MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-24
Часть–1_ Апрель –2025
211
BOSHLANG’ICH SINF O’QISH DARSLARIDA VIDEO DARSLARINI
TASHKIL QILISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN SAMARALI
FOYDALANISH
Jangirova Rayhona Mansurbek qizi
Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 1 bosqich talabasi
Madraximova Inobat Bahodirovna
CHDPU Boshlang‘ich ta’lim fakulteti o‘qituvchisi
Annotatsiya
:
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o’quvchilarida dars
jarayonlarini tashkil samarali foydalanish usullari haqida so’z boradi. Shu bilan bir
qatorda boshlang’ich sinf darslarida turli metod va vositalardan foydalanishning
ahamiyati, bir qator afzalliklari xususida so’z boradi.
Kalit so’zlar
: Boshlang'ich sinf, ta’lim, tarbiya, dars samaradorligi, metod,
sun’iy didaktik vosita, intellekt.
Аннотация
: В данной статье говорится о методах организации и
эффективного использования учебного процесса для учащихся младших классов.
Кроме того, на уроках начальной школы обсуждается важность использования
различных методов и инструментов, а также ряд преимуществ.
Ключевые
слова:
Начальный
класс,
обучение,
воспитание,
эффективность урока, методика, дидактика,двигатель, искусственный
интеллект.
Abstract: This article talks about the methods of organizing and effectively
using lesson processes for elementary school students. In addition, the importance of
using different methods and tools and a number of advantages are discussed in
elementary school classes.
Key words: Primary class, education, upbringing, lesson efficiency, method,
didactic, engine, artificial intelligence.
Kirish:
Ta’limda ijobiy natijalarga erishish, eng avvalo, yosh avlodga ilmiy
bilim asoslarini puxta o‘rgatish, ularda dunyoqarash hamda tafakkur ko‘lamini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-24
Часть–1_ Апрель –2025
212
kengaytirish, ma’naviy-axloqiy sifatlarini shakllantirish borasidagi ta’limiy-tarbiyaviy
ishlarni samarali tashkil etish bilan belgilanadi. Bu borada ta’lim-tarbiya jarayoniga
ko‘plab o‘zgartirishlar kiritilmoqda, yangicha yondoshuvlar tadbiq etilmoqda.
Bugungi kunda ta’lim jarayonida yangi texnologiyalar va metodikalardan
samarali foydalanish o‘quvchilarning bilim olish tizimini yanada samarali va interaktiv
qilish imkonini yaratmoqda. Boshlang‘ich sinf o‘qish darslarida video darslarni tashkil
qilishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining qo‘llanilishi, o‘qitish metodlarini
yangi bosqichga olib chiqishga yordam beradi. Sun’iy intellekt, o‘quvchilarning
ehtiyojlariga moslashgan shaxsiylashtirilgan darslar, avtomatik tahlil qilish va
interaktiv imkoniyatlar yaratish orqali o‘qish jarayonini yanada samarali va qiziqarli
qiladi.
Sun’iy intellekt yordamida video darslar shaxsiylashtirilishi mumkin. Har bir
o‘quvchining bilim darajasi va o‘rganish tezligi turlicha bo‘lganligi sababli, sun’iy
intellekt o‘quvchilarning o‘qish jarayonini kuzatib boradi va ularning ehtiyojlariga mos
ravishda materiallarni taqdim etadi. Masalan, agar o‘quvchi biror mavzuni
tushunmayotgan bo‘lsa, sun'iy intellekt tizimi avtomatik tarzda unga qo‘shimcha
tushuntirish yoki mavzuga oid boshqa materiallarni taklif qiladi. Shu tarzda, har bir
o‘quvchiga uning individual xususiyatlariga mos darslar taqdim etiladi.
Boshlang’ich sinf darslarida sun'iy intellekt vositalaridan foydalanishning
afzalliklari quyidagilarda namoyon bo’ladi:
1. Beriladigan ma’lumot va axborotlarni turli usullar yordamida ya’ni matn,
jadval, diagrammalar yordamida tasvirlash bilan bir qatorda, ma’lumotlarni monolog,
musiqa, videofilmlardan parchalar, animatsiyalarni birgalikda bir butun yaxlitlikda
berilishining mavjudligi;
2. Dars davomida sun'iy intellekt vositalaridan unumli foydalangan holda
o’quvchilarning darsga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish, ularning diqqatini jalb
qilish imkoniyatining mavjudligi;
3. Sun'iy intellekt vositalarini qo’llab olib borilgan darsda o’quvchilarda biror
narsa, hodisa haqidagi bilimni to’liqroq tasavvur etish imkoning mavjudligi;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-24
Часть–1_ Апрель –2025
213
4. O’quvchilarning zamonaviy axborot vositalaridan mustaqil foydalana olish
ko’nikmalarini tashkil etish imkoniyatining mavjudligi;
5. O’quvchilar tomonidan olingan ma’lumotlarni chuqur, mukammal holatda
o’zlashtirilishi;
6. O’quvchilarda ta’lim olishning yangi bosqichi, yangicha usullaridan
foydalanish, ulardan oqilona foydalanishni o’rganish imkoniyatining mavjudligi;
7. Ta’lim berish jarayonida vaqtdan unuli foydalanishga erishish
8. O’qituvchi tomonidan berilgan ma’lumotlarni o’quvchilar ongida aniq va
to’liq saqlanib qolinishi shular jumlasidandir. ;
Sun’iy intellekt video darslarni avtomatik tarzda turli tillarga tarjima qilish
imkoniyatini yaratadi. Bu, ayniqsa, ko‘p millatli sinflarda o‘quvchilarga katta yordam
beradi. Masalan, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun video darslar har bir
o‘quvchining ona tilida yoki kerakli tilda taqdim etilishi mumkin. Shuningdek, har bir
o‘quvchi uchun avtomatik subtitrlar bilan ta’minlash mumkin, bu esa o‘quvchilarning
video darslarni yanada samarali o‘zlashtirishiga yordam beradi. Sun’iy intellekt video
darslarda o‘quvchilarning faoliyatini real vaqt rejimida kuzatishi va tahlil qilishi
mumkin. Misol uchun, sun’iy intellekt tizimi o‘quvchilarning qaysi mavzuni
o‘rganishda qiyinchiliklarga duch kelayotganini yoki qaysi materiallarga ko‘proq
e’tibor qaratayotganini aniqlash imkoniyatiga ega. Bu o‘qituvchiga o‘quvchilarni
qo‘shimcha yordam bilan ta’minlash va darslarni shaxsiylashtirishda yordam beradi.
Bunda, sun’iy intellekt asosida olingan tahlillar o‘qituvchiga o‘quvchilarning
individual ehtiyojlariga qarab materiallarni optimallashtirish imkonini beradi. Sun’iy
intellekt yordamida virtual o‘qituvchilarni yaratish mumkin. Ular o‘quvchilarga video
dars davomida savollar berish yoki o‘quvchilarning savollariga javob berish orqali
yordam beradi. Bu o‘qituvchining o‘quvchilar bilan bevosita aloqasi bo‘lmagan
paytlarda ham o‘quvchilarga yordam berishga imkon yaratadi. Virtual o‘qituvchilar,
shuningdek, o‘quvchilarga mavzularni yanada chuqurroq o‘rganish uchun qo‘shimcha
materiallar taqdim etishi mumkin.Sun’iy intellekt, video tahririni ham
avtomatlashtirishga yordam beradi. Bu, video darslarni o‘qituvchining vaqtini tejash
va darslarni yanada sifatli qilish imkonini beradi. Masalan, video darslar orasida
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-24
Часть–1_ Апрель –2025
214
muhim fikrlar yoki materiallarni ajratib ko‘rsatish, animatsiyalar yaratish va
o‘quvchilarning e’tiborini jalb qilish uchun avtomatik ravishda kerakli o‘zgarishlar
kiritilishi mumkin.
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki hozirhi kunda yoshlarimiz uchun albatta
qoshimcha ma'lumotlar kerak.
Chunki ular kitobda takidlanmagan yokida berilmagam ma'lumotlarni internet
yoki sun'iy intellekt yordamida bilib olishi mumkin. Ammo tangani ikkinchi tarafi ham
bor bo‘lgani kabi buning ham yomon jihatlari òziga xos masalan, sun’iy intellekt orqali
vazifalarini bajaradigan o'quvchi shunga òrganib qolishi va kengroq fikrlay olmasligi
mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 6-iyuldagi 422-sonli
qarori.
2. J.Hasanboyev, X.A.To’raqulov, I.Sh. Alqarov, N.O.Usmonov. Pedagogika. T.:
“Noshir”, 2011 y, 39-b.
3. O’. O’tanov. Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti fanidan ma’ruzalar
matni, Samarqand-2016.
4.
Z.Azimova,Z.F.Azizova,M.Qurbonova,I.M.Sattorova
Umumiy
pedagogika
nazariyasi va amaliyotidan metodik qo’llanma,Andijon-2014
