashga qaratilgan. Shuning uchun darslar quyidagi usullar asosida
olib boriladi:
CLT (Communicative Language Teaching) – o‘quvchilar tilni foydalanish
orqali o‘rganadilar.
Task-Based Learning (TBL) – vazifalarni bajarish orqali til ko‘nikmalari
rivojlantiriladi (masalan: intervyu olish, ro‘yxat tuzish, muammo yechish).
Project-Based Learning – film yaratish, blog yozish kabi ijodiy loyiha
asosida til o‘rgatish.
Gamifikatsiya – o‘yinlashtirish orqali motivatsiyani oshirish, raqobat
muhitida o‘rganishni quvnoq qilish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
423
4. Audiovizual vositalar orqali o‘rganish
Podkastlar (
The English We Speak
,
ESL Pod
,
Luke’s English Podcast
) – turli
darajadagi eshitish materiallari.
YouTube kanallari:
EnglishAddict
,
Speak English with Mr. Duncan
,
BBC English
,
Oxford
Online English
.
Filmlar va seriallar:
Subtitr bilan tomosha qilish – eshitish, talaffuz va yangi so‘zlarni
o‘rganishning samarali yo‘li.
Disney multfilmlari – boshlang‘ich bosqich uchun mos, ravon va sodda nutq.
5. Til almashinuvi va real muloqot imkoniyatlari
Ingliz tilini tabiiy muhitda o‘rganish uchun quyidagilar foydali:
Tandem dasturlari – bir o‘rganuvchi o‘z ona tilini boshqasiga o‘rgatadi,
evaziga o‘zi ingliz tilini o‘rganadi.
Telegram va Discorddagi ingliz tili guruhlari – yozma va og‘zaki muloqot
amaliyoti.
Pen Pal (Xatdosh) loyihalari – butun dunyodagi o‘quvchilar bilan maktub
almashish.
Ingliz tilini o‘rganish bugungi kunda hech qachon bo‘lmagan darajada
osonlashdi. Har bir o‘quvchi o‘ziga mos usul va vositalarni tanlab, doimiy mashq va
qat’iyat bilan bu tilda bemalol so‘zlasha oladi. Asosiysi, til o‘rganishda motivatsiya
va amaliyot muhim o‘rin tutadi. Yaxshi natijalar doim izchil mehnat bilan keladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
:
1.
Brown, H.D. (2007).
Principles of Language Learning and Teaching
. Pearson
Education.
2.
Richards, J.C., & Rodgers, T.S. (2014).
Approaches and Methods in Language
Teaching
. Cambridge University Press.
3.
Nurmatova, M. (2022). “Ingliz tilini o‘qitishda raqamli vositalarning o‘rni.” //
Ta’lim va innovatsiyalar jurnali. №2.
4.
Duolingo Inc. (2021).
Duolingo Learning Impact Report
.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
424
5.
Oxford University Press (2020).
English Language Teaching Global Survey
.
6.
https://www.britishcouncil.org
https://www.cambridgeenglish.org
