MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
113
QOLIPLASH SEXINING IQTISODIY KO‘RSATKICHLARINI
XISOBLASH
Sadikov Zafarbek Adilbekovich
Andijon Iqtisodiyot va Qurilish Instituti
"Buxgalteriya hisobi va bank ishi" kafedrasi katta o‘qituvchisi
Qutbiddinov Asliddin
105-22 guruh
Andijon iqtisodiyot va qurilish instituti
https://doi.org/10.5281/zenodo.12065371
Annotatsiya:
Ushbu maqolada
Temir beton konstruksiya maxsulotlari
ishlab chiqarish zavodlarida bir yillik maxsulotni xisoblash bilan bir qatorda
rentabillik va umumiy iqtisodiy samaradorlikni natijasini xisoblash usullsri
ishlab chiqilgan
.
Tayanch so‘zlar:
Temir beton konstruksiya,maxsulot, ishchi, korxona,
zavod uy joy,qurilish materiallari, buxg’alteriya hisobi, so’m, moliya.
Аннотация.
В данной статье разработаны методы расчета
рентабельности и общеэкономической эффективности наряду с расчетом
годового объема производства на предприятиях по производству
железобетонных строительных изделий
.
Ключевый
Железобетонная конструкция, изделие, рабочий,
предприятие, завод, жилье, стройматериалы, учет, сумы, финансы.
Abstract.
In this article, the methods of calculating the profitability and
general economic efficiency, as well as the calculation of the annual output in the
production plants of reinforced concrete construction products, have been
developed.
Key words:
Reinforced concrete structure, product, worker, enterprise,
factory, housing, building materials, accounting, soums, finance.
Respublikamizda uy joylarni qurish bugungi kunning dolzarb
masalalardan biridir. Bu vazifalardan kelib chiqqan holda bugungi kunda qishloq
joylarda nafaqat zamonaviy va qulay kattejlar qurish ayni vaqtda umum ta’lim
maktablari san’at maktablari sport inshootlari tibbiyot muassasalari xizmat
ko‘rsatish ob’ktlari, keng va ravon yo‘llar qishloq axolisining qulay va munosib
xayot qurishi uchun zarur bo‘lgan barcha sharoitlarni o‘z ichiga olgan zamonaviy
va munosib xayot qurishi uchun zarur bo‘lgan barcha sharoitlarni o‘z ichiga
olgan zamonaviy va obod qishloqlarni barpo etish ko‘zda tutilmoqda.[2] Bularni
inobatga olgan xolda Respublikamizdagi qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi
3000 dan ziyod korxonalar o‘z faoliyatidagi texnik muammoli echimlarni xal
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
114
qilishi va o‘z korxonalarini qayta rekonstruksiya va modernizatsiyalashi, sifatli
va arzon qurilish materiallarini ishlab chiqarishiga omil bo‘lib xizmat qiladi.
Adabiyotlar tahlili
Temir-beton buyumlari ishlab chiqarish korxonalarining texnologik
komplekslari qurilish industriyasidagi murakkab va ko‘p energiya sarflaydigan
mashinalar bo‘lib, nafaqat ulkan o‘lchamli, ish bilan birga tuzilishi jihatidan xam
juda murakkabdir. Bu mashina va jixozlar agressiv muhit va chang ta’sirida
ishlaydi.
Bozor iqtisodiyotidan kelib chiqib, Agregat – oqimli usulda ishlab
chiqariladigan devorbop plitalar qoliplash bo‘limining texnologik jarayonida
quyidagi asosiy mashinalar qo‘llaniladi: Beton tarqatish bunkeri, beton
yotqizgich (SMJ-69A-1), avtomat – ushlagich, titrash maydoni, rolchang,
kontovatel’, o‘ziyurar aravacha, moylash qurilmasi, qoliplash mashinasi (SMJ -
227), armatura simini kesish dastgohi, ko‘prikli kran, poddon, quritish kamerasi
va boshqalar. Mahsulot etishtirish texnologik jarayoni quyidagicha ishlaydi:
qoliplashga tayyorlangan poddon ko‘prikli kran yordamida tayanch ramaga
o‘rnatiladi va tayyorlash postiga olib kelinadi.
Natijalarni xisoblash
Asosiy ko‘rsatkichlarni hisoblashni onsonlashtirish uchun m
3
dan donaga
o‘tib olamiz.
Temir beton ishlab chiqarish maxsulot xajmini quyidagicha topiladi.
𝑆
мах
= 𝑆
мб
+ 𝑆
𝑞 𝑛𝑖
: 𝑚𝑚
Demak 1 dona plita xajmi V=1.98 m
3
/dona ishlab chiqarishni dastlabki
bajarish uchun xozirgi vaqtga ishlab chiqarish jarayonida foyalaniladigan narma
va narmativlar asosida kerak bo‘ladigan xom- ashyo yoqilgi suv bug‘i havo va
siqilgan xavo va manashunga o‘xshagan va boshqa zarur bo‘lgan ishlab
chiqarish xrajatlari hisoblanadi.
Asosiy narmativlar va ularning qiymatini talaba tanalagan qoliblash
sexida ishlatilayotganidan foydalanish zarur .Xisob uchun quyidagi formuladan
foydalanamiz.
M
j
=H
j
*B
h
Bu erda : M
j
-maxsulotni ishlab chiqarish uchun xarajat xajmi.
H
j—
bir don maxsulotga ketgan materiyal sarfi
H
b
-ishlab chiqariladigan maxsulot xajmi.
I= 20 material
m
3
dan donaga o‘tib olamiz.
-qum M
j
=993*50505=96970 M
3
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
115
-sement M
j
= H
j
; B
h
=600*50505=30303 Ton
-shiben orraksiyasi 5/10 M
j
= 0.800*50500=40404 M
3
-suv M
j
= 190*50505=9595950 l/dona yil
-elektrod M
j
= 0,38*50505=19,2 tonna
-emulsiya M
j
= 4,00*50505=202020 =202 tonna
-armatura M
j
= 125*50505=6313,13 tonna
-sim 0,8 mm M
j
= 62*50505=3131310 kg=3131,3 tonna
Xulosa
Temir beton konstruksiya maxsulotlari ishlab chiqarish zavodlarida bir yillik
maxsulotni xisoblash bilan bir qatorda rentabillik va umumiy iqtisodiy
samaradorlikni natijasini xisoblash usullsri ishlab chiqilgan.
Adabiyotlar:
1. O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksi. Toshkent. “O’zbekiston” 1995 yil.
2. O’zbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati to’g’risida” gi Qonuni.
Toshkent. 2000 yil.
3. O’zbekiston Respublikasining “Buhgalteriya hisobi to’g’risida” gi Qonuni.
Toshkent 1996 yil.
4. “Tekshirishlarni tartibga solish va nazorat organlarining faoliyatini
muvofiqlashtirishni takomillashtirish to’g’risida” gi O’zbekiston Respublikasi
Farmoni. Toshkent. Xalq so’zi. 1996 yil.
5. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Moliyaviy nazoratni
qo’llab - quvvatlash va moliyaviy nazoratning auditorlik shakllarini xo’jalik
xayotga tadbiq qilish to’g’risida” gi Qarori. Toshkent. 1993 yil.
6. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Korxonani moliyaviy
nazorat va uni xo’jaliklar hisobga joriy qilishda auditorlik - moliya nazoratining
shaklari to’g’risida” gi Qarori. Toshkent. Xalq so’zi. 1993 yil. №198.
7. “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va auditorlik tekshiruvlarining
ahamiyatini oshirish to’g’risida” gi Qarori. Toshkent. 2000 yil. №365.
8. Azimovna, R. F. (2024). Yoshlar tadbirkorligi va uni rivojlantirish
choratadbirlari. Fan, tadqiqot va ishlanmalardagi eng yaxshi innovatsiyalar
jurnali , 3340-343.
9. Rahmatullaeva, F., & Sharobiddinov, A. (2023). YALPI HUDUDIY MAHSULOT
SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO 'LLARI. Izhtimo-gumanitar fanlarning
muammolari/Actual Problems of Humanities and Social Sciences. , 3 (S/4), 140-
146.
10. Asqarov, X. va Mirzayev, B. (2023). LEGO G 'ISHT ISHLAB CHIQARISH
TEXNOLOGIYASINI TADQIQ QILISH. OLTIN MIYA , 1 (5), 4-8.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
116
11. TAXIROVNA, Y. Z. (2024). Namlik va uning turlari. Ilm-fanni targ'ib qilish , 5
(1), 374-377.
12. Takhirovna, Y. Z. (2024). EFFECT OF ELECTRIC CURRENT ON THE HUMAN
BODY. Science and innovation, 3(A2), 183-186.
13. qizi Mirzayeva, U. M. (2023). ‘‘FIZIKA’’FANINI O ‘QITISHDA.
14.Asqarov, X. A., Asqarova, M. B. Q., & Axmadaliyev, USO (2021). Bino va
inshoatlarni qurishda gʻishtlarning tahlili. Ilmiy taraqqiyot , 1 (6), 1112-1116.
15. Asqarov, X. A., Egamberdiyeva, S. A., Maxmudov, S. M. (2022 yil, noyabr).
“LEGO” G 'ISHT ISHLAB CHIQARISH TEXNOLOGIYASI. 21-asrda innovatsion
taʼlimning oʻrni va ahamiyatiga bagʻishlangan xalqaro konferensiyada ( 1-jild,
№7, 102-106-betlar).
16.Asqarov, X. va Mamajonov, M. (2023). Inshoot va binolarga zilzila ta'siri
yuklar tahlili. Oltin miya , 1 (6), 12-14.
17.Askarov, X. (2023). SILIKAT MATERIALLARDAN TAYORLANGAN G
‘ISHTLARDAN BINO INSHOOTLARINI QURISH TAHLILI. GOLDEN BRAIN, 1(8),
162-164.
18.Askarov, X., & Qodirova, G. (2023). ALABASTR VA GIPS QURILISHDA QO
‘LLASH XUSUSIYATLARI TAHLILI. GOLDEN BRAIN, 1(5), 55-58.
19.Mirzayev, B. O., & Askarov, X. (2023). METHODS FOR CALCULATING BRICK
CONSUMPTION WHEN BUILDING WALLS FROM SILICATE AND CERAMIC
BRICKS. Ethiopian International Journal of Multidisciplinary Research, 10(08),
1-14.
