MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_Март –2025
115
“ONA UYI” MASKANINING SAMARQAND VILOYATIDAGI
FAOLIYATIDAN
Samarqand Davlat universitetining Psixologiya va Ijtimoiy- siyosiy fanlar
fakulteti 3-bosqich talabasi
Abdumalikova Zilola
Ilmiy rahbar: Sotsiologiya va ijtimoiy ish kafedrasi
dotsenti
Yusupov Rahimjon Karimovich
.
Annotasiya
: Ushbu maqolada Samarqand viloyatida yoʻlga qoʻyilgan "Ona
uyi" qoʻllab-quvvatlash markazining maskan sifatidagi faoliyati o‘rganiladi.
Zamonaviy ijtimoiy himoyaning xalqaro tajribasini keng yoyish uchun ijtimoiy
himoya loyihaning maqsadi, vazifalari va uning Samarqand viloyatiga taʼsiri tahlil
qilinadi. Zero, ijtimoiy himoyaning Oʻzbekistondagi ayollar uchun yordam shaklining
yangi tajribasi namuna sifatida tahlil etiladi.
Kalit soʻzlar
: Ona uyi. Ana Uyi. Ijtimoiy yetimlik. Ijtimoiy vaziyat.Oilani
huquqiy qoʻllab quvvatlash. Ijtimoiy qoʻllab quvvatlash, og‘ir hayotiy vaziyatga
tushib qolgan ayollarga ijtimoiy yordam.
Oʻzbekistonda "Ona uyi" loyihasi 2024yil 24-aprelda yoʻlga qoʻyilgan.
Toshkentda ogʻir hayotiy vaziyatga tushib qolgan ayollarni qoʻllab-quvvatlash va
ijtimoiy yetimlikning oldini olishga qaratilgan "Ona uyi" loyihasining taqdimoti
boʻlib oʻtdi. 2024-yilda ishga tushirilgan ushbu loyiha Toshkent va Samarqandda oʻz
samarasini isbotladi. Bu yerda oʻnlab ayollar va bolalarga yordam bergan 3 ta uy
ochildi. Og‘ir hayotiy vaziyatda va yaqin qarindoshlari ko’magisiz qolganligi
natijasida farzandini tarbiyalashdan voz kechmoqchi bo’lgan onalar, shu jumladan,
homilador ayollar (keyingi o‘rinlarda og’ir hayotiy vaziyatga tushib qolgan onalar)
uchun bolalar uylarida "Ona uyi" xizmati yo‘lga qo‘yilgan.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy
agentligi hamda Qozog’istonning ‘Ana Yyi’ jamoatchilik jamg’armasi hamkorligida
Samarqand shahrida tashkil etilgan ‘Ona uyi’ markazi yurtimizdagi uchinchi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_Март –2025
116
muassasaga aylandi.’Ana Yyi’ jamoatchilik jamg’armasi 2013 yilda tashkil etilgan
bo’lib, shu paytgacha Qozog’istonning 18 ta shahrida 21 ta ‘Ona uyi’ resurs markazi
tuzilgan. ‘Ona uy’lari tomonidan 7000 nafar ayolga manzilli ijtimoiy yordam
ko’rsatilib, ularning farzandlari yetimlikdan saqlab qolingan va o’z oilasida
tarbiyalanishi ta’minlangan.
Markazda og’ir ijtimoiy vaziyatga tushib qolgan, tazyiq va zo’ravonlikka
uchragan 30 yoshgacha bo’lgan, 4 yoshdan oshmagan ikki nafargacha farzandli
onalar hamda homilador ayollarga xizmat ko’rsatiladi, deydi ‘Ona uyi’ kordinatori
Zilola Umirova. Ular bu yerda 6 oygacha yashash bilan birga kasb-hunar o’rganib,
hayotda o’z o’rnini topishi mumkin. Markazda 8 nafar ona, 12 nafar bola yashashi
uchun sharoit yaratilgan.Asosiy maqsad o’ziga bo’lgan ishonchni yo’qotgan, hayotga
qiziqishi so’ngan onalarni jamiyatga qaytarish, bolalarni yetimlikdan asrash. Ilk
kunlardan muassasamizga ikki ona joylashtirildi. Ulardan birining ikki nafar,
ikkinchisining bir nafar farzandi bor. Ikki bolali onaning katta farzandi maktabgacha
ta’lim tashkilotiga joylashtirilib, ayni paytda kichik farzandini davolash ishlari olib
borilmoqda.Markazda yashovchilarga psixologik, huquqiy hamda tibbiy yordamlar
ko’rsatilishi belgilangan. Og’ir ijtimoiy vaziyatdagi onalar ‘Inson’ ijtimoiy xizmatlar
markazi yo’llanmasi asosida qabul qilinadi.
Xulosa qilib taʼkidlash lozim. Ayollarning mehnat bozoriga kirishiga
ko‘maklashish – kasb-hunarga o‘qitish tizimini kengaytirish va ishga joylashishda
qo‘llab-quvvatlash roʻy beradi. Davlat va xususiy sektor hamkorligini kengaytirish –
korxonalar bilan hamkorlik qilib, ayollarni doimiy ish o‘rinlari bilan ta’minlash
amalga oshirilib boradi.
Shunday qilib, "Ona uyi" loyihasi O‘zbekistonda ijtimoiy himoya tizimining
muhim qismi sifatida ayollar va bolalarning hayot sifatini oshirishga xizmat
qilmoqda. Ushbu tashabbus orqali ijtimoiy yetimlikning oldini olish, ayollarning
iqtisodiy mustaqilligini oshirish va jamiyatda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga
erishilmoqda. Kelgusida ushdu loyihani yanada kengaytirish va uning
samaradorligini oshirish muhim ahamiyat kasb etaveradi. Xalqaro tashkilotlar bilan
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–3_Март –2025
117
hamkorlikni rivojlantirish – xorijiy tajribalarni o‘rganish va ilg‘or amaliyotlarni tatbiq
etish jarayoni qoʻllab- quvvatlantirilaveradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1-
Negmatov I. Ijtimoiy ish tarixi va nazariyasi. Darslik. - Samarqand: SamDU
Tahririy nashriyoti, 2024. – 636 bet.
2-
Yusupov R.K. Ijtimoiy ishga kirish. O‘quv qo‘llanma. – Samarqand : SamDU
nashri, 2020. – 264 bet.
3-
O‘zbekistonda “Ona uyi” xayriya loyihasi taqdimoti o‘tkazildi//
https://kun.uz/01959544?q=%2Fuz%2F01959544
4-
https://uza.uz/oz/posts/samarqandda-ilk-ona-uyi-ochildi_653846
5-
Тошматова Ирода. “Она уйи” тадбиркорларни бирлаштираётган
ижтимоий лойиҳа//Янги Ўзбекистон 2025 йил 14 февраль, 32-сон.
6-
ONA UYI XALQARO FONDI (MHIF) Qozogʻiston “ANA UYI” //
http://https://dom-mamy.kz/ru/2024/07/26/dom-mamy-v-uzbekistane
7-
Центральная Азия без сирот: совместный проект бизнесменов Казахстана
и Узбекистана // https://forbes.kz/articles/tsentralnaya-aziya-bez-sirot-sovmestnyy-
proekt-
