MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
228
O‘RTA TIBBIY TA’LIMDA RAQAMLI TA’LIM
RESURSLARIDANFOYDALANISH
DJumabayev Ergash Ataxanovich
Ellikqal’a Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi o‘quv ishlari
bo‘yicha direktor o‘rinbosari
Sultanova To‘pajon Rustam qizi
Ellikqal’a Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi “Klinik
fanlar”kafedrasining yetakchi o‘qituvchisi
Аnnotatsiya:
Maqolada raqamli ta’lim resurslari(RTR), o‘rta tibbiy ta’limda
raqamli texnologiyadan foydalanish, raqamli texnologiyani tibbiy ta’lim tizimi
vostilari bilan foydalanish, tibbiyotda raqamli texnologiyani ustunliklari, tibbiyot
soxasidan
tashqari
boshqa
soxalarda
ham raqamli ta’lim ustunligi,
dasturlashtirilgan o‘qitishning o‘ziga xos xususiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Kalit so‘zlar
: RTR-raqamli ta’lim resurslari, o‘rta tibbiy ta’limda raqamli
texnologiya, o‘rta tibbiy ta’limda raqamli ta’lim resursidan foydalanishning
afzalliklari, dasturlashtirilgan tizim.
KIRISH
Bugungi kunda o‘rta tibbiy ta’lim jarayonida ham raqamli texnologiyalar
shiddat bilan rivojlanib bormoqda va har bir sohada zamon bilan hamqadam
odimlashni taqozo etmoqda. Axborot olish va foydalanish tezligi juda rivojangan
hozirgi davrda ta’lim tizimida raqamli texnologiyalardan foydalanish ta’lim sifatini
oshirish va ijtimoiy faol yoshlarni tarbiyalashda katta axamyatga ega. Biz ilgari ta’lim
dasturlarini an’anaviy usuli ya’ni ma’ruzani yirik xajmli kitoblar va qo‘llanmalar
orqali amalga oshirilgan shaklida olib borganmiz. Bu esa o‘z navbatida ta’lim
sifatining u qadar yuqori bo‘lishini ta’minlamagan. Xozirda ta’lim sifatini
ta’minlashda ta’limni raqamlashtirish jarayoni boshlangan. Raqamli texnologiyani
o‘zi nima degan savolga quyidagicha javob beramiz: bu – faoliyat yuritishning bir
zamonaviy shakli bo‘lib, unda ishlab chiqarish va boshqarishning asosiy faktori
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
229
sifatida raqamli ko‘rinishdagi katta ma’lumotlar majmui va ularni qayta ishlash
jarayoni xizmat qiladi. O‘z tajribam davomida raqamli ta’lim platformasidan
mashg’ulot o‘tkazish jarayonida shuni angladimki, bunda o‘qituvchi uchun ham
o‘quvchilar uchun ham qulaylik tomonlari ko‘p va samaradorligi yuqori bo‘lar ekan.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
O‘rta tibbiy ta’lim sohasi ham raqamli texnologiyalar orqali ta’lim berilsa
ta’lim oluvchilarga ta’lim olish usullari takomillashayotganiga guvoh bo‘lamiz.
Bunda esa ta’lim tizimi vositalari rolini multimediyalar, kadoskop, kompyuter,
noutbuk, internetga ulangan televizorlar, telefon liniyalar, smart doska, proyektorlar
bajarib beradi. Ta’lim beruvchilarga bunday vositalar bilan dars mashg‘ulotlar
o‘tkazish ta’lim sifatini oshirishni ta’minlaydi. Raqamli ta’lim platformasidanib yoki
televideniya orqali berib borilgan onlayn darslar raqamli ta’lim olishning bir turi deb
olsak bo‘ladi. Demak, raqamli ta’limda:
- xohlagan joyida va xohlagan vaqtida ta’lim olish imkoniga ega;
- internetdan axborot olish va undan foydalanish madaniyati shakllanadi;
- ta’lim tizimini yangi bosqichga ko‘taradi;
- vaqt va mablag‘ sarfini keskin kamaytiradi;
- o‘tilgan mashg‘ulotlarni qayta takrorlashga va kulgusi mashg’ulotlarga
tayyorgarlik ko‘rishda qiyinchiliklar bo‘lmaydi.
Raqamli ta’lim tizimini yuksalishiga Wi-Fi zonalar IT parklar ochilishi katta
xizmat qiladi. Ta’lim beruvchilarni raqamli texnologiyalar bilan ishlash qobiliyatini
o‘stirish va internet orqali turli ochiq kurslar tashkil etish imkoniyati tug‘iladi. Bu esa
o‘z navbatida ta’lim beruvchilarni o‘z ustida ko‘proq ishlashi va raqobat tufayli ta’lim
sifatini yanada ortishiga xizmat qiladi.Ta’lim sohasida RTRdan foydalanish
o‘qituvchilarga o‘qitishning metodlarini, tashkiliy shaklini , va mazmunini sifatli
o‘zgartirish imkonini beradi Pedogogik faoliyat vositalari takomillashtirilmoqda,
o‘qitish sifati va samaradorligi ortib bormoqda. RTR an’anaviy o‘qitish vositalariga
nisbatan juda ko‘p afzalliklarga ega. Ta’lim jarayonida ma’lum bir sabalarga ko‘ra
uzilishlar bo‘lgan xolda ham masafaviy tarzda darslarni o‘zlashtirish imkoniyati
mavjud. Bundan tashqari, blokcheynga asoslangan tizimlardan foydalanish orqali
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
230
davlat xizmatlaridan foydalanish qulay bo‘ladi, ularni ta’minlovchi institutlar
mas’uliyatini oshiradi va sun’iy intellektdan foydalanish natijasida jarayonlar kamroq
byurokratik to‘siqlar bo‘ladi. Katta ma’lumotlar, shuningdek, yanada moslashuvchan
va aniq siyosat va dasturlarga olib kelishi mumkin. Ko‘pgina maishiy texnikaning
elektr tarmog‘iga ulanganligi odatiy holdir, lekin asta-sekin jismoniy dunyoning
tobora ko‘proq ob’ektlari internetga ulanadi, bu esa ma’lumot to‘plash va hatto ushbu
ob’ektlarni masofadan turib boshqarish imkonini beradi . Dasturlashtirilgan
o‘qitishning o‘ziga xos xususiyati – bu o‘quv jarayonini faollashtirishgayordam
beradigan
bosqichma-bosqich
mustaqil
faoliyat,
shuningdek,
o‘qitishni
individuallashtirish va differensiallashtirishmumkin bo‘lgan tezkor aloqaning
mavjudligidir.
XULOSA
Raqamli texnologiyalar – o‘rta tibbiyot sohasida o‘quvchi va o‘qituvchi
uchun ham ko‘plab qulayliklar beradi. Akademik litsey va professional ta’lim
muassasalarida tahsil olayotgan o‘quvchilar my.edu.uz platformasi orqali o‘qish
joyidan malumotnomani onlayn yuklab olishlari mumkin. O‘quvchilar my.gov.uz
portoli orqali yuborishlari mumkin. Arizalar reglamentga muvofiq imtiyozlar va
ustuvorliklar ketka-ketligi asosida qabul qilinadi, transfer.edu.uz orqali o‘qishni
tiklash, o‘qishni ko‘chirib tiklash, o‘qishni ko‘chirish ta’lim shaklini o‘zgartirish
uchun onlayn ariza topshirishi mumkin. RTR- raqamli ta’lim resurslari – ta’lim
berishda
kompyuterni
talab
qiladigan
mahsulotidir.
RTRda
o‘qitishda
vizualizatsiyaning
tezkor
vositasi,
o‘quvchilarning amaliy ko‘nikmalarini
rivojlantirishda uy vazifasini kuzatish va baholashda, matnlarni tahrirlashva
o‘quvchilarning ijodiy ishlarini xatolarini tuzatishda operativ vosita xisoblanadi.
Raqamli ta’lim rtr.prof.edu.uz saytidan foydalanishadi, resursning maqsadi axborot
jamiyatida o‘quvchilarning intellektual imkonyatlarini mustaxkamlash, shuningdek,
talim tizimining barcha bosqichlarida ta’lim sifatini yaxshilash.
O‘rta tibbiy ta’lim sohasida shuningdek boshqa ta’lim sohalarida ham VR
o‘quvchilarning bilim olish uslubini o‘zgartiradi. Zamonaviy ta’limni tashkil etish va
ta’lim samaradorligini ortishiga xizmat qiladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-18
Часть–7_ Январь –2025
231
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Xalokova U.M.(2020). Maktabgacha ta’lim muasasalarida axborot-
kommunikatsiya texnalogiyalaridan foydalanishning dolzarbligi. 13-2, C. 78-79
2.
Boboeva M.N , Rasulov T.H (2020)The method of using problematic equation
in teaching theory of matrix to students Academy 55:4pp. 68-71.
3.
Murodov Sh.N Ta’limda raqamli texnalogiyalardan foydalanish – davr talabi
pedagogs jurnali
4.
Tillayev A.I Axborot texnalogiyalari Kurslari bo’yicha elektron darsliklar
yaratish va ularni ta’limda qo’llash
5.
Rashidov A.SH (2020)n. The usage of foreign experiencrin effective.
