MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
198
SHAXS VA UNING TOLERANTLIK TUSHUNCHASI
Bahodirova Maftuna Axror qizi – Nizomiy nomidagi TDPU Maktabgacha
ta’lim pedagogikasi va psixologiyasi yo’nalishi 2-kurs talabasi
Odilova Nilufar Rasuljon qizi – Nizomiy nomidagi TDPU Maktabgacha
ta’lim pedagogikasi va psixologiyasi yo’nalishi 2-talabasi
Annotatsiya:Ushbu maqolada shaxs va tolerantlik tushunchasi, ularning
o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tolerantlikning jamiyatdagi roli, turlari va inson
rivojlanishiga ta’siri yoritilib, uning tinchlik va totuvlikni ta’minlashdagi ahamiyati
ko‘rsatib beriladi.
Kalit so’zlar: Shaxs, tolerantlik, globallashuv, xulq-atvor, shaxsiy rivojlanish.
Kirish.
Bugungi globallashuv va madaniyatlararo muloqot davrida
tolerantlik tushunchasi insonlar o‘rtasidagi munosabatlarning muhim tamoyillaridan
biriga aylandi. Har qanday jamiyatning barqaror rivojlanishi uchun odamlarning bir-
biriga hurmat bilan munosabatda bo‘lishi, ularning fikr va e’tiqod erkinligini tan
olishi zarur. Ushbu maqolada shaxs va uning tolerantlik tushunchasi bilan bog‘liq
jihatlar tahlil qilinadi.
Shaxs tushunchasi.
Shaxs – bu ijtimoiy mavjudot bo‘lib, u jamiyat ichida
shakllanadi, o‘ziga xos xulq-atvori, qadriyatlari va dunyoqarashiga ega bo‘lgan
individ hisoblanadi. Shaxsning rivojlanishiga ijtimoiy muhit, tarbiya, ta’lim va
shaxsiy tajriba katta ta’sir ko‘rsatadi. Insonning jamiyat bilan o‘zaro munosabatlari
doirasida uning ma’naviy-axloqiy fazilatlari shakllanadi.
Tolerantlikning mohiyati.
Tolerantlik – bu boshqalar fikrini, e’tiqodini,
madaniyatini va xatti-harakatlarini hurmat qilish va qabul qilish tushunchasidir.
Tolerant inson. Boshqa madaniyat va an’analarga nisbatan ochiq bo‘ladi.
Har xil
fikrlarga nisbatan bag‘rikenglik bilan yondashadi.
Boshqalarning huquq va
erkinliklarini hurmat qiladi.
Murosaga tayyor bo‘ladi va kelishmovchiliklarni tinch
yo‘l bilan hal qilishga harakat qiladi.
Tolerantlik turlari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
199
1. Ijtimoiy tolerantlik – jamiyatdagi turli guruhlar o‘rtasidagi hamkorlikni
ifodalaydi.
2. Diniy tolerantlik – turli din va e’tiqod vakillarining bir-biriga hurmat bilan
yondashishi.
3. Madaniy tolerantlik – turli xalqlarning urf-odatlarini qabul qilish va hurmat
qilish.
4. Siyosiy tolerantlik – turli siyosiy qarashlarga ega insonlarning o‘zaro
murosaga kelishi.
Shaxs va tolerantlikning o‘zaro bog‘liqligi. Har bir shaxs o‘z hayoti
davomida turli madaniyatlar, diniy e’tiqodlar va fikr-mulohazalar bilan duch keladi.
Tolerantlik insonning axloqiy fazilatlarini yuksaltirish, jamiyatda totuvlik va
barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Agar inson bolalikdan bag‘rikenglik ruhida
tarbiya olgan bo‘lsa, u kelajakda jamiyatga foydali shaxs bo‘lib yetishadi.
Xulosa.
Tolerantlik shaxsiy rivojlanish va jamiyatning barqarorligi uchun zarur
bo‘lgan asosiy qadriyatlardan biridir. Har bir inson boshqalarga hurmat bilan
munosabatda bo‘lishi va jamiyatda bag‘rikenglik muhitini yaratishga hissa qo‘shishi
lozim. Shunday ekan, tolerantlikni rivojlantirish ham o‘zimizdan, ham atrofimizdagi
insonlardan boshlanishi kerak.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI
1.Ijtimoiy psixologiya –o’quv qo’llanma
2.
Akramova, D. (2022). Bo’lajak pedagog-psixologlarning maktabgacha ta’lim
tizimidagi faoliyati.
Science and innovation
,
1
(B8), 322-326.
3. Akramova, D. (2022). Oliy ta’lim muassalari talabalarida pedagogik-psixologik
moslashuvchanlikni mazmun mohiyati.
Science and innovation
,
1
(B8), 2150-2153.
4. Акрамова, Д. Э. (2023). СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ТЕХНОЛОГИЙ
РАЗВИТИЯ МЕХАНИЗМОВ ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ И ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ
ГИБКОСТИ
У
СТУДЕНТОВ
КАК
ПРОБЛЕМА
СОВРЕМЕННОСТИ.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
13
(8), 19-23.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
200
5. Akramova, D. E. qizi Suvonqulova, MD (2023, January). RIVOJLANTIRUVCHI
MARKAZLARDA BOLALARNI MAKTABGA TAYYORLASH VA MILLIY
QADRIYATLAR NAMUNALARIDAN FOYDALANISHNING AFZALLIGI.
In
INTERNATIONAL CONFERENCES
(Vol. 1, No. 2, pp. 393-396).
6. Akramova, D. E. qizi Azimova, XD (2023, January). MAKTABGACHA TA’LIM
YO ‘NALISHI TALABALARIDA IJODIY TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH
METODIKASI. In
INTERNATIONAL CONFERENCES
(Vol. 1, No. 2, pp. 382-385).
7.
Ergashevna,
A.
D.
(2023).
TARBIYALANUVCHILARDA
MOSLASHUVCHANLIK
MEHANIZMLARINI
TAKOMILLASHTIRISH
DOLZARB MUAMMO SIFATIDA.
Journal of new century innovations
,
23
(2), 169-
173.
8. Акрамова, Д. Э., & Йўлдошева, Н. (2023). ТАРБИЯ МЕТОДЛАРИ
МАЖМУИ. In
INTERNATIONAL CONFERENCES
(Vol. 1, No. 2, pp. 362-364).
9. Акрамова, Д. Э., & Бобомуродова, О. Б. (2023). ТАРБИЯ МЕТОДЛАРИ ВА
УСУЛЛАРИ ҲАҚИДА ТУШУНЧА. In
INTERNATIONAL CONFERENCES
(Vol.
1, No. 2, pp. 352-354).
10.
Akramova,
D.
(2022).
ACTIVITIES
OF
FUTURE
TEACHERS-
PSYCHOLOGISTS IN THE SYSTEM OF PRESCHOOL EDUCATION.
Science
and Innovation
,
1
(8), 322-326.
11. Акрамова, Д. Э. қизи Давронова, ЖС (2023, January). ТАРБИЯ ТИЗИМИ ВА
УНИНГ ТАРКИБИЙ ҚИСМЛАРИ. In
INTERNATIONAL CONFERENCES
(Vol.
1, No. 2, pp. 358-361).
12. Акрамова, Д. Э. қизи Бозорбоева, ДА (2023, January). ЖАМОА–ТАРБИЯ
ОБЪЕКТИ
ВА
СУБЪЕКТИ
СИФАТИДА.
In
INTERNATIONAL
CONFERENCES
(Vol. 1, No. 2, pp. 355-357).
13. Ergashevna, A. D. (2025). THEORETICAL FOUNDATIONS FOR THE
DEVELOPMENT OF SOCIALIZATION IN SCHOOLCHILDREN OF THE
PREPARATORY GROUP.
SHOKH LIBRARY
.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
201
14. Ibraimov, X., & Akramova, D. (2023). DIDACTIC CHARACTERISTICS OF
COMMUNICATIVE
TRAINING
IN
ENGLISH
LANGUAGE
TEACHING.
Science and innovation
,
2
(B11), 357-361.
