Authors

  • Axrorova Malika Shavkatovna
  • O’skinova Nazira alimjon qizi

Author Biographies

  • Axrorova Malika Shavkatovna

    Bolalar stomotologiya kafedrasi
    Samarqand davlat tibbiyot universiteti

  • O’skinova Nazira alimjon qizi

    Klinik ordinator

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mead.118275

Abstract

This article examines the retention phase as an integral part of orthodontic treatment, focusing on retention appliances, their types, advantages, and disadvantages. The study highlights the necessity of retention to maintain achieved results and evaluates the effectiveness of different retention methods


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-24

Часть–1_ Апрель –2025

236

RETENSIYA DAVRI – ORTODONTIK DAVOLASHNING AJRALMAS

QISMI. RETENSION APPARATLAR

Axrorova Malika Shavkatovna

Bolalar stomotologiya kafedrasi

Samarqand davlat tibbiyot universiteti

O’skinova Nazira alimjon qizi

Klinik ordinator

Abstract: This article examines the retention phase as an integral part of

orthodontic treatment, focusing on retention appliances, their types, advantages, and

disadvantages. The study highlights the necessity of retention to maintain achieved

results and evaluates the effectiveness of different retention methods.

Key findings:

Retention is critical to prevent relapse (teeth shifting back). The required

retention duration often matches or exceeds active treatment time, sometimes

necessitating lifelong use of retainers 25.

Two main types of retainers were studied: removable (e.g., aligners,

Hawley plates) and fixed (e.g., bonded lingual wires). Removable retainers offer

convenience but depend on patient compliance, while fixed retainers provide consistent

results but complicate oral hygiene 56.

A clinical observation of 16 patients (aged 15–28) revealed that fixed

retainers (10 cases) prevented relapse entirely after one year, whereas removable

retainers (6 cases) showed relapse in 50% of patients due to non-compliance 6.

Conclusion: Fixed retainers demonstrate higher efficacy in maintaining

orthodontic outcomes, while patient adherence remains a challenge with removable

options. The study underscores the importance of personalized retention strategies

based on periodontal health, age, and treatment duration.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-24

Часть–1_ Апрель –2025

237

Keywords: Retention appliances, relapse, fixed retainers, removable retainers,

orthodontic stability.

Kalit so’zlar: Retension apparat, kappa, plastinka, elayner, parodont

Kirish

Ortodontik davolashning eng muhim bosqichi retensiyadir, ya'ni tekkislangan tish

qatorini shundayligicha "ideal holatda" saqlab turishdir. Retension davrsiz davolash olib

borish mantiqiy emas, chunki bir muncha vaqt o'tgach, retsidiv kuzatilishi mumkin ya'ni

tishlar avvalgi holatiga qaytib qolishi mumkin. Natijani shunday ushlab turish uchun faol

davolanishga qancha vaqt ketgan bo'lsa, xuddi shunday vaqt kerak bo'ladi, ba'zan 2

barobar ko'p, ba'zan esa umrbod retension apparat taqish talab etiladi.

Ortodontik davolashdan keyin tishlarning yengil qo’zg’alishi kuzatilishi mumkun,

bu normal holat hisoblanadi. Tishlarni o’rab turgan parodont to’qimalarining, parodontal

boylamlarning qayta tiklanishi vaqt talab qiladi. Aynan paradontal boylamlarning

tiklanishi 4-6 oyni tashkil qiladi. Shu bilan bir qatorda paradont to’qimadagi elastik

tolalarning qayta tiklanishi juda sekin kechadi va 1 yildan ortiq vaqtni talab qiladi.

Shuning uchun aktiv ortodontik davolashdan keyin uzoq vaqt retension apparatlar

qo’llanilishi maqsadga muvofiq. Retension apparatlar olinadigan va olinmaydigan

turlarga bo'linadi. Olinadigan apparatlarga kappa va plastinkalar kiradi. Ular mahsus

plastiklardan elayner ko’rinishida tayyorlanadi. Plastinkalarda mahsus metall yoylar

bo’ladi. Olinmaydigan ortodontik apparatlar til yoki tanglay tomondan kompozit

materialga mahkamlangan simdan iborat. U to'g'ridan-to'g'ri og'iz bo'shlig'ida yoki

tayyor quyilgan modellarda individual holatda bukib chiqiladi. Vrachning ko'rsatmasiga

ko'ra, reteyner qoziq tishdan qoziq tishgacha yoki yon kurak tishdan yon kurak tishgacha

o'rnatiladi.

Olinadigan apparatning afzalliklari:

-doimiy taqib yurish talab qilinmaydi. (qo’llanilish davomiyligi shifokor ko’rsatmasiga

asosan)

-noqulaylik va og’riqlar bo’lmaydi

-gigiyenik parvarish qilish oson

Kamchiliklari:


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-24

Часть–1_ Апрель –2025

238

- ortiqcha so’lak ajralib chiqishiga olib kelishi mumkun

-bemor yetarlicha taqmasligi ortodantik davolash samaradorligini pasaytiradi

- olinmaydigan apparatlarga nisbatan mustahkamligi kam

Olinmaydigan apparatlarning afzalliklari:

- tez o'rganish, moslashish;

-alohida parvarish talab etilmaydi;

- estetik talablarga javob berishi;

-yon tishlar yaxshi kontaktga kirishadi;

- shinalovchi moslamalari sifatida xizmat qilishi mumkin.

Kamchiliklari:

- gigienik parvarish qilish qiyin;

- bemor reteyner qisman chiqib ketganini sezmasligi mumkin va bu tishlarning shakli

o'zgarib ketishiga olib kelishi mumkin.

Material va usullari: Tish-jag' anomaliyasi bilan davolangan va davolash tugagandan

so'ng retension apparatlar qo'llanilgan16 nafar, 15 yoshdan 28 yoshgacha bo’lgan

bemorlarda kuzatuv o'tkazildi. Shulardan 6 nafariga olinadigan apparatlar, 10 nafariga

olinmaydigan apparatlar qo’llanildi. Retension apparatlar bemordagi paradont

to’qimalar holatiga, yuz tuzilishi, yoshiga va ortodontik davo muddatiga qarab

tanlandi.

Natijalar:

.Ularning faol davolanish muddati 10 oydan 14 oygacha bo'lib, o'rtacha bir

yilni tashkil etdi. Darhaqiqat, retension apparatlardan foydalanishning o'rtacha

davomiyligi taxminan 2 yil edi, chunki bemorlarda umrbod retension apparatlardan

foydalanish uchun ko'rsatmalar yo'q edi. 6 nafar olinadigan retension apparatlar taqqan

bemorlarning 3 nafarida retension apparatlar olib tashlaganidan bir yil o'tgach, tishlar

oldinga holatiga qaytgani kuzatildi. Sababi retension apparatlarni keraklicha

taqmaganliklari bo’lgan. Qolgan 3 ta bemorda tishlarning oldingi holatiga qaytishi

kuzatilmadi. Olinmaydigan retension apparat taqqan 10 ta bemorimizning hammasida

retension apparatlar olib tashlaganidan bir yil o'tgach, tishlarning oldingi holatiga

qaytishi kuzatilmadi.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-24

Часть–1_ Апрель –2025

239

Munozara:

olinmaydigan retension apparatlardan foydalanish, olinadigan retension

apparatlardan foydalanishga qaraganda uzoq vaqt davomida tishlarning holatini yaxshi

ushlab turishning omili hisoblanadi. Olinadigan retension apparatlar ko’p hollarda

bemorlar tomonidan yo’qotib qo’yilishi, shifokor ko’rsatmalariga yetarlicha amal

qilmaslik, tez sinib qolishi sababli kutilgan natijani ko’rsatmasligi mumkun. Shu sababli

olinmaydigan retension apparatlar samaradorligi yuqori hisoblanadi. Davolashdan keyin

retension apparatlar ishlatilmaganda davolash natijasi sezilarli darajada orqaga qaytishi

kuzatilgan. Chunki bu mushaklar holati bilan ham bog'liq jarayondir.

QO’LLANILGAN ADABIYOTLAR:

1.

Kuznetsova MYu, Sevbitov AV, Tikhonov VE, Platonova VV, Zangieva OT,

Enina YuI. (2022). The quality of life of patients after orthodontic treatment depending

on the use of different types of retention appliances. Stomatology, 40 45.

Lupan Ion doctor habilitat înmedicină, p. r. (б.д.).

https://webmaster.yandex.ru/sites/

.

Получено 14 aprel 2025 г., из

https://usmf.md/РЕТЕНЦИОННЫЙ

ПЕРИОД —

НЕОТЪЕМЛЕМЫЙ

ЭТАП

ОРТОДОНТИЧЕСКОГО

ЛЕЧЕНИЯ.

Т.В.МЕДВЕДЕВА. (24.02.2016). Ретенционный период ортодонтического

лечения. ВЕСТНИК Клинической больницы , 41-43.

2.

Axrorova, M. S., & O’skinova, N. A. (2025).

Retensiya davri – ortodontik

davolashning ajralmas qismi. Retension apparatlar

[Retention phase – an integral part

of orthodontic treatment. Retention appliances]. Unpublished manuscript, Samarkand

State Medical University.

3.

Kuznetsova, M. Yu., Sevbitov, A. V., Tikhonov, V. E., Platonova, V. V.,

Zangieva, O. T., & Enina, Yu. I. (2022). The quality of life of patients after orthodontic

treatment

depending

on

the

use

of

different

types

of

retention

appliances.

Stomatology

,

40

, 45.

4.

Lupan,

I.

(n.d.).

Ретенционный период — неотъемлемый этап

ортодонтического лечения

[Retention period — an integral stage of orthodontic


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-24

Часть–1_ Апрель –2025

240

treatment]. Retrieved April 14, 2025, from

https://usmf.md/РЕТЕНЦИОННЫЙ-

ПЕРИОД-НЕОТЪЕМЛЕМЫЙ-ЭТАП-ОРТОДОНТИЧЕСКОГО-ЛЕЧЕНИЯ

5.

Medvedeva, T. V. (2016). Ретенционный период ортодонтического лечения

[Retention period of orthodontic treatment].

Вестник Клинической больницы

, 41–43.

6.

Kuznetsova, M. Yu., Sevbitov, A. V., Dorofeev, A. E., Domashkevich, N. S., &

Mikheev, D. S. (2020). Анализ результатов ретенции у пациентов, проходящих

ортодонтическое лечение на несъемной аппаратуре [Analysis of retention results in

patients undergoing orthodontic treatment with fixed appliances].

Актуальные

проблемы медицины

,

43

(3), 412–423.

https://doi.org/10.18413/2687-0940-2020-43-3-

412-423

6

7.

Littlewood, S. J., Millett, D. T., Doubleday, B., & Beam, D. R. (2006).

Orthodontic retention: A systematic review.

Journal of Orthodontics

,

33

(3), 205–212.

8.

Shifa Clinic. (n.d.).

Ретенционный период: что делать после снятия

брекетов

[Retention period: What to do after braces removal]. Retrieved April 14,

2025,

from

https://shifa-msk.ru/articles/stomatologiya/gnatologiya/retentsionnyy-

period-chto-delat-posle-snyatiya-breketov/

2

9.

Colgate. (2021).

Брекеты для взрослых: что ожидать после их

снятия?

[Adult braces: What to expect after removal]. Retrieved April 14, 2025,

from

https://www.colgate.ru/oral-health/adult-orthodontics/adult-braces-before-and-

after-what-to-expect-when-they-come-off-0714

4

10.

Svoi Na Pole. (n.d.).

Капы после лечения брекетам: сколько и зачем

нужно

[Retainers after braces: Duration and purpose]. Retrieved April 14, 2025,

from

https://svoinaalompole.ru/kapy-posle-breketov/

5

11.

Vardimon, A. D., Robbins, D., & Brosh, T. (2010). In-vivo von Mises strains

during Invisalign treatment.

American Journal of Orthodontics and Dentofacial

Orthopedics

,

138

(4), 399–409.