MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
151
YOSHLARNI MA’NAVIY TARBIYASINI RIVOJLANTIRISH VA
SHAKLLANTIRISHNING DOLZARB VAZIFALARI
Piskent 1-son Politexnikumi
Komilova Sadoqat Surobjon qizi
Fan:Tarbiya
+99899 933 23 43
Anotatsiya: Yoshlarni ma’naviy tarbiyasi jamiyatning barqaror rivojlanishi,
milliy o‘zlikni saqlash va axloqiy qadriyatlarning mustahkamlanishida muhim o‘rin
tutadi. Ushbu maqola O‘zbekiston Respublikasida yoshlarni ma’naviy tarbiyasini
rivojlantirish va shakllantirishning dolzarb vazifalarini tahlil qiladi. Ma’naviy
tarbiyaning asosiy yo‘nalishlari, milliy va umuminsoniy qadriyatlarning
integratsiyasi, zamonaviy ta’lim tizimidagi o‘rni va globalizatsiya sharoitidagi
muammolar ko‘rib chiqiladi. Maqola yoshlarni ma’naviy tarbiyasida oila, ta’lim
muassasalari
va
jamiyatning
roli,
shuningdek,
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalarining ta’sirini muhokama qiladi. O‘zbekistonning milliy qadriyatlar va
an’analarga asoslangan tajribasi tahlil qilinib, kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlari
va takliflar beriladi.
Kalit so‘zlar: ma’naviy tarbiya, yoshlar, milliy qadriyatlar, axloqiy tarbiya,
ta’lim tizimi, globalizatsiya, o‘zbek an’analari, oila, axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari, jamiyat.
Kirish
Jahonda tez sur’atda o‘zgarishlar sodir bo‘layotgan, raqamli texnologiyalar
keng tarqalayotgan hozirgi zamonda O‘zbekiston jamiyati oldida ma’naviy-axloqiy
qadriyatlarni saqlash va rivojlantirish vazifasi turibdi. Aynan shu qadriyatlar yoshlar
uchun axloqiy yo‘lko‘rsatkich vazifasini o‘tab, ularning dunyoqarashini
shakllantiradi va hayotning turli jabhalarida xulq-atvorini belgilaydi. Dunyo ochiqlik
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
152
tomon borayotgan, bu esa madaniyatlarning aralashuviga va natijada an’anaviy
asoslarning yo‘qolishiga olib kelayotgan bir sharoitda, o‘sib kelayotgan avlodni
tarbiyalashda ma’naviy va axloqiy qadriyatlarning o‘rni masalasi alohida dolzarblik
kasb etmoqda.
1. O‘zbek jamiyatida ma’naviy va axloqiy qadriyatlarning ahamiyati.
1.1. Madaniy-tarixiy ildizlar.
O‘zbekiston hozirgi respublika hududida yuksak sivilizatsiyalar va jahon
dinlari rivojlangan davrlarga borib taqaladigan boy tarixiy merosga ega. VIII asrda
mintaqaga kirib kelgan islom dini urf-odatlar bilan uyg‘unlashib, an’anaviy
madaniyatga o‘ziga xos shakl berdi. Bunda kattalarni hurmat qilish, mehmondo‘stlik
va adolatga intilish kabi fazilatlar jamiyat tuzilishining asosiy unsurlariga aylandi.
Hukumat bu qadriyatlarni mustahkamladi, ularni sovet davri elementlari bilan
uyg‘unlashtirdi va bugungi kunda ham milliy o‘zlikni anglashga ijobiy ta’sir
ko‘rsatishda davom etmoqda.
1.2. Oila va mahallaning o‘rni.
O‘zbek madaniyatida oila azaldan ma’naviy va axloqiy qadriyatlarni
uzatishning asosiy manbai bo‘lib kelgan. Ota-onalar, oilaning katta yoshli
a’zolari, buvi va bobolar to‘plagan tajribani yosh avlodga oilaviy an’analar va urf-
odatlar bilan bog‘lab yetkazadilar. Shu bilan birga, chuqur tarixiy ildizlarga ega
bo‘lgan mahalla instituti ham yoshlarda mas’uliyat, o‘zaro yordam va fuqarolik
birdamligi tuyg‘ularini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Shunday qilib, oilaviy-
ijtimoiy tarbiya ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni yetkazishda muhim vosita
hisoblanadi.
2. Zamonaviy O‘zbekistonda yoshlar tarbiyasining o‘ziga xos xususiyatlari
2.1. Globallashuv muammolari.
Madaniyat ta’sirining oqibatlari. Internet, ijtimoiy tarmoqlar va G‘arb
kinosining keng tarqalishi O‘zbekiston yoshlarining jahon tendensiyalari
bilan tobora ko‘proq tanishishiga olib kelmoqda. Bu, bir tomondan, ilg‘or bilimlar va
keng tajribalarga yo‘l ochsa, boshqa tomondan, milliy ma’naviy va madaniy
qadriyatlarga bo‘lgan qiziqishni susaytirishi mumkin.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
153
Individualizmning o‘sishi. Ehtiyotkorlik va jamoaviy qadriyatlar saqlanib
qolayotgan bo‘lsa-da, individuallashuv tendensiyasi kuzatilmoqda. Bu ba’zi hollarda
kattalarga hurmat ko‘rsatish, o‘zaro yordam berish va yaqinlarini qo‘llabquvvatlashni
talab qiladigan urf-odatlarga zid kelishi mumkin.
2.2. Davlat va jamoat tashabbuslari.
Ta’lim tizimiga e’tibor. O‘zbekistonda qiyinchiliklarni yengish an’analari va
o‘qitishning innovatsion usullarini uyg‘unlashtirishga qaratilgan dasturlar faol joriy
etilmoqda. O‘quv rejalarida sport, xalq madaniyati va ma’naviyati bilan bog‘liq
fanlar, hamda tarbiyaviy tadbirlar (sinf soatlari, mavzuli tanlovlar, anjumanlar)
ko‘zda tutilgan.
Muayyan tashkilotlarning roli. Musulmonlar va boshqa konfessiyalar diniy
boshqarmalari (shu jumladan, konfessiyalararo muloqot markazlari) ma’naviy va
ruhiy me’yorlar vakillariga va’z, ta’lim va ma’rifiy dasturlar orqali ta’sir ko‘rsatadi.
Bunda an’anaviy qadriyatlarni XXI asr voqeligiga moslashtirish ustuvor vazifa
hisoblanadi.
2.3. Oilaviy qadriyatlar va tarbiyaviy vazifa.
Oila
mustahkamligini
oshirish.
Davlat
darajasida
yosh
oilalarni
qo‘llabquvvatlash, sog‘lom turmush tarzi va mas’uliyatli ota-onalikni targ‘ib qilish
choralari ko‘rilmoqda.
Kattalarning tajribasidan foydalanish. Oiladagi hurmatli o‘rni tufayli, yoshlar
keksalar vatanida bag‘rikenglik, mehnatsevarlik va insonparvarlikni o‘rganmoqdalar.
3. Ma’naviy-axloqiy tarbiyani rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari.
3.1. Innovatsiyalar va an’analarning muvozanatli uyg‘unlashuvi
Global raqobat va shiddat bilan rivojlanayotgan ilmiy-texnik taraqqiyot
sharoitida milliy o‘zlikni saqlab qolish ustuvor vazifalardan biridir. Buning uchun
zamonaviy ta’lim usullari va innovatsion texnologiyalarni tarix, madaniyat va tilga
bo‘lgan hurmat bilan uyg‘unlashtirish muhimdir. Bunday o‘zaro aloqa shaxs
tarbiyachisiga an’analarni doimiy ravishda saqlab qolish va o‘zgaruvchan
sharoitlarga moslashish qobiliyatini rivojlantirishda yordam beradi.
3.2. Raqamli platformadan foydalanish imkoniyatlari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
154
Internet va ijtimoiy tarmoqlar nafaqat madaniy qadriyatlarning yo‘qolish
xavfini bartaraf etadi, balki ularni targ‘ib qilishning samarali vositasi ham bo‘lishi
mumkin. O‘zbek tilida ta’lim va ma’rifiy onlayn loyihalarni (jumladan, videobloglar,
ilovalar, veb-saytlar) yaratish yoshlarni o‘z tarixi va an’analarini o‘rganishga jalb
qilish, shuningdek, ma’naviy va axloqiy tamoyillarga asoslangan sifatli
ma’lumotlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish imkonini beradi.
3.3. Fuqarolik va ijtimoiy faollikni rivojlantirish
Yoshlarni vatanparvarlik, ijtimoiy adolat va birdamlik ruhida tarbiyalash
ko‘ngilli dasturlar, ijtimoiy loyihalar va ekologik tashabbuslar orqali amalga
oshirilishi mumkin. O‘smirlar va yoshlarning bunday tadbirlarda ishtiroki an’anaviy
ravishda ularga o‘zaro yordam, ijtimoiy mas’uliyat va bag‘rikenglik tuyg‘ularini
singdiradi - bu O‘zbek jamiyatining muhim qadriyatlaridir.
4. O‘zbekiston kelajagida ma’naviy va axloqiy qadriyatlarning o‘rni
Jamiyat yoshlarda yuksak ma’naviy-axloqiy ideallarni shakllantirish orqali
mamlakat taraqqiyoti uchun mustahkam poydevor yaratadi. Ajdodlarga hurmat,
adolat va ma’naviy burch tuyg‘usi, bilimga chanqoqlik va o‘zaro yordam –bularning
barchasi shaxsning kamol topishiga va uning faol fuqarolik pozitsiyasini
rivojlantirishga xizmat qiladi. An’anaviy nuqtai nazardan, aynan ma’naviy-axloqiy
tarbiya davlatlarning vorisiyligini va ichki barqarorligini ta’minlaydi. Bular bo‘lmasa,
O‘zbekistonning iqtisodiy salohiyatini yanada mustahkamlash va rivojlantirish
mumkin emas.
An’analar va yangiliklar shiddat bilan uyg‘unlashib borayotgan dinamik davr
sharoitida O‘zbekiston jamiyati ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni asrash va yosh
avlodga yetkazishga alohida e’tibor qaratmoqda. Bu jarayonda oila, mahalla, ta’lim
muassasalari, tashkilotlarning natijalari va samaradorligi, shuningdek, yoshlarning
o‘zlari ham muhim bo‘g‘in hisoblanadi. Shunday qilib, bugungi kunda
O‘zbekistonning barcha institutlar bilan samarali hamkorligi, uning o‘z madaniy
ma’naviy o‘ziga xosligini saqlab qolishi hamda mustaqil, ijtimoiy mas’uliyatli va
ma’naviy boy millat sifatida global dunyoga qo‘shila olishiga bog‘liq bo‘ladi.
Yoshlarni ma’naviy tarbiyasi jamiyatning ijtimoiy, madaniy va axloqiy
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
155
rivojlanishida asosiy omillardan biridir. Ma’naviy tarbiya yosh avlodni
vatanparvarlik, insonparvarlik, mehr-oqibat, adolat va mas’uliyat kabi qadriyatlar
ruhida tarbiyalash orqali ularning shaxs sifatida shakllanishiga yordam beradi.
O‘zbekiston Respublikasida yoshlarni ma’naviy tarbiyasi davlat siyosatining muhim
yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, “Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi qonun (2016) va
“Ma’naviy-axloqiy tarbiya to‘g‘risida”gi konsepsiyada (2019) bu jarayonning asosiy
prinsiplari belgilangan.
Zamonaviy dunyoda globalizatsiya, axborot oqimlarining kuchayishi va
ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri yoshlarning ma’naviy dunyoqarashiga jiddiy ta’sir
ko‘rsatmoqda. Bu sharoitda milliy qadriyatlar va an’analarni saqlab qolish, shu bilan
birga yoshlarni zamonaviy dunyoning talablariga moslashtirish dolzarb vazifaga
aylandi. Ushbu maqola yoshlarni ma’naviy tarbiyasining asosiy yo‘nalishlari, dolzarb
vazifalari, muammolari va ularni hal qilish yo‘llarini tahlil qiladi, shuningdek,
O‘zbekiston tajribasini global kontekstda ko‘rib chiqadi.
Ma’naviy tarbiyaning asosiy yo‘nalishlari
Ma’naviy tarbiya yoshlarning axloqiy, ijtimoiy va madaniy qadriyatlar
tizimini shakllantirishga qaratilgan ko‘p qirrali jarayondir. O‘zbekiston kontekstida
bu jarayon milliy an’analar, diniy qadriyatlar va umuminsoniy axloq normalariga
asoslanadi. Ma’naviy tarbiyaning asosiy yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:
Milliy qadriyatlar va an’analarni mustahkamlash
O‘zbek xalqining boy madaniy merosi, mehmondo‘stlik, mehr-oqibat, hurmat
va adolat kabi qadriyatlar yoshlar tarbiyasida muhim o‘rin tutadi. Masalan, “oila –
jamiyatning asosiy bo‘g‘ini” tamoyili yoshlarni oilaviy qadriyatlar, ota-ona hurmati
va jamoatchilik ruhida tarbiyalashga xizmat qiladi. Milliy bayramlar (Navro‘z,
Mustaqillik kuni) va an’analar (kelin salom, mehr-oqibat kechasi) yoshlarda
vatanparvarlik va o‘zlikni anglash tuyg‘usini shakllantiradi.
Umuminsoniy qadriyatlarning integratsiyasi
Globalizatsiya sharoitida yoshlar nafaqat milliy, balki umuminsoniy
qadriyatlar – inson huquqlari, tenglik, ekologik ong va ijtimoiy mas’uliyat kabi
tushunchalar bilan tanishishi zarur. Bu qadriyatlar yoshlarni global muammolarni
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
156
tushunishga va xalqaro hamjamiyatning faol ishtirokchisiga aylantirishga yordam
beradi. Masalan, BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari (SDG) doirasida
yoshlarni ekologik mas’uliyat ruhida tarbiyalash muhim vazifadir.
Axloqiy va vatanparvarlik tarbiyasi
Axloqiy tarbiya yoshlarda halollik, adolat, mas’uliyat va insonparvarlik kabi
fazilatlarni rivojlantirishga qaratilgan. Vatanparvarlik tarbiyasi esa yoshlarni o‘z
mamlakatining tarixi, madaniyati va kelajagi bilan faxrlanishga undaydi.
O‘zbekistonda “Yoshlar kuni” va “Vatanparvar” dasturlari kabi tashabbuslar ushbu
yo‘nalishni qo‘llab-quvvatlaydi.
Ma’naviy tarbiyada oilaning roli
Oila yoshlarni ma’naviy tarbiyasining asosiy instituti hisoblanadi. O‘zbek
oilalarida ota-ona, bobo-buvilar va mahalla an’analari yoshlarda axloqiy qadriyatlar
va ijtimoiy mas’uliyatni shakllantiradi. Masalan, o‘zbek oilalarida “katta hurmati” va
“yoshlarni tarbiyalash” an’analari yosh avlodda hurmat va mehr-oqibat tuyg‘usini
mustahkamlaydi. Oila ichidagi axloqiy suhbatlar, hikoyalar va maslahatlar
yoshlarning dunyoqarashiga ta’sir qiladi.
Ammo, zamonaviy sharoitda oilaning tarbiyaviy ta’siri global axborot
oqimlari va ijtimoiy tarmoqlar tufayli zaiflashmoqda. Bu esa yoshlarda milliy
qadriyatlarning o‘rniga begona madaniyat ta’sirining kuchayishiga olib kelishi
mumkin. Shu sababli, oila tarbiyasini zamonaviy talablar bilan uyg‘unlashtirish
dolzarb vazifadir.
Ta’lim tizimida ma’naviy tarbiyaning o‘rni
Ta’lim muassasalari yoshlarni ma’naviy tarbiyasida markaziy rol o‘ynaydi.
O‘zbekistonda maktablar, kollejlar va oliy ta’lim muassasalarida “Ma’naviyat va
ma’rifat” darslari, vatanparvarlik va axloqiy tarbiyaga qaratilgan dasturlar joriy
etilgan. Bu dasturlar yoshlarda milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik va axloqiy
qadriyatlarning shakllanishiga xizmat qiladi.
Maktab ta’limida ma’naviy tarbiya
Maktablarda “Adabiyot”, “Tarix” va “Ma’naviyat asoslari” kabi fanlar orqali
yoshlar milliy va umuminsoniy qadriyatlar bilan tanishadi. Masalan, Alisher Navoiy,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
157
Abu Ali ibn Sino kabi buyuk shaxslarning hayoti va ijodini o‘rganish yoshlarda faxr
va mas’uliyat tuyg‘usini uyg‘otadi. Bundan tashqari, sinfdan tashqari tadbirlar –
adabiy kechalar, vatanparvarlik haftaliklari va sport musobaqalari – yoshlarning
ijtimoiy faolligini oshiradi.
Oliy ta’limda ma’naviy tarbiya
Oliy ta’lim muassasalarida ma’naviy tarbiya yoshlarni kasbiy va ijtimoiy
mas’uliyat ruhida tayyorlashga xizmat qiladi. Masalan, universitetlarda tashkil
etiladigan “Yoshlar forumi” va “Ma’naviyat soatlari” yoshlarni ijtimoiy
muammolarni hal qilishga jalb qiladi. Shu bilan birga, talabalarni global
raqobatbardoshlikka tayyorlash uchun ma’naviy tarbiyani zamonaviy bilim va
ko‘nikmalar bilan uyg‘unlashtirish zarur.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’siri
Zamonaviy dunyoda
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari
(AKT)
yoshlarning
ma’naviy
dunyoqarashiga katta ta’sir ko‘rsatmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar, internet va ommaviy
axborot vositalari yoshlarning axloqiy va madaniy qadriyatlarini shakllantirishda ikki
tomonlama rol o‘ynaydi. Bir tomondan, AKT yoshlarga global bilim va madaniyat
bilan tanishish imkonini beradi. Masalan, onlayn ta’lim platformalari va ijtimoiy
tarmoqlardagi tarbiyaviy kontent yoshlarning ma’rifatini oshiradi.
Boshqa tomondan, ijtimoiy tarmoqlardagi begona madaniyat ta’siri, axloqsiz
kontent va noto‘g‘ri axborot yoshlarda milliy qadriyatlarning zaiflashishiga olib
kelishi mumkin. O‘zbekistonda ushbu muammoni hal qilish uchun “Raqamli
O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida raqamli savodxonlikni oshirish va ijtimoiy
tarmoqlarda milliy qadriyatlar targ‘ibotini kuchaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar
amalga oshirilmoqda.
Ma’naviy
tarbiyadagi
muammolar
va
cheklovlar
Yoshlarni ma’naviy tarbiyasida bir qator muammolar mavjud:
Globalizatsiya ta’siri:
Global axborot oqimlari milliy qadriyatlarning
zaiflashishiga olib kelishi mumkin. Masalan, yoshlar orasida g‘arb madaniyati
ta’sirining kuchayishi kuzatilmoqda.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
158
Ta’limdagi cheklovlar:
Ba’zi ta’lim muassasalarida ma’naviy tarbiya
dasturlari eskirgan usullarga asoslanadi, bu esa yoshlarning qiziqishini pasaytiradi.
Oilaning ta’sirining pasayishi:
Urbanizatsiya va iqtisodiy muammolar
tufayli oilaning tarbiyaviy roli zaiflashmoqda.
Raqamli savodxonlikning yetishmasligi:
Yoshlarning ko‘pchiligi
ijtimoiy tarmoqlardan noto‘g‘ri axborotni ajratishda qiyinchiliklar tortadi.
Yechimlar va takliflar
Yoshlarni ma’naviy tarbiyasini rivojlantirish uchun quyidagi takliflar amalga
oshirilishi mumkin:
1.
Ta’lim dasturlarini modernizatsiya qilish:
Ma’naviy tarbiya
darslarida zamonaviy metodlar, masalan, interaktiv o‘yinlar, loyiha asosidagi ta’lim
va raqamli resurslardan foydalanish.
2.
Oila va jamiyatni jalb qilish:
Mahalla va oila institutlarini tarbiyaviy
jarayonlarga faol jalb qilish, masalan, “Oila akademiyasi” loyihalarini kengaytirish.
3.
Raqamli savodxonlikni oshirish:
Yoshlarga ijtimoiy tarmoqlardan
foydalanish bo‘yicha o‘quv dasturlari joriy etish, milliy qadriyatlar targ‘ibotini
kuchaytirish.
4.
Vatanparvarlik tadbirlarini ko‘paytirish:
Yoshlar o‘rtasida
vatanparvarlik va axloqiy tarbiyaga qaratilgan festivallar, forumlar va musobaqalarni
tashkil etish.
5.
Xalqaro tajriba almashish:
Ma’naviy tarbiya sohasida Yaponiya,
Singapur kabi davlatlarning tajribasini o‘rganish va mahalliy sharoitlarga
moslashtirish.
Xulosa
Yoshlarni ma’naviy tarbiyasi O‘zbekistonning barqaror rivojlanishi, milliy
o‘zlikni saqlash va global raqobatbardoshlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
Ma’naviy tarbiya milliy va umuminsoniy qadriyatlarning uyg‘un integratsiyasi, oila,
ta’lim muassasalari va jamiyatning birgalikdagi sa’y-harakatlari orqali amalga
oshiriladi. Globalizatsiya va axborot texnologiyalari sharoitida yoshlarni axloqiy,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
159
vatanparvar va mas’uliyatli shaxs sifatida tarbiyalash dolzarb vazifadir.
O‘zbekistonning boy madaniy merosi va an’analariga asoslangan ma’naviy tarbiya
tizimi zamonaviy ta’lim usullari va raqamli imkoniyatlar bilan boyitilishi lozim.
Kelajakda ta’lim dasturlarini modernizatsiya qilish, raqamli savodxonlikni oshirish
va xalqaro tajribadan foydalanish orqali yoshlarning ma’naviy dunyoqarashini
yanada mustahkamlash mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
O‘ZBEKISTON
RESPUBLIKASI
PREZIDENTINING
2016-YIL
14-
SENTABRDAGI “YOSHLAR SIYOSATI TO‘G‘RISIDA”GI QONUNI.
2.
O‘ZBEKISTON
RESPUBLIKASI
PREZIDENTINING
2019-YIL
26-
FEVRALDAGI PQ-4190-SON QARORI, “MA’NAVIY-AXLOQIY TARBIYA
TO‘G‘RISIDA”GI KONSEPSIYA.
3.
KARIMOV, I. A. (1998).
YUKSAK MA’NAVIYAT – YENGILMAS KUCH
.
TOSHKENT: MA’NAVIYAT.
4.
ALIMOVA, D. A. (2020). YOSHLARNI MA’NAVIY TARBIYASIDA MILLIY
QADRIYATLARNING O‘RNI.
O‘ZBEKISTON TARIXI JURNALI
, 3, 45-52.
5.
TOJIBOYEVA, N. M. (2021). MA’NAVIY TARBIYA VA ZAMONAVIY
TA’LIM TIZIMI.
PEDAGOGIKA FANLARI BO‘YICHA ILMIY JURNAL
, 4, 12-18.
6.
XO‘JAYEV, F. (2019). GLOBALIZATSIYA SHAROITIDA YOSHLAR
TARBIYASI.
XALQ TA’LIMI JURNALI
, 5, 33-39.
7.
UNESCO (2020).
EDUCATION FOR SUSTAINABLE DEVELOPMENT: A
ROADMAP
. PARIS: UNESCO PUBLISHING.
8.
SAIDOV, M. (2022). O‘ZBEKISTONDA YOSHLAR SIYOSATI VA
MA’NAVIY TARBIYA. TOSHKENT: O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
NASHRIYOTI.