MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
578
QISHLOQ XO‘JALIGI MAQSADLARI UCHUN YER
UCHASTKALARINI OCHIQ ELEKTRON TANLOVGA QO‘YISH
TARTIBI
Rasulov Ne’mat Shokir o‘g‘li
Qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti
Assistenti
Annotatsiya. Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi maqsadlari uchun yer
uchastkalarni ijaraga berish tartibi va ochiq elektron tanlovga qo‘yish ketma-ketligi
keltirib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar: yer turi, kontur raqami, yer uchastkasi, ijrochi, elektron raqamli
xarita.
Аннотация. В данной статье описан порядок предоставления в аренду
земельных участков сельскохозяйственного назначения и последовательность
выставления их на открытый электронный конкурс.
Ключевые слова: тип земли, контурный номер, земельный участок,
исполнительный, электронная цифровая карта
Abstract. This article describes the procedure for leasing land plots for
agricultural purposes and the sequence of putting them to open electronic tender.
Key words: land type, contour number, land plot, executive, electronic digital
map
Kirish.
Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi tomonidan tuman
(shahar) hokimligi nomiga davlat mulki sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan,
yuridik va jismoniy shaxslarga berilmagan qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer
uchastkalari to‘g‘risidagi quyidagi ma’lumotlarni elektron axborot almashinuv orqali
Ijrochiga - ya’ni “O‘zdaverloyiha” institutining hududiy bo‘linmalariga yuboradi:
yer uchastkasining kadastr raqami, yer turi (konturlari kesimida) va geografik
joylashuvi, maydoni (gektarda);
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
579
yer uchastkasining elektron xaritasida ko‘rsatish uchun yer uchastkasini
kadastr xaritasi (koordinatali nuqtalari, chegaradosh yer uchastkalaridan foydalanish
turlari ko‘rsatilgan vaziyat bilan bog‘liq sxema);
mavjud davlat kadastrlari ob’ektlari (gaz, aloqa va energetika ob’ektlari,
avtomobil va temir yo‘llar, tabiiy va texnogen xavfi yuqori bo‘lgan zonalar, transport
quvurlari, gidrotexnik inshootlar, muhofaza qilinadigan ob’ekt va hududlar hamda
boshqalar) mavjudligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar (izoh ko‘rinishida). Bunda Davlat
kadastrlarini yurituvchi vazirlik va idoralar davlat kadastrlari yagona tizimida
ma’lumotlarni to‘liqligiga javobgar hisoblanadi.
Ijrochining vakili tomonidan 2 ish kuni ichida ko‘rsatilgan yer uchastkalari
joyiga chiqqan holda yer uchastkasining haqiqiy holati o‘rganiladi. Bunda:
a) taqdim etilgan yer uchastkalari bo‘yicha dastlabki o‘rganish o‘tkaziladi (er
uchastkasining kadastr raqami, yer turi va geografik joylashuvi, xaritasi, konturlar
bo‘yicha yer maydonining Reglament talablariga javob berishi, shuningdek, mazkur
yer uchastkasi bo‘yicha institut arxividagi tegishli ma’lumotlar o‘rganiladi);
b) joyiga chiqqan holda bo‘sh turgan yer uchastkalarining haqiqiy holati
xatlovdan o‘tkaziladi (er uchastkasining chegaralari va yerlardan foydalanish holati,
yerlarni sug‘orish yo‘nalishlari, yer turlari va yer maydonidagi o‘zgarishlar,
chegaradosh yer uchastkasidan foydalanuvchilar, mavjud davlat kadastrlari
ob’ektlarining joylashuvi joyida o‘rganib chiqiladi);
Xatlovdan o‘tkazilayotgan yer uchastkalarida avvaldan barpo etilgan ko‘p
yillik dov-daraxtlar mavjud bo‘lib, tuman (shahar) hokimligi nomiga davlat mulki
sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan bo‘lsa, ularning huquqiy hujjatlarini (hokim
qarori, oldi-sotdi shartnomasi) o‘rganish talab etilmaydi. Qolgan holatlarda hujjatlar
o‘rganiladi.
Agar yer uchastkalarining joyidagi holati bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan
holat bo‘yicha farqlar aniqlanganda, ijrochi tomonidan yer uchastkalarining
muammoli qismi bo‘yicha Davlat kadastrlari palatasining hududiy bo‘linmalariga
tuman (shahar) hokimligi nomiga davlat mulki sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
580
yuridik va jismoniy shaxslarga berilmagan qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer
uchastkalari to‘g‘risidagi tegishli ma’lumotlar qaytariladi.
Ijrochining vakili tomonidan joyida o‘tkazilgan xatlov natijalariga ko‘ra 1 ish
kuni ichida joydagi o‘zgarishlarni inobatga olib yer uchastkasining elektron raqamli
qishloq xo‘jaligi xaritalari yaratiladi (yangilanadi). (er turlaridagi va yer
elementlaridagi o‘zgarishlar belgilangan tartibda joyida tegishli kartmateriallar
asosida deshifrovka qilinib, elektron raqamli xarita yaratiladi (yangilanadi). Shundan
so‘ng loyihalanadigan yer maydonlari xaritada alohida ajratib ko‘rsatiladi. Elektron
raqamli xaritalar yuridik shaxslarga 1:10000 miqyosda, yaylov yerlar uchun 1:25000
dan 1:100000 gacha miqyosda tuziladi.)
Shuningdek, yer tuzish loyihasini ishlab chiqish uchun tegishli vakolatli
organlar va tashkilotlarning ma’lumotlariga ko‘ra qo‘shimcha ma’lumotlar
to‘planadi. (hududning ixtisosligi, loyihalanayotgan yer maydonlarining suv bilan
ta’minlanganlik darajasi va irrigatsiya-melioratsiya tizimining holati, ball-boniteti,
sho‘rlanish darajasi, toshloqligi, sizot suvlari chuqurligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar
to‘planadi).
Ijrochining vakili tomonidan 2 ish kuni ichida loyihalashtirilayotgan yer
uchastkasining foydalanish holati hamda to‘plangan qo‘shimcha ma’lumotlardan
foydalangan holda yer uchastkasining yer tuzish loyihasi ishlab chiqiladi va tegishli
ravishda bo‘linma bosh muhandisi, loyihachi tomonidan imzolanadi.
Agar Davlat kadastrlari palatasi tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga
nisbatan yer turlarida va maydonida farqlar bo‘lsa nima yer maydonining haqiqiy
holatidan kelib chiqib o‘tkazilgan xatlov yakunlari asosida yer tuzish loyihalari ishlab
chiqiladi va ijrochi bu borada Davlat kadastrlari palatasining hududiy boshqarmasini
1 ish kuni ichida xabardor qiladi.
Bo‘sh turgan yer uchastkalari bo‘yicha yer tuzish loyihasi 1:10000
miqyosdagi xaritada 1–ilovadagi namunaga muvofiq tuziladi va yer maydonlari
konturlar bo‘yicha qaydnoma jadval ko‘rinishida 2–ilovadagi namunaga muvofiq
tayyorlanadi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
581
Yer tuzish loyihasida loyihaning raqami, yo‘nalishi, joylashuv manzili, yer
uchastkasining toifasi va turi, maydoni, ball boniteti, suv bilan ta’minlanganlik
darajasi, sho‘rlanish darajasi va boshqa tegishli ko‘rsatgichlar alohida ko‘rsatiladi.
Bunda har bir loyiha uchun raqam tuman bo‘yicha bo‘yicha L-00001 dan
boshlab berilib boriladi va tuman(shahar) ma’muriy xududi bo‘yicha takrorlanmasligi
lozim.
Loyihada qishloq xo‘jaligi maqsadlari uchun yer uchastkasining ijara muddati
O‘zbekiston Respublikasining Yer
kodeksi 53-moddasiga asosan
ellik yilgacha
bo‘lgan, lekin o‘ttiz yildan kam bo‘lmagan muddatga belgilanadi.
Ijrochi ochiq elektron tanlovga qo‘yilayotgan yer uchastkasi bo‘yicha
qonunchilikda belgilangan muddatlarga va o‘lchamlardan kelib chiqib, yer tuzish
loyihasiga o‘zgartirish kiritishi mumkin.
Har bir yer tuzish loyihasi Ijrochi tomonidan Kadastr agentligidan olingan
formatda kelishish uchun vakolatli tashkilotlarga (viloyat bo‘linmalariga) “E-IJARA”
AT orqali belgilangan qoidalar asosida muxandis-dasturchi tomonidan yuboriladi.
Bunda Kadastr agentligi tomonidan kiritilgan Geojson formatdagi fayl
ArcGIS dasturida huddi shu formatda ishlanadi va qaytadan yer tuzish loyihasi
qismiga biriktirib qo‘yiladi. Vakolatli organlarga, shuningdek, tuman (shahar)
hokimligiga ijrochi tomonidan yer tuzish loyihasi “E-IJARA” axborot tizimi orqali
kelishish uchun yuboriladi va kelishish natijalarini mazkur tizim orqali olinadi.
Vakolatli tashkilotlar «E-IJARA» ATga yer tuzish loyihalari joylashtirilgan
kundan boshlab besh ish kuni ichida ushbu loyihalarni kelishadi yoki kelishishni rad
etadi.
Bunda «E-IJARA» ATda qabul qilingan qaror haqida elektron raqamli imzo
bilan tasdiqlanadigan tegishli belgi qo‘yiladi.
Kelishuv hech qanday e’tiroz va shartlarsiz amalga oshiriladi.
Kelishish rad etilganda, sohaga oid qonunchilik hujjatlari normalariga aniq
havolalar qilingan holda, taqdim etilgan yer tuzish loyihasini amalga oshirish
(realizatsiya qilish) imkoni yo‘qligining asoslangan sabablari ko‘rsatiladi hamda
mazkur loyiha aynan qaysi jihatdan ushbu normalarga muvofiq emasligi aks ettiriladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
582
Belgilangan muddatda javob berilmagan hollarda yer tuzish loyihalari
kelishilgan hisoblanadi.
Vakolatli organlardan kelishuvdan o‘tkazilgandan so‘ng Ijrochi yer tuzish
loyihasini tasdiqlash uchun ikki ish kuni ichida quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda
“E-IJARA” AT orqali tuman (shahar) hokimligiga yuboradi:
er uchastkasining maydoni (gektarda) va toifasi hamda yer turlari konturlar
kesimida jadval shaklidagi ma’lumot;
infratuzilma ob’ektlari mavjudligi to‘g‘risida ma’lumot;
(1:10000 miqyosdagi, yaylovlar uchun 1:25000 dan 1:100000 gacha
miqyosdagi) qishloq xo‘jaligi elektron xaritasidan ko‘chirmasi, yer tuzish
loyihasining chegaralari va manzili;
chegaradosh yer uchastkalari foydalanuvchilari haqida ma’lumotlar.
Bundan tashqari, har bir yer tuzish loyihasiga shakllantirilgan (tanlov g‘olibi
ko‘rsatilmagan holda) namunaviy ijara shartnoma qo‘shib jo‘natiladi.
Tuman (shahar) hokimligi 3 ish kuni ichida taqdim etilgan yer tuzish
loyihasini ko‘rib chiqib, ERI bilan tasdiqlaydi hamda «E-IJARA» AT orqali ijrochiga
yuboradi.
Ma’lumot uchun: 3 ish kuni ichida ochiq elektron tanlovga qo‘yilayotgan yer
uchastkasining ixtisoslashuvi yoki yo‘nalishiga o‘zgartirish kiritish haqida yoki ochiq
elektron tanlovda ishtirok etuvchi shaxslar (ochiq elektron tanlovga quyilgan yer
uchastkasi joylashgan hududdagi jismoniy shaxslar) doirasini belgilagan holda, yer
tuzish loyihasini tuzatishlar kiritish uchun ijrochiga qaytarishi mumkin. Boshqa
sabablar bilan yer tuzish loyihasini qaytarishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Ijrochi agar hokim tomonidan yer tuzish loyihasini tuzatishlar kiritish uchun
ijrochiga qaytarilganda 3 ish kuni ichida kamchiliklarni bartaraf etib, ijrochi loyihani
tasdiqlash uchun tuman (shahar) hokimligiga qayta kiritadi.
Bunda vakolatli tashkilotlar bilan qaytadan kelishish talab etilmaydi.
Tuman (shahar) hokimligi 2 ish kuni ichida taqdim etilgan yer tuzish
loyihasini ko‘rib chiqib, ERI bilan tasdiqlaydi hamda “E-IJARA” AT orqali Ijrochiga
yuboradi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
583
Yer tuzish loyihasi belgilangan muddatda tasdiqlanmagan hollarda loyiha
tasdiqlangan hisoblanadi va harakat «E-IJARA» AT da avtomatik tarzda keyingi
bosqichga o‘tadi.
Ijrochi 1 ish kuni ichida tuman (shahar) hokimligi tomonidan tasdiqlangan yer
tuzish loyihasi asosida 3-ilovadagi shaklda yer uchastkasini ochiq elektron tanlov
orqali ijaraga berish uchun har bir yer tuzish loyihasiga elektron buyurtmani “E-
IJARA” AT orqali operatorga yuboradi. Buyurtmaga yer tuzish loyiha hujjatlari ilova
qilinadi.
Elektron
buyurtmani
to‘ldirishda buyurtmaning 1-bandidagi yer
uchastkasining o‘ziga xos raqami joyiga ochiq elektron tanlovga chiqarilgan yer
uchastkasining loyiha raqami qo‘yiladi.
Buyurtmaga yer tuzish loyihasi ilova qilinmagan yoki noto‘g‘ri ma’lumotlar
taqdim etilgan taqdirda, operator tomonidan buyurtma kelib tushgan kundan boshlab
1 ish kunidan kechikmasdan ko‘rsatilgan kamchiliklarni bartaraf etish uchun
buyurtmani “E-IJARA” AT orqali ijrochiga qaytaradi.
Ijrochi buyurtmani qaytarishga asos bo‘lgan kamchiliklarni bir ish kuni ichida
to‘liq bartaraf etib, takroran elektron buyurtmani “E-IJARA” AT orqali operatorga
yuboradi.
Har bir yer tuzish loyihasiga “E-IJARA” axborot tizimida operator
tomonidan avtomatik tarzda o‘ziga xos unikal raqam, ya’ni LOT raqami beriladi.
Masalan loyihaning ko‘rsatgichlari:
1.
Loyihaning raqami
00044
2.
Loyihaning ixtisosligi
bog‘dorchilik
3.
Loyihaning jami maydoni
3
4.
Yer uchastkasi toifasi
Qishloq
xo‘jaligiga
mo‘ljallangan yerlar
5.
Yer uchastkasi ijara muddati
45 yil
6.
Yer uchastkasining holati
Avvaldan qishloq xo‘jalida
foydalanilgan yer
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
584
7.
Yer uchastkasining suv bilan
ta’minlanganlik darajasi
Yaxshi
8.
Irrigatsiya ob’ektlarining holati
Soz
9.
Yer uchastkasining ball boniteti
50
10.
Yer
uchastkasining
sho‘rlanish
darajasi
kam
Loyihalashtirilgan yer uchastkasida joylashganinfratuzilma ob’ektlari:
Mavjud emas
_____________________________________________________________
___________________________
Loyihalashtirilgan yer uchastkasiga chegaradosh yerdan foydalanuvchi va
ijarachilar:
A dan B gacha ariq bilan chegarasi
B dan V gacha ariq bilan chegarasi
V dan G gacha L-00046 bilan chegarasi
G dan A gacha L-00043 bilan chegarasi
_____________________________________________________________
_________________________
Izoh: Chegaradosh yerdan foydalanuvchi aniqlanmagan bo‘lsa, unda loyiha
raqami qo‘yiladi.
Yer uchastkasining 30x20 sm (960x1280 piksel)fotosurati.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
585
Loyihadagi 2,95 gektar qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarning normativ
qiymati 39 036 186 so‘m
Ishlab chiqilgan L-00044 sonli loyihaning konturlari bo‘yicha
QAYDNOMASI
T
/r
L
oyihar
aqa
mi
Yo‘
na
li
shi
Kontur
r
aqa
mi
Umumi
ymaydon
(
ga
)
jamiekine
rlar
shu
jumladan
B
og‘
zor
lar
T
okz
or
lar
B
os
hqa
ko‘
pyil
li
kda
ra
xtl
ar
B
o‘
ze
rlar
P
icha
nz
or
va
ya
ylov
lar
jamiqi
shloqxo‘
jaligi
ye
rlar
i
suvos
ti
da
giyer
lar
yo‘
ll
ar
va
mol
ha
yda
bo‘
ti
shjoyl
ar
i
ko‘
cha
lar
,
qu
ril
is
hlar
,
sa
royva
maydonla
r
qis
hloqxo‘
jaligi
da
foyda
lanma
y
diganbos
hqa
ye
rlar
S
ug‘
or
il
adigan
lalmi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
15
17
18
19
20
L-
000
44
bo
g‘
do
rc
hil
ik
38
2q
3
2,
95
2,9
5
0,
05
ja
mi
3
2,
95
2,9
5
0,
05
Izoh:
Bog‘lar, tokzorlar, boshqa ko‘p yillik daraxtlar, ekin va bo‘z yerlar
haqiqiy holatidan kelib chiqqan holda sug‘oriladigan, shartli sug‘oriladigan, lalmi
yerlarga bo‘linishi mumkin.
ADABIYOTLAR RO‘YHATI
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
586
1.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori Qishloq xo‘jaligiga
mo‘ljallangan yer uchastkalarini ijaraga berish tartibiga doir normativ-huquqiy
hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida.
2.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori Ma’muriy-hududiy
birliklar chegaralarini belgilash, yer resurslarini xatlovdan o‘tkazish hamda yaylov va
pichanzorlarda geobotanik tadqiqotlarni o‘tkazish tartibini yanada takomillashtirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida
3.O‘zbekiston Respublikasining Qonuni «Fermer xo‘jaligi to‘g‘risida»gi o‘zbekiston
Respublikasi Qonuniga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish haqida
