MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
44
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA JAMOAT XAVFSIZLIGINI
TA’MINLASH TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI
Djumaboyev Jaloliddin Zayniddinovich
O’zbekiston Respublikasi IIV Malaka oshirish instituti
Jangovar tayyorgarlik sikli katta o’qituvchisi
Annotasiya: Mazkur maqolada O’zbekiston Respublikasida jamoat
xavfsizligini ta’minlash tizimini rivojlantirishning ahamiyatini nazariy va amaliy
jixatlariga ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar berilgan.
Tayanch so’zlar: Strategiya, Jamoat xavfsizligi, Jamoat xafsizligini
ta’minlash, Ichki ishlar organlari, Milliy gvardiya, Yo’l xaritasi, Ommaviy tadbir,
Raqamlashtirish.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 29 noyabrdagi
PF-27-son Farmoni 2-ilovasida O’zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini
ta’minlash tizimini rivojlantirish Strategiyasi tasdiqlandi. Strategiyasi 8 ta bob 104 ta
moddadan iborat. Huquq-tartibotni yanada mustahkamlash va jinoyatchilikning yangi
ko’rinishlariga qarshi kurashish zarurati mamlakatimizda jamoat xavfsizligini
ta’minlash bo’yicha ustuvor yo’nalishlarni belgilab olishni talab etadi. 2022 - 2025
yillarda O’zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini ta’minlash tizimini
rivojlantirish
strategiyasining
maqsadi
mamlakatda
jamoat
xavfsizligini
ta’minlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish bo’yicha huquqiy, uslubiy,
ilmiy, tashkiliy choralarni ishlab chiqish va samarali amalga oshirishdan iborat.
Strategiyaning asosiy vazifalariga quyidagilar kiradi:
jamoat xavfsizligini ta’minlash sohasidagi munosabatlarni tartibga solish,
tizimlashtirish hamda mavjud huquqiy bo’shliq va ziddiyatlarni bartaraf etish;
jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi, yo’l harakati
xavfsizligini ta’minlash va probasiya faoliyatini uyg’unlashtirish;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
45
jamoat tartibini saqlash, shu jumladan ommaviy tadbirlarni o’tkazishga jalb
qilinadigan vazirlik va idoralar kuch va vositalarining birgalikdagi harakatlanish
algoritmini ishlab chiqish va uni doimiy takomillashtirib borish;
jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatiga zamonaviy shakl va ish usullarini
hamda ilg’or axborot texnologiyalarini keng joriy etish;
jamoat xavfsizligi tizimini raqamlashtirishni 90 foizga yetkazish orqali xizmat
faoliyatida inson omilini minimallashtirish;
profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probasiya nazoratidagi shaxslar
tomonidan qayta jinoyat sodir etilishini keskin kamaytirish.
Strategiyada belgilangan chora-tadbirlarni O’zbekiston Respublikasi jamoat
xavfsizligi konsepsiyasiga asoslangan holda 2025 yil yakuniga qadar to’liq amalga
oshirish nazarda tutilgan.
Strategiyada belgilangan chora-tadbirlarning samarali bajarilishini tashkil
etish uchun O’zbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri shaxsan mas’ul hisoblanadi.
Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti Strategiyada belgilangan
vazifalarning sifatli ijro etilishini ta’minlash maqsadida Milliy gvardiya va boshqa
mutasaddi vazirlik va idoralar bilan birgalikda har yili qo’shma dastur va «yo’l
xarita»larini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritadi va
ularning ijrosini muvofiqlashtiradi.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashning huquqiy asoslarini rivojlantirish
Jamoat xavfsizligi sohasida yagona qonun hujjati loyihasini ishlab chiqish va
qabul qilish orqali jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi, yo’l
harakati xavfsizligini ta’minlash va probasiya sohasidagi munosabatlar va
vakolatlarni tartibga soluvchi 200 dan ortiq normativ-huquqiy va idoraviy normativ
hujjatlar normalari va qoidalarini birlashtirish.
Jamoat xavfsizligiga xavflarning holati va darajalarini belgilovchi mezonlarni
va asosiy ko’rsatkichlarni (indikatorlarni) ishlab chiqish hamda joriy etish.
Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash tizimini yanada
takomillashtirish, davlat organlari hamda servis-xizmat ko’rsatish subyektlarining
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
46
mazkur yo’nalishdagi vazifa va funksiyalarini belgilovchi yagona qonun hujjati
loyihasini ishlab chiqish va qabul qilish.
Profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probasiya nazoratidagi shaxslarga
o’rnatiladigan cheklovlar, shuningdek, ularning zimmasiga yuklanadigan
majburiyatlar doirasini va ularga rioya etilishini ta’minlash mexanizmlarini aniq
belgilash.
Ilg’or xorijiy tajribaga tayangan holda yo’l harakatini tashkil etishda vakolatli
davlat organlari va jamoat tuzilmalarining faoliyatini va o’zaro hamkorligini «Ravon
yo’l» tamoyili asosida tashkil etish, muvofiqlashtirish hamda ularning vakolatlari
doirasini aniq belgilashni nazarda tutgan holda, ushbu sohadagi munosabatlarni
to’g’ridan-to’g’ri qonun normalari bilan tartibga solish, «Yo’l - piyoda uchun»
tamoyilini keng joriy etish.
Yo’l harakati xavfsizligi qoidalarini muntazam ravishda qasddan
buzuvchilarga, og’ir oqibatlarga olib kelgan yo’l-transport hodisalarini sodir
etganlarga nisbatan javobgarlik choralarini kuchaytirish, shu jumladan ilg’or xorijiy
tajribalarni hisobga olgan holda, transport vositasini boshqarish huquqidan uzoq
muddatga mahrum qilish tarzidagi jinoiy-huquqiy ta’sir chorasini joriy qilish.
Ommaviy tadbirlarni o’tkazish qoidalarini tartibga soluvchi qonun loyihasini
ishlab chiqish va qabul qilish.
Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tizimini
tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashga vakolatli bo’lgan davlat organlari
xodimlarining qonuniy talablariga bo’ysunmaslik hamda faol qarshilik ko’rsatish
harakatlarining oldini olish tartib va mexanizmlarni belgilash.
Majburiy jamoat ishlari jazosini qo’llashga doir normalarni, ushbu jazoni ijro
etish mexanizmlarini takomillashtirish.
Axloq tuzatish ishlari jazosini band bo’lmagan shaxslarga tayinlash
amaliyotiga doir muammoni bartaraf etish.
Jazoni o’tashdan bo’yin tovlagan shaxslarning jazosini og’irroq jazoga
almashtirish tartiblarni takomillashtirish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
47
Muayyan yashash joyiga ega bo’lmagan shaxslarni reabilitasiya qilish
markaziga joylashtirishda shaxsni tibbiy ko’rikdan o’tkazishni va unga nisbatan
prosessual harakatlarni markazning o’zida amalga oshirish tartibini joriy etish.
Qurol aylanmasi ustidan nazoratni kuchaytirish, qurol egalarini tibbiy
cheklovlar bo’yicha davriy ravishda tekshirish bo’yicha aniq tartibni belgilash,
o’qotar ov quroliga egalik qilish mezonlarini qayta ko’rib chiqish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashda respublika ovchilik jamiyatlarining rolini
oshirish va mas’uliyatini kuchaytirish.
Piyodalarni yo’l harakati qoidalarini buzganligi uchun javobgarlikka
tortishning huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish.
Qoniqarsiz holati yo’l-transport hodisasiga, ayniqsa, o’limga olib kelgan yo’l
yoki muhandislik-kommunikasiya infratuzilmasi obyektlari tasarrufida bo’lgan
tashkilotlar yoki organ rahbarlaridan moddiy zararni undirish tartibini joriy etish
hamda ularning javobgarligini belgilash.
Transport vositalari haydovchilari tomonidan sodir etiladigan «yo’lda
bezorilik» holatlari bilan ifodalanadigan xatti-harakatlar uchun ma’muriy
javobgarlikni joriy etish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashning uslubiy asoslarini rivojlantirish
Mahalla huquq-tartibot maskanining namunaviy loyihasini ishlab chiqish va
amaliyotga joriy etish.
Respublika bo’yicha mahalla huquq-tartibot maskanlari faoliyatini to’laqonli
yo’lga qo’yish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlash, guruhiy qonunbuzarliklar va ommaviy
tartibsizliklarni bartaraf etish bo’yicha 14 ta (Qoraqalpog’iston Respublikasi,
Toshkent shahar va viloyatlar) «Hudud metodikasi»ni ishlab chiqish va amaliyotga
tatbiq etish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashda huquq-tartibot idoralarining kuch va
vositalarini boshqarishning yagona markazlashgan tizimini tashkil etish.
Tuman (shahar) ichki ishlar organlari tarkibidagi konvoy bo’linmalarini
bosqichma-bosqich viloyat ichki ishlar organlarining bevosita bo’ysunuviga o’tkazish
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
48
hamda yagona boshqaruv tizimi asosida tumanlararo xizmat o’tash tamoyiliga
muvofiq qayta tashkil etish.
Ichki ishlar organlari tarkibida tumanlararo patrul-post xizmati bo’linmalarini
tashkil etish.
Xizmat vazifalarini bajarishda qulayliklar yaratishni va iqlim xususiyatlarini
hisobga olgan holda, jamoat xavfsizligini ta’minlashga jalb qilingan huquq-tartibot
organlari xodimlari uchun yangi formali kiyim-bosh namunasini ishlab chiqish,
tasdiqlash hamda ularni sifatli va mos o’lchamdagi formali kiyim-bosh bilan
ta’minlash.
Jinoyat va ma’muriy huquqbuzarliklarning mast holatda sodir etilganligini,
shuningdek, alkogolli ichimliklar iste’mol qilmaslik cheklovi o’rnatilgan shaxsni
ushbu cheklovga rioya etmaganligini aniqlash va tasdiqlash tartibini ishlab chiqish.
Alkogolli ichimlikka ruju qo’ygan, giyohvand, zaxarvand, tajovuzkor ruhiy
kasal shaxslarni majburiy davolash bo’yicha namunaviy dastur ishlab chiqish.
Ekstremistik va yot g’oyalar ta’siriga tushgan shaxslar bilan ishlash va ularda
mafkuraviy immunitetni shakllantirish bo’yicha namunaviy metodikani ishlab
chiqish.
Internet tarmog’ida jamoat xavfsizligi uchun xavf tug’diradigan tahdidlarni
o’z vaqtida aniqlash, oldini olish va bartaraf etish bo’yicha kompleks tashkiliy-
metodik asoslar va harakatlar mexanizmlarini yaratish.
Guruhiy qonunbuzarliklar va ommaviy tartibsizliklarni bartaraf etish vaqtida
Milliy gvardiya va ichki ishlar organlari tomonidan foydalaniladigan maxsus texnik
vositalarni, shuningdek, tezkor axborot almashish, quyi tizimdagi bo’linmalarni
oqilona boshqarish va fuqarolar xavfsizligini ta’minlash mexanizmlarini
takomillashtirish.
Ichki ishlar vazirligi va Milliy gvardiya oliy ta’lim muassasalari va ilmiy-
tadqiqot
markazlarida
bajariladigan
dissertasion
tadqiqotlar
mavzularini
shakllantirishda
jamoat
xavfsizligini
ta’minlash
amaliyotidagi
dolzarb
muammolarning yechimlariga yo’naltirilgan masalalarga ustuvor ahamiyat qaratish
bo’yicha ta’sirchan mexanizmlarni yo’lga qo’yish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
49
Profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probasiya nazoratidagi shaxslarning
o’rnatilgan cheklovlarga rioya etishini va ularning zimmasiga yuklangan
majburiyatlarni bajarishini ta’minlash, tekshirish va nazorat qilish, shuningdek, ushbu
shaxslarga tarbiyaviy va huquqiy ta’sir choralarini qo’llash hamda ularni ijtimoiy
moslashtirish bo’yicha «Harakatlar protokoli»ni ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq
etish.
Davlat-xususiy sheriklik va autsorsing mexanizmlarini yo’l harakati
xavfsizligini ta’minlash tizimiga va yo’l infratuzilmasini takomillashtirish jarayoniga
joriy etish.
Tranzit va davlat ichki transport oqimi uchun maqbul shart-sharoitlar
yaratishga
yo’naltirilgan
xalqaro
avtomobil
yo’llari
infratuzilmasini
takomillashtirish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashning ilmiy asoslarini rivojlantirish
Jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatining tarkibiy qismlarini ifodalovchi
masalalarni chuqur ilmiy o’rganish asosida Ichki ishlar vazirligi va Milliy gvardiya
ta’lim muassasalari o’quv jarayonida «Jamoat xavfsizligi asoslari» fanini joriy etish,
shu jumladan «Jamoat xavfsizligi asoslari» darsligini tayyorlash.
Profilaktika inspektorlarining ma’muriy hududda ish faoliyatini olib borishi
bo’yicha to’liq mexanizmlarni nazarda tutuvchi «shahar inspektori» va «qishloq
inspektori» modellarini yaratish, joriy etish va ular bo’yicha o’qitishni tashkil etish.
«Jamoat xavfsizligi asoslari» fani predmetiga kiradigan sohalarni yagona ilm
sohasiga birlashtirgan holda, «Jamoat xavfsizligini ta’minlash» ixtisosligini kiritish.
Jamoat xavfsizligi muammolarini o’rganish, ilmiy tadqiq qilish borasida Ichki
ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi masalalari ilmiy-amaliy tadqiqotlar markazi va
Jamoat xavfsizligi universitetini tayanch metodik bazaga aylantirish.
Sodir etilgan jinoyat va huquqbuzarliklarning asl omillarini «ilmiy diagnoz»
asosida aniqlash va «ilmiy diagnoz xulosasi» bilan «E-jamoat havfsizligi» axborot
tizimi orqali rasmiylashtirish tartibini joriy qilish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
50
Sodir etilgan jinoyat va huquqbuzarliklarning asl omillarini bartaraf etish
bo’yicha amalga oshirilgan chora-tadbirlarni ilmiy baholash asosida tahlil qilish va
«ilmiy baholash xulosasi»ni rasmiylashtirish tartibini joriy qilish.
Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi masalalari ilmiy-amaliy tadqiqotlar
markazi va Jamoat xavfsizligi universiteti tomonidan Innovasion rivojlanish vazirligi
va Fanlar Akademiyasi bilan birgalikda jamoat xavfsizligini ta’minlash va
jinoyatchilikka qarshi kurashish borasidagi muammolarni hal qilish yo’nalishida
ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi doirasida maqsadli fundamental, amaliy va
innovasion loyihalar shakllantirilishi va amalga oshirilishini ta’minlash.
Davlat boshqaruvi va mahalliy hokimiyat organlari rahbarlarini Jamoat
xavfsizligi universiteti hamda Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi negizida jamoat
xavfsizligi asoslari bo’yicha qisqa muddatli o’quv kurslarida o’qitish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashning tashkiliy asoslarini rivojlantirish
Har beshta mahalla uchun bitta mahalla huquq-tartibot maskanini namunaviy
loyiha asosida tashkil etish.
«Jinoyat o’choqlari» hisoblangan hududlarda tungi vaqtda ichki ishlar
organlari va Milliy gvardiya bo’linmalarining harbiy xizmatchilari va xodimlaridan
iborat avtopatrul, otliq va piyoda patrullarning uzluksiz faoliyatini yo’lga qo’yish,
ularning vakolat doirasini belgilash va funksional majburiyatlarini tasdiqlash.
Toshkent, Nukus shaharlari va viloyatlar markazlaridagi ommaviy tadbirlar
o’tkaziladigan obyektlarda, istirohat bog’lari, xiyobonlar va bozorlarda Milliy
gvardiya bo’linmalari tomonidan jamoat tartibini saqlash bo’yicha faoliyat olib
borishning batafsil va aniq huquqiy mexanizmlarini ishlab chiqish hamda amaliyotga
tatbiq etish.
Ommaviy axborot vositalari, telekommunikasiya tarmoqlari va Internet
tarmog’idan foydalangan holda ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirish,
shuningdek, jamoat xavfsizligini ta’minlash bo’yicha vakolatli davlat organlari
xodimlarini obro’sizlantirish holatlarining oldini olish va ularga barham berishning
tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
51
Ichki ishlar organlarining axloqqa qarshi huquqbuzarliklar bilan kurashish
faoliyatini, shu jumladan, tashkiliy-tuzilmaviy asoslarini yaratgan holda
takomillashtirish.
Kuchli ta’sir qiluvchi moddalar muomalasini huquqiy tartibga solishni, shu
jumladan ularning yoshlar tomonidan notibbiy maqsadlarda iste’mol qilinishi
holatlarining oldini olish mexanizmlarini takomillashtirish.
Milliy gvardiya va ichki ishlar organlari jamoat tartibini saqlashga mas’ul
bo’linmalarining huquqbuzarliklarni aniqlash va ma’muriy jazo choralarini qo’llash
vakolatini kengaytirish.
Mahalla huquq-tartibot maskanlarida ichki ishlar organlari, boshqa huquq-
tartibot organlari va jamoat tuzilmalarining mahallalar kesimida birgalikda ishlash
mexanizmlarini belgilash.
Jamoat xavfsizligini ta’minlash bo’yicha vakolatli davlat organlari
xodimlarining ijtimoiy-huquqiy himoyasiga doir imtiyozlardan foydalanishida inson
omilini cheklaydigan avtomatlashtirilgan tizimni joriy qilish.
Hududiy ichki ishlar organlarining ma’muriy binolarini qo’riqlashni Milliy
gvardiya qo’riqlash xizmati tomonidan shartnoma asosida amalga oshirilishi tizimini
joriy etish.
Hududiy ichki ishlar organlari patrul-post xizmati bo’linmalari tarkibida
bosqichma-bosqich otliq otryadlarni tashkil etish.
Ota-onasi nazoratisiz va qarovisiz qolgan, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvoldagi
oilalarda yashayotgan voyaga yetmaganlar bilan ishlashning yangicha tizimini
yaratish.
Transport vositalarining xavfsiz harakatlanishi uchun qulay shart-sharoitlar
yaratilishini nazarda tutgan holda, respublika va mahalliy ahamiyatga ega bo’lgan
yo’llar tizimini rivojlantirish bo’yicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish.
Transport va piyodalarning harakatni to’xtatishi va boshlashi to’g’risida
ogohlantirishning zamonaviy signal beruvchi tizimlarini joriy etish, piyodalar uchun
yangi turdagi o’tish joylarini tashkil etish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
52
Yo’l infratuzilmasini kompleks takomillashtirish, yo’llar sifatini yaxshilash,
transport vositalarining xavfsiz harakatlanishi uchun ishonchli sharoitlar yaratish
hisobidan yo’l-transport hodisalari sodir etilishini minimal darajaga keltirish.
Yo’l qurilishi sohasiga oid normativ hujjatlarga (ShNQ, Davlat standarti va
boshq.) zamon talablaridan kelib chiqib tegishli o’zgartirish va qo’shimchalar kiritish.
Jamoat va maxsus transport uchun alohida harakatlanish yo’l polosasi va
zamonaviy velosiped yo’lkalari tashkil etish.
Ichki ishlar organlari, Milliy gvardiya va Favqulodda vaziyatlar vazirligining
jamoat xavfsizligini, shu jumladan favqulodda vaziyatlarning oldini olish va yong’in
xavfsizligini ta’minlash faoliyatini amalga oshiruvchi bo’linmalarini zamonaviy
maxsus texnika vositalari bilan ta’minlash.
Jamoat xavfsizligini ta’minlashning shakl va usullarini rivojlantirish
Sodir etilgan jinoyatlarning asl omillarini aniqlash va bartaraf etishda
huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar va
muassasalarning vakolat doirasini aniq belgilash.
Bozorlar atrofidagi tirbandliklarni bartaraf etish va fuqarolarga qulayliklar
yaratish maqsadida va transport vositalari sonini hisobga olgan holda, yirik bozorlar
atrofida ushbu bozorlarning daromadlari hisobidan ko’p qavatli yoki yer osti
avtoturargohlari qurilishini tashkil etish.
Shahar va tumanlarning aholi gavjum joylarida piyodalar yo’lakchalariga
piyodalar boshqaradigan svetoforlarni o’rnatish.
«Yo’l harakati intizomi bolalikdan boshlanadi» shiori ostida umumta’lim
muassasalarida «Yo’l harakati qoidalari» bo’yicha o’quv tadbirlarini tashkil etish.
Umumta’lim
muassasalarida
«Harakat
xavfsizligi
sinfxonalari»ni,
mahallalarda «Yo’l harakatini o’rgatish maydonchalari»ni tashkil etish.
Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarga yo’l harakati xavfsizligi
asoslarini o’qitish tizimini joriy etib, yo’llarda, chorrahalarda va piyodalar o’tish
joylarida harakatlanish asoslarini amaliy hamda ko’rgazmali tarzda o’rgatishni yo’lga
qo’yish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
53
Davlat yo’l harakati xavfsizligi xizmati ma’muriy amaliyot bo’linmalari
faoliyatini takomillashtirish, ularning lavozimlarini ofiserlik tarkibiga o’tkazish
hamda birinchi navbatda oliy yuridik ma’lumotli xodimlar bilan butlash tartibini joriy
etish.
Milliy gvardiya va ichki ishlar organlarining jamoat tartibini saqlash
bo’linmalari hamda «Fidokor yoshlar» jamoatchilik patrul guruhlari faoliyatini
muvofiqlashtirishning samarali mexanizmlarini yo’lga qo’yish.
Fuqarolar orasidan favqulodda vaziyatlarda jalb etiladigan Milliy
gvardiyaning safarbarlik zaxiralarini yaratish tizimini joriy etish.
Ichki ishlar organlari, Yoshlar ishlari agentligi, Yoshlar ittifoqi, Mahalla va
oilani qo’llab-quvvatlash vazirligi hamda boshqa mutasaddi organlarning mahallalar
kesimida uyushmagan yoshlar bilan ishlashini tashkil etish bo’yicha o’zaro
bog’langan to’liq mexanizmlarni joriy etish.
«Ijtimoiy profilaktika», «probasion profilaktika», «tergov profilaktikasi»,
«sud profilaktikasi»ni huquqbuzarliklar profilaktikasi turlari sifatida joriy etish va
ularni qo’llashning aniq mexanizmlarini belgilash.
Mulkiy turdagi jinoyatlarning oldini olish, notinch oilalar hamda oilaviy
zo’ravonlik qurbonlari bilan ijtimoiy profilaktika tadbirlarini yangicha yondashuv -
«Xavfsiz xonadon» va «Xavfsiz hovli» tizimi asosida amalga oshirish
mexanizmlarini ishlab chiqish.
Ma’muriy nazorat va profilaktik hisob institutlari negizida profilaktik nazorat
institutini joriy qilish.
Davlat yo’l harakati xavfsizligi bo’linmalarining asosiy faoliyatini
fuqarolarga ko’mak berishga yo’naltirish, jumladan yo’llarda inspektorlarning patrul
xizmatini faqat avto- va mototransport vositalarida olib borishi tartibini joriy etish.
Favqulodda vaziyatlarda va alohida sharoitlarda vakolatli davlat organlari va
jamoat tuzilmalari huquq-tartibotni ta’minlash bo’yicha kuch va vositalarining tezkor
va yagona idoralararo boshqaruvini tashkil etish tartibini takomillashtirish.
Aholiga ehtimoliy yoki sodir bo’lgan favqulodda vaziyatlar hamda yong’inlar
to’g’risida xabar berish va ma’lumot yetkazish tizimini yanada takomillashtirish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
54
Ko’p qavatli binolarda yong’in xavfsizligini ta’minlash va yong’in o’chirish
bo’yicha samarali tizimni joriy etish.
Tungi vaqtlarda aholi yashash punktlarining yoritilishi va video kuzatuv
qamrovini kengaytirish.
Jamoat tartibini saqlashga jalb qilingan kuch va vositalarni markazlashgan
tarzda boshqarish tartibini samarali yo’lga qo’yish maqsadida Ichki ishlar vazirligi
Jamoat xavfsizligi departamenti huzurida yagona muvofiqlashtirilgan idoralararo
boshqaruv tizimini tashkil etish va uning faoliyatini tartibga soluvchi aniq va batafsil
huquqiy mexanizmlarni ishlab chiqish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlash bo’yicha vakolatli davlat organlari harbiy
xizmatchi va xodimlarini sug’urtalash institutini takomillashtirish.
«Jamoat xavfsizligi fidoyisi» idoralararo ko’krak nishonini ta’sis etish.
Profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probasiya nazoratidagi shaxslar bilan
yakka tartibdagi suhbatlarni maxsus «suhbat xonasi»da o’tkazish tartibini joriy qilish.
Ichki ishlar organlari jamoat xavfsizligi bo’linmalari xodimlari xizmat
faoliyatida skuter vositasidan foydalanish amaliyotini sinovdan o’tkazish.
Ichki ishlar organlari xotin-qizlar masalalari bo’yicha bo’linmalari huzurida
yoshlar orasidan «To’maris izdoshlari» jamoaviy guruhlarini tashkil etish, ularni
jamoat xavfsizligi tizimiga jalb etish hamda guruh a’zolariga huquq-tartibot
idoralarining oliy ta’lim muassasalariga o’qishga kirishda tegishli imtiyozlarni berish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatini raqamlashtirish
Jamoat xavfsizligini ta’minlash sohasida qog’oz shaklidagi ish yuritishni
maksimal darajada qisqartirib, faqat elektron shaklda yuritiladigan hujjatlar ulushini
90 foizga yetkazish.
Milliy gvardiya va ichki ishlar organlaridan jamoat tartibini saqlashga jalb
qilingan bo’linmalarning axborot tizimlari (probasiyaning markazlashgan elektron
tizimi, yo’l harakati xavfsizligi xizmatining yagona avtomatlashtirilgan axborot-tahlil
tizimi) bazasida «E-jamoat havfsizligi» yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimini
ishlab chiqish va amaliyotga to’liq tatbiq etish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
55
Jamoat tartibini buzgan, qayta jinoyat sodir etgan shaxslarning yagona
elektron ro’yxatini yuritish va axborot tizimi orqali davriy monitoring qilib borish
tartibini yo’lga qo’yish.
Fuqarolarning ma’muriy huquqbuzarliklar masalalari bo’yicha ortiqcha ovora
bo’lishining oldini olish, soha xodimlarining vaqtini tejash, o’z vaqtida va tezkorlik
bilan jazo muqarrarligini ta’minlash maqsadida ma’muriy ish yurituvni to’liq elektron
shaklga o’tkazish.
Profilaktik hisob, ma’muriy nazorat va probasiya nazoratidagi shaxslarning
jamoat xavfsizligi xizmatiga kelib ro’yxatdan o’tishini ta’minlashda barmoq izini
tanib olish tizimidan foydalanish amaliyotini joriy etish.
Yo’l harakati xavfsizligini ta’minlash sohasiga raqamli texnologiyalarni keng
joriy etgan holda «Ravon va xavfsiz yo’l» konsepsiyasi asosida kompleks chora-
tadbirlarni amalga oshirish.
Ichki ishlar organlari konvoy bo’linmalari faoliyatiga konvoy ostidagi
shaxslarni elektron brasletlar orqali nazorat qilish tizimini joriy etish.
Probasiya nazoratidagi shaxslarning yashash, ish va o’qish joyida ekanligini
tekshirish maqsadida GPS texnologiyali qurilmalarni amaliyotga joriy etish.
Jamoat xavfsizligini ta’minlash borasida dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqish
va takomillashtirish.
Yo’l harakati xavfsizligini ta’minlash, yo’l-transport hodisalarining oldini
olish, tirbandliklarni masofadan turib bartaraf etish maqsadida yo’llardagi barcha
svetoforlarning axborot boshqaruvi tizimiga ulanishini ta’minlash, sohaga intellektual
tizimlarni joriy etish.
Milliy gvardiyaning umumiy rahbarligi ostida ichki ishlar organlari va boshqa
mutasaddi davlat organlari xodimlarining maxsus tayyorgarlik darajasini oshirish,
alohida sharoitlarda birgalikda harakat qilishiga doir amaliy ko’nikmalarini
rivojlantirish bo’yicha o’quv mashqlarini tizimli ravishda o’tkazish, o’quv
mashqlarini raqamli texnologiyalar orqali monitoring qilish amaliyotini yo’lga
qo’yish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-23
Часть–1_ Март –2025
56
Xulosa qilib aytganda Strategiya ichki ishlar organlari, Milliy gvardiya va
boshqa mutasaddi organlarning jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatini yanada
takomillashtirish bo’yicha normativ-huquqiy va idoraviy normativ hujjatlar ishlab
chiqishda uslubiy asos bo’lib xizmat qiladi. Strategiyada belgilangan tadbirlarning
amalga oshirilishi natijasida fuqarolarning huquqlari va erkinliklari, jamiyat va davlat
manfaatlarining qonunga xilof tajovuzlardan himoyalanganlik holati sifat jihatidan
yuqori darajaga ko’tariladi. Jinoyatlar, shu jumladan takroran sodir etilgan jinoyatlar
va yo’l-transport hodisalarining barvaqt oldini olish, xodimlarning xizmat faoliyatini
fuqarolarga ko’maklashishga yo’naltirish orqali aholining jamoat xavfsizligini
ta’minlash bo’yicha vakolatli davlat organlariga ishonchi ortishiga erishiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi “2022—2026
yillarga mo’ljallangan yangi O’zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to’g’risida PF-
60-sonli farmoni.
2. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 02 apreldagi “Ichki ishlar
organlarining jamoat xavfsizligini ta’minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish
sohasidagi faoliyatini yanada takomillashtirish bo’yicha qo’shimcha tashkiliy chora-
tadbirlar to’g’risida”gi PQ-5050 son qarori.
3. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 29 noyabrdagi “O’zbekiston
Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish
chora-tadbirlari to’g’risida”gi PF-27 son farmoni
