MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
69
SARIQ PARPIGUL- GENTIAN LUTEA L
Xasanova Gulbahor Raxmatullayevna
Samarqand davlat tibbiyot universiteti. Samarqand, O’zbekiston
SamDTU, Xalq tabobati fakulteti 202-guruh talabasi
Ko’chimova F.S
SamDTU, Xalq tabobati fakulteti 202 -guruh talabasi
Jumaboyeva S.E
SamDTU, Xalq tabobati fakulteti 202 -guruh talabasi
Qahhorov Diyorbek Xushvaqtovich
Annatatsiya: Sariq parpigullarning ko'p turlari shifobaxsh xususiyatlarga
ega, ular qaysi biri haqida an'anaviy tabiblar o'zlarining tibbiy amaliyotlarida
foydalanishlarini bilishadi. Sariq parpigulning yuqori qismi va ildizlari turli
kasalliklarda organizmga ijobiy ta'sir ko'rsatadigan bir qator biologik faol
moddalarni o'z ichiga oladi.
Kalit so’zlar : ildiz ,glikozid ,modda ,yog,’efir,organ.
Аннотация: Многие виды горечавки обладают лечебными свойствами,
о которых знают народные целители и используют в своей врачебной
практике. Верхушки и корни горечавки содержат ряд биологически активных
веществ, оказывающих положительное воздействие на организм при
различных заболеваниях.
Ключевые слова: корень, гликозид, вещество, масло, эфир, орган.
Abstract: Many types of Gentian lutea L have medicinal properties, which
traditional healers know about and use in their medical practice. The tops and roots
of Gentian lutea L contain a number of biologically active substances that have a
positive effect on the div in various diseases.
Key words: root, glycoside, substance, oil, ether, organ.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
70
Sariq parpigul oilasiga mansub ko'p yillik o’t o'simlik, balandligi 1 m gacha,
uning 400 ga yaqin turlari butun dunyoda o'sadi.
SNGda 90 dan ortiq turlar mavjud bo'lib, ular orasida eng keng tarqalgan turi
Sariq parpigul. Sariq parpigul SNGning Evropa qismida, Ukraina davlatlarida o'sadi.
Quruq qoyalarda, butalar orasida, dalalarda, oʻtloqlarda, adirlarda oʻsadi. Sariq
parpigul ildizlari va ildizpoyalari dorivor va oziq-ovqat xom ashyosi sifatida yig'ib
olinadi.
Oʻrta Osiyoda asosan togʻ etaklarida oʻsadi.
Miloddan avvalgi 167 yilda. e. Illiriya qiroli Gentius birinchi marta vabo
paytida bu o'simlikning ildizidan foydalangan, shuning uchun Sariq parpigul uning
sharafiga nomlangan (Gentian lutea L).Ildizsimon, goʻshtli, silindrsimon, uzunligi
60–90 sm va diametri 5–10 sm. Poyasi (bir yoki bir nechta) baland (1,5 m gacha), tik
yoki silindrsimon, tuksiz. Barglari qarama-qarshi bo'lib, ularning asoslarida juft bo'lib
birlashtirilgan, keng tuxumsimon, kuchli ko'zga tashlanadigan 5-7 tomir bilan.
Barglari ellips shaklida. Gullari sarg'ish, poya barglari qo'ltig'ida to'da bo'lib yig'ilgan.
Stamens 5-6, pistil 1. Urug'lari kichik, ko'p, cho'zinchoq yoki yumaloq. Iyun-iyulda
gullaydi, urug'lari avgust-sentyabrda pishadi.
Dorivor xom ashyo sifatida kuzda yig'ib olinadigan ildiz va ildizpoyalardan
foydalaniladi. Tuproq aralashmalaridan tozalangandan so'ng, qalin ildizlar uzunasiga
bo'linadi va tez quritiladi.
Kimyoviy tarkibi.
Sariq parpigulning barcha turlari glikozid moddalarni o'z
ichiga oladi: gentiopikrin, gentiamarin, Gentian parpigulin, Gentian parpigulil
alkaloid, 6% gacha yog'li moy va efir moylari (izlar), pektinlar va flavanoidlardir.
Barglari C vitaminiga boy.
Xo’jalikdagi ahamiyati. Quruq Sariq parpigul ildizlari spirtli ichimliklar va
aroq ishlab chiqarishda, shuningdek pivo sanoatida pivoning ayrim turlariga achchiq
ta'm berish uchun ishlatiladi. Buning uchun birinchi navbatda yangi ildizlar (8-10 kun
davomida) yig'iladi, ular fermentatsiyadan o'tadi va jigarrang-qizil rangga ega bo'ladi
va achchiqlik biroz kamayadi. Fermentatsiyadan keyin ildizlar quritiladi (A.F.
Gammerman va boshqalar, 1983).
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
71
Xalq tabobatida
o‘ti (barglari, poyasi va gullari) va ildizlaridan olingan suvli
ekstraktlar ishtahani pasaytirishda, oshqozonni mustahkamlashda (oshqozon katarasi
va axiliyasida, meteorizmda), gastrit, asab tizimi va boshqa ichak kasalliklarni
davolashda ishlatiladi.
Bolgar xalq tabobatida Sariq parpigul, shuningdek, oshqozon-ichak sanchig'i,
kamqonlik, ishtahaning etishmasligi uchun, shuningdek, jigar va o't pufagi uchun
stimulyator sifatida ishlatiladi (D. Jordanov va boshqalar, 1970).
O’zbek xalq tabobatida
bo‘g‘im va mushak og‘rig‘ini, ayniqsa, radikulit,
revmatoid va brutsellyoz bo‘g‘imlarining zararlanishini davolashda o‘simlikning yer
usti va yer osti qismlaridan tayyorlangan quyuq ekstraktlar qo‘llaniladi.
Qadimgi tibbiyotda
Sariq parpigulning har xil turlari ishtahani
kuchaytiruvchi vosita sifatida, shuningdek ovqat hazm qilish organlari va asab
tizimining ayrim kasalliklarini davolash uchun keng qo'llanilgan.
Avitsenna (10-asr) fikriga ko'ra, Sariq parpigulning tabiati issiq va quruqdir.
U biriktiruvchi, ishtaha ochuvchi, organism tozalovchi ta'sirga ega. Siqilgan sharbat
yara va yaralarni davolaydi va yalliglanishni kamaytiradi. Sariq parpigul sharbati
asab kasalliklarini davolash uchun tavsiya etiladi. Jigar va taloqdagi to'siqlarni
ochadi. Sharob esa jigar va taloqdagi og'riqlarni yo'qotishga yordam beradi. Sariq
parpigul siydik va hayz ko'rishni boshqaradi. Buyuk tabiblar chayonlar, aqldan ozgan
itlar va barcha yovvoyi hayvonlarning chaqishi uchun Sariq parpiguldan foydalangan.
Zamonaviy tibbiyotda
kuzda yig'ib olinadigan ildiz va ildizpoyalardan
dorivor xom ashyo sifatida foydalaniladi. Sariq parpigulning ildizlari, damlamasi va
ekstraktlari ishtahani rag'batlantirish, ovqat hazm qilish jarayonini yaxshilash, gastrit,
oshqozon og'rig'i va o’t haydovchi vosita sifatida ishlatiladi. Sariq parpiguldan
olingan galen ekstraktlari achchiq damlamasi yoki achchiq ekstrakti sifatida keng
tarqalgan (M. D. Mashkovskiy, 1985).
Qaynatma 1 osh qoshiq, o'simlik preparatlari esa ovqatdan oldin kuniga 3-4
marta 15-20 tomchidan buyuriladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
72
Tibet tibbiyotida tomoq kasalliklari, intoksikatsiya va isitma, shuningdek,
yallig'lanishli jigar kasalliklari uchun turli xil Sariq parpigul turlari ishlatilgan (E. G.
Bazaron va boshqalar, 1984).
O'simliklarning farmakologik xususiyatlari, birinchi navbatda, oshqozon-
ichak traktining ishiga ijobiy ta'sir ko'rsatadigan va ishtahani rag'batlantiradigan
achchiq moddalar - glikozidlar mavjudligi bilan belgilanadi. Glikozidlar ham
antispazmodik ta'sirga ega.
Sariq parpigul ildizida gensiopikrin, amarogentin va boshqa bir qancha
achchiq glikozidlar mavjud: amarosverin, amaropanan va svertiamarin. O'simlikning
ildiz qismida Sariq parpigulin deb ataladigan alkaloid topildi, foydali moddalar
ro'yxati boshqa alkaloidlar - piridin hosilalari bilan to'ldirildi: gentiopunktin, Gentian
parpigulidin, gentioflavin;
Sariq parpigulin antipiretik xususiyatlarga ega, yo'talni, konvulsiyalarni
bostirishga yordam beradi, shuningdek, tinchlantiruvchi va yallig'lanishga qarshi
ta'sirga ega.
Ro'yxatda keltirilgan moddalarga qo'shimcha ravishda, Sariq parpigul
(masalan, Sariq parpigul) ildizlarida aromatik birikmalar, taninlar va qatronlar,
pektinlar, askorbin kislotasi va inulin topilgan. Shuningdek, ildizlarda yog'lar va
shakar (trisaxarid Sariq parpiguloz va disaxarid saxaroza) mavjud.
Sariq parpigulning ko'p turlarida, ularning ildiz qismida 13 ta fenolkarboksilik
kislotalar mavjud. Ushbu tur uchun eng keng tarqalgan o-gidroksifenilsirka,
pirokatexik, m-gidroksibenzoy va gomoprotokatechuik, ferul kislotalari bo'lib, ular
tufayli oshqozon funktsiyasi kuchayadi.
Sariq parpigul spirtli ichimliklar sanoatida ham qo'llaniladi ya’ni.Qaynatma
shaklida, ko'pincha boshqa vositalar bilan birgalikda qo'llaniladi: alkogolli
damlamada (tinktura Gentian parpigulae), suvli ekstrakt (extractum Gentian
parpigulae) shaklida.
АДАБИЁТЛАР.
1.Xolmatov X.X, Axmеdov U.A Farmakognoziya — 2 qism.-Toshkent: Fan, 2007.-
400 bet.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
73
2.Пўлатова Т.П, Холматов Х.Х. Фармакогнозия амалиѐти — Тошкент: Абу Али
Ибн Сино номидаги тиббиѐт нашриѐти, 2002.-360 бет.
3.Самылина И.А., Аносова О.Г. Фармакогнозия. Атлас: учебное пособие в 2-
х томах.- М.:ГЭОТАР-Медиа, 2007.-Т.1.-192 с.
Допольнительные
1.Raxmatullayevna, X. G., Azizjon o’gli, S. B., & Abdumajidovna, X. M. (2024).
SHAKARNI
KAMAYTIRADIGAN O'SIMLIK.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
,
18
(5), 36-
45.
2.Rakhmatullaevna, K. G. (2024). Herbal Sugar-Lowering Plant.
American Journal
of Language, Literacy and
Learning in STEM Education (2993-2769)
,
2
(3), 1-7.
3.Raxmatullayevna, X. G., & Zafarovich, B. B. (2024). OG’IZDAN BADBO’Y HID
KELISHI.
Ta'lim
innovatsiyasi va integratsiyasi
,
18
(5), 46-55.
4.Хасанова, Г. Р., & Соатова, М. З. (2024). ЛЕЧЕБНЫЕ СВОЙСТВА АЛЫЧА
(PRUNUS CERASIFERA
EHRH).
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
,
18
(5), 28-35.
5.USMONOVA, M., ERNAZAROVA, M., QO'YLIYEVA, M. U., & XASANOVA,
G. DORIXONA
FAOLIYATINI TASHKIL ETISH, DORILAR SAQLASH CHORA TADBIRLARI.
6.Xasanova, G. R. (2023). MINERAL MODDALARNING INSON HAYOTIDAGI
AXAMIYATI.
Journal of
new century innovations
,
26
(4), 102-108.
7.Xasanova, G. R., Abluraxmonova, D., & Eshmuxammatova, D. (2023).
BUYRAKLAR TO’GRISIDA
FIKRLASHAMIZ.
Journal of new century innovations
,
25
(1), 38-46.
8.Raxmatullayevna, X. G. (2023). DORIVOR O'SIMLIKLARDAN AJRATIB
OLINGAN ODDIY
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
74
EKSTRAKTLARNING
SHIFOBAXSH
XUSUSIYATLARI
HAQIDA.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
15
(5), 44-48.
9.Xasanova, G. R., & Salohiddin o’gli, M. M. (2023). SHIFOBAHSH CHOY
HISLATLARI.
Journal of new
century innovations
,
25
(1), 47-53.
10/Karomatov, N. T. (2023). DAFNA BARGI EFIR MOYI (ЛАВР-
LAURUS).
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
15
(2), 126-129.
11.Хасанова, Г. Р. (2023). ШИФОБАХШ АНОР-PUNICA GRANATUM
L.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
15
(5), 33-36.
12.Xasanova, G. R., & Ernazarova, M. E. (2022). SHIFOBASH QOQI O’TINING
FOYDALI
JIHATLARI.
Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences
,
2
(Special Issue 4-2),
989-991.
13.Yakubova, S. R., & Xasanova, G. R. (2022). KAMQONLIK HAQIDA
TUSHUNCHA.
Oriental
renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences
,
2
(Special Issue 4-
2), 897-900.
14.Хасанова, Г. Р., Усманова, М. Б., & Нажмитдинов, Х. Б. (2022).
ВИТАМИНГА БОЙ ЛОВИЯ
(PHASCOLUS) ЎСИМЛИГИНИНГ УМУМИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ.
Oriental
renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
,
2
(9), 333-336.
15.Махмудова, А. Ш. К., Гайбуллаева, К. Ф. У., & Хасанова, Г. Р. (2022).
СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШ
ТАРЗИ.
Ta’lim fidoyilari
,
24
(17), 571-575.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
75
16.Хасанова, Г. Р., & Усмонова, М. Б. (2022). Применение фасоли (phascolus) в
медицине.
Science and
Education
,
3
(11), 117-125.
17Xasanova, G. R., Ernazarova, M. E., & SHIFOBASH, Q. O. (2022). № Special
Issue 4-2.
URL:
https://cyberleninka. ru/article/n/shifobash-qoqiotining-foydali-jihatlari
,
3
.
18.Daminovich, K. N., Raxmatullayevna, X. G., & Sherali o’g'li, A. M. (2024).
ODDIY ZIRK-BERBERIS
VULGARIS L.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
,
19
(2), 185-191.
19.Raxmatullayevna, X. G., Mustafo o’gli, O. S., & Laylo, K. (2024). OLMA VA
BOSHQA SIRKA
TURLARINING DORIVOR XUSUSIYATLARI HAQIDA.
Ta'lim innovatsiyasi va
integratsiyasi
,
19
(2), 192-
201.
20.Rakhmatullaevna, K. G. (2024). Herbal Sugar-Lowering Plant.
American Journal
of Language, Literacy and
Learning in STEM Education (2993-2769)
,
2
(3), 1-7.
21.Xasanova, G. R. (2022). White mulberry.
22.Khasanova, G. R., & Olimov, S. M. (2022). Ordinary mountain Basil-origanum
vulgare.
23.Khasanova, G. R., & Eldor, U. (2023). THE IMPORTANCE OF MINERALS IN
HUMAN LIFE.
Journal of
new century innovations
,
26
(4), 109-115.
24.Kodirov, N. D., & Khasanova, G. R. (2023). Characteristics of the Almond
(Amygdalus L.).
American
Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)
,
1
(8),
188-193.
25
. Khasanova Gulbahor Mamatova Zarnigor Murzabekov Suhrob Pumpkin (Тыква)
– Cucurbita L
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
76
AMERICAN Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
Volume 02, Issue 03, 2024 ISSN
(E): 2993-2769
26. Khasanova Gulbahor Eshonqulov Azizbek Muhammadiyev Akobir The Role of
Medicinal Plants in the
Development of the Pharmaceutical Industry in Uzbekistan
AMERICAN Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
Volume 02, Issue 03, 2024 ISSN
(E): 2993-2769
27. Khasanova Gulbahor Sobirov Hasan Ahadov Ilgor Medicinal Properties of
Alycha (Prunus Cerasifera Ehrh)
AMERICAN Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
Volume 02, Issue 03, 2024 ISSN
(E): 2993-2769
28. Роль лекарственных растенийв развитии Фарм промышленности
Узбекистана. Young Scientist Research Journal Of Kararalpakstan
Vol 2 issue 2 2023 Хасанова Г.Р.ДониёроваС.О
29. Хасанова Г.Р.Махмудова М.М.Нажмиддинов Х.Б.Современные подхоты к
лечению острых и
хронических болей у пациентов с заболеваниями опорно-двигательного
аппарата. Фокус на
безопасность фармакотерапии
Ta’lim fidoyilari>> Respublika ilmiy uslubiy jurnali10-сон октябр 2021й
30. Хасанова Г.Р.Якубова С.Р Современные технологии диагностики и лечения
в Стоматологии и
краниофициалных иследований>>SPECIAL ISSUE18-19 март 2022й
31. Боймуродов Э.С.Хасанова Г.Р.Олимов Фармакология фанига кириш.
Фаннинг бошқа фанлар билан
боғлиқлиги, келиб чиқиш тарихи. Экономика и социум>>№ 11.90.2021ISSN
2225-1545 11(90) 20-21
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
77
ноябр 2021
32. Шукурова Д.Й.Хасанова Г.Р.Олимов С Таркибида эфир мойи бўлган
доривор ўсимликлар ва
маҳсулотлар. Экономика и социум>>№ 11(90)2021.ISSN 2225-1545 11-сон 20-
21 ноябр 2021й.
33. Khasanova Gulbahor. Mamatova Zarnigo Murzabekov Suhrob Saffron or Crocus
(Zafaron) – Crocus
Sativus L . AMERICAN Journal of Language, Literacy and Learning in STEM
Education Volume 02, Issue 03,
2024 ISSN (E): 2993-2769
34.
Хасанова
Г.РКодиров
Н.ДЛЕКАРСТВЕННЫЕ
РАСТЕНИЯ,
СОДЕРЖАЩИЕ ФИТОНЦИДЫ
ЖУРНАЛ ГЕПАТО-ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ
СПЕЦИАЛНЫЙ ВЫПУСК ISSN 2181-1008 Doi Journal 10.26739/2181-1008.
35. Хасанова Г.Р.Усманова МБ Geksikon shamchasini tayorlashda uning asosni
almashtirish. SCIENGE
AND EDUCATIONISSN 2181-0842. VOLUME 3, ISSUE 11 Ноябрь 2022
36. Хасанова Г.Р The Importance of Essential Oils for Plants and Methods of Their
Separation AMERICAN Journal of Language, Literacy andLearning in STEM
Education
Volume 02, Issue 05, 2024 ISSN (E): 2993-2769
37.
Raxmatullayevna, X. G., & Daminovich, K. N. (2024). ARFAZETIN YIG’MASI
VA UNING ALOHIDA
TARKIBIDAGI POLISAXARIDLARNI O’RGANISH.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА
И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
,
46
(8), 12-19.
38. Хасанова, Г. Р. (2024). РАСТИ́ТЕЛЬНЫЕ СА́ХАРОСНИЖА́ЮЩИЕ
РАСТЕНИЕ.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
46
(8), 20-30.
39. Хасанова, Г. Р. (2024). РОЛЬ ОРГАНИЧЕСКИХ КИСЛОТЫ В ЖИЗНЕ
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
78
РАСТЕНИЯХ.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
46
(8), 6-11.
40.
Olimov Sardor Mustafayevich, & Khasanova Gulbahor Rakhmatullaevna. (2024).
PHYSALIS
ALKEKENGI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ,
52(1), 150–154. Retrieved
from https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/16057
41. Kodirov Nizom Daminovich, & Xasanova Gulbahor Raxmatullayevna. (2024).
ФИЗАЛИС
ОБЫКНОВЕННЫЙ – PHYSALIS ALKEKENGI L. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ
В
МИРЕ,
52(1),
131–137.
Retrieved
from
https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/16053
42. Olimov Sardor Mustafayevich, & Khasanova Gulbahor Rakhmatullaevna. (2024).
HEALING
PROPERTIES OF APPLE AND OTHER TYPES OF VINEGAR. ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 52(1), 124–130. Retrieved from
https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/16052
43.
STUDY OF POLYSACCHARIDES CONTENT IN.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ.
Выпуск журнала №-52 Часть–2_ Сентябрь –2024стр 108-114
Khasanova
G.R
.
Shunqarov T.M
44. БОЯРЫШНИК– CRATAEGUS L
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ.
Выпуск журнала №-52 Часть–2_ Сентябрь –2024
Хасанова Г.Р.
Шукурова Д.Р.
45. WALNUT– JUGLANS REGIA L.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
http://www.newjournal.org/
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
79
Выпуск журнала №-52 Часть–2_ Сентябрь –2024
Khasanova G R. Shukurova DB
46.Rakhmatullaevna, K. G., Qodirovich, X. J., Sharofitdinovich, N. X., & Laylo, K.
(2024). COMMON FLAX–UNUM USITATISSIMUM L.
EDUCATION AND
SCIENCE YESTERDAY AND TODAY
,
1
(1).
47. Хасанова, Г. Р. (2024). БАРБАРИС ОБЫКНОВЕННЫЙ (ЗИРК)–BERBERIS
VULGARIS L.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
55
(1), 145-153.
48. Хасанова, Г. Р., & Шунқоров, Т. М. (2024). ЛЕКАРСТВЕННЫЕ РАСТЕНИЕ
ПРИМЕНЯЕМЫЕ ПРИ ЗАБОЛЕВАНИЕ ПОЛОСТИ РТА.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
55
(1), 154-163.
49.
Rakhmatullaevna, K. G., Olmosovich, A. M., Mashrabovna, A. N., & Sobirovna,
O. D. (2024). PHYTONCIDES.
Worldwide Cross-Disciplinary Research
,
1
(1).
50. Хасанова, Г. Р., Рузибаева, К., Боймурадова, Н., & Абдухалимова, Д. (2024).
ЗАЩИТИМ
РАСТИТЕЛЬНОГО
МИРА.
Worldwide
Cross-Disciplinary
Research
,
1
(1).
51. Хасанова, Г. Р., Бахитов, Ш., Мухаммадова, З. Г., & Хасанов, М. А. (2024).
ТЫ́КВА ОБЫКНОВЕННАЯ (COMMUNIA CUCURBITA).
SCIENTIFIC AND
PRACTICAL RESEARCH OF THE 21ST CENTURY
,
1
(1).