MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
22
“MEN” KONSEPSIYASI VA O‘Z-O‘ZINI ANGLASH MASALALARI
Majidov Jasur Baxtiyarovich-JDPU,Umumiy psixologiya kafedrasi katta
o‘qituvchisi, ps.f.b.f.d (PhD)
S.Axadova-O‘zMUJF 4-bosqich talabasi
Z.Chimirova- JDPU, Amaliy psixologiya yo’nalishi 2-bosqich talabasi
Annotasiya: Ushbu maqolada shaxs tuzilishida “Men” konsepsiyasning
namoyon bo‘lishi, “Men” konsepsiyasning bahsli tomonlari va “Men”
konsepsiyasning shaxs taraqqiyotidagi o‘rni yuzasidan mulohazalar yuritilgan.
Kalit so‘zlar: o‘z-o‘zini anglash, men konsepsiyasi, shaxs, shaxsning o‘z-
o‘zini aktuallashtirishi.
Inson paydo bo‘lganidan buyon to hozirgi kungacha insonni o‘z haqidagi
masalalar qiziqtirib kelgan. Mazkur masalalarning markaziy muammosi sifatida
“Men” konsepsiyasi o’zining dolzarbligi bilan ajralib turadi. Zamonaviy psixologiya
bu kabi savollarning ko‘plab tomonlarini o‘rganib chiqqan
Merriyem-Vebster lug‘atiga binoan, o‘z-o‘zini anglash tushunchasi – “o‘ziga
tegishli bo‘lgan va undan kelib chiqadigan harakatlar yoki holatlarni anglash”deb
ta’riflanadi. O‘z-o‘zini anglashning masalalari ijtimoiy psixologiya fanida ijtimoiy-
psixologik hodisa, jarayon sifatida alohida ilmiy nuqtai nazarda to‘liq
o‘rganilmaganligi tufayli bahsbop masalalardan biri sanaladi. Ushbu kategoriyalarni
o‘ziga xos tarzda yaratish psixologiya faning asosiy tushunchasi hisoblanmish shaxs
ro‘li, shaxslararo munosabatidagi ahamiyati o‘rganish imkoniyatini yaratadi. XX va
XXI asr psixologiyasi ushbu masalaning ijtimoiy- psixologik tabiatini tushunishda
ikki xil qarash va yondashuv vujudga kelgan bo‘lib, ular o‘zaro bir birini keskin
darajada tafavutlanib turadi. Birinchi yondashuv talqinida o‘z-o‘zini anglash – bu o‘z
yo‘nalishi o‘zgartirgan ongning aynan o‘zidir. Mazkur talqin rus psixologiyasida
keng tarqalgan bo‘lib L.S.Vigotiskiy, V.V.Stolin va ularning shogidlari tomonidan
tadqiq qilingan. Ikkinchi yondashuv mohiyati S.L.Rubinshteynning ilmiy ishlarida
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
23
o‘z aksini topgan. Birinchi yondashuvning namayondalari talqinida o‘z-o‘zini
anglash L.S.Rubinshteyinning shaxsiy fikricha, o‘z -o‘zini anglash turli xil ma’nolar
orasidagi birlikni (ummumiylikni)vujudga keltiruvchi jarayon sifatida va
o‘zlashtirilgan ong tariqasida namayon bo‘ladi. A.N.Leontov talqiniga qaraganda,
individual ongdagi mohiyatbilan mazmun o‘rtasidagi ziddiyato‘z-o‘zini anglashning
sabachisidir.V.V.Stolinning ta’kidlashicha, o‘z-o‘zini anhlashning asosida “Men”
likning mazmunini va mohiyati o‘rtasidagi ziddiyat yotadi.
“Men konsepsiyasi” (inglizcha self-concept)-insonning haqidagi o‘z haqidagi
tasavvurlarning rivojlanib boruvchi tizimi, uning tarkibiga a)o‘zining jismoniy
intelektual xarakteralegik, ijtimoiy va boshqa hususiyatlari idrok qilish; b)o‘z-o‘ziga
baho berish; v)shaxsiyatga ta’sir o‘tkazuvchi tashqi omillarni subektiv idrok etish
kiradi. “Men” konsepsiyasi tushunchasi 1950-yillarda fenamenalogik, gumanistik
psixologiya yo‘nalishlari ichida paydo bo‘lgan (A.Maslou, K.rodjers) bioxevaristik
va rivojlanishiga simvolik intereksiolizm (Ch.Kuli, P.Mid)va indintifikatsiyalash
konsepsiyasi (E.Erikson) muhim ta’sir ko‘rsatgan.
Z. Freydning klassik psixoanaliz nazariyasiga ko‘ra, «Men» konsepsiyasi
inson psixikasining strukturali komponenti hisoblanadi, boshqacha aytganda,
Zigmund Freyd shaxs shakllanishining psixik strukturasini uch asosiy qismga bo‘lib
ko‘rsatadi:
1. Id («U»). Bu shaxsga berilgan tug‘ma reflekslar bilan bogliq holda mavjud
bo‘lgan instinktiv ehtiyojlarning asosi. Rohat olish uchun yo‘naltirilgan energiya
manbai. «U» organizmning ovqatlanishi va kerakli ehtiyojlarini qondirish
funksiyasini bajaradi.
2. Ego («Men»). Insonning atrof-muhitda o‘zini tutishini, xulq-atvorini yo‘lga
solib turadigan funksiyani bajaradi. Ego reallik prinsipi orqali boshqariladi. Masalan,
inson och qolganda, Ego uni zaharli mevalarni iste’mol qilishdan asrab qoladi, ya’ni
taqiqlab qo‘yadi.
3. Superego («Oliy Men»). U ideal ota-ona funksiyasini bajaradi. Superego
insonning xulq-atvorini yo‘lga solib turadi va ota-onalarning standartlariga asosan
uning jamiyatda shakllanishiga yordam beradi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
24
Bu uchta komponent bolaning shaxs bo‘lib shakllanishida muhim rol
o‘ynaydi. Bolalar reallik prinsipiga, shuningdek, Ego va Superegoning talablariga
rioya qilishlari kerak. Ego Super egoning jazolashlari va xatti-harakatlari uchun
javobgardir. Shu orqali inson o‘z aybini va mag‘rurligini his qiladi.Freyd nazariyasiga
kola, jamiyatda tarixan tarkib topgan odatlar, axloqiy prinsiplar, ijtimoiy
«senzura»ning mavjudligi tufayli jinsiy mayl to‘g‘ridan to‘g‘ri to‘siladi. Shuning
uchun ham ba’zi kishilarda bu ongsiz tabiiy mayl bilan anglab turilgan vaziyat
o‘rtasida ichki ruhiy nizo paydo bo‘ladi, bunday to‘qnashuvlar ba’zan barqaror asab
kasalliklariga (nevrozga) olib keladi. Kishilik jamiyatida ko‘pchilik kishilarning
hayoti davomida bu tabiiy ongsiz mayl energiyasi mehnat faoliyatiga, aqliy va ijodiy
faoliyatga qaratiladi va sarf etiladi. Hayotning yuksak sohasiga energiyaning shu
tariqa ko‘chirilishi sublimatsiya deyiladi.
«Men» siymosi — ijtimoiy munosabatlarning ham shart-sharoiti, ham
oqibatidir. Mutaxassislar shaxsda amalda birgina uning «Men» siymosini emas, balki,
navbatma-navbat goh o‘zini anglashi, goh muayyan vaziyatda o‘zining ahamiyatini
yo‘qotadigan ijtimoiy o‘zaro birgalikdagi harakatni qo‘yadigan va bir-birining o‘rnini
egallab turadigan ko‘plab «Men» siymolar bo‘lishini qayd etishadi. O‘spirinlik
davriga xos bo‘lgan talabchanlik asosida u «men o‘zimni yomon ko‘raman» deb
gapirganda yoki o‘ylaganda, bunday baho berishni o‘spirinning «Men» siymosiga
beradigan barqaror tasnifi sifatida tushunmaslik kerak. Ozgina vaqtdan keyin uning
o‘zi haqidagi tasavvurlari butunlay qarama-qarshi tomonga o‘zgarib qolishi ham ko‘p
kuzatiladigan holatdir.
L.S. Vigotskiyning ta’rifiga ko‘ra, o‘z-o‘zini anglash bu — insonning o‘zi
haqidagi tasavvurlarining dinamik tizimi bo‘lib, o‘zining jismoniy, intellektual va
boshqa turli sifatlarini anglash bilan yuzaga keladi. Ushbu sifatlariga o‘z-o‘zining
beradigan bahosida tashqi omillar, munosabatlar ham ta’sir etishi mumkin.
O‘z-o‘zini anglash ijtimoiylashuv va tarbiya jarayonlari bilan uzviy bog‘liq
ekanligini ta’kidlash bu muammoning aynan ijtimoiy psixologik mohiyatga ega
ekanligini anglashga yordam beradi. «Men» obrazi ma’lum vaziyatlarga qarab
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
25
farqlanishi mumkin (masaian, individning o‘zini his qilishi, kayfiyati ham bunga
ta’sir ko‘rsatadi), inson o‘zining muayyan fazilatlarini sezishi
O‘z-o‘zini
anglash
natijasida
yuzaga
keladiL.
Bojovich, atrofdagilarning insonni xulqi, faoliyat natijalari hamda bevositauning
shaxsiy
sifatlarini
baholashlari
ham
undagi
о‘ziga
baho
berishni
rivojlantiruvchi muhim manbaadir, deydi. Uning fikricha, о‘quvchini о‘z-о‘zini
anglashidagi ijtimoiy baho ikki hil bо‘ladi:
-uning xulqi atrofdagilar talablariga mos keladigan mezon hisoblanib, u
bolaga gо‘yoki atrof-muhit bilan uning о‘zaro munosabatlari xususiyatlarini
kо‘rsatib beradi va shu bilan birga, uning emotsional uyg‘unligi va xulqini subyektsi
fatidaga baholanishini belgilab beradi.
-ijtimoiy baho berish bolaning xulqi hamda faoliyatida u yoki bu sifatlarni
ajratib olishga vaо‘zining bahosi qilib olishga yordam beradi. L.I.Bojovich о‘z
tadqiqotlarida о‘quvchining о‘zini о‘zi anglashining shakllanishida ijtimoiy baho
berish funksiyasi va uning
pedagogik ahamiyatini asoslab berdi va
L.I.Bojovichning shaxs rivojlanishini davrlashtirish tizimi aynan “Men” siymosi
rivojlanganligi va anglanganligiga asoslangan edi
A.N.Leontev tadqiqotiga kо‘ra, individual (yakka shaxsga oid) ongdagi
mohiyat bilan mazmun о‘rtasidagi ziddiyatda о‘z-о‘zini anglash va “Men”likni
baholash yotadi.
Bu borada kо‘plab psixolog olimlar qatori taniqli fiziolog-olim I.P.Pavlov
ham ish olib borgan. Uning fikricha, о‘zini о‘zi muvofiqlashtirish о‘zini о‘zi
takomillashtirish tizimidir. Ta’rifda keltirilganiday, har ikkala sо‘z ham о‘xshash
va “О‘zini о‘zi” degan sо‘zlar takrorlanib kelmoqda. Bizning har birimiz ana shu
“о‘zini о‘zi” degan sо‘zlarni qanchalik kо‘p ishlatdigan bо‘lsak, ya’ni biz
о‘zimizni
qanchalik
kо‘proq
anglab
yetgan
bо‘lsak,
о‘zimizni qanchalik takomillashtirib, foydali ishlarga safarbar qilsak, shu qadar
kuchli shaxsga aylanamiz. I.P.Pavlovning izdoshlari shaxs haqidagi bilimlarni
guruhlashtirib borib, kishiо‘zini va о‘zgalarni qanday qilib baholashi mumkinligini
kо‘rsatib berdilar. Bunda eng avvalo har bir kishi: “Men nimani istayman, nimalarga
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
26
intilaman?” degan savolga javob berishi kerak. Ana shu javoblarda bizning
yaqin kelajakdagiva uzoq istiqboldagi orzu-umidlarimiz, qiziqishlarimizning
yо‘nalishi,
biznin
hayotiy
qoidalarimiz,
ehtiyojlarimiz,
ideallarimiz ayon bо‘ladi.V.V.Davidovning tadqiqotiga kо‘ra, insonning о‘ziga
bergan bahosining qay darajada shakllanganligini о‘rganishda asosiy e’tiborni
shaxsdagi “qо‘zg‘alishni boshqara olish mexanizmlariga” qaratish kerak.
Psixologning ta’kidlashicha, ta’limning yaxshi tadqiq etilishi о‘quvchi yoshlarning
о‘z shaxsini baholashiga ijobiy ta’sir kо‘rsatishi mumkin. Albatta, buning uchun
pedagogga ham katta mas’uliyat yuklanadi. V.V.Davidovning fikricha, shaxsning
о‘ziga baho berishi shaxsdagi asosiy va xarakterli xususiyatdir. Buni qanday
tushunish mumkin?
О‘ziga baho berish о‘z faoliyati va о‘zining odamlarga bо‘lgan munosabatiga
baho berishidir. Bu xususiyat tufayli kishining faolligi о‘zgaradi. U sekin-astalik
bilan rivojlanadi va atrofdagilarning ehtiyoji, talabi va shaxsning о‘ziga bо‘lgan
munosabati orqali namoyon bо‘ladi. Kim о‘zini yuqori baholasa, ular о‘zlariga
yuqori baho berilishini talab qilishadi.
S.L.Rubinshteyn-faoliyatni psixikani aks ettirish sharti sifatida gap yuritar
ekan, u odamda turlicha namoyon bо‘lishini, umumiy shartlar ichidan xuddi mana
shu in’ikos, faoliyatning maxsus shartini ajratib olishimiz zarur bо‘ladi, deb
ta’kidlaydi. О‘zni anglab baho berishni ta’minlovchi maxsus shartni aniqlash
subyekt tо‘g‘risidagi muammoni hal qilishning muayyan yо‘l-yо‘riqlariga va
oqilona usullariga asoslanuvchi yechimini topishni taqozo qiladi.
Shaxsning o‘zini o‘zi aktuallashtirish muammosini o‘rganishda B.G.Ananyev
rahbarligida yaratilgan akmeologiya katta hissa qo‘shdi. Bu fenomenologiyani, tabiiy
ravishda insonning etuklik darajasida rivojlanish mexanizmlarini o‘rganadigan fan va
bu jarayonda eng yuqori darajaga etganida yoki u akme deb ham ataladi. Bu insonning
ko‘p o‘lchovli holati bo‘lib, u fuqaro sifatida, ma'lum bir sohada ishchi sifatida,
kambag‘al yoki atrofdagi voqelik bilan aloqalariga boy shaxs sifatida qanday sodir
bo‘lganligini ko‘rsatadi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
27
Akmeologiya ushbu holatning xususiyatlarini har tomonlama o‘rganadi. U
turli xil odamlarda shunga o‘xshash va har xil narsalarni aniqlaydi, shuningdek,
etuklikning individual rasmini buzadigan turli omillar ta'sirining o‘ziga xosligini
aniqlaydi. Voyaga etish holati odamda kutilmaganda va darhol paydo bo‘lmaydi.
Unga insonning oldingi hayoti, shuningdek, uning tabiiy yolg‘on moyilligi ta'sir
qiladi. Bu insonning etuklik darajasiga qanday xavfsizlik chegarasi bilan mos
kelishiniva munosabatlarni tashkil etishini, shuningdek, uni qanday qobiliyat, bilim,
ko‘nikma va ko‘nikmalar bilan tavsiflashini aniqlaydi.
Shu munosabat bilan, u o‘zini etuklik darajasida muvaffaqiyatli namoyon
qilishi uchun bolaligida, maktabda, o‘spirinlik va o‘spirinlik davrida odamda
shakllanishi kerak bo‘lgan xususiyatlarni aniqlash qiziq. Akmeologiya vakillari,
shuningdek, odamning o‘z kasbiga bo‘lgan munosabatini, yuqori darajasiga
erishishini tahlil qiladilar. Yuqori professionallik ostida ular qobiliyatlarning yorqin
rivojlanishini, o‘z faoliyat sohasidagi chuqur bilimlarni, shuningdek ko‘nikmalarni
nostandart egallashni tushunadilar. Bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri ushbu faoliyatni amalga
oshirishga va unda yuqori natijalarga erishishga qaratilgan kuchli va barqaror
motivatsion-hissiy e'tibor bilan bog‘liq.
Xulosa:
Xulosa qilib aytganda “men konsepsiyasi” inson o‘z-o‘zini anglash
jarayonida “men” lik tushunchasi yuqori o‘rin egalaydi. Bundan tashqari shaxsga “
men konsepsiyasi”ni qurishda material sifatida nafaqat uning ijtimoiy rollari va o‘zini
atrofdagilar bilan taqqoslashning natijalari xizmat turmush tiziminig ham ahamiyati
kata. Shaxsda o‘z imkoniyatlarini tog‘ri baholashda “Men konsepsiyasi” yetakchi rol
o‘ynaydi. Bolalarda “Men”likni tog‘ri shakllanishida ota-onaning ro‘li birinchi
o‘rindi egalaydi, buning asosiy sababi bolani birinchi faoliyati oilada tashkil topadi.
U dunyoga kelishi bilan birinchi muloqot uning oila a’zolari bilan kechadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.Маерс Д. Социальная психология. —М.: Аллель, 2000
2.Мокчанцев Р., Мокчанцева А.Социальная психология.Издательства:
Сибирское соглашение, Инфра.М.: 2001.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
28
3.Семечкин Н.И. Социальная психология на рубеже: история, теория,
исследования. —М.: 2001.
4.Социальная психология. Учеб. пос. \\Под ред. A.JI. Журавлева, —М.: 2002.
5.V. Karimova. Ijtimoiy psixologiya va amaliyot. —Т.: 2009.
6.V. Karimova, О. Xayitov. Shaxsning ijtimoiylashuv masalasi.Т.: 2007.
7.N. Ismoilova, D. Abdullayeva/; Ijtimoiy psixologiya: o‘quv qo‘llanma O‘zbekiston
Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi.—Toshkent. 2013.-168 b
8.Mukhamedova, D. G., & Abdullajanova, D. S. (2020). The actuality of the gender
aspect of the manager's constructive interaction in the conflicting situation.
Journal
Of Critical Reviews
,
7
(12), 228-231.
9.Akhmadjonova, S., & Abdullajanova, D. (2023). Socio-Psychological Features Of
Family Conflict Resolution. In
Academic International Conference On Multi-
Disciplinary Studies And Education
(Vol. 1, No. 6, pp. 101-108).
10.Abdullajanova, D., & Raxmonova, Z. (2020). Motivation to succeed, to avoid
defeat and the impact of risk preparedness on women's activism and its socio-
psychological factors.
European Journal Of Molecular And Clinical Medicine
,
7
(1),
3555-3561.
11.Abdullajanova, D. S. (2023). Socio-psychological criteria for the selection and
placement
of
personnel
in
management
(on
the
example
of
women).
Confrencea
,
5
(05), 401-411.
12.Abdullajanova, D. S. (2023). Socio-psychological criteria for the selection and
placement
of
personnel
in
management
(on
the
example
of
women).
Confrencea
,
5
(05), 401-411.
13.Абдуллажанова,
Д.
С.
(2023).
ПРОБЛЕМЫ
СОЦИАЛЬНЫХ
СТЕРЕОТИПОВ В НАПРАВЛЕНИИ ЖЕНСКОЙ АКТИВНОСТИ В
УПРАВЛЕНИИ.
ПСИХОЛОГИЯ XXI СТОЛЕТИЯ
.
14.Мухамедова, Д. Г., & Абдуллажанова, Д. С. (2021). СОЦИАЛЬНО-
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ
ОСОБЕННОСТИ
РАЗВИТИЯ
КАДРОВОГО
РЕЗЕРВА:
ФОРМЫ
И
МЕХАНИЗМЫ
ИННОВАЦИОННОЙ
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
29
АКТИВНОСТИ.
BEING A MUSIC FAN: FANDOM EFFECTS ON THE
PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF ITS PARTICIPANTS...................... 12
, 187.
15.Абдулладжанова, Н. Г., Абдугафурова, Д. Г., Якубова, Р. А., Назирова, Э. Р.,
&
Рахмонова,
Г.
Г.
(2020).
ПЕРСПЕКТИВЫ
ПРИМЕНЕНИЯ
ПРОТИВОВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ
ФАРМАКОЛОГИЧЕСКИХ
ПРЕПАРАТОВ.
Universum: химия и биология
, (12-1 (78)), 80-84.
16.Kadirov, K. B., Mullabaeva, N. M., Abdullajanova, D. S., Kurbanovna, A. D., &
Abdullaevna, B. S. (2023). A Mobbing Questionnaire In School And An Analysis Of
The Results Obtained.
Journal of Higher Education Theory and Practice
,
23
(4).
17.Abdulakimovna S. S. Socially Psychological Education of Self-Development
Skills in Future Teachers Functions //International Journal of Discoveries and
Innovations in Applied Sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 5. – С. 231-235
18.Shakarboyeva, S. (2022). БЎЛАЖАК ЎҚИТУВЧИЛАРДА ЎЗ УСТИДА
ИШЛАШ
ФАОЛИЯТИНИ
ТАРБИЯЛАШНИНГ
ИЖТИМОИЙ-
ПСИХОЛОГИК ЖИҲАТЛАРИ.
Журнал Педагогики и психологии в
современном образовании
,
2
(2).
19.Shakarboyeva, S. (2021). БЎЛҒУСИ ПЕДАГОГЛАРДА ЎЗ УСТИДА
ИШЛАШ
ФАОЛИЯТИНИ
ТАРБИЯЛАШНИНГ
ИЖТИМОИЙ-
ПСИХОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ.
Журнал Педагогики и психологии в
современном образовании
, (1).
20.Shakarboyeva, & O‘ktamova , O. (2024). TARBIYASI OGʻIR O‘SMIRLARNI
IJTIMOIYLASHTIRISHDA OILA, MAHALLA, TA’LIM MUASSASASI
HAMKORLIKLIGINI RIVOJLANTIRISH USULLARI. Журнал Педагогики и
психологии в современном образовании, 4(1), 139-147. извлечено от
https://ppmedu.jdpu.uz/index.php/ppmedu/article/view/9555
21.Shakarboyeva,
&
Qayumov,
A.
(2024).
AUTIZMLI
BOLALARNI
RIVOJLANTIRISHDA ART TERAPIYA USULLARIDAN FOYDALANISH
IMKONYATLARI. Журнал Педагогики и психологии в современном
образовании,
4(1),
148-154.
извлечено
от
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
30
22.Мунарова, Р. У. (2016). Камолова Ширин Усаровна, Шакарбоева Шахноза
Абдулакимовна, Каршибоева Дилфуза Бурлиевна, & Алимкулов Сирожиддин
Олимжон ўғли (2016).
Великие мыслители Средней Азии о воспитании
гармоничного и всесторонне развитого поколения. Проблемы педагогики,(2
(13))
, 17-19.
23.Abdulakimovna, S. S. (2021). Socially Psychological Education of Self-
Development Skills in Future Teachers Functions.
International Journal of
Discoveries and Innovations in Applied Sciences
,
1
(5), 231-235.
24.Abdulakimovna, S. S. (2022). Social-Psychological Characteristics Of
Professional SelfDevelopment Of Future Teachers.
Zien Journal of Social Sciences
and Humanities
,
14
, 138-140.
25.Shakarboyeva,
S.
(2024).
TARBIYASI
OGʻIR
O‘SMIRLARNI
IJTIMOIYLASHTIRISHDA OILA, MAHALLA, TA’LIM MUASSASASI
HAMKORLIKLIGINI RIVOJLANTIRISH USULLARI.
Журнал Педагогики и
психологии в современном образовании
,
4
(1), 139-147.
26.Шакарбоева, Ш. (2024). Бошланғич синфларда чет тили ўзлаштириш ва
ўрганишнинг ёшга оид хусусиятлари.
Общество и инновации
,
5
(10/S), 286-290.
27.Shakarboyeva,
&
Qayumov,
A.
(2024).
AUTIZMLI
BOLALARNI
RIVOJLANTIRISHDA ART TERAPIYA USULLARIDAN FOYDALANISH
IMKONYATLARI.
Журнал Педагогики и психологии в современном
образовании
,
4
(1),
148-154.
извлечено
от
tech.jdpu.uz/index.php/ppmedu/article/view/9556
БЎЛАЖАК ЎҚИТУВЧИЛАРДА ЎЗ УСТИДА
Журнал Педагогики и психологии в
современном образовании: Том 2 № 2 (2022): Zamonaviy ta'limda pedagogika va
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
31
образовании: № 2 (2021): Журнал педагогики и психологии в современном
30.Shahnoza
Shakarboyeva,
Oynisa
O‘SMIRLARNI IJTIMOIYLASHTIRISHDA OILA, MAHALLA, TA’LIM
MUASSASASI HAMKORLIKLIGINI RIVOJLANTIRISH USULLARI
Педагогики и психологии в современном образовании: Том 4 № 1 (2024):
Zamonaviy ta'limda pedagogika va psixologiya fanlari
O‘SMIRLIK DAVRIDAGI SUITSIDNING KELIB
Журнал Педагогики и психологии в современном
образовании: № I (2023): «СОВРЕМЕННАЯ СОЦИАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ:
ТРАДИЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ» I - МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-
32.Shahnoza Shakarboyeva, Гавҳар Худойқулова ,
ЧЕТ ТИЛИ ЎЗЛАШТИРИШ ВА ЎРГАНИШНИНГ ЁШГА ОИД
Журнал Педагогики и психологии в современном
образовании: № I (2023): «СОВРЕМЕННАЯ СОЦИАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ:
ТРАДИЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ» I - МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-
33.Shahnoza Shakarboyeva, Назира Жасурова,
Журнал Педагогики и психологии в современном
образовании: № I (2023): «СОВРЕМЕННАЯ СОЦИАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ:
ТРАДИЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ» I - МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-
34.Shakarboyeva
Shahnoza
Abdulakimovna.
(2024).
Nogiron
o‘smirlarni
ijtimoiylashtirishda oila, mahalla, ta'lim muassasasi o‘rtasidagi hamkorlikni
rivojlantirish usullari.
Diplomatiya, huquq va xalqaro munosabatlar jurnali
,
1
(1),
https://semantjournals.com/index.php/JDLIA/article/view/26
35.Abdullajonova, D. (2025). SOCIO-PSYCHOLOGICAL FACTORS OF
MOTIVATION FOR SUCCESS AND THE IMPACT OF RISK ON WOMEN.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–1_ Январь –2025
32
Журнал Педагогики и психологии в современном образовании, 5(1), 10-16.
https://ppmedu.jdpu.uz/index.php/ppmedu/article/view/10516
36.Мунарова Раьно Усаровна, Камолова Ширин Усаровна, Шакарбоева
Шахноза Абдулакимовна, Каршибоева Дилфуза Бурлиевна, & Алимкулов
Сирожиддин Олимжон Угли (2016). Великие мыслители Средней Азии о
воспитании гармоничного и всесторонне развитого поколения. Проблемы
педагогики, (2 (13)), 17-19.
37.Ж.Мажидов-.
(2023).
ЛИДЕРЛИК
СИФАТЛАРИНИНГ
ГЕНДЕР
ПСИХОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ. Involta Scientific Journal, 2(4), 293–298.
https://involta.uz/index.php/iv/article/view/540
38.Shakarboyeva.
(2024).
БОШЛАНҒИЧ СИНФЛАРДА ЧЕТ ТИЛИ
ЎЗЛАШТИРИШ ВА ЎРГАНИШНИНГ ЁШГА ОИД ХУСУСИЯТЛАРИ.
Журнал Педагогики и психологии в современном образовании, 4(3), 9-17.
https://ppmedu.jdpu.uz/index.php/ppmedu/article/view/10423
