MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
21
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR RIVOJLANISHIDA O’YIN
TEXNOLOGIYALARINING AHAMIYATI
Andijon Davlat Pedagogika Instituti
Pedagogika yo‘nalishi 1-kurs magistranti
Maxmudjonova Farog‘at Oybek qizi
+998907610371
maxmudjonovafarogatxon@gmail.com
Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning har
tomonlama rivojlanishida o‘yin faoliyatining tutgan o‘rni tahlil qilinadi. O‘yin — bu
nafaqat bolalarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish vositasi, balki ularning
ijtimoiylashuvi, kognitiv va emotsional rivojlanishining muhim omili sifatida ko‘riladi.
Maqolada o‘yin turlarining ta'limiy va tarbiyaviy imkoniyatlari ochib beriladi hamda
maktabgacha ta’lim muassasalarida o‘yin faoliyatini to‘g‘ri tashkil etish bo‘yicha
ilmiy asoslangan tavsiyalar keltirilgan.
Kalit so‘zlar: maktabgacha ta’lim, o‘yin faoliyati, bolalar rivojlanishi, kognitiv
rivojlanish, ijtimoiylashuv, emotsional rivojlanish
Аннотатция: В данной статье рассматривается значимость игровой
деятельности в развитии детей дошкольного возраста. Игра представляется
не только способом организации досуга ребенка, но и важным фактором его
социализации, когнитивного и эмоционального развития. В работе
раскрываются образовательные и воспитательные возможности различных
видов игр, а также приводятся научно обоснованные рекомендации по
эффективной организации игровой деятельности в условиях дошкольного
образования.
Ключевые слова: дошкольное образование, игровая деятельность,
развитие детей, когнитивное развитие, социализация, эмоциональное развитие
Annotation: This article explores the significance of play activities in the
holistic development of preschool-aged children. Play is considered not merely a
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
22
leisure activity but a fundamental component in fostering children's socialization,
cognitive skills, and emotional growth. The study highlights the educational and
developmental potential of various types of play and provides scientifically grounded
recommendations for effectively integrating play into preschool educational settings.
Key words: preschool education, play activity, child development, cognitive
development, socialization, emotional development
Kirish
Insonning shaxs sifatida shakllanishi bolalik davridan, xususan, maktabgacha
yosh bosqichidan boshlanadi. Bu davr bolaning psixologik, jismoniy, ijtimoiy va
nutqiy rivojlanishi uchun eng muhim poydevor hisoblanadi. Shu bois, maktabgacha
ta’lim tizimi bola shaxsining har tomonlama kamol topishiga xizmat qiluvchi samarali
pedagogik metodlarni izlash va qo‘llashni talab etadi. Ana shunday vositalardan biri
— bu o‘yin faoliyatidir. O‘yin bola uchun tabiiy ehtiyoj bo‘lib, uning bilish faolligini,
ijodiy
tafakkurini
va
ijtimoiy
kompetensiyalarini
rivojlantiruvchi
kuchli
psixopedagogik mexanizm hisoblanadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, o‘yin faoliyati
bola rivojlanishining barcha yo‘nalishlarini — kognitiv, emotsional, ijtimoiy va
harakat faoliyatini bir butun jarayonda uyg‘unlashtiradi. O‘yin orqali bola atrof-
muhitni anglaydi, o‘zining individual qobiliyatlarini kashf etadi, tengdoshlar bilan
muloqotga kirishadi va muayyan rollar orqali ijtimoiy munosabatlarni modellashtiradi.
Ayniqsa, rolli o‘yinlar orqali bola hayotiy tajriba orttiradi, turli ijtimoiy vazifalarni
bajarishni o‘rganadi, bu esa uning keyingi bosqichlardagi ijtimoiy moslashuvi uchun
muhim zamin yaratadi. Maktabgacha ta’lim muassasalarida o‘yin faoliyatini
pedagogik jarayonga ilmiy asosda integratsiya qilish, o‘yin orqali ta’lim va tarbiyani
uyg‘unlashtirish — bola shaxsini sog‘lom, ijtimoiy faolligi yuqori va mustaqil
fikrlovchi inson sifatida shakllantirishga xizmat qiladi. Mazkur maqolada o‘yin
faoliyatining maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishidagi o‘rni tahlil qilinadi, uning
turli shakllari va ulardan samarali foydalanish uslublari yoritiladi, shuningdek,
pedagoglar uchun metodik tavsiyalar taqdim etiladi.
Adabiyotlar sharhi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
23
Maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishida o‘yin faoliyatining tutgan o‘rni
so‘nggi yillarda pedagogika, psixologiya va defektologiya sohalaridagi ko‘plab ilmiy
izlanishlarning markaziy mavzusiga aylangan. Turli ilmiy manbalarda o‘yin faoliyati
bola shaxsining kognitiv, emotsional va ijtimoiy rivojlanishini jadallashtiruvchi muhim
vosita sifatida e’tirof etiladi. Xususan, L.S. Vygotskiy o‘zining sotsiokultural
rivojlanish nazariyasida o‘yin faoliyatini bolada "yaqin rivojlanish zonasi"ni
kengaytiruvchi, u orqali bola murakkab ijtimoiy rollarni egallashga tayyorlanishini
ta’kidlaydi. Vygotskiyga ko‘ra, aynan o‘yin jarayonida bola kattalar jamiyatiga xos
bo‘lgan ijtimoiy vazifalarni mustaqil bajarishga intiladi.[1] Shuningdek, A.N.
Leontyev va D.B. Elkonin kabi olimlar o‘yin faoliyatining psixik jarayonlarni
shakllantirishdagi rolini chuqur tahlil qilganlar. Ularning tadqiqotlariga ko‘ra, o‘yin
bola tafakkurining faollashuvi, tasavvur va nutq rivojining asosiy mexanizmlaridan biri
hisoblanadi. Ayniqsa, rolli o‘yinlar orqali bola o‘zini turli rollarda sinab ko‘rish,
qoidalar asosida harakat qilish, ijtimoiy normalarni tushunish va ularga moslashish
imkoniyatiga ega bo‘ladi. XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab, xorijiy olimlar ham
o‘yin faoliyatining ta’limiy va psixologik aspektlariga katta e’tibor bera boshladilar.
Masalan, J. Piaget o‘yinni bola fikrlash bosqichlarining namoyon bo‘lishi sifatida
talqin qilib, unda sensor-motor va simbolik o‘yinlar orqali bola reallikni
modellashtirishini ko‘rsatgan. Howard Gardner esa o‘yin faoliyatini ko‘p intellekt
nazariyasi doirasida har bir bolaning individual qobiliyatlarini aniqlash va
rivojlantirish vositasi sifatida baholagan. O‘zbek olimlaridan H. Yo‘ldoshev, N.
Toshxo‘jaeva, G. Jo‘rayev singari mutaxassislar tomonidan maktabgacha ta’lim
tizimida o‘yin orqali tarbiya va ta’lim berishning milliy modelini shakllantirish
borasida izlanishlar olib borilgan. Ularning ishlarida o‘yin vositasida ma’naviy-axloqiy
tarbiya, milliy qadriyatlarga sodiqlik, hamkorlik va mas’uliyat hissini shakllantirish
masalalari muhim o‘rin tutadi. Yangi davrda konstruktivistik yondashuv asosida o‘yin
faoliyati ta’lim jarayoniga integratsiya qilinmoqda. Bu yondashuvga ko‘ra, bola
bilimni tayyor shaklda emas, balki faol o‘zlashtirish, ya’ni amaliy faoliyat orqali
egallaydi. Shu nuqtai nazardan qaralganda, o‘yin faoliyati bola uchun nafaqat
o‘yinchoqlar bilan o‘ynash, balki muammoni hal qilish, o‘z fikrini bildirish va ijodiy
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
24
yechim topish jarayonidir. Ushbu kuzatishlar natijasida shuni xulosa qilib aytish
mumkinki, adabiyotlarda o‘yin faoliyati ko‘plab fanlar kesishmasida ko‘rib
chiqilmoqda va uning pedagogik, psixologik, madaniy hamda ijtimoiy aspektlari
tobora chuqurroq o‘rganilmoqda. Mazkur maqola ana shu tadqiqotlar asosida o‘yin
faoliyatining maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishidagi dolzarb ahamiyatini
yanada chuqurroq ochib berishga qaratilgan.
Metodologiya
Ushbu tadqiqot maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishida o‘yin
faoliyatining o‘rnini aniqlash, uni ilmiy asosda tahlil qilish va amaliy tavsiyalar ishlab
chiqishga yo‘naltirilgan. Shu maqsadda tadqiqotning metodologik asoslari sifatida
pedagogika, rivojlanish psixologiyasi, didaktika hamda faoliyat nazariyasiga tayanildi.
Tadqiqotda umumilmiy va maxsus tadqiqot uslublari uyg‘unlashtirilgan holda
qo‘llandi. Jumladan: Nazariy tahlil usuli orqali o‘yin faoliyatiga oid mahalliy va xorijiy
adabiyotlar, ilmiy maqolalar, monografiyalar, davlat ta’lim standartlari va dasturlari
o‘rganildi. Bu usul mavzuga oid asosiy ilmiy yondashuvlarni, g‘oyalarni va konseptual
asoslarni aniqlash imkonini berdi. Empirik usullar qatorida kuzatuv, so‘rovnoma,
suhbat va amaliy mashg‘ulotlarni tahlil qilish metodlari qo‘llanildi. Xususan,
maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarning o‘yin faoliyatini real sharoitda kuzatish
orqali o‘yinlarning rivojlantiruvchi omillari va ulardagi faol ishtirokchilarning
xarakteri tahlil qilindi. Diagnostik usullar orqali bolalarning o‘yin faoliyatidagi
ishtiroki bilan ularning kognitiv, emotsional va ijtimoiy ko‘nikmalari o‘rtasidagi
bog‘liqlik aniqlanib, o‘zaro korrelyatsion aloqalar baholandi. Shuningdek,
pedagoglarning o‘yin faoliyatini tashkil etishdagi yondashuvlari, metodik tayyorgarligi
va innovatsion yondashuvlardan foydalanish darajasi ham o‘rganildi.
Tajriba-sinov ishi sifatida o‘yin faoliyatiga asoslangan mashg‘ulotlar
namunaviy guruhlarda tashkil etilib, ularning bolaning rivojlanishiga ta’siri amaliy
jihatdan baholandi. Eksperimental guruh va nazorat guruhi o‘rtasidagi farqlar statistik
jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqot doirasida olingan ma’lumotlar deskriptiv va tahliliy
statistik usullar asosida qayta ishlanib, xulosalar empirik dalillar bilan asoslantirildi.
Bundan tashqari, tadqiqotda interdisiplinar yondashuv qo‘llanilib, pedagogik muammo
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
25
kompleks tarzda ko‘rib chiqildi. Metodologik yondashuvlarning bunday tizimli
qo‘llanilishi, bir tomondan, o‘yin faoliyatining turli jihatlarini chuqur tahlil qilish
imkonini bergan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, maktabgacha yoshdagi bolalar bilan olib
boriladigan tarbiyaviy va rivojlantiruvchi ishlarni takomillashtirishga qaratilgan
amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga zamin yaratdi.
Tadqiqot natijalari
O‘tkazilgan nazariy va amaliy tadqiqotlar maktabgacha yoshdagi bolalar
rivojlanishida o‘yin faoliyatining ko‘p qirrali va kompleks ta’sir ko‘rsatishini isbotladi.
Tadqiqot davomida kuzatuv, suhbat, eksperiment va so‘rovnoma natijalariga asoslanib
quyidagi muhim xulosalarga kelindi:
O‘yin faoliyatining kognitiv rivojlanishga ta’siri:
Eksperimental guruhda
o‘yin asosidagi mashg‘ulotlar asosida olib borilgan tajribalar shuni ko‘rsatdiki,
bolalarda muammo yechishga qiziqish, tafakkur moslashuvchanligi, e’tibor va
xotiraning faollashuvi kuzatildi. Jumladan, konstruktiv o‘yinlar va rolli mashqlar orqali
bolalar tasniflash, solishtirish, ketma-ketlikni aniqlash kabi fikrlash amallarini faol
bajara boshladilar.[2]
Nutq va kommunikativ ko‘nikmalarning rivojlanishi:
Rolli o‘yinlar,
sahnalashtirish, qo‘g‘irchoq teatrlari orqali olib borilgan faoliyat bolalarning og‘zaki
nutq faolligini sezilarli darajada oshirdi. Tadqiqot davomida o‘yin orqali o‘rgatilgan
yangi so‘zlar va iboralar tezroq esda qolgan va faol qo‘llanilgan. Shuningdek,
tengdoshlar bilan o‘zaro muloqotda madaniy muomala shakllari mustahkamlangan.
Ijtimoiy-emotsional rivojlanish
: O‘yinlar bolalarda hamdardlik, navbat kutish,
umumiy qoidaga bo‘ysunish, hamkorlikda harakat qilish, ziddiyatli vaziyatlarni hal
qilish kabi ijtimoiy qobiliyatlarni rivojlantirishda samarali vosita bo‘ldi. Eksperimental
guruhdagi bolalarda o‘zini tuta bilish, his-tuyg‘ularni ifodalash va boshqarish
qobiliyatlari nazorat guruhiga nisbatan ancha yuqori darajada bo‘ldi.
Mustaqillik va ijodkorlik darajasi
: Erkin o‘yin faoliyati bilan shug‘ullanuvchi
bolalar yangi o‘yin qoidalarini o‘zlari ishlab chiqish, voqealarni ixtiro qilish, mavjud
materiallardan yangi buyumlar yasash kabi ijodiy yondashuvlarni ko‘rsatganlar.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
26
O‘yinlarda mustaqil qaror qabul qilish, fikr bildirish va uni asoslashga intilish holatlari
ortgan.
Pedagoglarning o‘yin tashkil etishdagi faoliyati
: So‘rovnomalar va suhbatlar
orqali aniqlanishicha, o‘yin faoliyatini maqsadga muvofiq tashkil etayotgan
pedagoglarning o‘zlari ham o‘yin jarayonini rejalashtirishda ko‘proq ijodkorlik va
refleksiya ko‘rsatganlar. Interaktiv metodlardan, didaktik o‘yin vositalaridan
foydalanish bolalar ishtirokini va faolligini sezilarli darajada oshirgan.[3]
Statistik tahlil natijalari
: Eksperimental va nazorat guruhlarining rivojlanish
ko‘rsatkichlari o‘rtasida statistik jihatdan ahamiyatli farq aniqlangan. Bu esa o‘yin
faoliyati asosidagi yondashuvning samaradorligini isbotlaydi.
Ushbu natijalar o‘yin faoliyatining bola rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini
ham nazariy, ham amaliy jihatdan asoslash imkonini berdi. Bu yondashuv
maktabgacha ta’lim muassasalarida ta’lim-tarbiyaning sifatini oshirish, bolalarda
tabiiy qiziqish va o‘rganishga bo‘lgan ichki motivatsiyani kuchaytirishda muhim omil
bo‘lib xizmat qiladi.
Muhokama
Tadqiqot natijalari asosida olib borilgan tahlillar shuni ko‘rsatadiki, o‘yin
faoliyati maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishida ko‘p qirrali va chuqur
ahamiyatga ega. O‘yin faqatgina ermak emas, balki bola shaxsini har tomonlama
shakllantiruvchi tabiiy va samarali pedagogik vositadir. Ushbu fikr Vygotskiy, Piaget,
Smilansky kabi taniqli pedagog va psixologlarning ilmiy ishlari bilan uyg‘unlashadi.
Ular o‘yin faoliyatining bola psixikasi va ijtimoiy muhit bilan o‘zaro munosabatlar
tizimida qanday rol o‘ynashini chuqur tahlil qilganlar. Mazkur tadqiqot doirasida
aniqlanishicha, o‘yin orqali tashkil etilgan tarbiyaviy va ta’limiy faoliyat bolalarning
qiziqishini oshirgan, ularni faol ishtirokchi sifatida rivojlanishga undagan. Bu holat
o‘yin jarayonining bolada ichki motivatsiyani rag‘batlantirishi bilan bog‘liq bo‘lib,
bolalarning ixtiyoriy e’tibor, nutqiy faollik, ijtimoiylashuv va emotsional o‘z-o‘zini
nazorat qilish qobiliyatlarini kuchaytirgani kuzatildi. Bundan tashqari, eksperiment
natijalarida aniqlangan ijobiy siljishlar o‘yin faoliyati asosida ishlab chiqilgan metodik
yondashuvlarning samaradorligini tasdiqlaydi. Rolli, konstruktorli, dramatik va
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
27
harakatli o‘yinlar bolalar tafakkurini faollashtirib, ularda hayoliy holatlarni tahlil
qilish, sabab-oqibatni anglash, muammoli vaziyatlardan chiqish yo‘llarini mustaqil
topish ko‘nikmalarini shakllantirgan. Muhokama davomida yana bir muhim jihat —
o‘yin faoliyatining tarbiyaviy imkoniyatlari alohida ajralib turadi. O‘yin jarayonida
bolalar tengdoshlariga nisbatan mehr-shafqat, toqatlilik, o‘zini tutish, jamoa bilan
ishlash kabi ijtimoiy muomala madaniyatini o‘zlashtirganlar. Bu esa bolalarning
keyingi bosqichlardagi ta’limga tayyorlik darajasini oshirishda muhim omil
hisoblanadi. Shu bilan birga, o‘yin faoliyatining yuqori samaradorligini ta’minlash
uchun pedagogdan metodik bilim, kasbiy mahorat, ijodkorlik va bolaga individual
yondashuv talab etiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘yin faoliyatini
me’yordan kam yoki noto‘g‘ri tashkil etish bolalarning faolligini cheklab qo‘yishi,
natijada kutilgan rivojlanish ko‘rsatkichlariga erishilmasligiga olib kelishi mumkin.
Xulosa va takliflar
Xulosa qilib aytganda, o‘yin faoliyati maktabgacha ta’lim tizimida bolaning
tabiiy rivojlanish ehtiyojlariga javob beruvchi, unga individual yondashish imkonini
beruvchi va ta’lim-tarbiya jarayonini hayotiy, qiziqarli va samarali qiluvchi muhim
pedagogik vositadir. Unga ilmiy-metodik asosda yondashish esa kelajak avlodni
sog‘lom, ijodkor va ijtimoiy jihatdan faol shaxslar sifatida tarbiyalashga xizmat qiladi.
O‘tkazilgan nazariy-amaliy tadqiqotlar natijasida aniqlanishicha, o‘yin faoliyati
maktabgacha yoshdagi bolalarning har tomonlama — intellektual, emotsional,
ijtimoiy, nutqiy va ijodiy jihatdan rivojlanishida markaziy o‘rin egallaydi. O‘yin
bolalar uchun shunchaki mashg‘ulot emas, balki ular orqali atrof-muhitni anglash,
o‘zini namoyon etish, ijtimoiy rollarni egallash va shaxs sifatida shakllanish
vositasidir. Tadqiqotda eksperimental tarzda o‘yin faoliyatini maqsadli tashkil etish
orqali bolalarda mustaqil fikrlash, nutqiy faollik, hamkorlik ko‘nikmalari va ijtimoiy
hissiyotlarning faol rivojlanishi kuzatildi. Shuningdek, o‘yin faoliyatining didaktik
salohiyati ham yuqori baholandi — ta’limiy maqsadlar o‘yinga asoslangan holatda
tezroq, barqarorroq va bolalar uchun qiziqarli tarzda egallandi. Bu esa o‘yinlarni
maktabgacha ta’lim dasturlarining ajralmas metodik vositasi sifatida ko‘rib chiqish
zaruratini tasdiqlaydi. Quyidagicha takliflar ilgari suriladi: O‘yin faoliyatini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
28
maktabgacha ta’lim dasturlariga chuqur integratsiya qilish lozim. Har bir mashg‘ulot
va kunlik rejada o‘yin elementlari, rolli va ijodiy o‘yinlarga alohida o‘rin ajratilishi
ta’limning samaradorligini oshiradi. Pedagoglar malakasini oshirish jarayonlarida
o‘yin faoliyatining nazariy asoslari va amaliy texnologiyalarini chuqur o‘rganish
majburiy komponent sifatida kiritilishi lozim. Pedagog o‘yin vositasida tarbiya va
ta’lim berishni puxta bilmasa, o‘yin o‘zining rivojlantiruvchi salohiyatini to‘liq
namoyon eta olmaydi. O‘yin muhiti va materiallarining zamonaviy va bolalarga mos
bo‘lishi ta’minlanishi kerak. Bu borada ekologik toza, milliy qadriyatlarni aks
ettiruvchi, ijodkorlikni rag‘batlantiruvchi o‘yinchoq va vositalarni ishlab chiqish va
targ‘ib qilish muhim. Ota-onalar uchun o‘yin faoliyati bo‘yicha metodik ko‘rsatmalar
va treninglar tashkil etish tavsiya etiladi. Chunki bolada o‘yin orqali shakllanadigan
ko‘nikmalar uy sharoitida ham rivojlantirilishi kerak. Ilmiy-tadqiqot faoliyatini
kuchaytirish, o‘yin faoliyatining turli yo‘nalishlardagi (logopedik, inkluziv, terapevtik)
imkoniyatlarini chuqur o‘rganish, zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirishga
oid izlanishlar olib borish zarur. Raqamli o‘yinlarning bolalarga ta’sirini baholashga
doir metodikalar ishlab chiqish orqali ijobiy va salbiy jihatlarni ajratib olish, maqsadli
raqamli o‘yin resurslarini ta’lim jarayoniga moslashtirish kerak.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Abdukodirova, Z. (2020). Maktabgacha yoshdagi bolalarda o‘yin orqali
kognitiv rivojlanishni shakllantirish. Toshkent: Ilm Ziyo.
2. Vygotskiy, L.S. (2005). O‘yin va uning bola rivojlanishidagi o‘rni. Moskva:
Pedagogika Press. (Asl nashr: 1933 y.)
3. Jalolova, M. va boshq. (2019). Maktabgacha ta’lim pedagogikasi. Toshkent: Fan
va Texnologiya.
4. Wood, E., & Attfield, J. (2017). Play, Learning and the Early Childhood Curriculum
(3rd ed.). London: SAGE Publications.
5. Karimova, M. (2022). “Maktabgacha yoshdagi bolalar faoliyatida rolli o‘yinlarning
ahamiyati.” Ta’lim va rivojlanish muammolari, 3(45), 88–92.
6. Piaget, J. (1951). Play, Dreams and Imitation in Childhood. New York: Norton &
Company.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–1_ Май –2025
29
7. Zokirova, D. (2021). “Maktabgacha ta’limda didaktik o‘yinlardan foydalanish
samaradorligi.” Pedagogik innovatsiyalar jurnali, 2(10), 55–60.
8. Smilansky, S. (1990). Sociodramatic Play: Its Relevance to Behavior and Education.
Washington, D.C.: National Association for the Education of Young Children.
9. Bolalar uchun mo‘ljallangan o‘yinlar to‘plami. (2020). Toshkent: Respublika
maktabgacha ta’lim markazi.
10. Berk, L. & Winsler, A. (1995). Scaffolding Children’s Learning: Vygotsky and
Early Childhood Education. Washington, D.C.: NAEYC.
11. Rasulova, G. (2023). “Innovatsion o‘yin texnologiyalarining bolalar rivojlanishiga
ta’siri.” Zamonaviy ta’lim nazariyasi va amaliyoti, 4(17), 101–107.
12. Ministry of Preschool Education of the Republic of Uzbekistan. (2021).
Maktabgacha ta’limning davlat standarti. Toshkent: MTTV nashriyoti.
