MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
190
ADVOKATNING TERGOV JARAYONIDAGI ISHTROKI -TERGOV
HARAKATLARIDA QATNASHISH TARTIBI VA ADVOKATNING
HIMOYA FUNKSIYALAEI
Hamidova Nodiraxon Hamidjon qizi
Toshkent davlat yuridik universiteti magistranti
Annotatsiya:Mazkur maqolada advokatning tergov jarayonidagi ishtiroki,
tergov harakatlarida qatnashish tartibi va advokatning himoya funksiyalari batafsil
ko'rib chiqiladi. Shuningdek, advokatning tergov jarayonidagi roli, huquq va
majburiyatlari, shuningdek, tergov jarayonida qatnashish tartibi va himoya
strategiyalari tahlil qilinadi.
Kalit so'zlar: advokat, tergov, tergov harakatlari, himoya, huquq, majburiyat.
Annotation: This article provides a detailed overview of the lawyer's
participation in the investigation process, the procedure for participating in
investigative actions, and the lawyer's defense functions. It also analyzes the lawyer's
role, rights and obligations in the investigation process, as well as the procedure for
participating in the investigation and defense strategies.
Keywords: lawyer, investigation, investigative actions, defense, rights,
obligations
Kirish:
Jinoyat protsessida advokatning ishtiroki demokratik jamiyatda sud
adolatining asosiy kafolatlaridan biri hisoblanadi. Advokatning tergov jarayonidagi
roli, uning huquq va majburiyatlari, shuningdek, tergov harakatlarida qatnashish
tartibi va himoya funksiyalari jinoyat protsessining adolatli va qonuniy kechishini
ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
Tergov
jarayonida
advokatning
ishtiroki
gumon
qilinuvchi
yoki
ayblanuvchining huquqlarini himoya qilish, tergov harakatlarining qonuniyligini
nazorat qilish va sudda adolatli qaror qabul qilinishiga ko‘maklashish kabi muhim
vazifalarni bajaradi. Advokatning himoya funksiyalari, jumladan, dalillarni to‘plash
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
191
va taqdim etish, guvohlarni so‘roq qilish, ekspertizalar o‘tkazish va sudda himoya
nutqini so‘zlash kabilarni o‘z ichiga oladi.
Ushbu maqolada advokatning tergov jarayonidagi ishtiroki, tergov
harakatlarida qatnashish tartibi va advokatning himoya funksiyalari batafsil ko‘rib
chiqiladi. Shuningdek, advokatning tergov jarayonidagi roli, huquq va majburiyatlari,
shuningdek, tergov jarayonida qatnashish tartibi va himoya strategiyalari tahlil
qilinadi.
Metodologiya:
Ushbu maqolada advokatning tergov jarayonidagi ishtiroki, tergov
harakatlarida qatnashish tartibi va advokatning himoya funksiyalarini tahlil qilish
uchun quyidagi metodologik yondashuvlardan foydalanildi:
Qiyosiy-huquqiy tahlil:
O‘zbekiston Respublikasining jinoyat-protsessual
qonunchiligi, advokatura to‘g‘risidagi qonunchilik va boshqa tegishli normativ-
huquqiy hujjatlar tahlil qilindi.Xorijiy davlatlarning advokatura instituti va tergov
jarayonidagi ishtirokiga oid qonunchiligi va amaliyoti o‘rganildi. O‘zbekiston va
xorijiy davlatlar tajribalari qiyosiy tahlil qilindi.
Tizimli tahlil:
Advokatning tergov jarayonidagi roli, huquq va majburiyatlari,
tergov harakatlarida qatnashish tartibi va himoya funksiyalari tizimli ravishda
o‘rganildi.Advokatning tergov jarayonidagi faoliyati jinoyat protsessining boshqa
ishtirokchilari bilan o‘zaro aloqada ko‘rib chiqildi.
Amaliy tahlil:
Advokatlarning tergov jarayonidagi ishtirokiga oid sud
amaliyoti va advokatura amaliyoti o‘rganildi.Advokatlar, sudyalar, prokurorlar va
tergovchilar bilan suhbatlar o‘tkazildi.Tergov jarayonida advokatning ishtirokiga oid
statistik ma’lumotlar tahlil qilindi.
Ilmiy-tadqiqot metodlari:
Ilmiy adabiyotlar, monografiyalar, maqolalar va
boshqa manbalar tahlil qilindi.Ilmiy-nazariy umumlashmalar va xulosalar
chiqarildi.Ushbu metodologik yondashuvlar advokatning tergov jarayonidagi
ishtirokini chuqur va har tomonlama tahlil qilishga imkon berdi.
Olingan natijalar:Advokatning tergov jarayonidagi roli:
Advokat tergov
jarayonida gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchining huquqlarini himoya qiluvchi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
192
muhim shaxs ekanligi aniqlandi.Advokatning ishtiroki tergov harakatlarining
qonuniyligini nazorat qilish va sudda adolatli qaror qabul qilinishiga ko‘maklashishi
ko‘rsatildi.
Tergov harakatlarida qatnashish tartibi:
Advokatning tergov harakatlarida
qatnashish
tartibi
jinoyat-protsessual
qonunchilik
bilan
belgilanganligi
aniqlandi.Advokatning tergov harakatlarida qatnashish huquqi va majburiyatlari
tahlil qilindi.
Advokatning himoya funksiyalari:
Advokatning himoya funksiyalari,
jumladan, dalillarni to‘plash va taqdim etish, guvohlarni so‘roq qilish, ekspertizalar
o‘tkazish va sudda himoya nutqini so‘zlash kabilar ekanligi ko‘rsatildi.Advokatning
himoya strategiyalari va ularning samaradorligi tahlil qilindi.
Qiyosiy-huquqiy tahlil natijalari:
O‘zbekiston va xorijiy davlatlarning
advokatura instituti va tergov jarayonidagi ishtirokiga oid qonunchiligi va amaliyoti
qiyosiy tahlil qilindi.O‘zbekiston tajribasi xorijiy davlatlar tajribasi bilan solishtirildi
va umumiylik va farqlar aniqlandi.
Amaliy tahlil natijalari:
Advokatlarning tergov jarayonidagi ishtirokiga oid
sud amaliyoti va advokatura amaliyoti o‘rganildi.Advokatlar, sudyalar, prokurorlar
va tergovchilar bilan suhbatlar natijalari tahlil qilindi.Tergov jarayonida advokatning
ishtirokiga oid statistik ma’lumotlar tahlil qilindi.Ushbu natijalar advokatning tergov
jarayonidagi ishtirokini chuqur va har tomonlama tahlil qilishga imkon berdi.
Muhokama:
Ushbu maqolada advokatning tergov jarayonidagi ishtiroki, tergov
harakatlarida qatnashish tartibi va advokatning himoya funksiyalari batafsil tahlil
qilindi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, advokat tergov jarayonida gumon
qilinuvchi yoki ayblanuvchining huquqlarini himoya qiluvchi muhim shaxs
hisoblanadi.
Maqolada ko‘rsatilganidek, advokatning ishtiroki tergov harakatlarining
qonuniyligini nazorat qilish va sudda adolatli qaror qabul qilinishiga ko‘maklashadi.
Advokatning tergov harakatlarida qatnashish tartibi jinoyat-protsessual qonunchilik
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
193
bilan belgilangan bo‘lib, advokatning bu jarayondagi huquq va majburiyatlari aniq
belgilab qo‘yilgan.
Shuningdek, advokatning himoya funksiyalari, jumladan, dalillarni to‘plash
va taqdim etish, guvohlarni so‘roq qilish, ekspertizalar o‘tkazish va sudda himoya
nutqini so‘zlash kabilar ekanligi ko‘rsatildi. Advokatning himoya strategiyalari va
ularning samaradorligi tahlil qilindi.
Qiyosiy-huquqiy tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston va xorijiy
davlatlarning advokatura instituti va tergov jarayonidagi ishtirokiga oid qonunchiligi
va amaliyotida umumiylik va farqlar mavjud. O‘zbekiston tajribasi xorijiy davlatlar
tajribasi bilan solishtirildi va umumiylik va farqlar aniqlandi.
Amaliy tahlil natijalari advokatlarning tergov jarayonidagi ishtirokiga oid sud
amaliyoti va advokatura amaliyotini o‘rganish, advokatlar, sudyalar, prokurorlar va
tergovchilar bilan suhbatlar o‘tkazish va tergov jarayonida advokatning ishtirokiga
oid statistik ma’lumotlarni tahlil qilish orqali olindi.
Ushbu tadqiqot natijalari advokatning tergov jarayonidagi ishtirokini yanada
takomillashtirish va jinoyat protsessida adolatlilikni ta’minlash uchun muhim
ahamiyatga ega. Kelgusida bu sohada yanada chuqur tadqiqotlar olib borish va amaliy
takliflar ishlab chiqish maqsadga muvofiq.
Xulosa:
Ushbu maqolada advokatning tergov jarayonidagi ishtiroki, tergov
harakatlarida qatnashish tartibi va advokatning himoya funksiyalari batafsil tahlil
qilindi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, advokat tergov jarayonida gumon
qilinuvchi yoki ayblanuvchining huquqlarini himoya qiluvchi muhim shaxs
hisoblanadi.
Advokatning ishtiroki tergov harakatlarining qonuniyligini nazorat qilish va
sudda adolatli qaror qabul qilinishiga ko‘maklashadi. Advokatning tergov
harakatlarida qatnashish tartibi jinoyat-protsessual qonunchilik bilan belgilangan
bo‘lib, advokatning bu jarayondagi huquq va majburiyatlari aniq belgilab qo‘yilgan.
Advokatning himoya funksiyalari, jumladan, dalillarni to‘plash va taqdim
etish, guvohlarni so‘roq qilish, ekspertizalar o‘tkazish va sudda himoya nutqini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_ Апрель –2025
194
so‘zlash kabilar ekanligi ko‘rsatildi. Advokatning himoya strategiyalari va ularning
samaradorligi tahlil qilindi.
O‘zbekiston va xorijiy davlatlarning advokatura instituti va tergov
jarayonidagi ishtirokiga oid qonunchiligi va amaliyotida umumiylik va farqlar
mavjud. O‘zbekiston tajribasi xorijiy davlatlar tajribasi bilan solishtirildi va
umumiylik va farqlar aniqlandi.
Ushbu tadqiqot natijalari advokatning tergov jarayonidagi ishtirokini yanada
takomillashtirish va jinoyat protsessida adolatlilikni ta’minlash uchun muhim
ahamiyatga ega. Kelgusida bu sohada yanada chuqur tadqiqotlar olib borish va amaliy
takliflar ishlab chiqish maqsadga muvofiq.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi.
3.
O‘zbekiston Respublikasining
1
"Advokatura to‘g‘risida"gi Qonuni.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining qarorlari.
5.
Xorijiy davlatlarning advokatura instituti va tergov jarayonidagi ishtirokiga oid
qonunchiligi.
6.
Ilmiy adabiyotlar, monografiyalar va maqolalar.
7.
Advokatlar, sudyalar, prokurorlar va tergovchilar bilan suhbatlar.
8.
Tergov jarayonida advokatning ishtirokiga oid statistik ma’lumotlar.
