MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
6
OʻZBEKISTONDA MALAKA VA BILMLARNI BAHOLASH
TIZIMINI JORIY ETISH MUAMMOLARI
Musayeva Shohistaxon Sadriddinovna
Uchqo’rg’on tuman 2-son politexnikumi direktori
Aannotatsiya:
Oʻzbekistonda malaka va bilimni baholash sohasida hali koʻp
ishlar qilinishi kerak. Ammo, mavjud muammolarni hal qilish va xalqaro
tajribalardan foydalanish orqali ta'lim sifatini yanada oshirish mumkin.
Kalit soʻzlar:
malaka, bilm, baholash, makro daraja, mezzo daraja, mikro
daraja, test, malaka darajasi, malaka imtihoni, ob’yektivlik.
Аннотация:
В Узбекистане еще многое предстоит сделать в области
оценки квалификации и знаний. Но, решая существующие проблемы и используя
международный опыт, можно еще больше повысить качество образования.
Ключевые слова:
квалификация, знания, оценка, макроуровень, меццо-
уровень, микроуровень, тест, уровень квалификации, квалификационный
экзамен, объективность.
Aannotation:
there is still a lot of work to be done in the field of assessment
of skills and knowledge in Uzbekistan. However, it is possible to further improve the
quality of education by solving existing problems and using international experiences.
Keywords:
qualification, knowledge, assessment, macro level, mezzo level,
micro level, test, qualification level, qualification exam, objectivity.
KIRISH
Oʻzbekistonda malaka va bilim darajasini oshirish, iqtisodiyotni
modernizasiya qilish va jamiyatni rivojlantirish uchun muhim ahamiyatga ega.
Ammo bu yoʻlda bir qator muammolar mavjud. Ushbu maqolada biz ushbu
muammolarni tahlil qilib, ularni bartaraf etish yoʻllarini koʻrib chiqamiz.
Asosiy muammolar:
Ta'lim tizimidagi kamchiliklar:
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
7
Darslik va oʻquv materiallarining eskirishi: Koʻpgina maktab va oliy
oʻquv yurtlarida zamonaviy talablarga javob bermaydigan eskirgan darsliklardan
foydalaniladi.
Amaliy koʻnikmalarni shakllantirishdagi yetishmovchiliklar: Oʻquv
jarayonida nazariya bilan amaliyot oʻrtasidagi uygʻunlik yoʻqligi, talabalarning
amaliy koʻnikmalarini shakllantirishga etarlicha e'tibor berilmasligi.
Pedagoglarning malakasi: Barcha pedagoglar zamonaviy oʻqitish
metodikalari va texnologiyalari bilan yetarlicha tanish emas.
Es
ki darsliklar va zamonaviy darsliklarni taqqoslash.
Ishlab chiqarish va ta'lim muassasalari oʻrtasidagi aloqaning yoʻqligi:
Korxonalarning talablari va ta'lim muassasalarining tayyorlaydigan
kadrlar oʻrtasidagi mos kelmaslik.
Talabalarning ishlab chiqarish amaliyotiga jalb etilishidagi cheklangan
imkoniyatlar.
Moliyaviy resurslarning etishmasligi:
o
Ta'lim tizimini modernizasiya qilish, yangi texnologiyalarni joriy etish,
pedagoglarni qayta tayyorlash uchun etarli miqdorda byudjet ajratilmasligi.
Malaka oshirish tizimining rivojlanmaganligi:
Xodimlarning malakasini oshirishga qaratilgan qisqa muddatli kurslar va
seminarlarning yetarli emasligi.
Kasb-hunar
kollejlari
va
akademik
liseylarning
faoliyatidagi
kamchiliklar.
Muammolarni bartaraf etish yoʻllari
Ta'lim tizimini modernizasiya qilish:
Zamonaviy darsliklar va oʻquv materiallarini yaratish va joriy etish.
Amaliy koʻnikmalarni shakllantirishga qaratilgan oʻquv dasturlarini
ishlab chiqish.
Pedagoglarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish.
Zamonaviy oʻquv jarayoni
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
8
Ishlab chiqarish va ta'lim muassasalari oʻrtasidagi hamkorlikni
kuchaytirish:
Talabalarning ishlab chiqarish amaliyotiga jalb etilishini tashkil etish.
Korxonalarning talablari asosida oʻquv dasturlarini tuzish.
Moliyaviy resurslarni kengaytirish:
Ta'lim tizimiga ajratiladigan byudjet mablagʻlarini oshirish.
Xorijiy investorlarni jalb qilish.
Malaka oshirish tizimini rivojlantirish:
Qisqa muddatli kurslar va seminarlarni koʻpaytirish.
Kasb-hunar kollejlari va akademik liseylar faoliyatini takomillashtirish.
Oʻzbekistonda malaka va bilimlarni joriy etishdagi muammolarni
bartaraf etish uchun davlat, xususiy sektor va jamiyatning barcha a'zolarining
birlashib harakat qilishi zarur. Faqat shu yoʻl bilan biz yuksak malakali kadrlarga ega
boʻlib, iqtisodiyotimizni rivojlantirishimiz mumkin.
ASOSIY QISM
2017-2020-yillarda ta’lim sohasida amalga oshirilgan islohotlar natijasida
Milliy malaka ramkasi uchun asos yaratildi, bu esa natijalarga asoslangan ta’limga
oʻtish boshlanganligini koʻrsatadi. Milliy malaka tizimi 8 darajadan iborat boʻlib,
validatsiya
va
sertifkatsiya
mexanizmlari
orqali
malakaga
erishishning
moslashuvchan yoʻllarini ta’minlaydi, Ta’lim toʻgʻrisidagi yangi qonun esa norasmiy
va informal ta’lim kabi tushunchalarga ta’rifarni oʻz ichiga oladi. Hayot davomida
ta’lim olish ta’lim tizimining tamoyillaridan biri sifatida e’lon qilingan. Xalqaro
tajriba shuni koʻrsatadiki, validatsiya va sertifkatsiya mexanizmlari turli guruhlar
uchun muhimdir: sertifkatga ega boʻlmagan yoshlar;
■ erta tark etgan, ta’lim yoki ish jarayonida koʻnikmalari toʻliq shakllanmagan
va ■ Migrantlar va immigrantlar;
■ Muayyan kasb boʻyicha ishlashni xohlaydigan, ammo kerakli malakaga ega
Yevropa davlatlari fuqarolarning harakatchanligini yaxshilash va ularga
oʻqishda oʻz imkoniyatlarini toʻliq roʻyobga chiqarish uchun “ikkinchi imkoniyat”
berish, shuningdek, barcha ijtimoiy nochor guruhlar uchun teng imkoniyatlarni ilgari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
9
surish, ta’lim tizimi va mehnat bozorida tenglikni oʻrnatish uchun validatsiyani
amalda rivojlantirmoqda.
Norasmiy
va
informal
ta’lim
natijalarini
validatsiya
qilish
koʻnikmalarini/malakalarni baholash va sertifkatlash boʻyicha umumiy tizimning
ajralmas qismi hisoblanadi. Shu sababli, validatsiyani umumiy baholash va
sertifkatlashtirish tizimi doirasidan tashqarida koʻrib chiqish qiyin. Shuning uchun
ham
ushbu
konsepsiya
validatsiya
va
sertifkatsiya
tizimini
kasbiy
koʻnikmalar/malakalarni baholashga qaratilgan oʻzaro bogʻlangan qismlar sifatida
koʻrib chiqadi.
Xalqaro tajriba shuni koʻrsatadiki, professional koʻnikmalarni validatsiya va
sertifkatlash uchun milliy sifatni ta’minlash tizimlari uch darajada quriladi:
Makro daraja
– kasb-hunar ta’limi tizimining qonunchilik va
me’yoriyhuquqiy normalari va tavsiyalari darajasi;
Mezo daraja
– kasb-hunar ta’limi muassasalari, kompaniyalar va imtihon
komissiyalari kabi intstitutsiyalar. Ularda sertifkatlashtirish oʻtkaziladi va makro
darajadagi qoidalar amalga oshiriladi;
Mikro daraja
– bu yerda haqiqiy baholash (imtihon) oʻqituvchilar,
baholovchilar (imtihon oluvchilar) va korxonalardagi ustozlar tomonidan amalga
oshiriladi
1
.
Kasbiy ta’lim zamon talablariga javob bera oladigan malakali mutaxassislarni
tayyorlash uchun asos yaratarkan, iqtisodiyot va jamiyat taraqqiyotida muhim rol
oʻynaydi. Mehnat bozoridagi jadal oʻzgarishlar va iqtisodiy jarayonlarning
globallashuvi sharoitida ta’lim tizimini modernizatsiya qilish har bir mamlakat uchun
eng muhim vazifalardan biriga aylanmoqda.
Vazirlar
Mahkamasining
2021-yil
30-sentabrdagi
4-ILOVAga muvofiq Malakani baholash markazi toʻgʻrisida NAMUNAVIY
NIZOM tasdiqlangan boʻlib, unga koʻra:
Ushbu Namunaviy nizom Malakani baholash markaziga qoʻyiladigan
namunaviy talablarni, malakani baholash markazlari faoliyatini tashkil etish tartibini,
1
Cedefop (2015). Ensuring the quality of certification in vocational education and training. Luxembourg:
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
10
ularning maqsad va vazifalarini, huquq va majburiyatlarni hamda malakani baholash
markazlarining namunaviy tuzilmasini belgilaydi.
Malakani baholash markazi oʻz faoliyatini ushbu Namunaviy nizom va
Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari
va qarorlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga asosan amalga
oshiradi.
2. Ushbu Namunaviy nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan
foydalaniladi:
baholash vositalari — kasbiy imtihonni oʻtkazishda Malakani baholash
markazi tomonidan qoʻllaniladigan topshiriqlar va baholash mezonlari majmui;
malakani baholash markazi — talabgorlar malakalarini xolis baholash
boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs (yoki yuridik shaxsning tarkibiy
boʻlinmasi);
malaka
— xodim yoki ishga (kasbga) talabgor bilimi, mahorati va
koʻnikmalarining tegishli kasb va mutaxassislik boʻyicha aniq mehnat funksiyalarini
sifatli bajarishga tayyorgarlik darajasi, uning ma’lumot toʻgʻrisidagi tegishli hujjat
bilan tasdiqlanadigan bilim, mahorat va koʻnikmalar saviyasi;
malaka darajasi
(malakaviy daraja) — xodim yoki ishga (kasbga)
talabgorning tayyorgarligi va koʻnikmalari darajasi boʻyicha mehnat funksiyalarining
murakkabligi, ularni mustaqil bajarish va natijalar uchun mas’uliyat parametrlari
boʻyicha belgilanadigan toifalangan talablar majmuasi;
malaka pasporti — malakani baholash markazi tomonidan beriladigan,
ishchilarga malaka razryadlarini va mutaxassislarga malaka toifalarini berish
boʻyicha kasb standartida (yoki malaka talabida) nazarda tutilgan tegishli malaka
darajasining berilgani va kompetensiyaning ijobiy baholanganini tasdiqlovchi, milliy
malakalar doirasi darajalariga muvofiq lavozimlarni egallash va mehnat faoliyatini
amalga oshirish huquqini beradigan kompetensiya toʻgʻrisidagi sertifikat;
malaka imtihoni
— talabgorning kasbiy bilim, koʻnikma va mahoratini
baholash usuli. Malaka imtihoni “kasb imtihoni” deb ham yuritilishi mumkin;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
11
talabgor (xodim yoki ishga (kasbga) talabgor shaxs) — ishga joylashish yoki
lavozimda rivojlanish yoki ushbu Namunaviy nizomga muvofiq tartibda oʻzining
kasbiy kompetensiyalarini tasdiqlash maqsadida Malakani baholash markaziga
murojaat qilgan, kasbiy faoliyatni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan kompetensiya
tasdigʻini olishni xohlovchi jismoniy shaxs;
Tasdiqlangan malakaga ega shaxslar milliy reyestri — ishchi kasblar va
mutaxassislar toifalari boʻyicha tasdiqlangan kasbiy kompetensiyalarga ega jismoniy
shaxslar toʻgʻrisidagi doimiy yangilanadigan ma’lumotlar bazasi.
3. Malakani baholash markazi oʻz tomonidan beriladigan malaka pasportining
haqiqiyligini aniqlash imkoniyatini beruvchi oʻzining toʻliq nomiga, shuningdek,
muhriga (yoki QR-kodiga) ega boʻlishi shart.
4. Malakani baholash markazi oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun
qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtadi
.
Oʻzbekistonda bu masala alohida ahamiyat kasb etib, zamon talablariga mos
oʻzgarishlar kechmoqda. Joriy yil 16-oktyabrda Prezidentimizning “Kasbiy ta’limda
malakali kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish va xalqaro ta’lim
dasturlarini joriy qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi farmoni qabul qilindi. Bu
qadam davlatimizning ichki va jahon mehnat bozorida talab yuqori boʻlgan
mutaxassislarni tayyorlashga qodir yuqori sifatli va raqobatbardosh kasbiy ta’lim
tizimini yaratish istagini aks ettiradi.
Mazkur farmon bilan belgilangan tub oʻzgarishlar 2020/2021 oʻquv yilidan
boshlab kasbiy ta’lim muassasalari oʻquv jarayoniga Ta’limning xalqaro standart
tasniflagichi darajalari bilan uygʻunlashgan ta’lim dasturlari bosqichma-bosqich joriy
etilishida namoyon boʻladi.
Yaqin tariximizga nazar tashlaydigan boʻlsak, kasbiy ta’lim tizimida 2019-
yilga qadar kasb-hunar kollejlarida 3-yillik dasturlar asosida faqatgina kunduzgi
ta’lim shaklida kadrlar tayyorlanardi. Kasb egallash imkoniyatiga esa faqatgina
umumiy oʻrta ta’lim muassasalarining 9-sinfini tamomlagan yoshlargina ega boʻlardi.
Soʻnggi yetti yil ichida Oʻzbekistonda kasbiy ta’lim sohasida yoshlarga qulay
shart-sharoitlar yaratishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar kechdi. Ushbu
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
12
oʻzgarishlar natijasida aholining kasb olish imkoniyatlari sezilarli darajada kengaydi.
Nazariy bilimlarni ishlab chiqarishda amaliy tajriba bilan birlashtirgan ikki
tomonlama oʻqitish tizimini joriy yetishga alohida e’tibor qaratildi. Bu yosh
mutaxassislarga nafaqat nazariy bilimlarni olish, balki ishlab chiqarish korxonalarida
ish boshlash uchun zarur amaliy koʻnikmalarni rivojlantirishga imkon berdi.
Yoshlarimiz uchun ham ishlab, pul topish, ham ta’lim olish imkoniyati yaratilib, dual
ta’lim shaklida oʻqitish tizimi joriy qilindi.
Oʻzbekistonda Bilimni Baholash: Tajriba va Muammolar
Oʻzbekistonda ta'lim sifatini oshirish va oʻquvchilarning bilimlarini ob'ektiv
baholash maqsadida turli xil islohotlar amalga oshirilmoqda. Biroq, bu jarayonda bir
qator muammolar ham mavjud.
Mavjud Tajribalar
Xalqaro
Baholash
Dasturlarida
Ishtirok:
Oʻzbekiston PIRLS
(Boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqish savodxonligini baholash) va PISA (15
yoshdagi oʻquvchilarning matematika, oʻqish, tabiiy fanlar va kreativ fikrlash
boʻyicha maktabda egallagan bilimlarini real hayotiy vaziyatlarda qoʻllay olishlarini
1
baholash) kabi xalqaro baholash dasturlarida faol ishtirok etmoqda. Bu,
oʻzbekistonlik oʻquvchilarning bilimlari darajasini xalqaro standartlar bilan
taqqoslash imkonini beradi.
Mezonlarga Asoslangan Baholash: Oʻzbekistonda ba'zi maktablarda
mezonga asoslangan (100 ballik) baholash tizimi joriy etildi. Bu tizim oʻquvchining
har bir fan boʻyicha aniq bilim va koʻnikmalarini baholashga imkon beradi.
Test Sinovlarining Keng Qoʻllanilishi: Oliy ta'lim muassasalariga
kirishda va oʻquv yilining yakunida oʻquvchilarning bilim darajalarini aniqlash uchun
test sinovlari keng qoʻllaniladi.
Muammolar
Baholash Tizimining Kamolga Yetmaganligi: Yangi joriy etilgan
baholash tizimlari hali ham takomillashtirishga muhtoj. Ayrim hollarda, oʻqituvchilar
va maktablar yangi tizimga toʻliq moslasholmayapti.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
13
Ob'ektivlik Masalasi: Ba'zi hollarda, oʻqituvchilarning subyektiv fikrlari
baholash jarayoniga ta'sir koʻrsatishi mumkin.
Oʻquvchilarning Stress Sathining Oshishi: Doimiy baholash va test
sinovlari oʻquvchilarda yuqori stress darajasini keltirib chiqarishi mumkin.
Ta'lim Sifati Oʻrniga Natijalarga E'tibor Berish: Ba'zi hollarda,
maktablar va oʻqituvchilar ta'lim sifatini oshirish oʻrniga, faqatgina yaxshi natijalarga
erishishga harakat qilishadi.
Yechimlar
Baholash Tizimini Doimiy Takomillashtirish: Xalqaro tajribalarni
oʻrganib, mavjud baholash tizimini doimiy ravishda takomillashtirish kerak.
Oʻqituvchilarning Malakasini Oshirish: Oʻqituvchilarga yangi baholash
tizimlari boʻyicha muntazam ravishda treninglar oʻtkazish kerak.
Oʻquvchilarning Psixologik Holatini Hisobga Olish: Oʻquvchilarga
qoʻshimcha stress bermasdan, ularning bilim darajalarini baholash usullarini ishlab
chiqish kerak.
Ta'lim Sifati va Natijalar Oʻrtasidagi Muvozanatni Ta'minlash: Ta'lim
sifatini oshirishga e'tibor qaratib, bir vaqtning oʻzida yaxshi natijalarga erishish uchun
harakat qilish kerak.
Yangi tizim boʻyicha yoʻlga qoʻygan kasbiy ta’lim tizimida “Hayot davomida
ta’lim olish” tamoyili asosida kamida umumiy oʻrta ma’lumotga ega boʻlgan shaxslar
hisobidan kasblar va mutaxassisliklarning murakkabligidan kelib chiqqan holda
kunduzgi, kechki, sirtqi va dual ta’lim shakllarida oʻqitish, shuningdek, kasbga
egallash istagida boʻlgan fuqarolar uchun qisqa muddatli kasbga oʻqitish kurslari
ochildi. Bu esa, oʻz navbatida, barcha toifadagi aholini kasbga oʻqitish tizimli yoʻlga
qoʻyilganidan dalolat beradi.2019-yildan mutlaqo yangi tashkil qilingan kasbiy ta’lim
tizimida oʻtgan davr mobaynida amalga oshirilgan islohotlarni takomillashtirish va
mehnat bozori uchun oʻrta boʻgʻin kadrlar tayyorlashni yangi bosqichga olib chiqish
zarurati vujudga keldi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
14
Mehnat bozorida yaratilayotgan yangi ish oʻrinlari hamda ish beruvchilarning
oʻrta boʻgʻin kadrlariga boʻlgan ehtiyoji, shuningdek, ularning talablariga mos
ravishda kadrlar tayyorlash muhim ahamiyat kasb etadi.
Ayni shu masalalarni koʻrib chiqish uchun davlatimiz rahbari joriy yil 24-
sentyabrda kasbiy ta’limni rivojlantirish va milliy malaka tizimini isloh qilishga oid
takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
XULOSA
Umuman olganda, kasbiy ta’lim sohasidagi qator muammolar va ularni
bartaraf etish yuzasidan joriy yil boshida Prezidentimiz tomonidan vazifa qoʻyilgan
edi. Mazkur topshiriq ijrosi boʻyicha oʻtgan vaqt mobaynida tizim samaradorligi
tanqidiy oʻrganilib, qoʻshimcha chora-tadbirlar ishlab chiqildi.
Kasbiy ta’lim boʻyicha oʻrganishlar 333 ta kasb-hunar maktabi, 227 ta
texnikum va 112 ta kollejda oʻrta boʻgʻin kadrlari tayyorlashda tabaqalashgan
(boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus kasbiy ta’lim bosqichlari) ta’lim dasturlari
oʻrtasida
uzviylik
yoʻqligi
sababli
mavjud
quvvatlardan
unumli
foydalanilmayotganini koʻrsatdi.
Endilikda kasbiy ta’lim tizimining boshqaruv, tashkiliy va metodik jihatdan
yagona davlat siyosati Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan
yuritilishi belgilandi. Shuningdek, 3 ta ta’lim muassasasi negizida texnikumlar
tarmogʻini tashkil etish rejalashtirilgan boʻlib, zamon talablariga tez moslashishini
ta’minlash uchun texnikumlarning akademik mustaqilligini kengaytirish vazifasi
qoʻyildi. Shu bilan birga, xalqaro ta’lim dasturlarini joriy etish orqali texnikumlardagi
ta’lim jarayonini yanada yuqori darajaga olib chiqish koʻzda tutilgan.
Prezidentimizning shu yil 30-sentyabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi milliy
malaka tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori hamda
16-oktyabrdagi “Kasbiy ta’limda malakali kadrlar tayyorlash tizimini yanada
takomillashtirish va xalqaro ta’lim dasturlarini joriy qilish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida”gi farmoni qabul qilinishi kasbiy ta’limni yangi bosqichga olib chiqadi,
deb baralla aytishimiz mumkin.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
15
Rivojlangan mamlakatlarda mehnat bozori uchun zarur kasblar boʻyicha
kadrlar tayyorlash tizimi transformatsiyasining asosiy mezonlaridan biri mehnat
bozori va kasbiy ta’lim xizmatlari oʻrtasida chambarchas bogʻliqlikni ta’minlashdan
iborat. Bu borada malakali kadrlar tayyorlash holati va rivojlanish tendensiyalari
hamda mehnat bozoriga oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlashga boʻlgan ehtiyojni
aniqlash va ularni ish bilan ta’minlash mexanizmini takomillashtirish muhim
ahamiyat kasb etmoqda.
Oʻzbekistonda mehnat bozori talablariga koʻra malakali oʻrta boʻgʻin
mutaxassislarini tayyorlashda ta’lim sohasining xalqaro ta’lim tizimi bilan oʻzaro
uygʻunlashuvi bitiruvchilar malakasini xalqaro mehnat bozorida ham tan olinishiga
olib keladi. Bu oʻsib borayotgan aholimizni ish bilan ta’minlashda ustuvor
vazifalardan biri sanaladi. Oʻz navbatida, yangi kasbiy ta’lim tizimi kambagʻallikni
qisqartirish uchun qilinayotgan ishlar bilan oʻzaro hamohanglikni ta’minlab,
zamonaviy kasb egallagan aholi qatlamining daromad topish imkoniyatini tizimli
yaratib beradi.
Ayni shu maqsadlarda mazkur farmon bilan kasbiy ta’lim tizimini
takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari belgilab berildi. Ular orasida kasbiy ta’lim
tashkilotlarini maqbullashtirish hamda kasbiy ta’limning barcha darajalari boʻyicha
kadrlar tayyorlaydigan yagona koʻp tarmoqli ta’lim tashkilotlari tizimini joriy qilish
muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, iqtisodiyot tarmoqlari talablariga mos
kadrlar tayyorlash imkoniyatini kengaytirish, zamonaviy boshqaruv tizimini joriy
qilish hamda oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlashda manfaatdor vazirlik va idoralar
bilan oʻzaro hamkorlikni kuchaytirish masalalariga e’tibor qaratilmoqda.
Oʻquv jarayoniga xalqaro tan olingan ta’lim dasturlarini joriy qilish, oʻqitish
yakuni boʻyicha beriladigan ta’lim toʻgʻrisidagi hujjatlarning xorijiy davlatlarda tan
olinishiga erishish muhim yoʻnalishlardan biridir. Bundan tashqari, tizimni
bosqichma-bosqich raqamlashtirish orqali oʻquv jarayonlarini takomillashtirish,
maxsus elektron platformalar tatbiq qilish va ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan
choralar koʻrilmoqda. Bitiruvchilarining koʻnikma va kompetensiyalarini baholash
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
16
tizimini tubdan yangilash orqali esa ish beruvchilar talablariga toʻla mos keladigan
kadrlar tayyorlash maqsadi qoʻyilgan.
ADABIYOTLAR
1.
Oʻzbekiston Respublikasining “Ta’lim toʻgʻrisida”gi Qonuni (23.09.2020-
yildagi OʻRQ637-son);
2.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Malakani baholash tizimini tubdan
takomillashtirish va mehnat bozorini malakali kadrlar bilan ta’minlash chora-
tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori (31.12.2020-yildagi PQ-4939-son);
3.
Vazirlar Mahkamasining “Kasbiy koʻnikma va bilimlarni rivojlantirish tizimini
yanada takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori
(30.09.2021- yildagi 616-son);
4.
Oʻzbekistonda kasbiy kompetensiyalarni validatsiya va serfikatsiyadan
oʻtkazishni rivojlanrish Konsepsiyasi loyihasi.
5.
I.M. Sirojiddinova «Kasbiy ta‘lim metodikasi» Oʻquv qoʻllanma. Andijon.
2021.
