MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
538
O’TKIR OBSTURTIV BRONXIT
Fayziyev Azamat Adilboy o’g’li
Samarqand Davlat Tibbiyot Universiteti
Stajyor Assistant
ANNOTATSIYA. Ushbu maqola o’tkir obsturtiv bronxit haqida- bu nafas
yo'llarining yallig'lanishi bilan bog'liq bo'lgan va asosan bronxlarda obstruktsiyaga
olib keladigan kasallikdir. Ushbu holat ko'pincha virusli infektsiyalar, allergiya yoki
kimyoviy moddalar ta'siri natijasida yuzaga keladi. O'tkir obsturtiv bronxit, asosan,
bolalar va qariyalar orasida keng tarqalgan bo'lib, uning belgilari orasida
qichishish, yo'tal, nafas olishda qiyinchilik, va ko'krakda og'riq mavjud.
KALIT SO’ZLAR: Obstruktiv bronxit, sitokinlar, immunitet, yo’tal, virusli
infeksiya, allergiya, nafas yo’llarining yallig’lanishi.
АННОТАЦИЯ. В данной статье речь пойдет об остром
обструктивном бронхите — заболевании, связанном с воспалением
дыхательных путей и преимущественно вызывающем обструкцию бронхов.
Это состояние часто вызвано вирусными инфекциями, аллергией или
воздействием химических веществ. Острый обструктивный бронхит
распространен в основном среди детей и пожилых людей, его симптомы
включают свистящее дыхание, кашель, затрудненное дыхание и боль в груди.
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА: Обструктивный бронхит, цитокины,
иммунитет, кашель, вирусная инфекция, аллергия, воспаление дыхательных
путей
ANNOTATION. This article is about acute obstructive bronchitis, which is a
disease associated with inflammation of the airways and mainly causing obstruction
in the bronchi. This condition is often caused by viral infections, allergies or exposure
to chemicals. Acute obstructive bronchitis is common mainly among children and the
elderly, and its symptoms include wheezing, coughing, difficulty breathing, and chest
pain.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
539
KEY WORDS: Obstructive bronchitis, cytokines, immunity, cough, viral
infection, allergy, airway inflammation.
Kirish
Kattalardagi bronxit ikki xil bo'ladi: o'tkir va surunkali, kataral va yiringli,
obstruktiv va obstruktiv bo'lmagan. Kasallikning barcha shakllarini bitta asosiy
simptom - yo'tal bilan birlashtiradi. Dastlabki 2-3 kun ichida u intruziv, quruq yoki
ozgina balg'am bilan. Bir necha kundan keyin bronxit belgilari o'zgara boshlaydi.
Balg'amning ajralishi yanada kuchliroq. Samarali yo'tal - bu jarayonning aniqroq
ta'rifi. Balg'am asosan oq-kulrang va tiniq rangga ega, ammo bakterial infektsiya
qo'shilsa, sarg'ish-yashil bo'lishi mumkin. Kattalardagi bronxitning belgilari
quyidagicha: tananing umumiy intoksikatsiyasi (zaiflik, uyquchanlik, ishtahani
yo'qotish),ko'krak og'rig'i.
O'tkir obsturtiv bronxitning sabablari:
- Virusli infektsiyalar (masalan, gripp, respirator sincitial virus)
- Bakterial infektsiyalar
- Allergik reaktsiyalar
- Kimyoviy moddalar va ifloslangan havoning ta'siri
- Genetik omillar va oilaviy tarixi
Belgilari va simptomlari:
- Yo'tal: quruq yoki balg'amli
- Nafas olishda qiyinchilik (disneya)
- Ko'krakda siqilish hissi
- Qichishish va og'riq
- Bosh og'rig'i va umumiy holsizlik
Obstruktiv bronxitni davolash bemorning davolash jarayonida faol
ishtirokida bo'lishi kerak. Iloji bo'lsa, kasallikning rivojlanishini qo'zg'atadigan salbiy
omillarni bartaraf etishga arziydi - bu birinchi navbatda chekishni tashlash, eng
sog'lom turmush tarzini olib borish istagi, agar bronxial obstruktsiya rivojlanishining
asosiy sababi kasbiy xavf, ish joyini o'zgartirish bo'lsa. maqsadga muvofiqdir.
Shuningdek, bronxodilatator terapiyasi, terapevtik nafas olish mashqlari ko'rsatilgan.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
540
Bronxitning kuchayishi davrida antibiotik terapiyasi o'tkaziladi - balg'am tahlili
natijalarini hisobga olgan holda dorilar individual ravishda tanlanadi. Obstruktiv
bronxitni davolashda balg'amni bo'shatishga yordam beradigan, bronxning
o'tkazuvchanligini yaxshilaydigan ekspektoranlarning ahamiyati katta. Shu maqsadda
ekspektoratsiyani rag'batlantiruvchi preparatlar, balg'amni suyultiruvchi dorilar va
mukorgulatorlar buyuriladi. Obstruktiv bronxit bilan fizioterapiya ko'rsatiladi.
Ekspektoranlarning
inhalatsiyasini,
kaliy
yodidning
elektroforezini
va
antispazmodiklarni, sinusoidal modulyatsiyalangan oqimlarni qo'llang.
1-rasm. 2-rasm.
Diagnostika:
- Klinik tekshiruv va bemorning tarixi
- Fizik tekshiruv: nafas olish tovushlari, ko'krak qafasini tekshirish
- Spirometriya: nafas olish funksiyasini baholash
- Rentgenografiya: o'pka va bronxlarning holatini ko'rish
- Laboratoriya testlari: balg'am tahlili, qon tahlili
Davolash usullari:
- Simptomatik davolash: yo'talni yengillashtirish, nafas olishni yaxshilash
- Mukolitiklar: balg'amni suyultirish
- Bronxodilatatorlar: nafas yo'llarini kengaytirish
- Yallig'lanishga qarshi dorilar: steroidlar va nonsteroid dorilar
- Oziqlanish va suvsizlanishni oldini olish
Kattalardagi bronxitni davolash bolalardagi terapiyadan farq qiladi.
To'shak yoki yarim to'shakda dam olishni kuzatish muhimdir. Bronxitni qanday
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
541
davolash kerak - bu kasallik omiliga (viruslar, bakteriyalar), uning kursining shakli
va murakkabligiga bog'liq. Yo'tal refleksini yumshatish uchun simptomatik dorilar
buyuriladi. Agar kerak bo'lsa, mukolitik va ekspektoran preparatlar buyuriladi.
Bronxit uchun bunday dori, ta'sirini hisobga olgan holda, faqat shifokor tomonidan
belgilanishi kerak. Aks holda, sog'lig'ingizga zarar etkazishingiz mumkin. Bakterial
omilga asoslangan kasallikning rivojlanishi bilan kattalardagi bronxit uchun
antibiotiklar
majburiy
chora
hisoblanadi.
Preparatni
tanlash
atipik
mikroorganizmlarning turini ko'rsatadigan tahlillardan so'ng amalga oshiriladi.
Glyukokortikoidlar, beta-agonistlar, o'ziga xos yallig'lanishga qarshi preparatlar bilan
bronxit uchun inhaliyalar bemorning ahvolini engillashtirishning samarali usuli
hisoblanadi.
Profilaktika:
- Virusli infektsiyalardan saqlanish: vaksinatsiya
- Allergenlardan qochish
- Sog'lom turmush tarzi: to'g'ri ovqatlanish, jismoniy faoliyat
- Tabiiy muhitni saqlash va ifloslanishni kamaytirish
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.Зинина Е.П., Царенко С.В., Логунов Д.Ю., Тухватулин А.И., Бабаянц А.В.,
Аврамов А.А. Роль провоспалительных и противовоспалительных цитокинов
при бактериальной пневмонии. Обзор литературы. Вестник интенсивной
терапии им. А.И. Салтанова. 2021;1:77-89.
2.Баранов А.А., Альбицкий В.Ю., Намазова-Баранова Л.С., Терлецкая Р.Н.
Состояние здоровья детей в со-временной России. Социальная педиатрия. 2-е
издание, дополненное. М.: Династия. 2020; 21
3. Заплатников А.Л., Коровина Н.А, Таточенко В.К., Эрдес С.И. Острые
респираторные заболевания у детей: лечение и профилактика: Пособие для
врачей. М.: РМАПО, 2002: 73
4. Касохов Т.Б., Цораева З.А. Роль иммунной системы в развитии
бронхиальной астмы у детей, проживающих в зоне экологического
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–3_ Февраль –2025
542
неблагополучия, и методы лечения // Современные проблемы науки и
образования, 2016. № 3. С. 1–7
5. Lukianenko N., Kens O., Nurgaliyeva Z., Toguzbayeva D., Sakhipov M. Finding
a molecular genetic marker for the incidence of recurrent episodes of acute obstructive
bronchitis in children //Journal of Medicine and Life. – 2021. – Т. 14. – №. 5. – С.
695
6. Shavazi Н., & Ibragimova М. (2023). Use of polyoxidonium in the treatment of
obstructive bronchitis in children. International Journal of Scientific Pediatrics, (1),
26–28
