MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
239
ENG ZAMONAVIY KICHIK ARXITEKTURAVIY SHAKLLAR:
AHAMIYATI VA TURMUSHDA TUTGAN O‘RNI
Sharipov Baxodir Xolboyevich
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universiteti assistenti
Po`latov Mirkomil Rasuljonovich
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universiteti assistenti
Kirish
Kichik arxitekturaviy shakllar (KAS) shaharsozlik va landshaft dizayni
tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, u nafaqat estetik jihatdan muhim, balki funktsional
ahamiyatga ham ega. Ular turli jamoat joylari, bog‘lar, maydonlar va hiyobonlarning
bezak elementlari sifatida xizmat qiladi. Ushbu maqolada kichik arxitekturaviy
shakllarning turlari, ularning qurilish materiallari va zamonaviy tendensiyalar haqida
so‘z yuritamiz.
Kichik arxitekturaviy shakllarning turlari
Pavilon va besedkalar
Dam olish maskanlari va jamoat joylarida o‘rnatiladi. Odatda yog‘och, metall
yoki plastik materiallardan quriladi.
Favvoralar
Shahar markazlari va bog‘larda muhitni jonlantirish uchun ishlatiladi.
Suvning harakati orqali shahar iqlimini yaxshilashga xizmat qiladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
240
Haykallar va dekorativ elementlar
San’at va madaniyatni targ‘ib qilish uchun joylashtiriladi. Jamoat joylarining
muhim qismiga aylanib, shahar imidjini shakllantiradi.
Ko‘cha mebellari
Odamlarning qulayligi uchun muhim ahamiyatga ega. Chiroqlar kechasi
yo‘llarni yoritib, xavfsizlikni ta’minlaydi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
241
Ko‘prik va arkalar
Sayilgohlar va bog‘larda landshaftni yanada jozibador qilish uchun
o‘rnatiladi.
Bolalar maydonchalari va sport zonalari
Shahar aholisi, ayniqsa bolalar uchun qulay muhit yaratish maqsadida barpo
etiladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
242
Zamonaviy tendensiyalar
Ekologik toza materiallar, interaktiv elementlar va minimalistik dizayn
KASning asosiy tendensiyalaridir. Bugungi kunda smart chiroqlar, ko‘p funksiyali
o‘rindiqlar va ekologik qurilish materiallari keng qo‘llanilmoqda.
Xulosa
Kichik arxitekturaviy shakllar shaharlarga estetik ko‘rinish berish bilan birga,
aholining turmush sifatini yaxshilaydi. Ular jamiyatga ham ma’naviy, ham amaliy
foyda keltiradi. Kelajakda ekologik toza va interaktiv elementlar yanada rivojlanishi
kutilmoqda.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
243
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Qaxxorovich, R., Dzhumayevich, C. A., & Rasuljonovich, M. P. (2021).
Method of experimental study of shear stiffness of profiled flooring diaphragm.
ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 11(10), 1180-
1183.
2.
Рахимов, А. К., & Пулатов, М. Р. (2021). Методика экспериментального
исследования сдвиговой жёсткости диафрагмы профилированного настила.
Экономика и социум, (10 (89)), 986-989.
3.
Пўлатов Миркамол Расулжонович. Томёпма конструкцияларининг
биргаликда ва алоҳида ишлаши. "Экономика и социум" №6(97) 2022 г. – 17 с.
4.
Полатов, М. (2020). Повышение эффективности строительства зданий и
сооружений за счет изучения оптимального решения безпесочного состава
бетона. Экономика и социум, (10 (77)), 651-654.
5.
Рахимов
А.К.,
&
Пулатов
М.Р.
(2021).
МЕТОДИКА
ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОГО ИССЛЕДОВАНИЯ СДВИГОВОЙ ЖЁСТКОСТИ
ДИАФРАГМЫ ПРОФИЛИРОВАННОГО НАСТИЛА. Экономика и социум, (10
(89)), 986-989.
6.
Жураев, С., & Беккамов, М. (2022). КЛАССИФИКАЦИЯ ВИСЯЧИХ
МЕТАЛЛИЧЕСКИХ КОНСТРУКЦИЙ (ТРОСОВЫХ И МЕМБРАННЫХ)
ПОКРЫТИЙ. O'ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(14), 997-1002.
7.
Жураев, С., & Сатторов, К. (2023). Расчет Тросовых Висячих Покрытий В
Пк Лира. Periodica Journal of Modern Philosophy, Social Sciences and Humanities,
16, 119-123.
8.
Жўраев, С. (2023). АЛИШЕР НАВОИЙ ДАВРИ ИМОРАТЛАРИНИНГ
АРХИТЕКТУРАСИ. O'ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR
VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(16), 142-146.
9.
Turayev, S., & Sanjar, J. (2023). ZILZILA VAQTIDA BINO VA ZAMIN
GRUNTLARINING O’ZARO TA’SIRI. Finland International Scientific Journal of
Education, Social Science & Humanities, 11(2), 410-414.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
244
10.
Sanjar,
J.
(2023).
DEVELOPMENT
OF
CULTURE
AND
ENTERTAINMENT PARKS. American Journal of Pedagogical and Educational
Research, 9, 49-52.
11.
Жураев, С., & Тураев, Ш. (2023). ДВУХПОЯСНЫЕ ПРЕДВАРИТЕЛЬНО
НАПРЯЖЕННЫЕ СИСТЕМЫ. IJODKOR O'QITUVCHI, 3(29), 77-81.
12.
Жураев, С., & Сатторов, К. (2023). ТЕРМИНОЛОГИЯ И
КЛАССИФИКАЦИЯ ВИСЯЧИХ И ВАНТОВЫХ МОСТОВ. Innovations in
Technology and Science Education, 2(9), 197-206.
13.
Хурсандов, Э. Ў. (2024). ЭГИЛУВЧИ ЭЛЕМЕНТЛАРНИ ҲИСОБЛАШ
ВА
УЛАРНИНГ
АФЗАЛЛИКАРИ.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 47(5), 73-76.
14.
Mamatmurod ogli J. S. et al. QURILISH BOSH PLANI, MATERIAL VA
KONSTRUKSIYALARNI
OMBORLARGA
JOYLASHTIRISH
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2024. –
Т. 47. – №. 5. – С. 66-72.
15.
Mamatmurod
ogli
J.
S.
et
al.
ASOS,
PODEVORLAR
VA
ORAYOPMALARNI
KUCHAYTIRISH
VA
ULARNING
MONTAJ
SAMARADORLIGINI
OSHIRISH
//ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2024. – Т. 47. – №. 5. – С. 54-59.
16.
Abdurahmon og T. S. et al. EGILUVCHAN-QATTIQ VANTLAR BILAN
MUSTAHKAMLANGAN
KATTA
ORALIQLI
SILINDRSIMON
MEMBRANALARNI HISOBLASH //JOURNAL OF INNOVATIONS IN
SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH. – 2024. – Т. 7. – №. 3. – С. 135-
139.
17.