MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
68
FARZSNDLARNING ONALARIGA BO’LGAN HURMATNING
SHAKILANISHI
Farg'ona viloyati Oltiariq tumani 3-ayrim fanlarga ixtisoslashtirilgan davlat
umumta'lim maktabi o’quvchisi
Tohirova Sevinch Nodirbek qizi
Annotatsiya: Ushbu maqola farzandlarning onalariga bo'lgan hurmatining
shakllanish jarayonini o'rganadi. Maqolada oiladagi tarbiya, ota-onalarning o'rnak
bo'lishi, madaniy an'analar va ijtimoiy muhitning farzandlar hurmatining
shakllanishidagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, onalarga bo'lgan hurmatning
yoshlar axloqiga va jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlarga ta'siri ko'rib chiqiladi.
Maqola onalarga bo'lgan hurmatni tarbiyalashning ahamiyatini ta'kidlaydi va ota-
onalarga amaliy tavsiyalar beradi.
Kalit so'zlar: Hurmat, ona, farzand, tarbiya, oila, axloq, madaniyat, jamiyat,
ijtimoiy munosabatlar.
Annotatsiya: This article explores the process of formation of children's
respect for their mothers. The article analyzes the role of family upbringing, parental
role modeling, cultural traditions, and social environment in the formation of
children's respect. It also examines the impact of respect for mothers on youth
morality and social relations in society. The article emphasizes the importance of
cultivating respect for mothers and provides practical recommendations for parents.
Kalit so'zlar: Respect, mother, child, upbringing, family, morality, culture,
society, social relations.
Ona... Bu muqaddas so'z har bir inson uchun qalb tubidagi eng aziz tuyg'ularni
uyg'otadi. Ona - bizni dunyoga keltirgan, tunlari bedor bo'lib tarbiya qilgan, hayotning
har qanday sinovlarida bizga suyanch bo'lgan buyuk zot. Farzandning onaga bo'lgan
hurmati uning axloqiy kamoloti va jamiyatdagi o'rnini belgilovchi muhim omillardan
biridir.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
69
Onalarga bo'lgan hurmat nafaqat madaniy an'analarimizda, balki diniy
ta'limotlarda ham alohida ta'kidlanadi. Bu hurmat oila muhitida, ota-onalarning o'zaro
munosabatlarida, shuningdek, jamiyatning onalarga bo'lgan munosabatida
shakllanadi.
Bugungi kunda yoshlar orasida onalarga bo'lgan hurmatning susayishi
kuzatilmoqda. Bu esa oiladagi tarbiya, ota-onalarning o'rnak bo'lishi, madaniy
an'analarning unutilishi va ijtimoiy muhitning ta'siri bilan bog'liq.
Ushbu maqolada biz farzandlarning onalariga bo'lgan hurmatining shakllanish
jarayonini o'rganamiz. Biz oiladagi tarbiya, ota-onalarning o'rnak bo'lishi, madaniy
an'analar va ijtimoiy muhitning farzandlar hurmatining shakllanishidagi rolini tahlil
qilamiz. Shuningdek, onalarga bo'lgan hurmatning yoshlar axloqiga va jamiyatdagi
ijtimoiy munosabatlarga ta'sirini ko'rib chiqamiz. Maqola onalarga bo'lgan hurmatni
tarbiyalashning ahamiyatini ta'kidlaydi va ota-onalarga amaliy tavsiyalar beradi.
Farzandning onasiga boʻlgan hurmatsizligi — bu jamiyatda eng achinarli va
zararlı holatlardan biridir. Oʻz onasiga hurmat koʻrsatish, odob-axloq va
insoniylikning muhim tamoyillaridan biridir. Ammo baʼzi holatlarda farzandlar
onalariga nisbatan hurmatsizlik koʻrsatib, ularni qoralash yoki xafa qilishadi. Bu holat
koʻp jihatdan farzandning tarbiyasi, oiladagi muhit va jamiyatda qaror topgan
qadriyatlar bilan bogʻliq.
Farzandlarning onalariga boʻlgan hurmatini shakllantiruvchi asosiy omil —
tarbiya. Agar farzand oila muhitida hurmat, samimiyat va mehr bilan oʻsmasa, u
onasiga nisbatan notoʻgʻri va hurmatsiz munosabat koʻrsatishi mumkin. Shuningdek,
ota-onaning oʻzaro munosabatlari ham farzandning onaga boʻlgan munosabatiga
taʼsir koʻrsatadi. Agar ota-onalar oʻrtasida muammolar mavjud boʻlsa, bu farzandning
xulq-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.
Ijtimoiy muhit va madaniy qadriyatlar ham farzandning onaga nisbatan
hurmatini shakllantiradi. Kutilganidek, biror kishining oʻz ona tili, qadriyatlari va
anʼanalariga hurmat koʻrsatishi, o‘zining onasiga boʻlgan munosabatini ham
yaxshilashiga yordam beradi. Shu bilan birga, televideniye, internet va ijtimoiy
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
70
tarmoqlarda koʻrsatiladigan turli holatlar farzandlarni notoʻgʻri taʼsir qiladi va bu
ularga onasiga hurmatsizlik koʻrsatishga olib kelishi mumkin.
Farzandning onasiga boʻlgan hurmatsizligi nafaqat oilada, balki butun
jamiyatda ijtimoiy muammolarga olib keladi. Bu, o‘z navbatida, farzandning
jamiyatdagi o‘rni, xulq-atvori va boshqa shaxslar bilan munosabatlarida katta
muammolarni yuzaga keltiradi. Shuningdek, onaning psixologik va hissiy holati
sezilarli darajada zarar koʻradi. Farzandning shunday munosabati onaning o'zini
noxush va e'tiborsiz his qilishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Farzandning onasiga boʻlgan hurmatsizligini bartaraf etish uchun bir qator
chora-tadbirlarni amalga oshirish kerak. Eng avvalo, onalar o'z farzandlariga yaxshi
tarbiya berishlari, ularga muhabbat va mehr ko'rsatishlari lozim. Shuningdek, ota-
onalar farzandlari bilan tez-tez muloqot qilishlari, ularni to'g'ri yo'ldan boshqarishlari
va ular bilan samimiy suhbatlar o‘tkazishlari zarur. Shu bilan birga, jamiyatda hurmat
va odob-axloqni targ‘ib qilish ham ahamiyatlidir.
Farzandning onasiga hurmatsizligi nafaqat oilaning ichki muammosi, balki
jamiyat uchun ham katta tahdid hisoblanadi. Buning oldini olish uchun tarbiya,
oilaviy ahvol va ijtimoiy qadriyatlarni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish zarur. Farzandlarga
hurmat, muhabbat va o'zaro tushunishni oʻrgatish, jamiyatda yaxshilik va mehr-
oqibatni rivojlantiradi.
Xulosa:
Ona - bu hayotning ustuni, farzandlar uchun eng yaqin va sadoqatli inson.
O'zbek xalqining qadimiy an'analari va madaniyatida onalarga bo'lgan hurmat alohida
o'rin tutadi. Farzandning onaga bo'lgan hurmati uning axloqiy kamoloti, oilaviy muhit
va jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlarning asosi hisoblanadi.
Onalarga bo'lgan hurmatning shakllanishi oiladagi tarbiya, ota-onalarning
o'rnak bo'lishi, madaniy an'analar va ijtimoiy muhitning ta'siri ostida kechadi.
Farzandlar onalarga bo'lgan hurmatni bolalikdan boshlab o'rganadilar. Shuning uchun
ota-onalar farzandlariga onalarga hurmat ko'rsatishni o'rgatishlari, o'zlari ham
onalarga hurmat bilan munosabatda bo'lishlari zarur.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
71
Bugungi kunda yoshlar orasida onalarga bo'lgan hurmatning susayishi
kuzatilmoqda. Bu esa oiladagi tarbiya, ota-onalarning o'rnak bo'lishi, madaniy
an'analarning unutilishi va ijtimoiy muhitning ta'siri bilan bog'liq. Shuning uchun
onalarga bo'lgan hurmatni tarbiyalashga alohida e'tibor qaratish, oilaviy tarbiyani
kuchaytirish, madaniy an'analarni tiklash va ijtimoiy muhitni sog'lomlashtirish zarur.
ADABIYOTLAR RO'YXATI:
1.
Azizova, M. (2018).
O'zbek ayoli: kecha va bugun
. Toshkent: "O'zbekiston"
nashriyoti.
2.
Bekmurodov, A. (2015).
Oila va jamiyat
. Toshkent: "Fan" nashriyoti.
3.
G'afurova, D. (2019).
O'zbek oilasida ayolning o'rni
. Toshkent: "Sharq"
nashriyoti.
4.
Qodirova, R. (2017).
Oila psixologiyasi
. Toshkent: "Navro'z" nashriyoti.
5.
Umarova, N. (2016).
Oila va huquq
. Toshkent: "Adolat" nashriyoti.
6.
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
.
7.
Oila kodeksi
.
8.
Turli ommaviy axborot vositalarida chop etilgan maqolalar.
9.
Internet manbalari.
