MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
133
BIOLOGIYANI O’QITISHDA 7-8 SINFLARDA
RIVOJLATIRUVCHI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
METODIKASI
SAMADOVA NIGORA ISOMIDDIN QIZI
Bekobod shaxar “Bekobod school Academy” xususiy maktabi Biologiya
o’qituvchisi
ANNOTATSIYA.
Ushbu maqola biologiyani o'qitishda rivojlantiruvchi
texnologiyalardan foydalanish metodikasini tahlil qiladi. Biologiya fani
o'quvchilarga hayot va uning qonuniyatlarini o'rganishga yordam beradi, shuning
uchun o'qitish jarayonida zamonaviy pedagogik yondashuvlar muhim ahamiyatga
ega. Rivojlantiruvchi texnologiyalar, shu jumladan, muammoli o'qitish, loyihalash
metodlari, interaktiv darslar va amaliy tajribalar, o'quvchilarning ijodkorligini,
tanqidiy fikrlashini va muammolarni hal qilish ko'nikmalarini rivojlantirishga
qaratilgan.
Maqolada rivojlantiruvchi texnologiyalarni amaliyotda qo'llashning
afzalliklari, o'quvchilarning motivatsiyasini oshirish va bilimlarni mustahkamlash
imkoniyatlari hamda o'qituvchilarga dars rejasini tuzishda yordam beradigan
tavsiyalar keltirilgan. O'qituvchilar uchun bu metodlarni qo'llash orqali o'quv
jarayonini yanada samarali va qiziqarli qilish imkoniyati yaratiladi. Maqola
biologiyani o'qitishda innovatsion yondashuvlarni joriy etish zarurligini ta'kidlaydi
va zamonaviy ta'lim tizimida rivojlantiruvchi texnologiyalarni qo'llashning
ahamiyatini ko'rsatadi.
KALIT SO’ZLAR: Rivojlantiruvchi texnologiyalar, biologik muammolar,
hayot, biologiya.
АННОТАЦИЯ: В данной статье анализируется методика
использования развивающих технологий в преподавании биологии. Биология
помогает учащимся узнать о жизни и ее законах, поэтому в процессе обучения
важны современные педагогические подходы. Технологии развития, включая
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
134
проблемное обучение, методы проектирования, интерактивные уроки и
практический опыт, направлены на развитие творческих способностей
учащихся, критического мышления и навыков решения проблем.
В статье представлены преимущества использования развивающих
технологий на практике, возможности повышения мотивации учащихся и
закрепления знаний, а также рекомендации, которые помогут педагогам в
составлении плана урока. Используя эти методы для учителей, создается
возможность сделать учебный процесс более эффективным и интересным. В
статье подчеркивается необходимость внедрения инновационных подходов в
преподавании биологии и показывается важность использования развивающих
технологий в современной системе образования.
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА: Развивающиеся технологии, биологические
проблемы, жизнь, биология.
ANNOTATION: This article analyzes the methodology of using
developmental technologies in teaching biology. Biology helps students learn about
life and its laws, so modern pedagogical approaches are important in the teaching
process. Developmental technologies, including problem-based learning, design
methods, interactive lessons, and hands-on experiences, aim to develop students'
creativity, critical thinking, and problem-solving skills.
The article presents the advantages of using developmental technologies
in practice, the possibilities of increasing students' motivation and strengthening
knowledge, and recommendations that will help teachers in creating a lesson plan.
By using these methods for teachers, an opportunity is created to make the
educational process more effective and interesting. The article emphasizes the need
to introduce innovative approaches to teaching biology and shows the importance of
using developmental technologies in the modern education system.
KEY WORDS: Developing technologies, biological problems, life, biology.
Biologiya – bu hayot va uning turli jihatlari, shu jumladan, organizmlar,
ularning tuzilishi, funksiyalari, rivojlanishi va muhit bilan o'zaro aloqalari haqida fan.
Biologiyani o'qitish jarayoni o'quvchilarning bilim va ko'nikmalarini rivojlantirishda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
135
muhim ahamiyatga ega. Rivojlantiruvchi texnologiyalar, o'quv jarayonini yanada
samarali va qiziqarli qilish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Ushbu maqolada
biologiyani o'qitishda rivojlantiruvchi texnologiyalardan qanday foydalanish
mumkinligi haqida batafsil ma'lumot beriladi.
Rivojlantiruvchi texnologiyalar – bu o'quvchilarning ijodkorligini, tanqidiy
fikrlashini va muammolarni hal qilish ko'nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan
pedagogik usullar va vositalardir. Ular quyidagi asosiy xususiyatlarga ega:
- Interaktivlik: O'quvchilar faol ishtirok etishadi, o'z fikrlarini bildirishadi va
bir-birlari bilan muloqot qilishadi.
- Muammoli yondashuv: O'quvchilar real hayotdagi muammolarni hal qilish
orqali bilim olishadi.
- Ijodkorlik: O'quvchilar yangi g'oyalar yaratishga va mavjud bilimlarni
qo'llashga undaladi.
Biologiyani o'qitishda rivojlantiruvchi texnologiyalarni qo'llash o'quvchilarga
quyidagi imkoniyatlarni taqdim etadi:
- Faol O'qitish: O'quvchilar darsda faol ishtirok etishadi, bu esa ularning
motivatsiyasini oshiradi.
- Tajriba Olish: O'quvchilar biologik jarayonlarni amaliy tajribalar orqali
o'rganishadi, bu esa bilimlarni mustahkamlashga yordam beradi.
- Tanqidiy Fikrlash: O'quvchilar o'z fikrlarini tahlil qilish va baholash
ko'nikmalarini rivojlantiradilar.
Biologiyani o'qitishda foydalanish mumkin bo'lgan rivojlantiruvchi
texnologiyalar quyidagilar:
Muammoli o'qitish metodikasi o'quvchilarga muammolarni hal qilishga
qaratilgan. O'qituvchi o'quvchilarga biologik muammolarni taqdim etadi va ularni hal
qilish uchun guruhlarga bo'ladi. Bu jarayonda o'quvchilar bir-birlari bilan fikr
almashadilar va yechimlar ishlab chiqadilar.Loyihalash metodlari o'quvchilarga o'z
bilimlarini amalda qo'llash imkonini beradi. O'quvchilar biologik mavzular bo'yicha
loyiha ishlab chiqadilar, tadqiqotlar o'tkazadilar va natijalarni taqdim etadilar. Bu
jarayonda ijodkorlik va tanqidiy fikrlash ko'nikmalari rivojlanadi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
136
Interaktiv darslar zamonaviy texnologiyalarni, masalan, smart taxtalar va
kompyuter dasturlarini qo'llashni o'z ichiga oladi. O'quvchilar biologik jarayonlarni
simulyatsiya qiladigan dasturlar yordamida o'rganishlari mumkin. Bu, o'z navbatida,
o'quvchilarning qiziqishini oshiradi.
Biologiyani o'qitishda tajribalar o'tkazish juda muhimdir. O'quvchilar
laboratoriya sharoitida tajribalar o'tkazib, biologik jarayonlarni bevosita kuzatishlari
mumkin. Bu amaliy tajribalar bilimlarni mustahkamlashga yordam beradi.
O'quvchilarga taqdim etiladigan muammolar hayotiy va qiziqarli bo'lishi
kerak. Bu muammolar o'quvchilarning qiziqishini oshiradi va ularni faol ishtirok
etishga undaydi. O'quvchilarni kichik guruhlarga bo'lish orqali ular o'rtasida
muloqotni rag'batlantirish mumkin. Har bir guruh o'z yechimini ishlab chiqishi va
taqdim etishi kerak.
Dars oxirida o'quvchilar o'z yechimlarini taqdim etadilar va bir-birlarining
fikrlarini tahlil qiladilar. Bu jarayon tanqidiy fikrlash ko'nikmalarini rivojlantirishga
yordam beradi. Rivojlantiruvchi texnologiyalarni biologiyani o'qitishda qo'llashning
bir qancha afzalliklari mavjud:
- O'quvchilarning Motivatsiyasi: Interaktiv va amaliy darslar o'quvchilarning
qiziqishini oshiradi.
- Bilimlarni Mustahkamlash: Amaliy tajribalar va muammoli yondashuv
orqali o'quvchilar o'z bilimlarini mustahkamlashadi.
- Ijodkorlik va Tanqidiy Fikrlash: O'quvchilar yangi g'oyalar yaratishga va o'z
fikrlarini baholashga o'rganadilar.
Biologiyani
o'qitishda
rivojlantiruvchi
texnologiyalarni
qo'llash
o'quvchilarning bilim va ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Bu
metodlar o'quvchilarning ijodkorligini, tanqidiy fikrlashini va muammolarni hal
qilish ko'nikmalarini oshirishga yordam beradi. O'qituvchilar rivojlantiruvchi
texnologiyalarni o'z darslarida qo'llash orqali o'quv jarayonini yanada samarali va
qiziqarli qilishlari mumkin.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–4_ Январь –2025
137
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1. N.M.Abdurahmonova. Biologiya fanini o'qitishda innovatsion ta'limning
afzalliklari va uning imkoniyatlari. 1-3 betlar. https://kopilkaurokov.ru
2. N.Reyimbayeva. Biologiya fanini o'qitishda yangi pedagogik
texnologiyalarning amaliy ahamiyati. https://megaline.uz
3. D.R.Iminova Biologiya darslarida o'yinli ta'lim texnologiyalaridan foydalanish.19-
20 betlar.
4. https://www.conferences.uz
