MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–5_ Апрель –2025
254
O’ZBEKISTONDA ISHSIZLIKDAN HIMOYALANISHNING
KONSTITUTSIYAVIY HUQUQIY ASOSLARI
Jumaboyev Doniyor Muratboy o’g’li
Mirzo Ulug’bek nomidagi O’zbekiston Milliy Universiteti, Ijtimoiy Fanlar
Fakulteti, Huquqiy fanlar kafedrasi o’qituvchisi.
Oralov Feruz Aslom O’g’li
Mirzo Ulug’bek nomidagi O’zbekiston Milliy Universiteti talabasi
Annotatsiya. Mazkur maqola O’zbekistonda ishsizlikdan himoyalanishning
Konstitutsiyaviy huquqiy asoslari, bugungi kunda butun dunyo davlatlari va shu bilan
birga O’zbekiston Respublikasining ham olida turgan dolzarb muammolardan biri bu
aholini bandligini ta`minlash va qulay shart-sharoit yaratib berishdan iborat
hisoblaladi.
Kalit so’zlar: Aholi bandligi, ish bilan ta`minlash, ijtimoiy himoya,
ishsizlik, qonuniylik va
Abstract. This article is about the Constitutional legal basis of protection against
unemployment in Uzbekistan, in today's globalization conditions, one of the important
issues facing the countries of the world, including Uzbekistan, is the provision of
employment to the population, and in this article we will talk about what normative
legal acts have been adopted in our legislation on providing employment to the
population, whether these normative documents meet today's requirements, and their
achievements and shortcomings.
Key words. Unemployment, employment, legality, unemployed, social
protection, poverty alleviation, unemployed population.
Аннотация. В данной статье речь идет о Конституционно-правовых
основах защиты от безработицы в Узбекистане, в современных условиях
глобализации одним из важных вопросов, стоящих перед странами мира, в том
числе и перед Узбекистаном, является обеспечение занятости населения, и в
данной статье мы поговорим о том, какие нормативно-правовые акты
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–5_ Апрель –2025
255
приняты в нашем законодательстве по обеспечению занятости населения,
соответствуют ли эти нормативные документы сегодняшним требованиям,
их достижения и недостатки.
Ключевые слова. Безработица, занятость, законность, безработные,
социальная защита, борьба с бедностью, безработное население.
Ma’lumki, bungungi globallashgan zamonda aholining tabiiy o’sishini
hisobga olgan holda butun dunyo davlatlari oldida turgan dolzarb masalalardan biri
bu aholini ish bilan ta`minlash ularga qulay sharoitlarda mehnat faoliyatini amalga
oshirishi uchun yetarlicha sharoit yaratib berishdan iborat. Birgina O’zbekiston
misolida oladigan bo’lsak so’ngi yillarda davlatimiz tomonidan, hukumatimiz
tominidan olib borilgan amaliy sa`y harakatlar natijasida aholining bandligini
ta`minlashda ijobiy natijalar ko’rsatilmoqda . Xususan, aholini kambag`allikdan
chiqarish eng pastki qatlam aholi bilan olib borilgan ishlar natiyasida bir muncha
oldinga siljishlarga erishildi. Jumladan, Davlatimiz rahbari tomonidan ishlab
chiqilgan bir qancha loyihalar bu sohada katta yutuqlarga erishish uchun asos bo’ldi
desak mubolag’a bo’lmaydi. Bulardan “Kichik biznesni rivojlantirsh”, Oliaviy
tadbirkorlikni qo’llab-quvvatlash”, “Har bir oila tadbirkor” loyihalar doirasida juda
yaxshi natijalarga erishildi.
Qolaversa, so’ngi olti yilda aholining ish bilan ta`minlashda yuqorida
takidlaganimizdek, quyi qatlamdan boshlab aholini ish bilan ta`minlash maqasida
“mahalla yettligi” tashkil etilganligi yaqqol misol bo’la-oladi. Bundan ko’rishimiz
mumkinki, har bir yosh toifasiga qarab ushbu yettilikning vazifa va maqsadlari
belgilangan jumladan, mahalladA “Yoshlar yetakchisi” mahallada yoshlar yetakchisi
asosan mahllada band bo’lmagan o’ttiz yoshgacha bo’lgan aholining bandligini
ta`minlash ularning bo’sh vaqtini mazmunli tashkil etishdan iborat ijtimoiy himoyaga
muhtoj yoshlarni “Yoshlar daftari”ga kiritish va qonunda belgilandan tartibda yordam
ko’rsatishdan iborat, keyingisi “Mahallada hokim yordamchisi” mahallada hokim
yordamchisi mahallada istiqomat qilayotgan umumiy ishsiz va kambag’al aholiga
imtiyozli kredit mablag’larini ajratish ularning bandligini ta`minlashdan iborat va
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–5_ Апрель –2025
256
yana biri bu “ mahallada xotitn-qizlar faoli” mahllada xotin-qizlar faoli xodimining
asosiy vazifa va maqsadlari ushbu mahalla yashayotgan ish bilan band bo’lmagan
xotin-qizlar bilan ishlash hisoblananadi.
Qonunchiligimizda ham bir qancha qonun va qonunosti hujjarlari bilan ham
aholining ish bilan bandligini ta`minlash erkin kasb tanlash huquqi, qolaversa qulay
shart- sharoit yaratib berish kabilar keltirilib o’tiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI
1.
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
2.
Mehnat huquqi Elizabet, Eylott mehnat huquqi [matn] amaliyotga kirish \ Elizabet
Eylott. - T.: TDYU nashiriyoti, 2023. 224b.
3.
Lex.Uz
4.
Huquqiy yordam ijtimoiy tarmog’ kanali.
5.
PQ-12-son 17.01.2025. 2025-yilda aholi bandligini ta’minlash va kambagallikni
qisqartirish chora-tadbirlari to’g’risida.
